II SA/Kr 559/17
WyrokWSA w Krakowie2017-06-20
Skład orzekający: Iwona Niżnik - Dobosz, Agnieszka Nawara - Dubiel, Krystyna Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo obciążył zobowiązanego kosztami postępowania egzekucyjnego, uwzględniając wszystkie poniesione wydatki i opłaty, a także czy uzasadnienie postanowienia o kosztach było wystarczające?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, uznając, że organy nie zbadały w sposób wystarczający celowości i zasadności poniesionych wydatków egzekucyjnych, a także nie wyjaśniły wszystkich wątpliwości dotyczących naliczonych kosztów. Uzasadnienia postanowień nie zawierały wystarczających motywów do ustalenia kosztów egzekucyjnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła obciążenia H.D. kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości ponad 7800 zł, związanymi z egzekucją obowiązku wydania nieruchomości. Organ I instancji wydał postanowienie obciążające H.D. kosztami, które następnie zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. H.D. zaskarżyła postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz KPA, kwestionując zasadność naliczonych kosztów, w tym kosztów usługi przeprowadzkowej, asysty Policji i zabezpieczenia medycznego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz H.D. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Iwona Niżnik - Dobosz SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) SWSA Krystyna Daniel po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi H.D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 7 marca 2017 r. znak [...] w przedmiocie obciążenia kosztami postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu l Instancji, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz H.D. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Kr 559/17
UZASADNIENIE
Starosta W. postanowieniem z dnia 20 stycznia 2017r. znak [...] , działając na podstawie art.64c § 7, art. 17. art.18, art. 64 § 1 pkt.13, art. 64a § 1 pkt. 2 lit.c, art. 64a § 1 pkt. 2 lit.d , art. 64b § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2016r. poz.599 z późn. zm.) postanowił obciążyć H.D. zamieszkałą [...] lokal [...] , zwaną dalej Zobowiązaną, kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości 7.822,23 zł, a to w związku z kosztami poniesionymi przez organ egzekucyjny, w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń tj. działek ewidencyjnych nr [...] , nr [...] , nr [...] o pow. łącznej 0,0575 (zabudowanych budynkami mieszkalno-gospodarczymi położonych w S. oznaczonych nr [...] ) oraz działek ewidencyjnych nr [...] , nr [...] , nr [...] , nr [...] , nr [...] , nr [...] o łącznej pow.0,3770 ha położonych obr. [...] jedn. ewid. M.
Na uzasadnienie organ podał, że pismem z dnia 27.12.2016r., zawiadomił H.D. o kosztach egzekucyjnych poniesionych w toku egzekucji należności niepieniężnej. Pismo dostarczono w dniu 30.12. 2016r. Termin na uiszczenie ww. kosztów upłynął 9 stycznia 2017r.
Zobowiązana zwlekała z wydaniem nieruchomości i opróżnieniem lokali. W związku z tym egzekutor podjął wszelkie możliwe działania, dążąc do polubownego załatwienia sprawy. Kiedy starania te nie przyniosły skutku, egzekutor podjął działania zmierzające do sprawnego i bezpiecznego przeprowadzenia egzekucji z nieruchomości, w tym zabezpieczył niezbędną w takiej sytuacji usługę firmy "przeprowadzkowej", zawiadomił Policję i zabezpieczył obsługę medyczną (mąż Zobowiązanej uskarżał się na zły stan zdrowia). Ponadto do Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami nie wpłynęło od Zobowiązanej żadne pismo informujące o terminie dobrowolnego wydania nieruchomości w tym opróżnienia lokali.
W postępowaniu tym powstały koszty egzekucyjne w wysokości łącznej 7.822.23 zł na które złożyły się opłaty i wydatki powstałe w związku z czynnościami egzekucyjnymi według poniższego zastawienia:
1. Za wydanie postanowienia o wezwaniu zobowiązanego do wykonania obowiązku wydania nieruchomości - art. 64a § 1 pkt.2c ww. ustawy - 6.80 zł,
2. Za wydanie postanowienia o wezwaniu zobowiązanego do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z zagrożeniem zastosowania przymusu bezpośredniego - art. 64a § 1 pkt.2d ww. ustawy- 6.80 zł,,
3. Za wezwanie pomocy Policji - art.64 § 1 pkt. 13 ww. ustawy- 13.50 zł,
4. Koszty udzielenia pomocy organom egzekucyjnym- asysta udzielona przez Policję - Rachunek Nr [...] z dnia 14 października 2016r. wystawiony przez Komendę Wojewódzką Policji w K. - 24.24 zł,
5. Koszty zabezpieczenia obsługi medycznej- Faktura VAT nr [...] z dnia 25.08.2016r. wystawiona przez Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w W. - 830,25 zł,
6. Koszty usługi przeprowadzkowej (firma [...] ) art. 64b §1 pkt.2 - Faktura Nr [...] z dnia 23.08.2016 oraz faktura Nr [...] z dnia 25.10.2016r. - 1.765,05 + 5.175,59 zł - co łącznie daje kwotę 7.822,23 zł
Organ wskazał, że z wyrażonej w art.64c § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zasady wynika, iż koszty egzekucyjne tj. opłaty za dokonane czynności egzekucyjne w wysokości ustalonej w art. 64a § 1 ustawy oraz wydatki faktycznie poniesione przez organ egzekucyjny w związku z prowadzeniem postępowania egzekucyjnego obciążają zobowiązanego (art. 64c § 1 ustawy), a zatem ustalone niniejszym postanowieniem koszty egzekucyjne w wysokości, łącznej 7.822.23 zł obciążają w całości Zobowiązaną H.D. .
Zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. złożyła H.D. , zarzucając:
1. Naruszenie art. 64 § 1 pkt 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez oprócz prawidłowo naliczonej kwoty 13,50 zł za pomoc Policji, również naliczenie bez podstawy prawnej kwoty 24,24 zł, wskazując jednocześnie, że nie doszło w dniu 17 sierpnia 2016r. do czynności eksmisyjnych w sprawie na skutek sprzecznego z prawem zorganizowania tych czynności przez organ egzekucyjny i w konsekwencji odstąpienia od tych czynności egzekucyjnych,
2. Naruszenie art. 64 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przez obciążenie zobowiązaną H.D. kwotą 830,25 zł za przewiezienie karetką Pogotowia Ratunkowego E.D. do Szpitala w C. , gdzie miał wykonywaną [...] , mimo że E.D. był ubezpieczony i w konsekwencji tego nie ponosił on żadnych kosztów związanych z przewiezieniem go do Szpitala w C. w związku z zaistniałym zawałem serca,
3. Naruszenie art. 64b § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez sprzeczne z prawem obciążenie zobowiązanej H.D. kosztami usługi przeprowadzkowej w łącznej wysokości 6.940,64 zł rzekomo wykonanej przez firmę [...] , mimo że w dniu 17 sierpnia 2016 r. kiedy ta firma podstawiła samochód dla przewozu, do czynności eksmisyjnych nie doszło, na skutek błędnego sprzecznie z prawem zorganizowania tych czynności przez organ egzekucyjny i mimo że w ogóle nie istnieje w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przepis art. 64 b §1 pkt 2 a jedynie art. 64 b pkt 2, który przewiduje należność z tytułu przewozu, załadowania, rozładowania, przechowywania, utrzymania i dozoru zwierząt oraz ruchomości odebranych albo usuniętych z opróżnionych budynków, lokali i pomieszczeń, a tymczasem w dniu 17 sierpnia 2016 r. te czynności nie były w ogóle wykonywane,
4. Naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 Kpa przez nie podjęcie w przedmiotowym zakresie niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co polega na nie wzięciu pod uwagę faktu że w dniu 5 września 2016 r. w Urzędzie Gminy M. doszło do ugodowego załatwienia sprawy w wyniku czego dobrowolnie H.D. z rodziną wyprowadziła się do mieszkania wskazanego przez Wójta Gminy M.
Na tej podstawie odwołująca się wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej obciążenia zobowiązanej H.D. kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości przekraczającej kwotę 27,10 zł i w powyższym zakresie przekazanie sprawy organowi I instancji do jej ponownego rozpoznania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia 7 marca 2017 r. znak [...] utrzymało zaskarżone postanowienie w całości w mocy.
Na uzasadnienie Kolegium podało, że opłaty za czynności egzekucyjne są konsekwencją stosowania przez organ egzekucyjny środków egzekucyjnych wymienionych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z treścią art. 64c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji koszty egzekucyjne obejmują opłaty za czynności egzekucyjne, opłatę manipulacyjną i wydatki egzekucyjne. W przedmiotowej sprawie na koszty egzekucyjne złożyły się wydatki i opłaty w łącznej kwocie 7 822,23 złote wskazane przez organ I instancji w tabeli zawartej na stronie 2 decyzji.
Zgodnie z art. 64 b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wydatkami egzekucyjnymi są koszty faktycznie poniesione przez organ egzekucyjny, związane z prowadzeniem egzekucji ( wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2004 r., III SA 2380/03, LEX nr 113582). Wydatki egzekucyjne stanowią zwrot kosztów organu egzekucyjnego związanych z konkretnie prowadzoną egzekucją administracyjną. Wydatki muszą być udokumentowane, stosownymi rachunkami lub fakturami VAT, lub innymi dokumentami wystawionymi przez podmioty świadczące usługi na rzecz organu egzekucyjnego, co wynika z treści § 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 maja 2014 roku w sprawie sposobu ustalania i dokumentowania wydatków egzekucyjnych.
Akta sprawy przesłane przez organ I instancji zwierają wymagane dokumenty księgowe potwierdzające fakt poniesienia kosztów i ich wysokość ( karty [...] akt sprawy). Po sprawdzeniu treści dokumentów księgowych i porównaniu jej z kwotami wydatków egzekucyjnych ustalonych w treści postanowienia na które zażalenie jest przedmiotem rozpatrywania Kolegium stwierdziło, że w tym zakresie jest ono prawidłowe. Co do opłat, wskazać należy iż w treści art. 64 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ustawodawca określił 14 rodzajów czynności egzekucyjnych za wykonanie których organ egzekucyjny ma prawo jej pobrać. Opłaty za czynności egzekucyjne są konsekwencją stosowania przez organ egzekucyjny środków egzekucyjnych wymienionych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Opłaty za czynności egzekucyjne stanowią swoiste wynagrodzenie dla organu egzekucyjnego za zastosowanie konkretnych środków egzekucyjnych lub za dokonanie czynności egzekucyjnych.
Obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w treści art. 64 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, powstaje z chwilą dokonania przez organ konkretnej czynności wymienionej w treści tego przepisu.
W rozpatrywanej sprawie opłaty wskazane przez organ I instancji zostały podane w prawidłowej wysokości i są związane z zastosowanymi środkami egzekucyjnymi. Ponadto, Kolegium wskazało, że uregulowania ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w kwestii kosztów egzekucyjnych są kompleksowe i nie ma w tym zakresie podstaw do stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 lutego 2007 r., III SA/Wa 3046/06, LEX nr 311985). Podkreślić też należy, że egzekwowany obowiązek został wykonany w dniu 30 września 2016 roku, a więc po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, co miało miejsce w dniu 1 marca 2016 roku.
Skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie złożyła H.D. , zarzucając:
1. Naruszenie art. 64 § 1 pkt 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , mocą którego oprócz prawidłowo naliczonej kwoty 13,50 zł za pomoc Policji, również naliczono bez podstawy prawnej kwotę 24,24 zł, choć nie doszło w dniu 17 sierpnia 2016r. do czynności eksmisyjnych w sprawie, na skutek sprzecznego z prawem zorganizowania tych czynności przez organ egzekucyjny i w konsekwencji tego odstąpienia od tych czynności egzekucyjnych;
2. Naruszenie art. 64 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie obciążenia zobowiązanej H.D. kwotą 830.25 zł za przewiezienie karetką Pogotowia Ratunkowego E.D. do Szpitala w C. , gdzie miał wykonywaną koronografię, [...] , mimo że E.D. był ubezpieczony i w konsekwencji tego nie ponosił on żadnych kosztów związanych z przewiezieniem go do Szpitala w C. [...],. H.D. nie może ponosić kosztów związanych z przewozem karetką Pogotowia Ratunkowego do Szpitala w C. jej ubezpieczonego męża, a dodatkowo w dniu 17.08.2016 r. nie odbyły się czynności eksmisyjne z wyłącznej winy RZGW w K .
3. Naruszenie art. 64 b § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez sprzeczne z prawem obciążenie zobowiązanej H.D. kosztami usługi przeprowadzkowej w łącznej wysokości 6.940,64 zł rzekomo wykonanej przez firmę [...] , mimo że w dniu 17 sierpnia 2016 r. kiedy ta firma podstawiła samochód dla przewozu, do czynności eksmisyjnych nie doszło, na skutek błędnego sprzecznie z prawem zorganizowania tych czynności przez organ egzekucyjny i mimo że w ogóle nie istnieje w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przepis art. 64 b §1 pkt 2 a jedynie art. 64 b pkt 2, który przewiduje należność z tytułu przewozu, załadowania, rozładowania, przechowywania, utrzymania i dozoru zwierząt oraz ruchomości odebranych albo usuniętych z opróżnionych budynków, lokali i pomieszczeń.
4.Naruszenie art. 7 i 77 § kpa przez nie podjęcie w przedmiotowym zakresie niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tj. nie wzięciu pod uwagę faktu że w dniu 5 września 2016 r. w Urzędzie Gminy M. doszło do ugodowego załatwienia sprawy w wyniku czego dobrowolnie H.D. z rodziną wyprowadziła się do mieszkania które aktualnie zamieszkuje i które zaproponował tejże Wójt Gminy M.
Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I Instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, a nadto o przekazanie sprawy organowi I Instancji do ponownego rozpoznania.
Skarżąca wniosła także o przeprowadzenie dowodu z przedłożonego w załączeniu do skargi protokołu z czynności egzekucyjnej z dnia 17 sierpnia 2016 roku w S. , a sporządzonego przez organ egzekucyjny, a to na okoliczność, że nie odbyły się w tym dniu czynności egzekucyjne z winy Skarbu Państw reprezentowanego przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. , którego przedstawiciel nie przybył na te czynności, a którego udział w tych czynnościach uznał egzekutor za konieczny i w konsekwencji tego odstąpił od czynności, a później jak wynika z akt sprawy już więcej nie odbyły się żadne czynności egzekucyjne, zaś H.D. wraz z rodziną dobrowolnie wyprowadziła się do mieszkania jej zaoferowanego przez Gminę M.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718) dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Dokonawszy w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem tak określonych kryteriów, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że skarga jest uzasadniona, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.
Kontrolowane postanowienie dotyczy kwestii ustalenia kosztów egzekucyjnych. Przepis art. 64c § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1201), zwanej dalej u.p.e.a., ustanowił zasadę odpowiedzialności zobowiązanego za koszty egzekucji. Na koszty te składają się opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 i w art. 64a tej ustawy oraz faktyczne wydatki poniesione przez organ egzekucyjny. Zasadność tej regulacji nie może budzić wątpliwości, gdyż całe postępowanie egzekucyjne i związana z nim konieczność funkcjonowania organów egzekucyjnych jest następstwem uchylania się zobowiązanego od wykonywania nałożonych na niego obowiązków (por. R. Hauser, Z. Leoński, Egzekucja administracyjna. Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).
Jak wynika z akt sprawy, obowiązek uiszczenia kosztów egzekucyjnych powstał z mocy prawa. Starosta W. prowadził postępowanie egzekucyjne w toku, którego zastosowano środek egzekucyjny w postaci odebrania nieruchomości, przewidziany w art. 1a pkt 12 lit. b tiret czwarty u.p.e.a. Podjęte czynności skutkowały zaś powstaniem kosztów egzekucyjnych, o jakich mowa w art. 64a § 1 i art. 64b u.p.e.a. (m.in.: za wydanie postanowienia o wezwaniu zobowiązanego do wykonania obowiązku wydania nieruchomości albo opróżnienia lokalu, za pomoc i asystę Policji, z tytułu zabezpieczenia medycznego, za usługi przeprowadzkowe).
Poza sporem pozostaje, że skarżąca dobrowolnie nie wydała nieruchomości, co spowodowało konieczność wszczęcia postępowania egzekucyjnego celem przymusowego jej odebrania, zatem niewątpliwie koszty tego postępowania co do zasady obciążają skarżącą jako zobowiązaną.
Jednakże należy mieć jednocześnie na uwadze, że z zasad ogólnych postępowania egzekucyjnego (art. 7 i nast.) wynika, że zobowiązany ponosi koszty celowe, niezbędne do przeprowadzenia egzekucji. Nieuzasadnione wydatki egzekucyjne, koszty powstałe w wyniku nieprawidłowego działania organu egzekucyjnego lub pracowników tego organu nie mogą obciążać zobowiązanego. Będą one obciążały organ egzekucyjny, a niekiedy wierzyciela (zob. R. Hauser, Z. Leoński, A. Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2005, str. 185).
Dodatkowo nie budzi wątpliwości, że organ drugiej instancji ma obowiązek wynikający z art. 138 k.p.a. do merytorycznego rozpoznania sprawy i skontrolowania postępowania oraz decyzji (postanowienia) organu pierwszej instancji zarówno z punktu widzenia legalności, jak i celowości. Kontrola organu będzie więc zawsze kontrolą pełną, polegającą na ponownym merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy, co wynika wprost z art. 138 k.p.a. (por. wyrok NSA z 24 czerwca 1998 r. sygn. III SA 1379/97, ONSA 1999, z. 3, poz. 85). Należy dodać, że istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, co oznacza, że organ II Instancji ma też obowiązek ustosunkować się do wszystkich zarzutów strony podniesionych w zażaleniu.
Tymczasem postępowanie odwoławcze w niniejszej sprawie ograniczyło się do zbadania, czy określone w postanowieniu Starosty W. wydatki i opłaty egzekucyjne mieszczą się w katalogu określonym w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz czy wynikają ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów księgowych. Kolegium nie zbadało natomiast, czy są one uzasadnione i celowe w szczególności w kontekście podnoszonych w zażaleniu zarzutów i argumentów. Nie jest też tak, że rola organu egzekucyjnego przy wydaniu postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, sprowadza się jedynie do przedstawienia wykazu rachunków, dokumentujących uwidocznione w nich wydatki. Jak stwierdził WSA w Warszawie w wyroku z dnia 3 października 2008 r. sygn. I SA/Wa 724/08 Nie można się zgodzić z taką formą orzeczenia, o ustaleniu kosztów egzekucyjnych które pomija celowość i wysokość kosztów egzekucyjnych przez to, że nie odnosi się do tego w żaden sposób w uzasadnieniu postanowienia. Tak więc uzasadnienie powinno zawierać nie tylko wyjaśnienie, z jakiego powodu niektóre wydatki nie zostały zakwalifikowane jako koszty egzekucyjne, ale też ocenę, czy pozostałe wydatki były wydatkami faktycznie poniesionymi - art. 64b ustawy u.p.e.a., a jeżeli tak w jakiej wysokości.
Zastrzeżenia Sądu budzi w szczególności niewyjaśniona przez żaden z organów, kwestia kosztów usługi przeprowadzkowej wykonanej dnia 27 września 2016 r., udokumentowaną FV z dnia 25 października 2016 r. nr [...] na kwotę 5175, 59 zł – co stanowi zasadnicza część ustalonych kosztów egzekucyjnych. Postanowienie o kosztach egzekucyjnych powinno zawierać nie tylko kwotę wydatku, ale też wskazywać, że był w okolicznościach danej sprawy uzasadniony zarówno co do zasady jak co do wysokości. Tego zaskarżone postanowienia nie wyjaśniają.
W szczególności w aktach sprawy znajduje się oryginał (k. [...]) oraz czytelny odpis (k. [...] ) protokołu z czynności egzekucyjnych, spisany w dniu 17.08.2016r. w S. , na okoliczność zastosowania środka egzekucyjnego w postaci odebrania nieruchomości i opróżnienia lokali i pomieszczeń. Kopia (częściowo nieczytelna) została dołączona do skargi.
Z treści tego protokołu wynika, że "uczestnicząca w czynnościach M.P. oświadczyła, że jedynym warunkiem opuszczenia nieruchomości jest zakup na ich rzecz domu położonego w M. koło Gminy za kwotę [...] zł. Egzekutor uzyskał telefonicznie informację od Radcy Prawnego [...] że na tym etapie nie będą podejmować żadnych negocjacji, bo nie są stroną postępowania egzekucyjnego. Tym bardziej, że RZGW wybudowało budynki mieszkalne dla przesiedleńców z terenu [...] i nie posiadają żadnych mieszkań i nie zakupią dla Państwa D. żadnego budynku mieszkalnego. W związku z powyższym zaproponowano Państwu D. , że zorganizowane zostanie w najbliższym czasie spotkanie w celu przedstawienia przez Państwa D. warunków opuszczenia budynków mieszkalnych [...] z udziałem Starosta Powiatowego [...] i Gminy M. . Termin spotkania zostanie uzgodniony ze wszystkimi zainteresowanymi. Na pytanie egzekutora, czy dobrowolnie w dniu dzisiejszym opuszczą budynek mieszkalny [...] i wydadzą tą nieruchomość, skarżąca i jej domownicy oświadczyli że nie opuszczą dobrowolnie w dniu dzisiejszym swojego budynku. W tym stanie rzeczy egzekutor odstąpił od przeprowadzenia dalszych czynności egzekucyjnych."
Ta część protokołu wyjaśnia, że nie jest tak jak twierdzi pełnomocnik skarżącej, że czynności egzekucyjnych nie wykonano w dniu 17 sierpnia 2016 r. z powodu nieobecności [...] . Przyczyną była raczej chęć ugodowego rozwiązania sprawy przez organ egzekucyjny będący równocześnie wierzycielem.
W tym dniu wydane zostało także postanowienie Starosty W. nr [...] z dnia 17.08.2016r. o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że "w dniu 17.08.2016 r. egzekutor, wyznaczony przez Starostę W. do prowadzenia postępowania egzekucyjnego przeprowadzał czynności egzekucyjne. Czynności te zmierzały do odebrania Zobowiązanej H.D. udziału 1/4 części w wyżej opisanych nieruchomościach. W trakcie prowadzonych czynności Zobowiązana i reprezentujący ją pełnomocnik adwokat W.B. złożyli propozycję ugodowego załatwienia sprawy. Propozycja ta obejmuje nabycie na rzecz Zobowiązanej budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego w M . W tym celu ustalono termin spotkania, które odbędzie się w dniu 05.09.2016r. godz. [...] w Urzędzie Gminy M . Wynik tego spotkania będzie miał wpływ na dalszy przebieg postępowania egzekucyjnego."
Zgodnie z art. 64b § 1 u.o.p.e.a., wydatkami egzekucyjnymi są koszty faktycznie poniesione przez organ egzekucyjny w związku z prowadzeniem egzekucji, a w szczególności na opłacenie przewozu, załadowania, rozładowania (...) ruchomości odebranych albo usuniętych z opróżnionych budynków, lokali i pomieszczeń. O ile zatem - co do zasady - Sąd nie kwestionuje kosztów egzekucyjnych poniesionych przez organ z tytułu czynności egzekucyjnych z dnia 17 sierpnia 2016 r. gdyż były prowadzone w ramach i w związku z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym, a podjęte zostały ze względu na brak dobrowolnego wykonania obowiązku przez skarżącą, o tyle skoro postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone w dniu 17 sierpnia 2016 r., to organy były obowiązane wyjaśnić dlaczego do kosztów tego postępowania zaliczyły usługę przeprowadzkową wykonaną w dniu 27 września 2016 r. Będzie to obowiązek organu ponownie rozstrzygającego o kosztach egzekucyjnych obciążających skarżącą.
Dalej wskazać należy, że nie są uzasadnione zarzuty skargi dotyczące bezpodstawnego obciążenia skarżącej kosztami zabezpieczenia medycznego czynności egzekucyjnych.
Z akt sprawy wynika, że mąż zobowiązanej choruje na [...] Obszerną dokumentację medyczną E.D. dostarczył do akt sprawy sam pełnomocnik skarżącej przy piśmie z dnia 12 sierpnia 2016 r. (uzupełnienie zażalenia, karta [...] akt adm. ).
Organ zatem nie mógł okoliczności tej zlekceważyć i ignorując wiadomy mu stan zdrowia domownika skarżącej, nie zapewnić zabezpieczenia medycznego czynności egzekucyjnych, które z natury rzeczy budzą silne emocje, niebezpieczne dla osób z dolegliwościami zdiagnozowanymi już uprzednio u męża skarżącej. Dodatkowo z protokołu wynika- co oświadczył sam pełnomocnik skarżącej- że w tym dniu mąż skarżącej w ogóle nie powinien uczestniczyć w czynnościach egzekucyjnych, ale stawić się na termin planowej wizyty (przyjęcia) w klinice w C.
W tym zakresie w cytowanym już wyżej protokole z dnia 17 sierpnia 2016 r. znalazły się następujące zapisy:
"(...) pomocy medycznej udzielono Panu E.D. . Ratownik medyczny na stwierdzenie stanu zdrowia Pana E.D. wykona badanie EKG. Z uwagi na leczenie Pana E.D. na serce, zostanie przewieziony na Oddział Ratunkowy SOR, a następnie do Oddziału [...] do C . Na wniosek egzekutora Pan E.D. zostanie przewieziony bezpośrednio do Kliniki [...] w C. gdzie jest stale leczony i miał niedawno operację serca. (....) Pełnomocnik domaga się aby męża dłużniczki przewieź karetką do kliniki w C. gdzie miał termin ponownego przyjęcia w dniu dzisiejszym. (...)"
Nie jest zatem tak, jak twierdzi pełnomocnik, że skorzystanie z transportu sanitarnego przez męża skarżącej w dniu 17 sierpnia 2016 r. odbyło się w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, albowiem wyłączną przyczyną obecności zespołu ratownictwa medycznego i karetki było zabezpieczenie zaplanowanych czynności egzekucyjne, a nie nagłe zdarzenie zagrażające życiu lub zdrowiu. Transport sanitarny jest świadczeniem gwarantowanym z zakresu powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego tylko w określonych ustawami warunkach.
Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1793 z późn. zm.), bezpłatny przejazd środkami transportu sanitarnego przysługuje świadczeniobiorcy na podstawie zlecenia lekarza ubezpieczenia zdrowotnego, do najbliższego podmiotu leczniczego, udzielającego świadczeń we właściwym zakresie, w przypadkach: 1) konieczności podjęcia natychmiastowego leczenia w podmiocie leczniczym; 2) wynikających z potrzeby zachowania ciągłości leczenia. Nadto zgodnie z art. 41 ust. 2, świadczeniobiorcy, na podstawie zlecenia lekarza ubezpieczenia zdrowotnego przysługuje bezpłatny przejazd środkami transportu sanitarnego - w przypadku dysfunkcji narządu ruchu uniemożliwiającej korzystanie ze środków transportu publicznego, w celu odbycia leczenia - do najbliższego podmiotu leczniczego udzielającego świadczeń we właściwym zakresie, i z powrotem.
W pozostałych przypadkach - na podstawie zlecenia lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub felczera ubezpieczenia zdrowotnego świadczeniobiorcy przysługuje przejazd środkami transportu sanitarnego odpłatnie lub za częściową odpłatnością.
Zgodnie natomiast z art. 44 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym. (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1868 z późn. zm.), zespół ratownictwa medycznego transportuje osobę w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego do najbliższego, pod względem czasu dotarcia, szpitalnego oddziału ratunkowego lub do szpitala wskazanego przez dyspozytora medycznego lub lekarza koordynatora ratownictwa medycznego.
W niniejszej sprawie karetka nie była wzywana do nagłego zdarzenia zdrowotnego, nie był to też planowy transport sanitarny zlecony przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego, ale karetka "zamówiona" została z wyprzedzeniem przez organ egzekucyjny, tylko i wyłącznie ze względu na konieczność zabezpieczenia czynności egzekucyjnych, a te z kolei wywołane były przez skarżącą w związku z odmową dobrowolnego zrealizowania obowiązku wydania nieruchomości.
Z akt sprawy wynika też, że zawał serca mąż skarżącej przeszedł w roku [...] , natomiast koronarografię wykonano w dniu 11 maja 2016 r., a nie bezpośrednio po przewiezieniu do Kliniki w C. w dniu 17 sierpnia 2016 r. (karta informacyjna leczenia szpitalnego, k. [...] .), co wydaje się sugerować w skardze pełnomocnik skarżącej.
Na koniec wskazać jeszcze należy, że rację na pełnomocnika skarżącej, że organy nie wyjaśniły również dlaczego w zestawieniu kosztów znajduje się zarówno ryczałtowa kwota 13,50 zł z tytułu wezwania Policji (wynikająca z art. 64 §1 pkt. 13), jak i kwota 24,24 zł z tytułu asysty udzielonej organom przez Policję, wynikająca z rachunku nr [...] wystawionego przez Komendę Wojewódzką Policji w K . Będzie to obowiązek organu ponownie rozstrzygającego o kosztach egzekucyjnych obciążających skarżącą.
Zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 7 i 77 § kpa przez nienależyte wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, jest zatem uzasadniony, jednak nie w tym zakresie, w jakim został powołany. Dla kwestii ustalenia kosztów postępowania egzekucyjnego, które obciążają zobowiązanego nie ma bowiem żadnego znaczenia, że po wszczęciu postępowania egzekucyjnego zobowiązany ostatecznie realizuje swój obowiązek. W niniejszej sprawie fakt podpisania w dniu 5 września 2016 r. protokołu zdawczo – odbiorczego nie stanowi okoliczności zwalniającej z obowiązku poniesienia (uzasadnionych i celowych ) kosztów egzekucji.
Orany naruszyły także przepis art. 107 § 3 Kpa, jako że uzasadnienia postanowień organów obu instancji nie wyjaśniają motywów, którymi kierował się organ ustalając koszty egzekucyjne, w określonych w nich wysokości.
Wobec powyższego zaskarżone postanowienie zostało uchylone na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit.c p.p.s.a. Postanowienie organu I Instancji uchylono na zasadzie art. 135 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 597 zł składa się: kwota 100 zł tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu; kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia adwokata reprezentującego skarżącą, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.) oraz kwota 17 zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika strony skarżącej opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt. 2 w związku z cz. I.IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1827).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło