II SA/Kr 55/08

PostanowienieWSA w Krakowie2008-11-18

Skład orzekający: Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (radcy prawnego lub adwokata) bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący uprawdopodobnili, iż nie są w stanie ponieść kosztów związanych z opłaceniem fachowego pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Nieprzyznanie profesjonalnego pełnomocnika na etapie skargi kasacyjnej pozbawiłoby ich prawa do sądu i możliwości dochodzenia swoich praw przed NSA, ze względu na przymus adwokacko-radcowski.
Stan faktyczny
Skarżący T. D. i S. D. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Przedstawili swoją sytuację materialną, wskazując na miesięczny dochód oraz posiadany majątek. Referendarz sądowy oddalił ich wniosek. Skarżący wnieśli sprzeciw, podtrzymując swoje żądanie i przedstawiając dodatkowe informacje dotyczące swojej sytuacji finansowej.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił ustanowić dla skarżących radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowa Izby Radców Prawnych.

Pełny tekst orzeczenia

Kraków, dnia 18 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w następującym składzie: Przewodniczący: Asesor WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. D. i S. D. o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia - ustanowić dla skarżących radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowa Izby Radców Prawnych w [...], Skarżący T. D. i S. D. złożyli wniosek o przyznanie im prawa pomocy obejmującego ustanowienie radcy prawnego lub adwokata z urzędu. Skarżący podali, ze prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwiema małoletnimi córkami A. i A. Ich miesięczny dochód wynosi [...] zł i stanowi go dochód skarżącego z tytułu umowy zlecenia w wysokości [...] zł oraz dochód skarżącej także z tytułu umowy zlecenia w wysokości [...] zł. Podali, że w skład majątku wchodzi dom o pow. 60 m2 oraz nieruchomość rolna wielkości 2,20 ha. Nie dysponują zasobami pieniężnymi i przedmiotami wartościowymi. Zarządzeniem z dnia [...] września 2008 r. Referendarz sądowy wezwał skarżących o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wykonując wezwanie referendarza skarżący nadesłali: umowę o dzieło z dnia [...] lipca 2008 r. wraz z rachunkiem za wykonanie pracy, umowę zlecenia z dnia [...] sierpnia 2008 r. wraz z rachunkiem za wykonanie pracy, umowę zlecenia z dnia [...] lipca 2008 r., rachunki za gaz, telefon, abonament RTV, fakturę z energię elektryczną, ścieki, wyciąg z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące, zaświadczenie z dnia [...] września 2008 r. o błędnym zaksięgowaniu kwot na koncie skarżącego, zaświadczenia z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2008 r. o nie korzystaniu przez skarżących z dofinansowania do działalności rolniczej oraz zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w [...] z dnia [...] września 2008 r. o zarejestrowaniu T. D. w okresie od [...].12.2007 r. do [...].07.2008 r. jako osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Skarżący oświadczyli ponadto, iż na podstawie umowy darowizny zostali obdarowani działką zabudowaną położoną w M. połową domu oznaczoną numerem [...] o powierzchni 1075 m2 i działką niezabudowaną oznaczoną numerem [...] o powierzchni 15 89 m2. Skarżąca T. D. na podstawie umowy darowizny stała się właścicielką działki położonej w C. oznaczoną numerem [...] wielkości 1 ha 49 arów i 20 m2, z czego 70 arów jest ornych, a reszta to góra i nieużytek. Na podstawie umowy darowizny S. D. stał się współwłaścicielem w 1/8 części działki o numerze [...] o powierzchni 3,6250 ha położonej we wsi B. Z tytułu posiadania gruntu w C. i B. skarżący nie odnoszą żadnych korzyści, ani strat, ponieważ uprawami tych nieruchomości zajmują się nieodpłatnie członkowie rodziny (bracia). Postanowieniem z 17 października 2008 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżących o ustanowienie z urzędu radcy prawnego lub adwokata. Powyższe postanowienie Referendarza sądowego zostało doręczone skarżącym z dniem 30 października 2008 r. Sprzeciwy od powyższego postanowienia 5 listopada 2008 r. skarżący nadali listem poleconym w Urzędzie Pocztowym [...]. Wnieśli w nich o uchylenie postanowienia i ponowne rozpatrzenie ich wniosków dotyczących ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. S. D. wskazał na trudną sytuację finansową i dochód uzyskiwany z umowy o dzieło w wysokości [...] zł do [...] zł od którego potrącić należy składkę na ubezpieczenie zdrowotne jego rodziny. W związku z tym by utrzymać się i rodzinę musi korzystać z debetu na rachunku bankowym. S. D. podała natomiast, że obecnie poszukuje pracy i jest na utrzymaniu męża. We wrześniu jej dochód wyniósł [...] zł, a obecnie nie uzyskuje żadnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponieważ sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym podlega ponownemu rozpatrzeniu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym może nastąpić tylko wtedy, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Sąd dokonując w niniejszej sprawie oceny sytuacji materialnej skarżących i ich rodziny miał na względzie okoliczność, że wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym przyznanie radcy prawnego lub adwokata został przez nich złożony na etapie skargi kasacyjnej. Zatem dodatkowo należało wziąć również pod uwagę konieczność poniesienia przez skarżących wydatków sporządzenia tego środka zaskarżenia przez fachowego pełnomocnika, a także, że od rozstrzygnięcia w kwestii przyznania im profesjonalnego pełnomocnika zależy możliwość dochodzenia przez nich swoich praw w postępowaniu odwoławczym ze skargi kasacyjnej do NSA. W tym względzie istnieje bowiem tzw. przymus adwokacko - radcowski. Skarga kasacyjna sporządzona samodzielnie przez skarżących podlega bowiem odrzuceniu. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że skarżący uprawdopodobnili, że nie są w stanie ponieść kosztów postępowania związanych z opłaceniem fachowego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Nie przyznanie im fachowego pełnomocnika - radcy prawnego - spowodowałoby bez wątpienia pozbawienie ich na tym etapie prawa do sądu i uniemożliwiłoby domaganie się weryfikacji prawidłowości wydanego przez sąd l instancji wyroku zapadłego po rozpoznaniu ich skargi na kwestionowane przez nich postanowienie organu administracji. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), orzekł jak sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło