II SA/Kr 55/19

WyrokWSA w Krakowie2019-05-13

Skład orzekający: Małgorzata Łoboz, Krystyna Daniel, Beata Łomnicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego budynku, wydana na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, może obejmować obowiązki monitorowania stanu obiektu, takie jak badanie tynków metodą osłuchową czy kontrolowanie poziomu wody w piwnicy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązki takie jak badanie tynków metodą osłuchową czy kontrolowanie poziomu wody w piwnicy, nałożone na zarządcę budynku w decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, mieszczą się w dyspozycji tego przepisu. Sąd stwierdził, że skoro budynek swoim stanem technicznym zagraża życiu lub zdrowiu ludzi lub bezpieczeństwu mienia, organ ma obowiązek nakazać usunięcie tych nieprawidłowości, a kontrolowanie stanu obiektu jest środkiem zaradczym służącym eliminacji lub zmniejszeniu tego zagrożenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. P., kuratora spadku po J. K., na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) nakazującą usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Wcześniejsza decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z 2011 roku nakazała usunięcie wad technicznych, a decyzja PINB z 2016 roku nakazała usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego. WINB uchylił decyzję PINB w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku, wyznaczając nowy termin, a w pozostałym zakresie utrzymał ją w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując m.in. nałożenie obowiązku badania tynków metodą osłuchową i kontrolowania poziomu wody w piwnicy.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie : WSA Krystyna Daniel WSA Beata Łomnicka (spr.) Protokolant : Katarzyna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2019 r. sprawy ze skargi B. P. kuratora spadku po J. K. na decyzję nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 25 października 2018 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku skargę oddala. Decyzją z 27 czerwca 2016 roku (Nr [...]) wydaną na podstawie art. 66ust.1 pkt 1-3,m ust.2 w zw. art. 80 ust.2 pkt 1 i art..83 ust.1 Prawa budowlanego (tj.DZ.U.z 2016 poz.290 – dalej Pr. bud) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. nakazał zarządcy obiektu – B. P. – kuratorowi spadku po zmarłym J. K. usunięcie w trybie pilnym stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w W., działka nr [...] obręb [...]. Organ w decyzji przedstawił wykaz prac, do których wykonania zobowiązał Skarżącą, zawarł również warunki, które winna spełnić przy realizacji robót (str. 1, 2 i 3 decyzji). Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Powyższe rozstrzygnięcie oparte zostało na następujących ustaleniach faktycznych: PINB w W. przeprowadził w dniu 12.04.2011r. kontrolę nieruchomości przy ul. [...] w W. zabudowanej budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym oraz dwoma budynkami gospodarczymi. W efekcie kontroli ustalił, że budynek mieszkalny posiada szereg pęknięć na ścianach zewnętrznych, szczególnie duże, które może stanowić zagrożenie dla obiektu znajduje się przy górnej części ściany od strony podwórka. Stwierdzono pęknięcia i zarysowania ścian w niektórych mieszkaniach jak i na korytarzu, zawilgocenie ścian parteru, odpadające i zawilgocone tynki na klatce schodowej, niezabezpieczone przewody licznika elektrycznego na parterze, na korytarzu na piętrze niezabezpieczone przewody elektryczne, wystające przewody elektryczne w jednej z lamp. Organ uznał, że budynek ogólnie wykazuje nieodpowiedni stan techniczny, co wymaga sporządzenia ekspertyzy w celu doprowadzenia go do odpowiedniego stanu. Organ stwierdził również, że na działce znajdują się dwa parterowe budynki gospodarcze w niewłaściwym stanie technicznym, które wymagają zabezpieczenia i doprowadzenia do właściwego stanu. W trakcie kontroli S. S. – pełnomocnik zarządcy obiektu – M. L. przedłożyła do wglądu książkę obiektu założoną przez Urząd Miasta i Gminy W., protokół kominiarski wskazujący niewłaściwości stanu technicznego przewodów kominowych, protokół rocznego przeglądu stanu technicznego budynku wskazujący pewne niewłaściwości jego stanu technicznego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił pełnomocnika zarządcy, że z dniem kontroli wszczyna z urzędu postępowanie w sprawie niewłaściwego stanu technicznego budynku zobowiązując zarządcę do podjęcia niezwłocznych działań w celu zabezpieczenia budynku w zw. z ujawnionymi pęknięciami i zarysowaniami oraz dokonania przeglądu instalacji elektrycznej i usunięcia niewłaściwości, które mogą ewentualnie stanowić zagrożenie bezpieczeństwa oraz złożenia oświadczeń osób uprawnionych w zakresie budowlanym i instalacji elektrycznej, że wykonano zabezpieczenia i usunięto ewentualne zagrożenia. Równocześnie zobowiązano właściciela do wykonania zabezpieczenia dwóch budynków gospodarczych i złożenia odpowiednich oświadczeń osób uprawnionych o wykonaniu zabezpieczeń. W związku z powyższym PINB w dniu 14.04.2011r. wydał decyzję (nr [...]) zakazującą w trybie natychmiastowym użytkowania budynku mieszkalnego oraz dwóch budynków gospodarczych do czasu usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego mogących stworzyć bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa w zakresie konstrukcji budynków, a w budynku mieszkalnym ponadto w zakresie przewodów kominowych oraz instalacji elektrycznej. Zobowiązano również zarządcę do wykonania zabezpieczeń obiektów. Ponadto nakazano zarządcy przeprowadzenie dodatkowej kontroli stanu technicznego budynku mieszkalnego oraz budynków gospodarczych w zakresie budowlanych żądając przedstawienia ekspertyzy ich stanu technicznego. Od ww. decyzji odwołanie wniósł pełnomocnik J. K. – M. L. – 30 maja 2011 r. MWINB wydał postanowienie stwierdzające, że odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Ostatecznie, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją z dnia 15 lutego 2016r. ([...]) stwierdził nieważność decyzji nr [...] jedynie w części wyznaczenia terminu przedstawienia ekspertyzy pkt 2. Biorąc pod uwagę stanowisko M. L. (pisma z dnia 31.10.2012r. oraz 28.11.2012r.), że nie jest już zarządcą przedmiotowych obiektów PINB zwrócił się do Sądu Rejonowego dla [...] w K. o ustanowienie kuratora dla osoby nieobecnej – J. K., który zamieszkiwał w [...]. Na mocy postanowienia z 30.07.2013r. ww. Sąd ustanowił kuratorem dla nieobecnego J. K. B. P. w celu reprezentowania jego interesów w post. administracyjnym oraz egzekucyjnym toczącym się przed organem. W związku ze śmiercią J. K. w dniu 29.10.2013r. w Jerozolimie PINB złożył do Sądu Rejonowego w W. wniosek o ustanowienie kuratora spadku. Ww. Sąd postanowieniem z 4.08.2015r. ustanowił kuratorem spadku po zmarłym B. P.. Kurator spadku został następnie zapoznany ze stanem technicznym budynku i poinformowany o konieczności niezwłocznego podjęcia działań w celu usunięcia wad technicznych stosownie do decyzji PINB w W. nr [...] z dnia 11.04.2011r. PINB wezwała ponadto B. P. do niezwłocznego przedłożenia dokumentów w zakresie zabezpieczenia obiektów, aktualnych protokołów stanu technicznego oraz ekspertyzy stanu technicznego tych obiektów. W dniu 12.02.2016r. B. P. przedłożyła "Opinię o stanie technicznym budynków w aspekcie występujących zagrożeń, uszkodzeń wraz z podaniem sposobu ich usunięcia" wykonaną przez mgr inż. L. S. – rzeczoznawcę budowlanego. W opinii stwierdzono, że budynek mieszkalny jest w złym stanie technicznym, który nie zagraża konstrukcji budynku, jednak ze względu na zagrzybienie budynku i występującą w piwnicy wodę obiekt nie nadaje się do użytkowania jako mieszkalny. W związku z faktem, że ekspertyza była niekompletna organ wezwał B. P. do przedłożenia kompletu dokumentów zgodnie z wydaną decyzją. 11. 04 2016r. przedłożono egzemplarz ekspertyzy sporządzonej przez L. S., która została następnie uzupełniona aneksem do ekspertyzy w dniu 16.05.2016r. W aneksie biegły stwierdził, że budynek mieszkalny jest w złym stanie technicznym, występują w nim uszkodzenia elewacji, zagrzybienia oraz wysoki poziom wód gruntowych wsiąkowych, uznał również że duże zagrożenie stanowią drewniane stropy belkowe nad 1 piętrem oraz należy się liczyć ze zjawiskiem wypadania belek z gniazd. Biegły uznał, że na czas sporządzania ekspertyzy budynek znajdował się w stanie przedawaryjnym oraz nie nadawał się do użytkowania jako mieszkalny. Rzeczoznawca wskazał również szereg prac, które powinny być wykonane w trybie pilnym dla bezpiecznej pracy konstrukcji. Na podstawie powyżej wskazanych okoliczności organ ustalił, że obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym, który zagraża zdrowiu i życiu ludzi oraz bezpieczeństwu mienia, i dlatego należy w trybie pilnym podjąć działania w celu usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa. PINB zobowiązał jednocześnie B. P. do wykonania stosownych zabezpieczeń obiektów zgodnie z decyzją PINB w W. nr [...] z dnia 11.04.2011r. oraz niezwłocznego powiadomienia organu o ich wykonaniu poprzez przedłożenie oświadczenia osoby, pod której nadzorem wykonano zabezpieczenia wraz z uprawnieniami i wpisem do izby samorządu zawodowego. W uzasadnieniu organ podkereślił, że ekspertyza wskazuje na potrzebę doprowadzenia budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. do stanu zgodnego z prawem i dlatego wydanie decyzji na podsatwie art. 66 Pr.bud uznał za zasadne. Organ podniósł, że decyzja wydawana na podstawie tego przepisu ma charakter związany i organ ma obowiązek wydać ją, gdy stwierdzi zaistnienie choćby jednej z przesłanek opisanych w tym przepisie. Organ wskazał również, że art. 61 oraz art. 5 ust. 2 Pr. bud. nakładają na właściciela lub zarządcę obowiązek utrzymywania i użytkowania budynku w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania go w należytym stanie technicznym oraz niedopuszczania do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Organ podniósł ponadto, że przez należyty stan techniczny należy rozumieć stan pełnej sprawności obiektu lub jego części bez jakichkolwiek uszkodzeń, a zwłaszcza takich które mogą spowodować niebezpieczeństwo przy użytkowaniu obiektu lub jego części. Organ powołał się również na art. 70 PR. bud., który właściciela, zarządcę lub użytkownika obiektu budowlanego, na których spoczywają obowiązki w zakresie napraw, określone w przepisach odrębnych lub umowach zobowiązuje w czasie lub bezpośrednio po przeprowadzonej kontroli o której mowa w art. 62 ust. 1 Pr. bud usunąć stwierdzone uszkodzenia oraz uzupełnić braki, które mogłyby spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, a w szczególności katastrofę budowlaną, pożar, wybuch, porażenie prądem elektrycznym albo zatrucie gazem. Organ wskazał również, że odpowiednie kontrole mogą przeprowadzać wyłącznie osoby posiadające uprawnienia odpowiedniej specjalności. Od powyższej decyzji, pismem z dnia 15.07.2016r. odwołanie do Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniosła B. P.. W jego treści, podniosła, że nie dysponuje żadnymi środkami pozwalającymi na samodzielne przeprowadzenie robót budowlanych na nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], których wykonanie nakazano jej decyzją [...], a których zakres przekracza zwykły zarząd nieruchomością, na co kurator spadku musi uzyskać zgodę sądu spadku. Dodatkowo, za całkowicie pozbawione podstaw uznała wydanie ww. nakazu w kontekście utrzymania w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. części decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wielicznce nr [...] z dnia 14 kwietnia 2011r. o zakazie użytkowania budynku mieszkalnego oraz dwóch budynków gospodarczych przy ul. [...] w W.. Po przeprowadzeniu postępowania w związku z wniesieniem powyższego odwołania MWINB w K. w dniu 25.10.2018r. wydał decyzję (nr [...])), którą uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku wskazując nowy termin do dnia 30 maja 2019 roku, w pozostałym zakresie decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. Organ II instancji w pełni podzielił stan faktyczny ustalony przez organ I instancji, w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji przywołał najważniejsze fakty ustalone przez PINB i uznał, że organ ten prawidłowo ocenił zaistniałą sytuację oraz miał uzasadnione podstawy do wydania decyzji o takiej treści. Za niepodważalny uznał bowiem fakt, że budynek mieszkalny, którego dotyczy sprawa znajduje się w niewłaściwym stanie technicznym. Zgodził się również ze stanowiskiem, że decyzje wydawane na podstawie art. 66 ust. 1 p.b. mają charakter związany. Opinię o złym stanie technicznym budynku, zdaniem organu odwoławczego, potwierdzają kontrola w terenie wykonana przez organ I instancji oraz opinia o stanie technicznym budynków sporządzona przez L. S., którą organ przywołał we fragmentach. Organ zauważył również, że o złym stanie budynku świadczy opinia biegłego sądowego mgr inż. T. J. z września 2013 roku udostępniona przez Prokuraturę Rejonową w W.. Organ doszedł do wniosku, że zebrany materiał dowodowy oraz dokumentacja fotograficzna budynku świadczą, że jego stan jest nieodpowiedni oraz może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi lub bezpieczeństwu mienia. Podkreślił, że budynek znajduje się bezpośrednio przy ciągu pieszym, co powoduje, że użytkownicy obiektu, osoby postronne oraz parkujące samochody mogą być zagrożone poprzez spadające fragmenty tynku, co zdaniem organu świadczy niewątpliwie, że zostały spełnione przesłanki z art. 66 ust 1-3 p.b. a co za tym idzie organ I instancji dokonał prawidłowej oceny sytuacji a rozstrzygnięcie było zasadne. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ uznał, że kwestia zakresu zarządu na nieobjętym spadkiem sprawowanego przez Skarżącą jest poza przedmiotem rozpoznania sprawy, kwestie te regulują bowiem przepisy KPC, a kompetencje kuratora spadku pozostają w gestii sądu powszechnego, organy administracji nie są uprawnione do rozstrzygania ww. kwestii. Zdaniem organu dla wydania decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 p.b. istotne jest jedynie kto jest właścicielem lub zarządcą budynku, bez znaczenia zaś jest zakres jego obowiązków. Dalej, odnosząc się do kolejnego zarzutu, organ uznał, ze kwestia braku środków finansowych po stronie Skarżącej nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, organ nie rozstrzyga o sposobie finansowania wykonania robót, a jedynie nakłada obowiązek usunięcia niewłaściwego stanu technicznego. Organ nie może odstąpić od wykonania robót ze względu na trudności ekonomiczne zobowiązanego. Wskazał ponadto, że koszty robót stanowią kwestię ewentualnych rozliczeń między kuratorem spadku a spadkobiercami. Skarżąca nie zgodziła się z decyzją MWINB w K. i wniosła skargę do tut. Sądu, w której zarzuciła organowi: I. Naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności: 1. art. 6 k.p.a. poprzez przekroczenie uprawnień i nałożenie na zarządcę nieruchomości obowiązku wykonania badania metodą osłuchową tynków istniejących na wszystkich elewacjach oraz kontrolowania na bieżąco poziomu wody w piwnicy, połączonego z monitorowaniem stanu ścian i sklepień, brak jest w tym zakresie podstawy prawnej do takiego żądania, a tym samym naruszona została fundamentalna zasada art. 6 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa; 2. art. 80 k.p.a. przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i błędnym uznaniu, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zachodzą podstawy do wydania nakazu określonego w art. 66 ustawy Prawo budowlane; 3. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. przez zaniechanie wyczerpującego rozparzenia materiału dowodowego, a przez to zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; 4. art. 75 k.p.a. w zw. z art. 84 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, pomimo, iż w sprawie konieczne jest pozyskanie wiadomości specjalnych oraz brak przeprowadzenia ponownych oględzin czy też rozprawy administracyjnej, tym bardziej, iż poprzednie oględziny odbyły się przeszło 7 lat temu i nie uczestniczyła w nich Skarżąca; II. naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 66 ust. 1 ustawy prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie czego konsekwencją było nałożenie na zarządcę nieruchomości obowiązku wykonania badania metodą osłuchową tynków istniejących na wszystkich elewacjach oraz kontrolowania na bieżąco poziomu wody w piwnicy, połączonego z monitorowaniem stanu ścian i sklepień, które to czynności nie mieszczą się w dyspozycji ww. przepisu. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie uznając, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Organ podtrzymał w całości swe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Art. 1 § 2 ustawy mówi, że kontrola tej działalności polega zasadniczo na badaniu jej zgodności z prawem. Na podstawie art. 3 § 1 p.p.s.a. ( ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga jest bezzasadna i jako taka podlega oddaleniu bowiem działaniu organów, które prowadziły postępowanie w sprawie nie dopatrzył się naruszeń mogących skutkować uchyleniem decyzji lub stwierdzeniem jej nieważności. Na wstępie rozważań wskazać należy, że na podstawie art. 66 ust. 1 Pr. bud. w przypadku, gdy organ nadzoru budowlanego stwierdzi, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska (pkt 1) albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku (pkt 2), albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym (pkt 3), albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia (pkt 4) nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Obiekt budowlany ustawodawca, w art. 3 pkt 1 p.b. zdefiniował jako budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. W pkt 2 art. 4 p.b. za budynek uznał taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Odwołując się do przytoczonych definicji ustawowych, uznać należy, że budynek mieszkalny, którego dotyczyło postępowanie administracyjne niewątpliwie jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 66 ust. 1 Pr.bud., ta przesłanka warunkująca możliwość wydania decyzji zobowiązującej do usunięcia nieprawidłowości została więc spełniona. W świetle ustalonego przez organy stanu faktycznego, stan budynku, w związku z którym wydano zaskarżoną decyzję spełniał przesłanki z pkt 1 oraz pkt 2 art. 66 ust. 1 p.b. Istnienie pęknięć w ścianach budynku oraz zawilgocenie tych ścian, które mogą powodować odpadanie fragmentów tynku, zagrzybienie istniejące w obrębie obiektu, powodujące wydzielanie toksyn, podmakanie piwnicy, niezabezpieczone odpowiednio instalacje elektryczne bez wątpienia wskazują na nieodpowiedni stan techniczny budynku, co więcej, uznać należy, że mogą powodować realne zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia. Wobec powyższego organ w sposób uprawniony przyjął, że powyższe przesłanki wymienione w omawianym przepisie zmaterializowały się. Sąd nie dopatrzył się błędów lub braków w postępowaniu dowodowym przeprowadzonym przez organ I instancji, którego ustalenia doprowadziły go do uznania występowania ww. przesłanek uzasadniających wydanie decyzji z art. 66 ust. 1 p.b (ustalenia te podzielił organ II instancji). W powyższym zakresie oparł się on bowiem na oględzinach obiektu, które, w innym podmiotowo postępowaniu, przeprowadził bezpośrednio podczas kontroli w 2011 roku, ekspertyzie biegłego z 2013 roku przedstawionej przez Prokuratora oraz na ekspertyzie rzeczoznawcy, która w 2016 roku została organowi przedstawiona przez Skarżącą. Podkreślić należy, że Skarżąca w toku postępowania administracyjnego nie kwestionowała ustaleń organu dotyczących stanu technicznego obiektu, nie wnosiła również jakichkolwiek zastrzeżeń co do opinii biegłych. Nie jest zasadny również zarzut podniesiony przez Skarżącą, że organ nie przeprowadził ponownych oględzin obiektu, oparł się więc na stanie z roku 2011 (sprzed 7 lat), a zdaniem Skarżącej "trudno w chwili obecnej zgodzić się z twierdzeniami Organu, iż stan faktyczny nie uległ zmianie. Nie przeprowadzając ponownie oględzin Organ nie jest uprawniony do takich twierdzeń, tym bardziej, iż już sam upływ czasu może wskazywać na zmianę stanu faktycznego". Zdaniem Sądu, zasady doświadczenia życiowego wskazują na to, że stan budynku wraz z upływem czasu podlegać może jedynie pogorszeniu, a nie polepszeniu, w przypadku, gdy nie są w tym okresie przeprowadzane prace naprawcze. Skarżąca nie wskazała w toku postępowania administracyjnego (w tym w odwołaniu od decyzji do organu II instancji) aby dokonała jakichkolwiek ulepszeń budynku lub by usunęła jego wady. Uprawnione jest więc twierdzenie, że budynek w czasie kontrolowanego tu postępowania administracyjnego znajdował się w stanie tożsamym lub gorszym w porównaniu do tego z roku 2011. Nieodpowiedni stan techniczny budynku oraz fakt, że nie nadaje się on do celów mieszkalnych potwierdziła opinia rzeczoznawcy z roku 2016 wykonana na zlecenie Skarżącej, brak jest więc podstaw do przyjęcia, że stan budynku uległ zmianie na lepsze od czasu oględzin dokonanych przez organ w 2011 roku. Nie znajduje uzasadnienia kwestionowanie przez Skarżącą wartości dowodowej ekspertyzy sporządzonej przez rzeczoznawcę na jej zlecenie. Zgodnie z art. 75 § 1 k.pa. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Na podstawie zaś art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Nie ma więc żadnych przeszkód by w postępowaniu administracyjnym dopuścić jako dowód dokument sporządzony formalnie na zlecenie strony, jego wartość, jak każdego innego dowodu, podlega ocenie organu na zasadach ogólnych. Nie ma zasadniczo znaczenia przy ocenie tej wartości, fakt że nie jest to opinia sporządzona na zlecenie organu (o której mowa w art. 84 § 1 k.p.a.), a dokument przedłożony został przez stronę postępowania. W kontrolowanym postępowaniu, organ nie wyraził zastrzeżeń co do ustaleń dokonanych przez biegłego sporządzającego opinie, sama Strona również nie kwestionowała jego ustaleń, nie ma więc przesłanek do uznania, że organ dopuścił się w zakresie uwzględnienia przedmiotowej opinii błędu w ustaleniach dowodowych. Podkreślić należy że strona nie podniosła żadnych zarzutów związanych z treścią samej opinii. Nie znajduje także uzasadnienia podnoszone przez Skarżącą naruszenie art. 10 k.p.a. przez organ, które miało polegać na tym, że nie zapewnił jej on czynnego udziału w sprawie, gdyż oględzin obiektu dokonał w roku 2011, Skarżąca zaś została kuratorem spadku w roku 2015. Art. 10 k.p.a. nie wprowadza bezwzględnego wymogu by strona była obecna przy powstawaniu każdego środka dowodowego. Z natury rzeczy, pewne wydarzenia następować mogą np. przed wszczęciem postępowania administracyjnego i nie jest fizycznie możliwe by strona mogła być przy nich obecna. Inne dzieją się nagle, i ani strona ani organ nie są przy nich obecne, co nie wyklucza możliwości powoływania się na nie jako na dowód w toku postępowania, jeśli zostaną one w odpowiedni sposób stwierdzone. Zapewnienie stronie czynnego udziału polega na tym, by organ przedstawił jej zebrane w sprawie dowody i umożliwił jej zapoznanie się z nimi oraz wypowiedzenie się w ich kwestii, strona nie musi zawsze być obecna przy powstawaniu dowodów. Podkreślenia wymaga również, fakt, że Skarżąca nie stawia jakiegokolwiek zarzutu ustaleniom organu, których dokonał podczas przedmiotowych oględzin. Z akt zgromadzonych w sprawie wynika, że Skarżąca w trakcie postępowania została zapoznana z ustaleniami, które poczynił organ w rezultacie oględzin przeprowadzonych w 2011 roku oraz miała świadomość ich treści, nie wnosiła do nich zastrzeżeń. Zarzut naruszenia przez organ, w stosunku do Skarżącej, art. 10 k.p.a. nie znajduje w świetle powyższego uzasadnienia. Zauważyć należy, że oględziny, na których wyniki powołuje się organ nie są oględzinami w ścisłym tego słowa znaczeniu. W kontrolowanym postępowaniu organ nie prowadził bowiem oględzin, powoływał się natomiast na wyniki oględzin przeprowadzonych w powiązanej lecz odrębnej sprawie administracyjnej (z 2011 roku, w której Skarżąca nie uczestniczyła jako strona, gdyż wtedy nie była jeszcze zarządcą spadku). Ściśle rzecz biorąc, organ powołał się na fakty znane mu z urzędu – dowód z dokumentu urzędowego – protokołu kontroli z dnia 12.04.2011 r. PINB [...] Nie znajduje również potwierdzenia zarzut Skarżącej jakoby organ wybiórczo ocenił materiał dowodowy oraz nie dążył do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego. Skarżąca nie wykazała w jakkolwiek by organ błędnie ocenił stan faktyczny, nie przedstawiła żadnych konkretnych zarzutów co do jego ustaleń. Fakt, że rzeczoznawca w opinii sporządzonej na zlecenie Skarżącej, stwierdził, że obecny stan budynku nie zagraża jego konstrukcji, nie świadczy o tym, że jest on w odpowiednim stanie technicyzm oraz, że nie powoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, w istocie ustalenia rzeczoznawcy wskazują na nieodpowiedni stan obiektu oraz istnienie istotnych zagrożeń. Nie zasługuje nadto na uwzględnienie zarzut, że osoba, która sporządza opinię nie jest uprawniona do ustalania stanu faktycznego. Natura niektórych spraw, jak na przykład oceny stanu technicznego obiektu, zmusza rzeczoznawcę do jednoczesnego ustalania faktów (w postaci istniejących nieprawidłowości stanu technicznego) oraz ich oceny zgodnie z wiedzą specjalistyczną. Obserwacja faktów i dokonywanie ich oceny w takich sytuacjach mają charakter komplementarny i ich współistnienie jest nieodzowne dla rzetelności wydawanej ekspertyzy. Stwierdzić należy, że niedopuszczalne jest jedynie powołanie biegłego w celu wyłącznie ustalenia faktów, które równie dobrze mógłby i powinien ustalić organ gdyż nie wymaga to wiedzy specjalistycznej. Zauważyć należy, że powyższy zarzut podnoszony przez Skarżącą jest w dodatku niekompatybilny z jej twierdzeniem (słusznym), że złożona przez nią do organu opinia rzeczoznawcy nie jest w istocie opinią biegłego w rozumieniu k.p.a. lecz prywatną ekspertyzą pochodzącą od strony. W takiej, niesformalizowanej proceduralnie prywatnej opinii mogą znajdować się wszelakie ustalenia i twierdzenia, również ustalenia faktyczne. Organ ocenia wartość takiej ekspertyzy oraz istnienie wskazanych w niej okoliczności na zasadach ogólnych odnoszących się do oceny dowodów. Przechodząc zatem do uzasadnienia prawnego przedstawionego przez organ, należy uznać je za prawidłowe. W istocie, decyzje wydawana na podstawie art. 66 ust. 1 p.b. mają charakter związany, co oznacza, że przy zaistnieniu chociażby jednej z przesłanek wymienionych w tym przepisie organ ma obowiązek, a nie jedynie możliwość, wydać decyzję nakładającą obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości ("Stwierdzenie wystąpienia przesłanki określonej przepisem art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b. zobowiązuje, a nie uprawnia organy do wydania nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości" wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opoli z dnia 11 kwietnia 2019 roku, II SA/Op 13/19). W kontrolowanym postępowaniu organ wykazał ziszczenie się dwóch przesłanek z art. 66 ust. 1 p.b. w postaci nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu (pkt 3) oraz wywoływania przez niego zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia bądź środowiska (pkt 1), był więc uprawniony i zobowiązany zarazem do wydania nakazu usunięcia ustalonych nieprawidłowości. Skarżąca wskazała, że organ przekroczył swe uprawnienia naruszając art. 66 ust. 1 p.b. oraz zasadę legalizmu wyrażoną w art. 6 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP nakładając na nią obowiązek wykonania badania metodą osłuchową tynków oraz kontrolowania na bieżąco poziomu wody w piwnicy, połączonego z monitorowaniem stanu ścian i sklepień. Według skarżącej w dyspozycji art. 66 ust. 1 p.b. "nie mieści się nakazanie przeprowadzenia jakiegokolwiek monitorowania stanu obiektu, przeprowadzania kontroli, czy też badań. Zwrócić należy uwagę, że istotą tego przepisu jest nakazanie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, a nie dopiero ich ustalenie". Organ nakładając wymienione w decyzji obowiązki, w ocenie Sądu, nie przekroczył zakresu ustawowego upoważnienia. Jedną z przesłanek, na których oparto wydane w kontrolowanej sprawie rozstrzygnięcie, było wywoływanie przez obiekt niebezpieczeństwa dla zdrowia lub życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia. Na podstawie art. 66 ust. 1 in fine p.b. organ ma obowiązek nakazać podmiotowi, do którego kieruje rozstrzygnięcie, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Skoro więc w przedmiotowym przypadku nieprawidłowością jest w istocie wywoływanie przez budynek stanu zagrożenia, to kontrolowanie stanu obiektu, w sposób określony przez organ, jest eliminacją tej nieprawidłowości, powoduje bowiem usunięcie lub przynajmniej znaczne zmniejszenie zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia wywoływanego przez obiekt. Nie jest zasadne twierdzenie Skarżącej, że powyższe obowiązki, które nałożył na nią organ, mają na celu dopiero wykrycie nieprawidłowości. Organ w postępowaniu ustalił bowiem nieodpowiedni stan ścian, tynków oraz fakt podmakania piwnicy. Kontrole, do których dokonywania obowiązał Skarżącą należy więc uznać za środek zaradczy, który usuwa lub przynajmniej zmniejsza zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia. Trzeba zauważyć również, że organ uprawniony jest do nakazania całkowitego usunięcia wadliwości budynku powodujących ww. zagrożenia, tym bardziej może więc skorzystać ze środka łagodniejszego (mieszczącego się w dyspozycji przepisu), w postaci kontrolowania nieprawidłowości w celu niwelacji zagrożenia. Dodać należy, że organ, w wykonaniu kompetencji określonej w art. 66 ust. 1 p.b. dysponuje uznaniem w zakresie wyboru sposobu usunięcia nieprawidłowości obiektu, do którego zobowiązuje odpowiedni podmiot. Nakazanie kontroli stanu budynku mieści się zatem w katalogu środków z jakich organ może skorzystać w tym celu, dopiero stwierdzenie, że nakazana czynność nie prowadzi do usunięcia nieprawidłowości lecz do innego celu, umożliwia uznanie, że organ w istocie przekracza swe kompetencje i nie działa na podstawie i w granicach prawa. Odnosząc się do dalszych twierdzeń Skarżącej, wskazać należy, że dla oceny prawidłowości wydanej przez organ decyzji, nie ma znaczenia, że Skarżąca została kuratorem spadku dopiero w 2015 roku i od tego czasu stan nieruchomości nie pogorszył się oraz, że, jak podnosi, to ZBK w W. jako uprzedni zarządca obiektu przyczyniło się do obecnego stanu obiektu. Nie jest również trafna argumentacja, że wykonanie nałożonych na nią obowiązków przekracza zakres zwykłego zarządu i dlatego decyzja organu jest wadliwa. Art. 66 ust. 1 p.b. który nadaje organowi nadzoru budowlanego kompetencję do nałożenia na właściciela lub zarządcę obiektu obowiązku usunięcia nieprawidłowości ma charakter administracyjnoprawny, a nie cywilistyczny. Jego celem jest nadanie organowi narzędzia do szybkiego i sprawnego eliminowania nieprawidłowości wykrytych w obiekcie budowlanym w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem oraz eliminacji zagrożenia, które dla otoczenia obiekt taki stwarza. Przepis uprawnia organ do nałożenia odpowiednich obowiązków na właściciela lub zarządcę obiektu, nie jest przy tym istotne, w świetle przesłanek zastosowania tego instrumentu, kto doprowadził do nieprawidłowego stanu, który ma być rektyfikowany. Nawet w przypadku gdy wiadomym jest, że to konkretna osoba niebędąca ani właścicielem ani zarządcą obiektu doprowadziła do jego nieodpowiedniego stanu lub, gdy spowodowały to wyłącznie siły natury, organ ww. obowiązki nałożyć może wyłącznie na właściciela lub zarządcę. Takie rozwiązanie ma na celu zagwarantowanie szybkości i sprawności postępowania, organ jest bowiem zobowiązany do podjęcia interwencji w celu odwrócenia zagrożeń wywoływanych przez obiekt a dzięki takiemu rozwiązaniu nie musi tracić czasu na postępowania w celu ustalenia osób odpowiedzialnych za stan obiektu oraz zakresu w jakim przyczyniły się do tego stanu, z drugiej strony to właściciel lub zarządca jest podmiotem, który jest uprawniony do dostępu budynku oraz czynienia w nim zmian i dlatego jedynie zobowiązanie tych osób do usunięcia wad budynku daje gwarancję, że skutek taki zostanie osiągnięty. Istnienie powyższego instrumentu administracyjnoprawnego nie oznacza rozstrzygania o odpowiedzialności za spowodowanie złego stanu technicznego obiektu i nie wyklucza oczywiście w żadnej mierze rozliczeń między właścicielem lub zarządcą obiektu, który w wykonaniu nałożonego obowiązku usunął nieprawidłowości i poniósł koszty a podmiotem, który odpowiada za wywołanie naruszeń na podstawie deliktu lub jest do zwrotu kosztów zobowiązany na mocy ustawy bądź umowy. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego kontrolowanej sprawy, niewątpliwym jest, że to Skarżąca na chwilę wydawania przez organ decyzji była zarządcą budynku, dlatego organ prawidłowo to na nią nałożył obowiązek usunięcia nieprawidłowości, jak podkreślono bowiem, w świetle treści art. 66 ust. 1 p.b. nie ma żadnego znaczenia kto spowodował stan techniczny obiektu, który ma być naprawiony. Również nie jest istotne kto wcześniej był właścicielem lub zarządcą obiektu, obowiązek, o którym mowa w ww. przepisie może być nałożony jedynie na obecnego właściciela lub zarządcę. Nie jest także trafne, stanowisko Skarżącej jakoby fakt, że nałożone na nią obowiązki przekraczają zakres zwykłego zarządu powoduje, że nieuprawnione było nałożenia ich na nią jako na kuratora spadku. Po pierwsze art. 66 ust. 1 uprawnia i zobowiązuje organ do nałożenia przedmiotowego obowiązku na zarządcę i nie uzależnia możliwości dokonania tego od zakresu zarządu jaki przysługuje zobowiązywanemu podmiotowi na podstawie prawa cywilnego procesowego. Po drugie, nie jest trafne stanowisko które Skarżąca zdaje się prezentować, że kurator spadku jest uprawniony jedynie do zwykłego zarządu majątkiem wchodzącym w skład spadku. Jak trafnie stwierdził Sąd Apelacyjny w Warszawie: "W sprawach wynikających z zarządu majątkiem spadkowym kurator spadku może pozywać i być pozywany (por. art. 935 § 1 k.p.c.). Kurator działa bowiem w imieniu własnym, lecz na rzecz spadkobierców. Jest kuratorem określonej masy majątkowej, nad którą sprawuje zarząd i nadzór, nie jest natomiast kuratorem dla określonej osoby lub grupy osób. Czynności kuratora spadku nie ograniczają się do zwykłego zarządu majątkiem spadkowym. Istota tego zarządu wymaga dokonywania wszelkich czynności niezbędnych do zapewnienia prawidłowej gospodarki tym majątkiem." (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2017 roku, I ACa 152/16. Biorąc to wszystko pod uwagę, Sąd uznał, że skarga była bezpodstawna i w konsekwencji, podlegała oddaleniu, gdyż w kontrolowanej sprawie nie dopatrzył w działaniu organów błędów proceduralnych, które mogłyby mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Organy we właściwy sposób zastosowały również regulacje prawa materialnego. Wobec powyższego, Sąd nie dostrzegł okoliczności, które mogłyby doprowadzić do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności o czym podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło