II SA/Kr 561/10
WyrokWSA w Krakowie2010-09-15
Skład orzekający: Andrzej Niecikowski, Krystyna Daniel, Mirosław Bator
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze pisma administracyjnego synowi adresatki, który nie jest jej domownikiem i nie zobowiązał się do przekazania pisma, jest skuteczne?Ratio decidendi
Doręczenie zastępcze pisma administracyjnego jest skuteczne tylko wtedy, gdy osoba odbierająca pismo jest domownikiem adresata LUB sąsiadem/dozorcą, który podjął się oddania pisma adresatowi. Sam fakt, że syn odebrał pismo, nie przesądza o jego statusie domownika ani o tym, że zobowiązał się do jego przekazania. Brak takich ustaleń przez organ uniemożliwia uznanie doręczenia za skuteczne.Stan faktyczny
E. J. złożyła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. WINB uznał, że zażalenie zostało wniesione z dwudniowym opóźnieniem, ponieważ postanowienie o nałożeniu grzywny zostało skutecznie doręczone zastępczo w dniu 20 listopada 2006 r. synowi skarżącej, L. B. Skarżąca podniosła, że jej syn nie jest jej domownikiem, mimo że odebrał przesyłkę, i nie zobowiązał się do jej przekazania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 16 lutego 2010 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski / spr. / Sędziowie WSA Krystyna Daniel WSA Mirosław Bator Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2010 r. sprawy ze skargi E. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 16 lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu uchyla zaskarżone postanowienie
Postanowieniem z dnia 16.02.2010 r. (Znak: [...]) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., działając na podstawie art. 134 w związku z art. 144 kpa, w związku z art. 18 i art. 23 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity z 2005 r., Dz. U. nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) stwierdził, że zażalenia E. J. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 13 listopada 2006 r. (znak: [...]), nakładające na E. J., grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 5000 zł., z powodu uchylania się przez zobowiązaną od wykonania obowiązku określonego tytułem wykonawczym wniesione zostało z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia. W uzasadnieniu podniesiono, że decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 czerwca 2006 r. (znak: [...]), uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 03 października 2003 r. (znak: [...]), i nakazano właścicielowi E. J., przeprowadzenie kontroli stanu technicznego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na nieruchomości nr [...] w O., oraz przedłożenie ekspertyzy stanu technicznego w/w obiektu. Przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, PINB upomnieniem z dnia 23 października 2006 r. wezwał E. J. do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji WINB. Jednocześnie w upomnieniu PINB pouczył wyżej wymienioną, że w przypadku niewykonania obowiązku we wskazanym w upomnieniu terminie sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego.
PINB wszczął postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie, wystawiając w dniu 13 listopada 2006 r. tytuł wykonawczy a następnie postanowieniem z tego samego dnia nałożył na E. J. grzywnę w wysokości 5000 zł w celu przymuszenia zobowiązanej do wykonania obowiązku określonego w w/w tytule wykonawczym. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła E. J..
Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia zażalenia - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie zaskarżone postanowienie doręczono E. J. za pośrednictwem Urzędu Pocztowego. Zwrotne potwierdzenie odbioru zaskarżonego postanowienia, stanowiące dowód skuteczności jego doręczenia, wskazuje, że postanowienie to doręczono zastępczo w dniu 20 listopada 2006 r. do rąk L. B., syna E. J..
Postanowienie PINB doręczono zobowiązanej w dniu 20 listopada 2006 r., a zatem termin do złożenia przez nią skutecznego zażalenia upływał z dniem 27 listopada 2006 r., podczas gdy zażalenie złożone zostało w Urzędzie Pocztowym [...] w dniu 29 listopada 2006 r., a zatem z 2-dniowym uchybieniem 7-dniowego terminu na złożenie zażalenia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła E. J. i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzuciła, że Wojewódzki Inspektor przyjął, że postanowienie o nałożeniu grzywny zostało doręczone w trybie tzw. doręczenia zastępczego, za pośrednictwem dorosłego domownika, to jest syna skarżącej. Tymczasem syn nie jest jej domownikiem. Faktycznie, nachodzi ją i wszczyna w domu awantury ale nie mieszka ze skarżącą w sposób stały, jest alkoholikiem, w zaawansowanym stadium choroby alkoholowej. Przełamuje zabezpieczenia w moim domu i wynosi z niego przedmioty Znęca się nade mną, co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy, toczącej się przed Sądem Rejonowym w [...] pod sygnaturą [...]. Syn odebrał przesyłkę ale jej nie przekazał. Znalazła ją kilka dni po 20 listopada 2006 roku. Z uwagi na upływ czasu nie jestem w stanie podać dokładnej daty znalezienia przesyłki pocztowej ale z pewnością był to dzień 24 listopada 2006 roku lub dzień późniejszy. Pozostawałam w przekonaniu, że syn odebrał przesyłkę w tym dniu w którym została ona znaleziona. Nie występowała z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, gdyż nie wiedziała, że przekroczyła termin.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269 z póź.zm.) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem więc dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W myśl zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 z późn.zm. zwaną dalej w skrócie p.o.p.s.a ) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest kontrola postanowienia organu II instancji, który działając na podstawie art. 134 kpa stwierdził, że odwołanie skarżącej wniesione zostało z uchybieniem terminu. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia organ uznał, że doręczenie zastępcze dokonane zostało prawidłowo. Organ stanął na stanowisku, że doręczenie synowi który jest domownikiem skutkuje prawidłowość doręczenia. Ze skargi wynika, że skarżąca stoi na stanowisku, że jej syn nie jest domownikiem. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyjaśniono, już w sposób nie budzący wątpliwości, że status "domowników" adresata pisma mają zamieszkujący z nim w jednym mieszkaniu lub domu jego dorośli krewni i powinowaci, niezależnie od tego, czy równocześnie prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe. Na pewno syn mieszkający z matką ma status "domownika" - nawet wtedy gdy stosunki między tymi osobami do najlepszych nie należą. Każdy zainteresowany może sobie zastrzec aby danej osobie nie doręczano adresowanych do niej przesyłek (zob. art. 25 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe) - tego można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. Jednakże organ nie ustalił, że odbierającemu pismo można przypisać status domownika. Status domownika nie jest jedyną przesłanką skuteczności doręczenia w trybie art. 43 kpa. Otóż według tego przepisu w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Dowód doręczenia nie zawiera żadnej informacji aby odbierający pismo syn skarżącej podjął się doręczenia go skarżącej ( zob. protokół rozprawy z dnia 15.09.2010 r.).
Tak więc ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. poczyni ustalenia czy odbierający pismo syn skarżącej jest jej domownikiem i czy zobowiązał się on oddania pisma skarżącej. Brak ustaleń w tym zakresie musi powodować uznanie, że nie będzie możliwe uznanie zastępczego doręczenia za skuteczne.
Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżone postanowienie narusza prawo na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. "c" p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło