II SA/Kr 553/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Piotr Lechowski (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Halina Jakubiec Protokolant Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na opłacenie energii elektrycznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji II SA/Kr 553/07 Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania S. M. utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Wójta Gminy [...] przez Kierownika Gminnego Ośrodka Społecznej w [...] decyzję z dnia [...] r. nr [...] orzekającą o odmowie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na opłacenie energii elektrycznej. W podstawie prawnej decyzji organu odwoławczego wskazano przepisy art. 138 § 1 kpa oraz art. 6 pkt 14, art. 39 ust. 1, art. 107 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. 04/64/593 ze zm.). Uzasadniając decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wskazało na następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia. Wydanie decyzji orzekającej o odmowie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na opłacenie energii elektrycznej przez organ l instancji, poprzedzone zostało przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego, w którym dokonano w dniu [...] r. aktualizacji wywiadu środowiskowego. Wnioskodawczyni odmówiła podpisania się pod informacjami zebranymi przez pracownika w trakcie aktualizacji wywiadu, jak i podpisania protokołu spisanego na tę okoliczność. Organ l instancji wskazał, że wnioskodawczyni odmówiła przywołania obecnego w obejściu męża celem złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym, a wysłanego pocztą pisma wzywającego do złożenia takiego oświadczenia, małżonek wnioskodawczyni nie przyjął. Organ wskazał, że podawane przez wnioskodawczynię informacje pozostają w sprzeczności z faktami. Podkreślono, że wnioskodawczyni powołuje się na prawomocny wyrok ustalający separację małżeństwa ale faktycznie pozostaje we wspólnocie mieszkaniowej i gospodarczej z mężem, posiada upoważnienie męża do pobierania środków z jego konta bankowego, odbiera kierowaną do niego korespondencję w tym np. wezwanie do zapłaty za energię elektryczną, które stanowiło podstawę wniosku o przyznanie pomocy. II SA/Kr 553/07 zatajenie prawdy, a zatem wywołuje skutek równoznaczny z odmową złożenia oświadczenia w postaci odmowy przyznania pomocy. Podkreślił organ odwoławczy, że składająca odwołanie często składa wniosek o objęcie jej różnymi formami pomocy i jest świadoma, że brak współpracy, w tym odmowa złożenia oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym, daje podstawę do decyzji odmownej. Te okoliczności zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego przemawiały za utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła S. M. , z wnioskiem "o pozytywne załatwienie sprawy". Skarżąca opisywała poprzednie postępowania, które kończyły się negatywnymi decyzjami po długotrwałym postępowaniu. Podnosiła, że obecnie jej wnioski o udzielenie pomocy są pozytywnie załatwiane, od czasu przeprowadzenia przez pracowników Wydziału Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego kontroli, Kierownika Gminnego Ośrodka Polityki Społecznej w [...]. Do skargi dołączyła skierowaną do niej kopię pisma z dnia [...][...] Wydziału Polityki Społecznej informującego o wynikach -przeprowadzonej - w następstwie złożonej skargi na Kierownika MOPS - kontroli doraźnej w tej jednostce. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i ustalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjnyzważył: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o sądach administracyjnych (Dz. U. Nr 153,póz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 póz. 1270 z późn. zm.)- dalej ustawa p.p.s.a. - przedmiotem kognicji sądu, jest wywołana skargą kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem. Sprawując tę kontrolę stosownie do przepisu art. 134 § 1 ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana na powyższych II SA/Kr 553/07 Przepisy wydanego na podstawie art. 107 ustawy Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 kwietnia 2005 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. Nr 77, póz. 672), określają w § 7 dokumenty, które stanowią podstawę ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osoby lub rodziny, zaliczając do nich m.in. (§7 ust. 1 pkt 20) oświadczenie o stanie majątkowym, składane według wzoru z potwierdzeniem podpisem świadomości odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy. Zgodnie z art. 107 ust. 5 pracownik socjalny przeprowadzający rodzinny wywiad środowiskowy może domagać się od osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym. Odmowa złożenia oświadczenia jest podstawą wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia. Na kartach [...] i [...] akt znajdują się podpisane przez skarżącą oświadczenia o uzyskaniu dochodu. Natomiast istotnie oświadczenie skarżącej o stanie majątkowym (k. [...]) nie jest wypełnione w sposób przewidziany formularzem, a w szczególności, w taki sposób by skarżąca podpisem potwierdziła, że świadoma jest jej odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy w informacjach podanych w oświadczeniu. Za nieuprawnione i co najmniej przedwczesne należy jednak uznać stanowisko organów, w myśl którego sposób złożenia przez skarżącą oświadczenia majątkowego jest równoznaczny z odmową złożenia takiego oświadczenia. Stanowisko to oparte jest na domniemaniu, że skoro skarżąca "często występuje o objęcie jej rodziny różnymi formami pomocy to winna być świadoma, że brak współpracy, w tym odmowa złożenia oświadczenia o stanie majątkowym może skutkować odmową przyznania świadczeń". Z akt sprawy nie wynika by organy w trybie art. 9 Kpa spełniły ciążący na nich obowiązek pouczenia skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. W szczególności nie wynika z akt by skarżącej uświadomiono w tym trybie, że nie złożenie oświadczenia w formie przewidzianej urzędowym drukiem i nie podpisanego w oznaczonym miejscu będzie potraktowane jako odmowa złożenia oświadczenia i podstawa odmowy przyznania świadczenia. Przepis art. 107 ust. 5 ustawy stanowi samodzielną podstawę odmowy przyznania świadczenia. Należy mieć na uwadze, że ustawa w art. 8 ust. 1 w punktach 1-3 rozróżnia pomiędzy prawem do świadczeń pieniężnych z pomocy II SA/Kr 553/07 osobę lub rodzinę po takim pouczeniu informacji, a następnie odmowa potwierdzenia podpisem ich prawdziwości daje podstawę do uznania, iż zachodzi brak współpracy w rozwiązaniu trudnej sytuacji życiowej. Organy nie poczyniły ustalenia co do faktu, że skarżąca była pouczona przed udzieleniem informacji o odpowiedzialności karnej za udzielenie informacji nieprawdziwej a po jej udzieleniu odmówiła podpisania protokołu z aktualizacji wywiadu. W świetle powyższych okoliczności należy stwierdzić, że z naruszeniem przepisów art. 7, 77 Kpa organy nie dokonały wyczerpujących ustaleń przez zebranie materiału dowodowego w niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy zakresie i jego oceny z zachowaniem przewidzianej art. 80 Kpa reguły, że tylko całokształt materiału dowodowego, stanowi podstawę do oceny czy dana okoliczność została udowodniona. Uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie ustalenia przesłanek faktycznych przewidzianych art. 107 ust. 5 i 11 ust. 2, w oparciu o które organ może odmówić przyznania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.