II SA/Kr 556/11

WyrokWSA w Krakowie2011-11-14

Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Mirosław Bator, Wojciech Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie administracyjne dotyczące ustalenia warunków zabudowy może być prowadzone z udziałem osób zmarłych, a jeśli tak, czy skutkuje to uchyleniem decyzji?
Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne nie może być prowadzone z udziałem osób zmarłych, a jego prowadzenie w takim składzie narusza zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Skutkuje to koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, niezależnie od tego, czy miało to wpływ na treść decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 31 stycznia 2001 r. w przedmiocie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie myjni samochodowej. Organ I instancji (Prezydent Miasta K.) wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy, a SKO w K. utrzymało ją w mocy, uchylając jedynie w części dotyczącej okresu ważności. W trakcie postępowania sądowoadministracyjnego ujawniono, że dwie strony postępowania administracyjnego były zmarłe na długo przed jego wszczęciem. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Justyna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2011 r. sprawy ze skargi R.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 31 stycznia 2001 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Decyzją z dnia [...].03.1997 r. nr [...] Prezydent Miasta K. ustalił na wniosek G. M. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie myjni samochodowej oraz punktu diagnostyki samochodowej na działce nr "1" obr. [...] położonej przy ul. [...] w K.. W uzasadnieniu stwierdzono, że zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K.. W odwołaniu od powyższej decyzji R. B. wyraził swój sprzeciw co do planowanej inwestycji i podniósł m.in., że będzie ona bardzo uciążliwa dla nieruchomości sąsiednich. Decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r. (Kol. Odw. [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania R. B. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 21.03.1997 r. orzekającej o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla ww. inwestycji, działając na podstawie art. 42 ust. 1 pkt 7 i art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. Nr 15, z 1999 r. poz. 139 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. uchyliło w pkt I-ym zaskarżoną decyzję w części dotyczącej oznaczenia okresu jej ważności i w tym zakresie orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że określiło okres ważności decyzji z dnia 21.03.1997 r. do dnia 31.12.2001 r., a w pkt II-im utrzymało w mocy w pozostałej części decyzję I instancji. SKO stwierdziło, że należy podzielić stanowisko organu I instancji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu albowiem planowana inwestycja nie jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Poinformowało też, że w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę będą szczegółowo badane przez właściwy organ warunki techniczne, jakim powinna odpowiadać planowana inwestycja, w tym także usytuowanie projektowanego budynku, uprawnienia inwestora do terenu, na którym ma być prowadzona budowa oraz dokonywana będzie ocena przedłożonego przez inwestora projektu z wymaganiami z zakresu ochrony środowiska oraz innymi przepisami. W skardze na powyższą decyzję skarżący R. B. podniósł znaczną uciążliwość planowanej inwestycji dla sąsiadów, bowiem ma się ona znajdować się w gęstej zabudowie domków jednorodzinnych i spowoduje znaczne pogorszenie ich warunków mieszkaniowych (skarga z datą wpływu do NSA 28.02.2001 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 642/01, sprecyzowana w piśmie z dnia 25.06.2001 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 556/11 ).Na rozprawie skarżący podtrzymał skargę, podnosząc, że inwestycja jest i była uciążliwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uczestnik postępowania G. M. wniósł o oddalenie skargi. Podniósł, że pozwolenie na użytkowanie otrzymał dopiero w 2008 r., co oznacza, że zrealizowana przez niego inwestycja nie jest uciążliwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone – jak w niniejszej sprawie ze skargi R. B. - podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie – w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Jak wynika z okoliczności, które ujawniły się w toku postępowania sądowoadministracyjnego, uczestnik postępowania A. S. nie żyje od dnia 29.05.1993 r., a uczestnik A. C. - od dnia 20.051987 r. podczas gdy przedmiotowe postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek z dnia 8.06.1996 r. Za strony postępowania uznano zatem nieżyjące od kilku lat ww. osoby podczas gdy powinno się ono toczyć z udziałem ich następców prawnych. Organy obu instancji prowadziły postępowanie "z udziałem " zmarłych uczestników, kierując również do nich wydane przez siebie decyzje. Nie wiadomo zatem czy następcy prawni zmarłych osób brały udziału w postępowaniu, co narusza zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu i stanowi przesłankę wznowienia postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny i to niezależnie czy miało to wpływ na treść decyzji. (vide np.wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2002 r. sygn. III RN 200/01). Powyższe naruszenie prawa skutkować musiało zatem nie tylko uchyleniem zaskarżonej decyzji, ale również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art.135 ppsa. Brak prawidłowego ustalenia stron postępowania uniemożliwia udział pominiętych osób w postępowaniu, doręczenie im decyzji, możliwość odwołania się od niej i tym samym skorzystanie z konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu administracyjnego (art.78 oraz 175 ust.1 Konstytucji). Uchybienie tego rodzaju stoi też w sprzeczności z zasadami wyrażonymi w art. 6 – 9 oraz 10 § 1 kpa. Z reguły stwierdzenie powyższego uchybienia na etapie postępowania sądowoadministracyjnego skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji, w przedmiotowej sprawie Sąd wziął jednak pod uwagę, że podejmując decyzje organy nie wiedziały o śmierci ww. osób ponieważ za uczestnika A. C. zawsze ktoś odbierał korespondencję, a dowody doręczenia dla drugiego uczestnika wracały z adnotacją "Adresat nie mieszka pod wskazanym adresem", "Adresat nieznany pod wskazanym adresem". Mimo jednak powyższych adnotacji urzędu pocztowego organy nie wyjaśniły braku udziału A. S. w postępowaniu, pomimo, że rzeczą organu jest w pierwszej kolejności ustalenie prawidłowego kręgu stron postępowania i przeprowadzenie postępowania z ich udziałem. Uzupełniająco należy wskazać, że uchylając decyzje z powodu naruszenia ww. przepisów postępowania administracyjnego, Sąd nie dokonał merytorycznej oceny zarzutów skargi i poglądów przedstawionych przez organy, gdyż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, które w myśl art. 153 p.p.s.a. wiązałyby organy i sąd administracyjny w dalszym toku postępowania, wyrażona zostałaby bez udziału wszystkich stron postępowania, bez zapoznania się z ich stanowiskiem co do wniosku inwestora i w praktyce czyniłaby ich udział w sprawie administracyjnej i sądowoadministracyjnej czysto iluzorycznym. Ze względu na powyższe naruszenie przepisów postępowania, Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art.145 § 1pkt 1 lit."b" ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło