II SA/Kr 554/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2013 r. sprawy ze skargi M.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 4 marca 2013 r., znak: [....] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej M.P. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta K. decyzją z a [...] października 2012 r., na podstawie art. 59 ust. 1 oraz art. 61 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 60 ust. 1 ustawy z 27. 03. 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, póz. 717 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku M.P. "działającej przez pełnomocników M.R. i B.S. z dnia 9 stycznia 2009r. (korekta 24 sierpnia 2011 r.)" odmówił ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa zespołu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z garażami i wewnętrznymi instalacjami: wod.-kan., gaz, c. o., .elektryczna, wewnętrznym układem drogowym na działkach nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] ,[...] ,[...] obr. [...] oraz wjazdem z działki drogowej nr [...] obr. [...] (ulica [...] ) przy ulicy [...] w K . ". M.P. reprezentowana przez radcę prawnego M.M. wniosła w dniu 23 października 2012 r. (data stempla pocztowego) odwołanie od ww. decyzji. Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na podstawie art. 134 k.p.a. w związku art. 59 i 60 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że M.P. w toku postępowania przed organem ł instancji, reprezentowana była przez pełnomocnika, początkowo przez M.R. , a następnie przez B.J. i B.S. , który został również wskazany do odbioru korespondencji. W związku z tym zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta K. , stosownie do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego została doręczona B.S. w dniu 8 listopada 2012r., a zatem termin do złożenia odwołania od decyzji rozpoczynał bieg w dniu następnym, czyli w dniu 9 listopada 2012r. Tym samym odwołanie radcy prawnego M.M. z 23 października 2012 r. zostało złożone przed doręczeniem decyzji organu l instancji wskazanemu do odbioru pism pełnomocnikowi, a także większości uczestników postępowania (19 osób), którzy dokonali odbioru decyzji pomiędzy 24 października a 26 października 2012 r. A zatem odwołanie zostało wniesione od decyzji nieistniejącej i niefunkcjonującej, wskutek jej niedoręczenia, w obrocie prawnym. M.P. reprezentowana przez radcę prawnego M.M. ponownie wniosła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. We wniosku podniesiono, że zaskarżona decyzja została odebrana przez M.P. 10 października 2012 r. bezpośrednio w siedzibie organu l instancji. Decyzja ta została jej wydana w oryginale z podpisem Kierownika Referatu w Wydziale Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta K. , A.G. i zawierała pouczenie o prawie odwołania. Wobec tego pełnomocnik wniósł odwołanie w dniu 23 października 2012 r., tj. w terminie określonym w pouczeniu przez organ l instancji. Organ l instancji w sposób nieprawidłowy dokonał zatem doręczenia zaskarżonej decyzji, gdyż wydał ją osobie nie figurującej w rozdzielniku, czym spowodował obiektywnie uzasadnione przeświadczenie odwołującej się w zakresie doręczenia, a w konsekwencji rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z [...] marca 2013 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na podstawie art. 59 w zw. z art. 58 i art. 123 kpa odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że stosownie do art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., dla przywrócenia terminu dokonania czynności procesowych muszą wystąpić łącznie cztery przesłanki: uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku winy, wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności. Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że o braku winy w niezachowaniu terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć (usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku), od strony niezależnej, istniejącej przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Kolegium odwołało się do treści art. 40 kpa. Z akt sprawy wynika, że w postępowaniu inwestor – M.P. wskazała B.S. jako pełnomocnika upoważnionego do odbioru korespondencji. W związku z powyższym - niezależnie od okoliczności faktycznego wydania egzemplarza decyzji bezpośrednio Inwestorowi decyzja Prezydenta Miasta K. została prawidłowo skierowana do wskazanego pełnomocnika tj. do B.S. , który odebrał ją 8 listopada 2012r, otwierając termin do złożenia odwołania. W ocenie Kolegium, o braku winy odwołującej się nie może świadczyć okoliczność wydania jej egzemplarza decyzji w siedzibie Urzędu Miasta K. nie mająca w istocie znaczenia procesowego. Strona miała świadomość faktu, że w postępowaniu administracyjnym reprezentowana jest przez pełnomocników. Co więcej, odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta K. zarówno to przedwczesne, jak również to dołączone do wniosku o przywrócenie terminu zostało formalnie zaskarżone przez pełnomocnika radcę prawnego M.M. . Kwestię braku winy należy zatem rozważać przede wszystkim w odniesieniu do osoby pełnomocnika. Nie budzi wątpliwości, że z treści sentencji zaskarżonej decyzji organu l instancji jednoznacznie wynikało, że wnioskodawczyni reprezentowana była przez pełnomocnika, a skutek prawny doręczenia decyzji związany jest tylko i wyłącznie z doręczeniem pełnomocnikowi. Osoba reprezentująca wnioskodawczynię na etapie postępowania odwoławczego powinna zatem zauważyć - sporządzając akt procesowy formułujący *zarzuty do decyzji, że pod względem procesowym nie działała ona sama w postępowaniu przed organem l instancji. Kwestia zatem możliwości wniesienia odwołania uzależniona od doręczenia decyzji l instancji pełnomocnikowi B.S. była, w ocenie Kolegium, oczywista na etapie składania środka zaskarżenia od powyższej decyzji. M.P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: - art. 58 § 1 k.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu w sytuacji istnienia przesłanek do przywrócenia terminu; - art. 77 § 1 i 4 w zw. z art. 39, art. 42 § 2 oraz art. 46 § 1 kpa, poprzez uznanie, że przekazanie skarżącej oryginału decyzji za pokwitowaniem w siedzibie organu l instancji przez jego pracownika, jako nieprawidłowe doręczenie, nie stanowi okoliczności faktycznej uzasadniającej brak winy skarżącej; - art. 77 § 1 i 4 oraz art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 7, 8 i 9 kpa, poprzez brak uwzględnienia okoliczności istotnych dla sprawy, a znanych organowi II instancji z urzędu, w szczególności poprzez przyjęcie, że wadliwość doręczenia obciąża skarżącą; - art. 11 kpa. w zw. z art. 77 § 1 i 4 oraz art. 107 § 1 i 3 kpa, poprzez brak wyjaśnienia dowodów i przesłanek jakimi kierował się organ II instancji przyjmując, że wydanie egzemplarza decyzji skarżącej w siedzibie Urzędu Miasta K. nie ma doniosłości prawnej. Wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca powtórzyła argumentację przedstawioną we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Podkreśliła,, że decyzja została jej wydana przez organ l instancji w dniu 10 października 2012 r. bezpośrednio w siedzibie organu l instancji. Decyzja ta została wydana w oryginale, była podpisana. Skarżąca przytoczyła w związku z tym treść art. 39 kpa, art. 42 § 2 kpa i art. 46 § 1 kpa, wskazując, że powstało uzasadnione przekonanie doręczenia decyzji w rozumieniu przytoczonych przepisów kpa. Decyzja ta zawierała pouczenie o terminie i sposobie wniesienia odwołania. Nadto wzmianka o reprezentowaniu skarżącej przez pełnomocnika nie figuruje w rozdzielniku, co w zakresie prawidłowości doręczenia powinno być wskazane przez organ l instancji. Nie można uznać za zasadną argumentację, że wydanie egzemplarza decyzji stronie, a zatem nieprawidłowe wprowadzenie tejże decyzji do obrotu prawnego, może wiązać się z negatywnymi konsekwencjami prawnymi dla strony postępowania administracyjnego, w szczególności wobec zawartego w treści decyzji pouczenia. Wybór sposobu doręczenia należy do organu administracji publicznej, a skoro decyzja została przekazana przez pracownika organu l instancji, to należy uznać, że czynność ta miała na celu wprowadzenia decyzji do obrotu prawnego poprzez doręczenie i tak też została odczytana przez skarżącą oraz jej pełnomocnika. Skoro Organ l instancji miał zamiar dokonać doręczenia w oparciu o art. 40 § 2 kpa, to powinien był odmówić wydania egzemplarza decyzji w dniu 10 października 2012 r. Odwołała się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2009 r., II SA/G1 545/2008, gdzie stwierdzono, że nieprawidłowe doręczenie pisma należy zaliczyć do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w przypadku prośby o przywrócenie terminu. Wadliwe doręczenie decyzji może być wyeliminowane jedynie w drodze przywrócenia terminu wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do przepisu art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a W ramach dokonanej kontroli należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie - Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 4 marca 2013 r. znak:[...] , którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. 9.10. 2012 r. odmawiającej ustalenia na wniosek M.P. warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa zespołu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z garażami i wewnętrznymi instalacjami: wod.-kan., gaz, c. o., elektryczna, wewnętrznym układem drogowym na działkach nr [...] ,[...] ,[...] ,[..] ,[...] ,[...] obr. [...] oraz wjazdem z działki drogowej nr [...] obr. [...] ) przy ulicy [...] w K". Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości. Prezydent M. K. wydał ww. decyzję o odmowie ustalenia warunków zabudowy w dniu 9 października 2012 r. M.P. w postępowaniu przed organem l instancji działała przez pełnomocników, w tym pełnomocnikiem do doręczeń ustanowiła B.S. , któremu organ doręczył ww. decyzje w dniu 8 listopada 2012 r., natomiast M.P. odebrała w organie l instancji przedmiotową decyzję w dniu 10 października 2012 r. co zostało potwierdzone przez pracownika organu, który zaznaczył na pisemnym potwierdzeniu wydania dokumentu iż został on odebrany przez osoby wymienione pod pozycją nr 5, 8, 10 i 25 rozdzielnika tj. S.K., S.M., A.S. i M.B. , . Następnie Skarżąca w działając przez pełnomocnika radcę prawnego M.M. wniosła odwołanie w dniu 23 października 2012 r. Zgodnie z normą z art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie , a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Zgodnie z normą z art. 32 ab initio kpa strona może działać przez pełnomocnika, a zgodnie z art. 40 § 2 jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika pisma doręcza się pełnomocnikowi. Zgodnie z art. 42 § 2 kpa pisma mogą być również doręczane w siedzibie organu odbierane w siedzibie organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W okolicznościach rozpatrywanej termin do wniesienia odwołania otworzył się dla Skarżącej dopiero w dniu 9 listopada 2012 r. , a ostatnim dniem tego terminu był 23 listopad 2012 r. co oznacza że odwołanie M.P. zostało złożone z naruszeniem terminu o jakim mowa w art. 129 § 2 kpa. W tym miejscu należy wskazać, że mimo niedochowania terminu do złożenia odwołania strona ma możliwość przywrócenia uchybionego terminu. Zgodnie bowiem z art. 58 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło be z jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności , dla której określony był termin (§ 2). Ustawowymi przesłankami do przywrócenia uchybionego terminu jest więc: złożenie wniosku o przywrócenie termu; wniosek musi być złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; równocześnie z wniesieniem wniosku zainteresowany powinien dopełnić czynności procesowej, dla której był określony termin oraz we wniosku musi być uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego. Mając na uwadze powyższe należy przede wszystkim wskazać, że M.P. odebrała decyzję Prezydenta Miasta K. z 9 października 2012 r., w siedzibie organu l instancji w dniu 10. 10. 2012 r. imieniem swoich mocodawców jakkolwiek w rozdzielniku do decyzji organ nie umieścił jej nazwiska. Biorąc pod uwagę nieprawidłowość doręczenia decyzji organu pierwszej instancji uznać należało, wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, iż okoliczność ta uzasadniała przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie bowiem z zawartym w przedmiotowej decyzji pouczeniem Skarżąca mogła zasadnie przyjąć, że także dla niej termin do wniesienia odwołania otworzył się w dniu 11 października 2012 r. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy zaliczyć bowiem należy nieprawidłowe doręczenie pisma (vide: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, komentarz, wyd. C.H. Beck, W-wa 1986 r. str. 296). W świetle powołanych wyżej przepisów należy przyjąć, że Skarżąca uprawdopodobniła w stopniu wystarczającym, iż nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, które polegało - co wymaga zaznaczenia - na przedwczesnym wniesieniu odwołania i w okolicznościach wskazujących na uchybienia, których dopuścił się organ. Trzeba bowiem zważyć na ratio legis ścisłego określenia terminów do wniesienia odwołania (art.129 kpa), którym jest niewątpliwie wzgląd na zasadę trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 kpa), ponieważ w sprawie, w której strony nie wniosły odwołania w ustawowym terminie 14 dni od jej doręczenia - decyzja staje się ostateczna, a więc nie służy od niej odwołanie w toku instancji. Wymaga tego wzgląd na bezpieczeństwo obrotu. Należy zatem zgodzić, że wniesienie pisma (odwołania ) do organu odwoławczego przez stronę skarżącą w terminie wcześniejszym, przysługującym innym stronom, nie stanowiło naruszenia zasady trwałości decyzji administracyjnej. Konkludując, wskazane nieprawidłowości doręczenia decyzji organu pierwszej instancji pozwalają w ocenie Sądu uznać, iż okoliczność ta uzasadnia przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, spełnione zostały także pozostałe warunki wskazane w art. 58 kpa. W tym stanie sprawy na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy p.p.s.a orzeczono jak w punkcie 1 sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.