II SA/Kr 558/15

WyrokWSA w Krakowie2015-09-09

Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Agnieszka Nawara-Dubiel, Iwona Niżnik-Dobosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca projekt budowlany zamienny, wydana w trybie postępowania naprawczego po stwierdzeniu istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, może zostać wydana bez dokładnego wyjaśnienia różnicy poziomów terenu między działkami sąsiednimi i bez określenia koniecznych prac w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając ją za przedwczesną. Stwierdził, że organy administracji nie dopełniły obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności nie ustaliły precyzyjnie różnicy poziomów terenu między działkami sąsiednimi po istotnym odstępstwie od projektu budowlanego. Projekt budowlany zamienny powinien kompleksowo uwzględniać konieczne prace naprawcze, a nie jedynie opierać się na hipotetycznych założeniach dotyczących przyszłej niwelacji terenu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego, realizowanego z istotnymi odstępstwami od pierwotnego projektu, polegającymi na podniesieniu terenu działki. Skarżąca zarzuciła organom administracji, że nie wyjaśniły one dokładnie różnicy poziomów terenu między jej działką a działką inwestycji, nie określiły konieczności przeprowadzenia prac ziemnych w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem oraz nie uwzględniły problemu odprowadzania wód opadowych i stabilności skarpy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 25 lutego 2015 r. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej M. G. kwotę 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara-Dubiel WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2015 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 25 lutego 2015 r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej M. G. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 25 lutego 2015 r. nr [...] na podstawie: - art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013 roku, poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) - art. 51 ust. 4 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 roku, poz. 1409 ze zm., dalej: u.p.b.) po rozpatrzeniu odwołania skarżącej – M. G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. nr [...] z dnia 19 listopada 2014 roku, znak: [...], którą na podstawie art. 51 ust. 4 u.p.b. zatwierdzono: projekt budowlany zamienny dla inwestora: R. M., M. M. dla zamierzenia budowlanego pn.: Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami: wody, kanalizacji sanitarnej, c. o., gazowej i energii elektrycznej na dz. nr [...] w miejscowości K., gmina [...] - realizowanej z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją pozwolenia na budowę z dnia 10.12.2009 r., znak: [...] nr [...] wydaną przez Starostę [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: Organ ustalił, iż stan faktyczny w niniejszej sprawie został wskazany w skarżonej decyzji organu I instancji. PINB decyzją z dnia 22 marca 2013 roku nr [...] znak: [...] nałożył na Inwestorów obowiązek sporządzenia 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce ew. nr [...] w msc. K., gmina [...] z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z dnia 10 grudnia 2009 roku. Starosta decyzją z dnia 19 września 2013 roku, znak: [...] uchylił własną decyzję z dnia 10 grudnia 2009 roku, zatwierdzającą projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z wewnętrznymi instalacjami zlokalizowanego na działce ew. nr [...] w msc. K., gmina [...]. Następnie PINB w dniu 12 lutego 2014 roku wydał decyzję znak: [...], którą zatwierdził projekt budowlany zamienny dla ww. zamierzenia. Po rozpoznaniu odwołania od decyzji PINB z dnia 22 marca 2013 roku, WINB decyzją z dnia 10 lipca 2014 roku, znak: [...] uchylił skarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zawiadomieniem z dnia 21 października 2014 roku, znak: [...], PINB powiadomił strony postępowania o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego i poinformował o przysługującym prawie wynikającym z art. 10 § 1 k.p.a. Następnie PINB wydał skarżoną decyzję, od której odwołanie wniosła skarżąca. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wskazał, iż przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest weryfikacja prawidłowości postępowania pierwszoinstancyjnego oraz wydania przez PINB skarżonej decyzji, w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami zlokalizowanego na działce ew. nr [...] w msc. K., gmina [...], dla Inwestorów: R. i M. M.. W myśl art. 51 ust. 4 u.p.b., po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję, w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona -o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (...). Zobowiązanie polegające na obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego przez Inwestorów było efektem uprzedniego stwierdzenia, że w trakcie prowadzonej przez nich budowy spornej inwestycji w oparciu o decyzję Starosty z dnia 10 grudnia 2009 roku, nr [...], znak: [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla inwestycji: budynek mieszkalny jednorodzinny wraz z wewnętrznymi instalacjami: wody, kanalizacji sanitarnej, c.o., gazu i energii elektrycznej na dz. nr [...] w miejscowości K., gmina [...], dokonano istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Faktem niebudzącym wątpliwości jest wykonanie inwestycji z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, co zostało wykazane przez PINB w prowadzonym postępowaniu. Mając na uwadze nieprawidłowości przy realizacji obiektu, PINB wdrożył tryb likwidacji skutków tych uchybień określany jako postępowanie naprawcze wskazane w przepisach art. 50-51 u.p.b. Zgodnie bowiem z założeniem ustawodawcy, wyeliminowanie stanu bezprawia budowlanego związanego dopuszczeniem się przez inwestorów istotnych odstępstw od warunków zatwierdzonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, wymaga przeprowadzenia procedury naprawczej. Organ wskazał, iż w realiach niniejszej sprawy, zastosowanie przewidzianej przez przepisy prawa procedury legalizacyjnej w odniesieniu do odstępstw istotnych od warunków określonych w pozwoleniu na budowę spornej inwestycji wymagało nałożenia na Inwestorów obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, o którym mowa wprost w art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b. Powyższy obowiązek wynikał z decyzji PINB z dnia 22 marca 2013 roku, nr [...] znak: [...]. Działanie organu I instancji w ww. zakresie stanowiło wypełnienie pierwszego etapu postępowania naprawczego, którego skuteczna realizacja przez Inwestorów w postaci wykonania ww. obowiązku (przedłożenie projektu budowlanego zamiennego) miała umożliwić organowi wdrożenie kolejnego etapu procedury naprawczej, obejmującego wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i zezwalającej na wznowienie robót budowlanych (o ile nie zostały jeszcze zakończone). Organ podkreślił, że wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 51 ust. 4 u.p.b. stanowi załatwienie sprawy co do jej istoty w rozumieniu art. 104 k.p.a. w odniesieniu do następnego etapu postępowania naprawczego. Oznacza nadto zakończenie całego postępowania prowadzonego w tzw. trybie naprawczym czyli na podstawie art. 50-51 u.p.b. Organ wskazał, iż przedmiotem decyzji wydawanej na podstawie art. 51 ust. 4 jest wyłącznie sprawdzenie, czy nałożony wcześniej przez organ nadzoru budowlanego obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego (o którym mowa w art. 51 ust. l pkt 3 ww. ustawy) został wykonany. Zdaniem organu odwoławczego rozstrzygnięcie organu I instancji sprowadzające się do zaaprobowania przedłożonego przez podmiot zobowiązany projektu budowlanego zamiennego, w ocenie Organu jest prawidłowe. Dokonana przez organ odwoławczy analiza przedłożonego przez R. i M. M. projektu budowlanego zamiennego przez pryzmat przywołanych poniżej normatywnych wzorów kontroli wykazała, że dokument ten spełnia wymogi określone w przepisach prawa. Do zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące projektu budowlanego dla nowych inwestycji. W związku z powyższym w niniejszej sprawie znajdują zastosowanie m.in. przepisy art. 34 i 35 u.p.b. Projekt budowlany, a zatem odpowiednio także projekt budowlany zamienny, winien również spełniać wymogi określone w przepisach Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 roku w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 roku, póz. 462 ze zm.- dalej: Rozporządzenie). Artykuł 35 ust. 1 u.p.b. określa zakres obowiązków organu, zawartych w fazie wyjaśniającej prowadzonego postępowania administracyjnego o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego. Musi on dokonać wielu czynności, których celem jest kompleksowe sprawdzenie projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku - z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi. Organ ma też obowiązek sprawdzenia kompletności projektu budowlanego i dokonania weryfikacji, czy przedłożona dokumentacja posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informację sporządzoną przez projektanta, a dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a także zaświadczenie o członkostwie projektanta we właściwej izbie samorządu zawodowego. Powyższe wymogi powinny być przedmiotem rzetelnego sprawdzenia przez organ. Przechodząc do oceny przedłożonego przez Inwestora projektu budowlanego zamiennego, organ wskazał, iż projektowany budynek mieszkalny jednorodzinny zlokalizowany jest na działce ew. nr [...] w K., gmina [...], która objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] przyjętego uchwałą nr IX N/309/06 z dnia 15 maja 2006 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Skawina w jej granicach administracyjnych, z wyłączeniem terenu części sołectwa Rzozów zgodnie z Uchwałą Rady Miejskiej w Skawinie Nr XLV/289/06 z dnia 22 lutego 2006 roku (Małop. z 2006 roku, nr 388, poz. 2478 ze zm., dalej: m.p.z.p.). Zgodnie z ustaleniami planu ww. działka zlokalizowana jest w terenach oznaczonych symbolem 111 MNR (tereny zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej) oraz ZR (tereny zieleni nieurządzonej). Założenia dla zabudowy zagrodowej i jednorodzinnej zostały wskazane w szczególności w § 27 pkt. 1 ppkt. 1 lit. a - d m.p.z.p. stanowiącym: 1) dla obiektów zabudowy jednorodzinnej ustala się: a) maksymalną wysokość -12 metrów, licząc od poziomu terenu przy głównym wejściu do budynku do najwyżej położonej kalenicy dachu; b) aby dachy obiektów byty dwuspadowe lub wielospadowe, o jednakowym nachyleniu połaci od 30 45° o nadwieszonych okapach, z zastrzeżeniem aby minimalna długość kalenicy dachu stanowiła 30% dłuższego boku budynku; c) zakaz stosowania połaci dachowych, przesuniętych wzajemnie w pionie; d) dopuszcza się doświetlenie dachów lukarnami lub oknami połaciowymi. Z treści przedłożonego projektu budowlanego zamiennego wynika, że maksymalna wysokość budynku wynosi 9,31, dach będzie dwuspadowy o kącie nachylenia połaci wynoszącym 42°, a długość kalenicy wynosi 7,00m, tj. jest większa niż 30% dłuższego boku budynku, nadto budynek posiada nadwieszone okapy. Mając powyższe na uwadze organ wskazał, że bryła budynku zgodna jest z zapisami m.p.z.p. W § 27 pkt. 1 ppk. 7 lit. b m.p.z.p. wskazano, że powierzchnia biologicznie czynna winna wynosić min. 40% powierzchni działki, a zgodnie z projektem budowlanym zamiennym wynosi 88%. Organ podniósł iż, projektowany budynek nie zalicza się do inwestycji oddziaływujących negatywnie na środowisko w myśli Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. 2010 roku, nr 213, poz. 1397 ze zm.) i nie wymaga tym samym uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w oparciu o art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 roku, poz. 1235). Przechodząc do oceny projektu zagospodarowania terenu organ stwierdził, że jest on zgodny z przepisami, w tym z przepisami (§ 12 ) Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 roku Nr 75, poz. 690 ze zm., dalej: Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych). Zachowanie wskazanych wyżej odległości nie ogranicza możliwości zagospodarowania terenu nieruchomości sąsiedniej. Zatem należy zaznaczyć, że projekt budowlany zamienny spełnia powyższe wymagania w zakresie zachowania odległości od granic z działkami sąsiednimi oraz innymi budynkami oraz urządzeniami technicznymi znajdującymi się na działce, gdyż budynek mieszkalny jednorodzinny został zaprojektowany w odległości 14,00m od południowej granicy działki, 8,00m od wschodniej granicy działki, 5,80m od zachodniej granicy działki oraz ok. 129,00m od północnej granicy działki. Na planie zagospodarowania działki zostały również uwidocznione przyłącza kanalizacji i wody oraz energetyczny, a także przydomowa oczyszczalnia ścieków objęta odrębnym zgłoszeniem do organu architektoniczno-budowlanego oraz szczelny zbiornik na wody opadowe wraz ze studzienkami chłonnymi i systemem rur drenarskich. Kolejną istotną kwestią dla ustalenia zgodności z przepisami omawianego projektu budowlanego zamiennego jest ustalenie czy doszło do naruszenia normy § 29 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych: Dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione. Tym samym podstawowe znaczenie ma ustalenie, czy doszło do zmiany ukształtowania terenu w ten sposób, że naturalny spływ wód został naruszony. Organ podkreślił, iż z mapy sytuacyjno wysokościowej załączonej do projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty z dnia 10 grudnia 2009 roku wynika, że pierwotnie działka ew. nr [...] nachylona była w kierunku północno - zachodnim. Natomiast z projektu zagospodarowania terenu załączonego do projektu budowlanego zamiennego wynika, że zmiany rzędnych terenu (tj. podniesienie terenu) działki ew. nr [...] nie doprowadziły do zmiany nachylenia działki ew. nr [...], tj. ww. działka w dalszym ciągu jest nachylona w kierunku północno - zachodnim. Tym samym nie można twierdzić, że doszło do zmiany kierunku spływu wód. Organ zaznaczył, że w związku z podniesieniem terenu działki może dojść do zmiany natężenia spływu wód opadowych w kierunku działki ew. nr [...]. Dlatego też zasadnym było wprowadzenie rozwiązania projektowego uwzględniającego konieczność odprowadzania wód opadowych na teren działki Inwestorów. W przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowlanym zamiennym wskazano, że wody opadowe z dachu budynku będą odprowadzane za pośrednictwem rur spustowych i dalej rurami poprowadzonymi w ziemi do studzienek chłonnych, a stamtąd rurami drenarskimi perforowanymi do szczelnego zbiornika na wody opadowe. Natomiast pozostałe wody opadowe odprowadzane będą na własny teren nieutwardzony, a ich spływ będzie również minimalizowany przez rozprowadzone po działce perforowane rury drenarskie. Tym samym, z uwagi na wprowadzone rozwiązania projektowe nie powinno dochodzić do zalewania działki ew. nr [...]. Organ stwierdził, iż projektowane rozwiązanie spełnia wymóg § 28 ust. 2 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, gdyż na terenie, na którym zlokalizowana jest działka ew. nr [...] nie ma możliwości przyłączenia się do kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. W uznaniu organu przedłożony projekt jest kompletny i spełnia stawiane mu wymagania określone w przepisach Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W projekcie znajdują się wszystkie niezbędne uzgodnienia, pozwolenia i oświadczenia właściwych jednostek oraz informacja dotycząca warunków ochrony przeciwpożarowej. W projekcie budowlanym zamiennym zalegają również zaświadczenia projektantów o przynależności do stosownej izby oraz posiadaniu ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej. Jednakże ww. zaświadczenia nie były aktualne na dzień dokonywania zmian w projekcie, tj. na dzień 18 sierpnia 2014 roku. Niemniej jednak tut. Organowi z urzędu wiadomym jest, że wszyscy projektanci sporządzający projekt budowlany zamienny dla przedmiotowego budynku na dzień jego ostatecznego sporządzenia byli członkami izb zawodowych właściwych dla ich specjalności oraz posiadali ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej. W ocenie organu odwoławczego PINB w sposób prawidłowy działając na podst. art. 51 ust. 4 u.p.b. zatwierdził projekt budowlany zamienny dla przedmiotowej inwestycji. Również z uwagi na fakt, że przedmiotowa inwestycja na etapie ujawnienia istotnych odstępstw od projektu budowlanego zamiennego była zakończona, zasadnie nie wskazywał na konieczność wznowienia robót budowlanych. Niemniej jednak należy w tym miejscu zaznaczyć, że przed uzyskaniem decyzji pozwolenia na użytkowanie Inwestorzy powinni doprowadzić wybudowany już budynek oraz teren działki do stanu zgodnego z zatwierdzonym niniejszą decyzją projektem budowlanym. WINB w K. wskazał, iż w uzasadnieniu decyzji przedstawione zostały motywy faktyczne i prawne, którymi organ kierował się przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy, a stanowiące jednocześnie odpowiedź na zarzuty zgłoszone przez skarżącą. Organ odwoławczy w odniesieniu do pozostałych uwag zawartych w odwołaniu wskazał, że po wprowadzeniu zmian projektowych polegających na wykonaniu systemu rur drenarskich odprowadzających wody opadowe z dachu do zbiornika szczelnego na wodę opadową, zakres oddziaływania inwestycji podjętej przez R. i M. M. zamyka się w ramach działki ew. nr [...]. Nie jest to jednak równoznaczne z brakiem interesu prawnego właścicieli działki ew. nr [...] w toczącym się postępowaniu. Interes prawny M. G. i K. K. wywodzi się z faktu, że w toku prowadzonych robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, Inwestor dokonał podniesienia terenu w ten sposób mogąc doprowadzić do większego natężenia spływu wód niż pierwotnie. Zatem interes prawny ww. mimo wprowadzenia omawianego rozwiązania nie zniknął. Właścicielki działki ew. nr [...] mają bowiem na dalszym etapie postępowania prawo brania w nim udziału, celem zweryfikowania, czy zatwierdzone projektem budowlanym zamiennym rozwiązania, mające na celu zabezpieczenie ich własności zostały wprowadzone. W zakresie uwag podnoszonych przez M. G. dotyczących naruszenia konstrukcji ogrodzenia należy zauważyć, że porównanie poziomów terenu na działce ew. nr [...] w zbliżeniu do działki ew. nr [...] przed rozpoczęciem budowy i poziomu terenu wskazanego w projekcie budowlanym zamiennym nie odbiega od dopuszczalnych zmian. W konsekwencji oznacza to, że jeżeli masy ziemi aktualnie wyniesione są powyżej projektowanego poziomu terenu, to przed przyjęciem obiektu do użytkowania będzie musiało dojść do ich niwelacji, w ten sposób, aby odpowiadały zatwierdzonemu niniejszą decyzją projektowi zagospodarowania terenu. Nadto należy zauważyć, że wprowadzenie w treść projektu budowlanego zamiennego stwierdzenia, że zakres inwestycji obejmuje jedynie działkę ew. nr [...], a także treść oświadczeń projektantów o zgodności przygotowanego projektu z obowiązującymi przepisami, jednoznacznie wskazuje, że przyjęcie zatwierdzonych rozwiązań projektowych wyeliminuje dalsze immisje skierowane na działkę ew. nr [...]. Tym samym w pełni uznano interes prawny właścicieli działki ew. nr [...], a w konsekwencji zabezpieczono ich prawo własności. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarga na powyższą decyzje wniosła skarżąca – M. G.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) naruszenie art. 51 ust.4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez utrzymanie w mocy decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny, podczas gdy prace budowlane na inwestycji nie są zakończone i winny zostać wznowione przynajmniej w zakresie niwelacji terenów pomiędzy działką [...] i [...] w związku z czym, pomijając inne zarzuty, w najlepszym dla inwestora razie organ winien wydać decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych celem doprowadzenia prac do stanu zgodnego z prawem, 2) błędne i dokonane z naruszeniem art. art. 7, 77 § 1 art. 80 k.p.a. nie wyjaśnienie jaka różnica terenów istnieje pomiędzy działką [...] i [...] oraz czy projekt zamienny uwzględnia tę różnicę i tym samym konieczność przeprowadzenia prac ziemnych polegających na obniżeniu terenu działki [...] i poprzestanie przez organ na stwierdzeniu, że jeżeli masy ziemne są wyniesione powyżej projektowanego poziomu terenu to przed przyjęciem obiektu do użytkowania będzie musiało dojść do ich niwelacji w ten sposób aby odpowiadało to zatwierdzonemu projektowi zagospodarowania terenu, podczas gdy organ winien jednoznacznie ustalić czy istnieje wskazywana różnica i czy jest konieczność niwelacji terenu ponadto organ winien uwzględnić to, że aby inwestycja została doprowadzona do stanu zgodnego z prawem projekt powinien po pierwsze odzwierciedlać stan faktyczny, a więc niezgodne z prawem podniesienie terenu (czego projekt ten nie odzwierciedla, i co samo w sobie oznacza, że projekt jest wadliwy, nie może być bowiem tak, że projekt sporządzono w oderwaniu od stanu nieruchomości, na której inwestycja ma być prowadzona - sytuacja przypomina bowiem tę, w której projekt nie ujmował by np. tego, że istnieje na nieruchomości budynek, który wymaga rozbiórki) po drugie projekt winien przewidywać przeprowadzenie prac obniżających teren działki do właściwego (pierwotnego) poziomu albo przynajmniej prac zabezpieczających sąsiednie nieruchomości przed skutkami podwyższenia terenu, 3) błędne i dokonane z naruszeniem art. art. 7, 77 § 1 art. 80 k.p.a. uznanie, iż po wprowadzeniu zmian projektowych polegających na wykonaniu systemu rur drenarskich odprowadzających wody opadowe z dachu do zbiornika szczelnego zakres oddziaływania inwestycji zamyka się rzekomo w ramach działki [...] podczas, gdy problem wód opadowych nie dotyczy tylko wód spływających z dachu budynku ale również spływających na działkę [...] (obok budynku); teren działki [...] w sposób sprzeczny z udzielonym pozwoleniem na budowę jest bowiem podniesiony w stosunku do terenu działki [...], co w naturalny sposób powoduje zmianę kierunku odpływu wód opadowych i ich odpływ na działkę [...], projektowany zbiornik zbiera jedynie wodę z dachu budynku nie zaś z terenu działki [...] a projekt zamienny nie przewiduje żadnych zabezpieczeń przed wodą opadową z terenu działki [...] na działkę [...], 4) błędne i dokonane z naruszeniem art. art. 7, 77 § 1 art. 80 k.p.a. nie wyjaśnienie czy ziemia usypana na działce [...] powyżej poziomu sąsiedniej działki [...] opierająca się o istniejące ogrodzenie tej działki zapewnia zachowanie właściwego stanu techniczno - użytkowego nieruchomości na której zlokalizowana jest inwestycja i nieruchomości sąsiednie oraz czy nie stwarza zagrożenia osuwania się ziemi na grunt sąsiedni jak i zagrożenia zniszczenia i korozji istniejącego ogrodzenia w konsekwencji również dla bezpieczeństwa, zdrowia i higieny ludzi, 5) błędne i dokonane z naruszeniem art. art. 7, 77 § 1 art. 80 k.p.a. nie wyjaśnienie kwestii konieczności wykonania odpowiedniego zabezpieczenia terenu działki [...] murem oporowym, 6) błędne i dokonane z naruszeniem art. art. 7, 77 § 1 art. 80 k.p.a. nie wyjaśnienie czy zgodne z prawem jest wybudowanie ogrodzenia usytuowanego od strony drogi gminnej, podczas gdy wymiary tego ogrodzenia (jego wysokość i grubość) utrudniają wyjazd z nieruchomości sąsiedniej. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Skarżąca zarzucił, iż organ stwierdził, że w związku z podniesieniem terenu działki może dojść do zmiany natężenia wód opadowych w kierunku działki [...] jak również stwierdził, że jeżeli masy ziemne są wyniesione powyżej projektowanego poziomu terenu to przed przyjęciem obiektu do użytkowania będzie musiało dojść do ich niwelacji w ten sposób aby odpowiadało to zatwierdzonemu projektowi zagospodarowania terenu. Zdaniem skarżącej wbrew art. art. 7, 77 § 1 art. 80 k.p.a. organ nie wyjaśnił jednak jak różnica terenów istnieje pomiędzy działką [...] i [...] oraz czy projekt zamienny uwzględnia tę różnicę i tym samym konieczność przeprowadzenia prac ziemnych polegających na obniżeniu terenu działki [...] i poprzestał na hipotetycznym rozważaniu w tym zakresie i odwołał się do ewentualnej hipotetycznej konieczności niwelacji. W ocenie skarżącej organ winien jednoznacznie ustalić czy istnieje wskazywana różnica i czy jest konieczność niwelacji terenu. W tym zakresie zauważyć należy, że organ stwierdził również, że poziom terenu nie odbiega od dopuszczalnych zmian, jednak nie wskazał jaka jest ta różnica poziomów. Ponadto organ winien uwzględnić to, że aby inwestycja została doprowadzona do stanu zgodnego z prawem projekt powinien po pierwsze odzwierciedlać stan faktyczny, a więc niezgodne z prawem podniesienie terenu (czego projekt ten nie odzwierciedla, i co samo w sobie oznacza, że projekt jest wadliwy, nie może być bowiem tak, że projekt sporządzono w oderwaniu od stanu nieruchomości, na której inwestycja ma być prowadzona - sytuacja przypomina bowiem tę, w której projekt nie ujmował by np. tego, że istnieje na nieruchomości budynek, który wymaga rozbiórki) po drugie projekt winien przewidywać przeprowadzenie prac obniżających teren działki do właściwego (pierwotnego) poziomu albo przynajmniej prac zabezpieczających sąsiednie nieruchomości przed skutkami podwyższenia terenu. Zdaniem skarżącej powyższych okoliczności organ nie wyjaśnił wskutek czego błędnie uznał, że budowa została zakończona oraz wydał błędną decyzję o zatwierdzeniu projektu zamiennego, podczas gdy w najlepszym dla inwestora razie winien był wydać decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych celem doprowadzenia prac do stanu zgodnego z prawem. Zdaniem skarżącej błąd organu w powyższym zakresie znajduje jednoznaczne potwierdzenie we fragmencie uzasadnienia, gdzie organ stwierdza, iż inwestorzy przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie powinni doprowadzić wybudowany już budynek oraz teren działki do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem i jednocześnie stwierdza, że nie ma konieczności wznowienia robót budowlanych. Organ zatem przewiduje konieczność przeprowadzenia takich robót (nie sposób przecież doprowadzić budynku oraz teren działki do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem bez wykonywania robót budowlanych) a jednocześnie stwierdza, że nie ma konieczności wznowienia takich robót. W ocenie skarżącej organ naruszył również art. 7, 77 § 1 art. 80 k.p.a. uznając, iż po wprowadzeniu zmian projektowych polegających na wykonaniu systemu rur drenarskich odprowadzających wody opadowe z dachu do zbiornika szczelnego zakres oddziaływania inwestycji zamyka się rzekomo w ramach działki [...]. Tymczasem problem wód opadowych nie dotyczy tylko wód spływających z dachu budynku ale również spływających na działkę [...] (poza budynkiem). Teren działki [...] w sposób sprzeczny z udzielonym pozwoleniem na budowę jest bowiem podniesiony w stosunku do terenu działki [...], co w naturalny sposób powoduje zmianę kierunku odpływu wód opadowych i ich odpływ na działkę [...]. Projektowany zbiornik zbiera jedynie wodę z dachu budynku nie zaś z terenu działki [...] a projekt zamienny nie przewiduje żadnych zabezpieczeń przed wodą opadową z terenu działki [...] na działkę [...]. Skarżąca wskazała, iż nie rozumie dlaczego organ w tym zakresie opiera się na stwierdzeniach projektu i oświadczeniach projektantów i stwierdza, że wprowadzenie w treści projektu budowlanego zamiennego stwierdzenia, że zakres inwestycji obejmuje jedynie działkę nr [...] oraz oświadczenia projektantów o zgodności projektu z przepisami mają rzekomo jednoznacznie wskazywać, iż rzekomo przyjęcie rozwiązań projektowych wyeliminuje dalsze immisje. Organ winien przecież zweryfikować projekt w tym zakresie ze stanem rzeczywistym i ocenić czy projekt zapewnia doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem, nie powinien zaś poprzestawać na apriorycznym przyjmowaniu stwierdzeń projektu i oświadczeń projektantów bez ich skonfrontowania ze stanem faktycznym. Organ nie odniósł się również do zarzutu, iż ziemia usypana na działce [...] powyżej poziomu sąsiedniej działki [...] opierająca się o istniejące ogrodzenie tej działki nie zapewnia zachowania właściwego stanu techniczno-użytkowego nieruchomości na której zlokalizowana jest inwestycja i nieruchomości sąsiedniej oraz stwarza zagrożenia osuwania się ziemi na grunt sąsiedni jak i zagrożenie zniszczenia i korozji istniejącego ogrodzenia w konsekwencji również zagrożenie dla bezpieczeństwa, zdrowia i higieny ludzi. Organ nie wyjaśnił również w związku z powyższym kwestii konieczności wykonania odpowiedniego zabezpieczenia terenu działki [...] murem oporowym, W ocenie skarżącej organ błędnie i z naruszeniem art. art. 7, 77 § l art. 80 k.p.a. nie wyjaśnił również czy zgodne z prawem jest wybudowanie ogrodzenia usytuowanego od strony drogi gminnej, gdy jak zarzucano wymiary tego ogrodzenia (jego wysokość i grubość) utrudniają wyjazd z nieruchomości sąsiedniej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Skarga jest uzasadniona w związku z czym kwestionowaną decyzję WINB należało uchylić jako przedwczesną. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja z dnia 25 lutego 2015 r. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., który po rozpatrzeniu odwołania skarżącej – M. G., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. nr [...] z dnia 19 listopada 2014 roku, którą na podstawie art. 51 ust. 4 u.p.b. zatwierdzono: projekt budowlany zamienny dla inwestora: R. M., M. M. dla zamierzenia budowlanego pn.: Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami: wody, kanalizacji sanitarnej, c. o., gazowej i energii elektrycznej na dz. nr [...] w miejscowości K., gmina [...] - realizowanej z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją pozwolenia na budowę z dnia 10.12.2009 r., znak: [...] nr [...] wydaną przez Starostę [...]. W kontrolowanej sprawie jest bezsprzecznie, że istotne odstępstwo polegało na podpiwniczeniu inwestycji i zmianie zaprojektowanego poziomu "zero" przy realizacji przedmiotowej inwestycji w związku z czym pomiędzy granicą działki skarżącej a terenem inwestycji powstała usypana swoista skarpa obniżająca się w stronę działki skarżącej i nachodząca podwyższonym poziomem ziemi ("masą"ziemi) na ogrodzenie znajdujące się pomiędzy tymi działkami. Obecnie sporna jest wysokość różnicy poziomów pomiędzy tymi sąsiadującymi działkami oraz teza, że inwestycja swoje oddziaływanie wyczerpuje jedynie na terenie działki inwestora. Zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowalne "1. Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. 2. (uchylony). 3. W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. 4. W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. 5. Właściwy organ wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki". Jednocześnie w myśl art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego: "Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji: w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian". Na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego: " Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 art. 51 Prawa budowalnego i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie". Z systemowej wykładni przywołanych przepisów wynika, że dokumentacja zamienna powinna uwzględniać zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Analiza treści decyzji PINB z dnia 22 marca 2013 r. nakładającej na inwestorów R. M. i M. M. obowiązek dostarczenia dokumentacji zamiennej wykazuje, że decyzja ta posiada charakter ogólnikowy, wręcz blankietowy (k. 1164 administracyjnych akt sprawy PINB) - w związku z czym ciężar ustaleń, czy dostarczona dokumentacja zamienna spełnia przesłanki ustawowe został niejako przeniesiony na etap postępowania w sprawie zatwierdzenia zamiennej dokumentacji projektowo-budowlanej. W konsekwencji, na tym etapie organy, a szczególnie obecnie organ II instancji z uwagi na pewien dystans decyzyjny, powinny z odpowiednią wnikliwością rozważyć, czy przedłożony projekt uwzględnia zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz czy - w razie potrzeby – uwzględnia wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Sąd zwraca uwagę na pojęcie czynności, którymi się posługuje ustawodawca we wskazanym przepisie prawnym z uwagi na fakt, że niwelacja terenu mieści się w obrębie tych czynności. Organ I instancji w sposób nieuzasadniony okolicznościami i stanem prawnym kontrolowanej sprawy postawił nacisk na treść art. 35 Prawa budowlanego, z którego wynika, że decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego jest decyzją związaną, gdy tymczasem nie ustalił, w pierwszej kolejności, czy projekt zamienny spełnia przesłanki wprowadzone przez ustawodawcę dla tego typu projektu w odpowiednich postanowieniach art. 51 Prawa budowlanego. Organ II instancji zaakceptował takie stanowisko organu I instancji. W tej sytuacji, aktualnie zadaniem organu II instancji będzie rozważenie, czy przedłożona dokumentacja projektowa posiada walor dokumentacji zamiennej realizującej w realiach kontrowanej sprawy ogólnikowe założenia decyzji wydanej przez PINB na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Trzeba także mieć na uwadze, że zgodnie z art. 41 Prawa budowlanego " 1. Rozpoczęcie budowy następuje z chwilą podjęcia prac przygotowawczych na terenie budowy. 2. Pracami przygotowawczymi są: 1) wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie; 2) wykonanie niwelacji terenu. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych niwelacja terenu może być legalnie dokonana jedynie wówczas, gdy jest powiązana z procesem inwestycyjnym (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1097/13). Jest to istotne z uwagi na zakres rozwiązań projektu zamiennego. Dla kontrolowanej sprawy istotne są postanowienia zawarte w § 28 i § 29 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 roku w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 roku, poz. 462 ze zm.). Zgodnie z treścią § 28 w/w rozporządzenia " 1. Działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. 2. W razie braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych". W myśl § 29 w/w rozporządzenia " Dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione". Ustosunkowując się do zarzutów skarżącej, Sąd podkreśla, że podstawową wartością Kodeksu postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej i związana z nią prawda obiektywna. Zgodnie z art. 7 k.p.a, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje jedną z najważniejszych zasad postępowania, jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a., rozumianej jako ocena tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, następująca zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego (zob. między innymi: A. Wróbel, Komentarz do art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, Lex-el.; Cz. Martysz, Komentarz do art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, (w:) G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex-el.; J. Borkowski, Glosa do wyroku NSA z dnia 6 października 1993 r., I SA 1270/93, OSP 1994/7-8/131). Wszystkie powołane wyżej przepisy znajdują na mocy art. 140 k.p.a. odpowiednie zastosowanie przed organem odwoławczym. Naruszenie wyżej wskazanych przepisów proceduralnych prowadzi w efekcie do naruszenia zasady praworządności (art. 6 k.p.a.) oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), a także zasady z art. 11 k.p.a, który stanowi, że organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. Analiza treści zaskarżonych decyzji organu I i II instancji oraz akt sprawy wskazuje, że organy odstąpiły od obowiązku rzetelnego i wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego kontrolowanej sprawy. Zdaniem Sądu, zarówno organ I jak i II instancji nie wyjaśniły w uzasadnieniu swoich decyzji kwestii fundamentalnej a mianowicie, czy i jaka konkretnie istnieje różnica poziomu terenu inwestycji z terenem sąsiednich działek - po realizacji spornej inwestycji z istotnym odstępstwem od zatwierdzonej dokumentacji projektowej pomiędzy działką [...] i [...] – oraz, czy projekt zamienny uwzględnia tę różnicę poprzez przewidzenie odpowiednich czynności. Tym samym nie wypowiedziały się wprost zobowiązująco o czynnościach dotyczących ewentualnej konieczności przeprowadzenia prac ziemnych polegających na obniżeniu terenu działki [...]. Z opisu technicznego zatwierdzonego kwestionowanym decyzjami projektu budowlanego wynika, w pkt III. 11 Gospodarka Masami Ziemnymi, że kształt budynku i zagospodarowanie nie ulegają zmianie. Powstaje pytanie, czy to postanowienie dotyczy tylko budynku, czy zagospodarowania terenu (s. 7 Projektu zamiennego). W odniesieniu do tego spornego zagadnienia organy poprzestały na stwierdzeniu, że jeżeli masy ziemne są wyniesione powyżej projektowanego poziomu terenu, to przed przyjęciem obiektu do użytkowania będzie musiało dojść do ich niwelacji w ten sposób, aby odpowiadało to zatwierdzonemu projektowi zagospodarowania terenu. Zdaniem Sądu, to przedłożony projekt dokumentacji zamiennej powinien właściwemu organowi jednoznacznie wskazać, czy istnieje podnoszona różnica pomiędzy poziomami terenów, jaka konkretnie jest jej wielkość, i czy istnieje w związku z tym realna a nie hipotetyczna powinność niwelacji terenu z uwagi na interesy prawne stron postępowania. Organy tych ustaleń w stosunku do istotnych zarzutów skarżącej podnoszonych też odpowiednio w odwołaniach nie uczyniły, pomimo zaakceptowanej przez nie dokumentacji projektowo-budowalnej. Przedłożony projekt, jako projekt zamienny, powinien jasno odzwierciedlać stan faktyczny w tym zakresie, a więc niezgodne z prawem podniesienie terenu oraz odpowiednio przewidywać przeprowadzenie prac obniżających teren działki w granicy z działką skarżącej do właściwego (pierwotnego) poziomu albo odpowiednio taki poziom i odpowiednie prace, które zabezpieczą sąsiednie nieruchomości przed skutkami nielegalnego podwyższenia terenu zrealizowanej inwestycji w nawiązaniu do ochrony ich interesów prawnych. Jest oczywiste, że projekt zamienny zmierza do przedstawienia obrazu końcowego inwestycji, ale w przypadku projektu zamiennego, który uzdrawia istotne odstępstwo od zatwierdzonej dokumentacji projektowo-budowlanej, zasada prawdy materialnej wymaga, aby dokumentacja ta w sposób kompleksowy i zgodny z prawem proponowała rozwiązanie problemów technicznych, prawnych i faktycznych związanych z istotnym odstępstwem od zatwierdzonej dokumentacji projektowo-budowalnej. Zdaniem Sądu, w sytuacji, w której m.in. nie jest precyzyjnie określona różnica poziomów pomiędzy terenem przyległych działek, organy przedwcześnie podzieliły pogląd zawarty w oświadczeniu uprawnionego Architekta z dnia 18 września 2014 r., (k.11 akt sprawy [...]), że "teren wzdłuż zachodniej granicy działki nr [...] jest nieutwardzony i zachował swoją naturalna chłonność co zostało potwierdzane w projekcie przydomowej oczyszczalni ścieków – s. 6 opisu. Zgodnie z § 28 ust. 2 Rozporządzenia, wody opadowe z rynien odprowadzone będą do zbiornika retencyjnego okresowo wybieralnego o pojemności 9 m 3. W związku ze zmianą projektu zagospodarowania terenu – lokalizacja zbiornika na wody opadowe została zmieniona str. 7 opisu do projektu zagospodarowania terenu)" – i z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77, art. 80 k.p.a. przedwcześnie uznały, że po wprowadzeniu zmian projektowych polegających na wykonaniu systemu rur drenarskich odprowadzających wody opadowe z dachu do zbiornika szczelnego zakres oddziaływania inwestycji zamyka się w ramach działki [...] podczas, gdy problem wód opadowych nie dotyczy tylko wód spływających z dachu budynku ale również spływających na działkę [...] (obok budynku). Teren działki [...] w sposób niezgodny z udzielonym pierwotnym pozwoleniem na budowę jest bowiem podniesiony w stosunku do terenu działki [...], co w naturalny sposób powoduje zmianę kierunku odpływu wód opadowych i ich odpływ na działkę [...]. Projektowany zbiornik zbiera jedynie wodę z dachu budynku nie zaś z terenu działki [...] a projekt zamienny nie przewiduje żadnych zabezpieczeń przed wodą opadową z terenu działki [...] na działkę [...]. Sąd zauważa, że z treści opisu technicznego projekty zamiennego a także projektu zagospodarowania terenu nie wynika, że "pozostałe wody opadowe (czyli te nie wprowadzone do rynien – uwaga Sądu) odprowadzane będą na własny teren nieutwardzony, a ich spływ będzie również minimalizowany przez rozprowadzone po działce perforowane rury drenarskie. Tym samym, z uwagi na wprowadzone rozwiązania projektowe nie powinno dochodzić do zalewania działki ew. nr [...]" - por. pkt III 12 zat. Odprowadzanie wód opadowych – s. 7 opisu technicznego projektu zamiennego. W projekcie zamiennym brak jest wypowiedzi o rozprowadzonych po działce perforowanych rurach drenarskich, które by jedynie odwadniały teren nieutwardzony. Obecny na rozprawie w WSA w Krakowie inwestor oświadczył, że w chwili wydawania decyzji przez organ II instancji był już wykonany system drenarski odprowadzający wodę deszczową po gruncie w kierunku północnym z tym, że nie było jeszcze studni bezodpływowej. Powyższe kwestie, zdaniem Sądu, wymagają rozwiązania nie przez fakty, ale przez treść odpowiednich ostatecznych decyzji administracyjnych zatwierdzających zgodne z prawem projekty zamienne. Właściwe organy nie ustosunkowały się z należytą szczegółowością, naruszając art. 107 § 3 k.p.a w sposób mogący mieć znaczenie dla kontrolowanej sprawy do zarzutu, że ziemia usypana na działce [...] powyżej poziomu sąsiedniej działki [...] opierająca się o istniejące ogrodzenie tej działki nie zapewnia zachowania właściwego stanu techniczno-użytkowego nieruchomości, na której zlokalizowana jest inwestycja i nieruchomości sąsiedniej oraz stwarza zagrożenia osuwania się ziemi na grunt sąsiedni jak i zagrożenie zniszczenia i korozji istniejącego ogrodzenia w konsekwencji, w związku przyczynowo-skutkowym również zagrożenie dla bezpieczeństwa, zdrowia i higieny ludzi. Właściwe organy nie wyjaśniły również w związku z powyższym kwestii konieczności wykonania odpowiedniego zabezpieczenia terenu działki [...] murem oporowym. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że organ II instancji nie wykorzystał możliwości jakie posiada w art. 136 k.p.a. i w art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego w zakresie postępowania dowodowego i kształtowania treści projektu budowlanego w celu weryfikacji zarzutów podniesionych w odwołaniu i w konsekwencji w skardze do Sądu. Jak wynika z dokumentów przedłożonych przez inwestora na rozprawie i akt sprawy, zarzuty skarżącej dot. nie wyjaśnienia, czy zgodne z prawem jest wybudowanie ogrodzenia usytuowanego od strony drogi gminnej, podczas gdy wymiary tego ogrodzenia (jego wysokość i grubość) utrudniają wyjazd z nieruchomości sąsiedniej - znajduje się poza zakresem kontrolowanej sprawy. Przedstawione powyżej naruszenia prawa procesowego mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje koniecznością wydania wyroku o uchyleniu, w pkt I sentencji, wydanych w sprawie decyzji organu II instancji w związku z art. 145 § ust. 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. O kosztach, jak w pkt II sentencji wyroku, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło