II SA/Kr 563/00

WyrokWSA w Krakowie2004-04-15

Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Andrzej Niecikowski, Wojciech Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kiosk handlowy, który nie jest trwale połączony z gruntem i jest przeznaczony do czasowego użytkowania, może być uznany za budowlę wymagającą pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, a jego postawienie bez wymaganej zgody stanowi samowolę budowlaną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kiosk handlowy, nawet jeśli nie jest trwale połączony z gruntem i jest tymczasowym obiektem budowlanym, podlega reglamentacji administracyjnoprawnej. Jego budowa wymaga albo pozwolenia na budowę, albo zgłoszenia. Postawienie takiego obiektu bez wymaganej zgody organu stanowi samowolę budowlaną, co uzasadnia wydanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Nie ma znaczenia, czy obiekt wymagał pozwolenia, czy tylko zgłoszenia, jeśli żadna z tych formalności nie została dopełniona przed rozpoczęciem budowy.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał K.D. rozbiórkę kiosku handlowego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący odwołał się, zarzucając m.in. błędne ustalenia faktyczne dotyczące rodzaju i daty wymiany kiosku, a także podnosząc, że kiosk na kołach nie jest budowlą. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, wskazując, że kiosk jest tymczasowym obiektem budowlanym wymagającym zgłoszenia lub pozwolenia. Skarżący złożył skargę do WSA, powtarzając zarzuty i dodając kwestię odmowy legalizacji. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę K.D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt. IISA/Kr 563 / 00 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 kwietnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie : NSA Andrzej Niecikowski AWSA Wojciech Jakimowicz / spr. / Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2004r. przy udziale sprawy ze skargi K. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2000r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki - skargę oddala - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. działając na skutek sygnalizacji złożonej przez K.S. w dniu [...] kwietnia 1999 r. w sprawie samowoli budowlanej, decyzją z dnia [...] grudnia 1999 r. , znak: [...] nakazał K.D. rozbiórkę kiosku handlowego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, na działce nr ewid. gruntu [...] położonej w B. na Placu Targowym. W uzasadnieniu wskazano, że zaistniały przesłanki, o jakich mowa w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 r., nr 89, poz. 414 ze zm.) obligujące organ administracji do wydania nakazu rozbiórki, albowiem K.D. wymienił w 1998 r. uprzednio istniejący kiosk drewniany na kiosk metalowy bez uzyskania wymaganego prawem pozwolenia. W odwołaniu od powyższej decyzji złożonym przez K.D. w dniu [...] grudnia 1999 r. zarzucono organowi pierwszej instancji wadliwość przeprowadzonego w sprawie postępowania. Skarżący wskazał na pomyłkę w oznaczeniu jego adresu w rozdzielniku zaskarżonej decyzji, zarzucił wadliwość przeprowadzonych w sprawie oględzin i przyjętych na ich podstawie ustaleń w zaskarżonej decyzji. Wadliwość ta zdaniem skarżącego przejawia się w błędnym ustaleniu przedmiotu decyzji, gdyż w zaskarżonej decyzji podnosi się, iż skarżący wymienił drewniany kiosk na kiosk metalowy, podczas gdy zarówno stary, jak i nowy kiosk są kioskami metalowymi. Wadliwie określono też datę wymiany kiosku, która nastąpiła w 1999 r., a nie jak stanowi decyzja w 1998 r. Skarżący podniósł, że kiosk wymieniono w 1999 r. z przyczyn technicznych i estetycznych za ustną zgodą władz miasta B. W ślad za tym kioskiem na Placu Targowym w B. wymieniono inne kioski oraz zbudowano pomieszczenie sanitarno-gospodarcze również przypominające kiosk. Skarżący podkreślił przy tym, że wymieniony przez niego kiosk postawiony jest na kołach, a zatem nie jest budowlą w rozumieniu Prawa budowlanego, a sygnalizacja o samowoli budowlanej skierowana przez K.S. jest spowodowana jego złośliwością. W odwołaniu zarzucono wreszcie naruszenie zasady równości przejawiające się w wydaniu nakazów rozbiórki kiosków tylko w stosunku do niektórych osób spośród tych, które dokonały wymiany starych kiosków na nowe. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] 2000 r., znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. W uzasadnieniu powołano się na definicje zawarte w art. 3 Prawa budowlanego, zgodnie z którymi nie można przedmiotowego kiosku -jako nie związanego trwale z gruntem - traktować jako budynku. Jest to tymczasowy obiekt budowlany, którego realizacja wymaga dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji publicznej przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót budowlanych bądź pozwolenia na budowę w zależności od czasu, na jaki obiekt miał być ustawiony, co wynika z treści art. 28, art. 29 ust. 1 pkt 5a w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy podkreślił w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, że ustne porozumienia z władzami miasta w kwestii wymiany kiosku nie zastępują konieczności uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia, o jakim mowa w Prawie budowlanym. Zaznaczono również - w odniesieniu do zarzutów odwołującego się - że dla ustalenia oznaczenia strony postępowania rozstrzygająca jest treść decyzji, a nie jej rozdzielnik, a w treści rozstrzygnięcia wskazano prawidłowy adres K D. . Błędnie podana data wymiany kiosku jest oczywistą pomyłką która nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia, a zamontowanie przez skarżącego kół do przedmiotowego kiosku, będące próbą obejścia przez niego prawa, nie pozbawia kiosku charakteru obiektu budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał wreszcie, że indywidualny charakter sprawy administracyjnej oznacza, że w postępowaniu dotyczącym tej sprawy nie jest rozstrzygana kwestia legalności innych kiosków wymienionych na Placu Targowym w B. , a zatem nie może być mowy o naruszeniu zasady równości przez organ administracji publicznej. Pismem z dnia [...] lutego 2000 r. K.D. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z wnioskiem o legalizację kiosku handlowego usytuowanego na działce nr ewid. gruntu [...] położonego w B. na Placu Targowym, a wymienionego przez wnioskodawcę w 1998 r. W dniu [...] marca 2000 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie wpłynęła skarga K.D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru z dnia [...] lutego 2000 r. W skardze powtórzono zarzuty podnoszone wcześniej w odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 1999 r., znak:[...]. Zarzucono również, że bezzasadne i niesprawiedliwe jest odmowne załatwienie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. wniosku skarżącego o legalizację samowoli budowlanej. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] maja 2000 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wystąpił z wnioskiem o oddalenie skargi. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2000 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji na wniosek K.D. z dnia [...] marca 2000 r. Na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2004 r. skarżący podtrzymał skargę i oświadczył, że Sąd Rejonowy w B. wydał nakaz karny, w uzasadnieniu którego nie uznał kiosku za budowlę wymagającą pozwolenia na budowę, a wymagającą stosownego zgłoszenia. Skarżący okazał Sądowi pismo kierowane do Urzędu Miasta i Gminy w B. z dnia [...] maja 2000 r. zawierające wniosek o wydanie pozwolenia na postawienie kiosku handlowego. Pełnomocnik Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona i nie podlega uwzględnieniu. Sąd podziela argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2000 r., znak: [...] zawierającą odpowiedź na większość zarzutów skarżącego. Zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 r, nr 89, poz. 414 ze zm.) w jego brzmieniu według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Jak wynika wprost z art. 3 pkt 5 cytowanego Prawa budowlanego kiosk uliczny ma charakter tymczasowego obiektu budowlanego, definiowanego w ustawie jako obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany nie połączony trwale z gruntem. Budowa wszelkich obiektów mających charakter tymczasowych obiektów budowlanych podlega reglamentacji administracyjnoprawnej. Z art. 29 ust. 1 pkt 5a wynika, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, nie połączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1 ustawy, ale nie później niż w okresie 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, przy czym zwolnienie to nie dotyczy obiektów szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi oraz mogących pogorszyć stan środowiska. Oznacza to, że budowa tymczasowych obiektów budowlanych nie spełniających wymogów określonych w cytowanym wyżej przepisie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Jednakże nawet w stosunku do obiektów tymczasowych, których budowa nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, reglamentacja administracyjnoprawna nie jest wyłączona, gdyż budowa takich obiektów z mocy art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wymaga stosownego zgłoszenia właściwemu organowi. Mając na uwadze, że skarżący wystąpił z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę kiosku handlowego dopiero w dniu [...] maja 2000 r., tj. już po zrealizowaniu obiektu budowlanego - (skarżący podaje różne daty tego zdarzenia: w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji i w skardze do sądu administracyjnego podaje rok 1999, z kolei we wniosku o legalizację samowoli budowlanej wskazuje na rok 1998), należy przyjąć, że wybudowanie tego kiosku miało charakter samowoli budowlanej, gdyż nastąpiło bez wymaganej zgody właściwego organu administracji publicznej. Na gruncie przedmiotowej sprawy nie ma zatem znaczenia, czy inwestycja zrealizowana przez K.D. wymagała pozwolenia na budowę, czy wystarczało tylko jej zgłoszenie, skoro skarżący przed wykonaniem zamierzenia inwestycyjnego nie poddał się żadnej z dwóch wymienionych wyżej form reglamentacji administracyjnej realizowania robót budowlanych. Podkreślić należy, że nie miał zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Od zakończenia budowy obiektu budowlanego -nawet przy przyjęciu, że nastąpiło to już w 1998 r, do dnia wydania zaskarżonej decyzji datowanej na dzień [...] lutego 2000 r. nie upłynęło bowiem 5 lat. W odniesieniu do zarzutu skarżącego, iż bezzasadne i niesprawiedliwe jest odmowne załatwienie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. wniosku skarżącego o legalizację samowoli budowlanej, należy stwierdzić, iż zarzut ten dotyczy odrębnego postępowania w przedmiocie legalizacji samowoli budowlanej i w związku z tym nie podlega rozpatrzeniu w sprawie dotyczącej nakazu rozbiórki kiosku handlowego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, na działce nr ewid. gruntu [...] położonej w B. na Placu Targowym. W tym stanie rzeczy należało oddalić skargę K.D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2000 r., znak: [...], mając na uwadze treść art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270), zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala, Od niniejszego wyroku przysługuje stronom na podstawie art. 173 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronom odpisu wyroku z uzasadnieniem za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło