II SA/Kr 564/25

WyrokWSA w Krakowie2025-09-11

Skład orzekający: Jacek Bursa, Mirosław Bator, Anna Kopeć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za umieszczenie tablicy reklamowej niezgodnej z uchwałą krajobrazową może zostać nałożona na podmiot, który umieścił tablicę przed wejściem w życie uchwały, ale bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że kara pieniężna za umieszczenie tablicy reklamowej niezgodnej z uchwałą krajobrazową została nałożona prawidłowo. Nawet jeśli tablica została zainstalowana przed wejściem w życie uchwały, a strona skarżąca twierdziła, że nie wymagała ona pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, to jej trwałe związanie z gruntem stanowiło robotę budowlaną wymagającą pozwolenia. Brak takiego pozwolenia, którego strona skarżąca nie wykazała, czyni jej działanie niezgodnym z prawem i uzasadnia nałożenie kary pieniężnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa o nałożeniu kary pieniężnej na Firmę Kupiecką "B." sp. z o.o. za umieszczenie wolnostojącej tablicy reklamowej niezgodnie z uchwałą krajobrazową. Firma zarzuciła organom naruszenie przepisów K.p.a. oraz Prawa budowlanego, twierdząc, że tablica została umieszczona legalnie przed wejściem w życie uchwały i nie wymagała pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Asesor WSA Anna Kopeć Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Cyganik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2025 r. sprawy ze skargi Firmy [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 3 marca 2025 r., znak SKO.ZP/415/37/2025 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za umieszczenie tablicy reklamowej skargę oddala. Przedmiotem skargi Firmy Kupieckiej "B. " sp. z o.o. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 3 marca 2025 roku, znak: SKO.ZP/415/37/2025 utrzymująca w mocy decyzję nr 43/6851/2024 Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 19 grudnia 2024 r. orzekającą o wymierzeniu Firmie Kupieckiej "B. sp. z o.o. z siedzibą w K. kary pieniężnej w wysokości [...] zł za umieszczenie w okresie od dnia 29 listopada 2023 r. do dnia 22 stycznia 2024 r. wolnostojącej tablicy reklamowej przy wejściu ta teren placu od strony ul. W. , umieszczonej we wschodniej części działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. P. przy ul. W. w K. niezgodnie z zapisami uchwały Nr XXXVI/908/20 Rady Miasta Krakowa z dnia 26 lutego 2020 r. oraz obowiązku jej uiszczenia w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach. W dniu 7 listopada 2023 r. Prezydent Miasta Krakowa wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za umieszczenie opisanej tablicy wolnostojącej niezgodnie z przepisami uchwały krajobrazowej oraz poinformował stronę o możliwości wypowiedzenia się w sprawie. W dniu 28 listopada 2023 r. Prezydent Miasta Krakowa wydał decyzję wymierzającą karę pieniężną Firmie Kupieckiej "B. " sp. z o.o. z siedzibą w K. w wysokości [...] zł za umieszczenie w okresie od dnia 7 listopada 2023 r. do dnia 28 listopada 2023 r. wolnostojącej tablicy reklamowej przy wejściu na teren placu od strony ul. W. umieszczonej we wschodniej części działki nr [...] obr[...] jedn. ewid. P. przy ul. W. w K. niezgodnej z uchwałą krajobrazową oraz nałożył obowiązek usunięcia tego nośnika reklamowego. Decyzja ta została skutecznie doręczona stronie i stała się ostateczna w dniu 21 grudnia 2023 r. W e-mailu z dnia 22 stycznia 2024 r. strona poinformowała, że tego dnia usunie wskazaną tablicę. Podczas wykonywania czynności służbowych w dniu 23 stycznia 2024 r. pracownik Urzędu Miasta K. stwierdził, że istotnie tablica reklamowa została zdemontowana. Na okoliczność przeprowadzonych kontroli sporządzono adnotacje urzędowe i załączono dokumentację fotograficzną. Decyzją z dnia 31 stycznia 2024 r. Prezydent Miasta Krakowa na podstawie art. 37d ust. 7 u.p.z.p. wymierzył Firmie Kupieckiej "B. sp. z o.o. z siedzibą w K. karę pieniężną w wysokości [...] zł za umieszczenie w okresie od dnia 29 listopada 2023 r. do dnia 22 stycznia 2024 r. wolnostojącej tablicy reklamowej. Decyzja ta została jednak uchylona, a sprawa przekazana organowi I instancji do ponownego rozpoznania decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 8 kwietnia 2024 r. z powodu konieczności zbadania okoliczności, na które wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12.12.2023 r., sygn. akt: P/20/19. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ wystąpił do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Krakowie o udzielenie informacji co do wskazanego nośnika oraz wezwał stronę do złożenia wyjaśnień i dowodów potwierdzających zrealizowanie nośnika zgodnie z przepisami prawa. W oparciu o zgromadzone dowody, w tym po kwerendzie cyfrowych baz danych, organ wskazał, że nie została wydana przez Prezydenta Miasta Krakowa decyzja o udzieleniu pozwolenia na budowę i/lub przyjęciu zgłoszenia wykonania robót budowlanych dla ww. nośnika reklamowego. Wyjaśniono też sposób dokonania pomiarów tablicy i podmiotu je umieszczającego stwierdzając, że przedmiotowy nośnik narusza powołane w decyzji zapisy uchwały krajobrazowej. Powołując się na treść art. 37d ust. 7 u.p.z.p. organ uznał, że zaistniały podstawy do określenia kary pieniężnej. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Firma Kupiecka "B. " sp. z o.o. z siedzibą w K.. Rozpoznając sprawę w wyniku wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 3 marca 2025 roku, znak: SKO.ZP/415/37/2025 utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 19 grudnia 2024 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że uchwałą nr XXXVI/908/20 z dnia 26 lutego 2020 r. Rada Miasta Krakowa ustaliła zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń. Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 uchwały, przedmiotowa nieruchomość obejmująca działkę nr [...] obr. [...] jedn. ewid. P. przy ul. W. , na której znajdowała się przedmiotowa tablica wolnostojąca, położona jest w Strefie I zgodnie z załącznikiem nr 1 do tej uchwały stanowiącym jej część graficzną. Na załączniku tym obejmującym w myśl § 2 ust. 1 pkt 1 uchwały rysunek w skali 1 : 75 000 przedstawiono podział Miasta na Strefy, o których mowa w § 5 ust. 1. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala też jednoznacznie stwierdzić, jaki podmiot jest odpowiedzialny za niedostosowanie tego nośnika do wymogów uchwały krajobrazowej, a zatem kto jest stroną niniejszego postępowania. Uwidoczniona na fotografiach (tom postępowanie wyjaśniające k. nr 59; t. 2, k. 3 akt sprawy) reklama na przedmiotowej tablicy o treści "Plac [...] zaprasza", odczytywana w powiązaniu z przedmiotem działalności strony prowadzonej na przedmiotowej nieruchomości, potwierdza w sposób niebudzący wątpliwości, że nośnik został umieszczony w tym miejscu w związku z prowadzoną działalnością. Nadto, użytkownik wieczysty działki nr [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "P. " w toku postępowania wyjaśniającego, prowadzonego przed wszczęciem postępowania pismem z dnia 21.12.2021 r. wskazała, ze tablica wolnostojąca na rogu ulicy B. i ul. W. W. jest własnością "B. " sp. z o.o. Do pisma załączono m.in. umowę dzierżawy z 29.01.1998 r. i 27.09.2017 r. Powyższe dowody potwierdzają, że właścicielem i dysponentem przedmiotowego nośnika reklamowego w dniu wejścia w życie obowiązku ich dostosowania do zapisów uchwały krajobrazowej jest odwołująca spółka. Ponadto organ I instancji ustalił, że przedmiotowa tablica reklamowa stanowi szyld, który umieszczony na wolnostojącej konstrukcji nosi znamiona totemu i zastosował do niej zapisy uchwały dotyczące szyldów. W myśl art. 2 pkt 16b u.p.z.p, tablica reklamowa jest przedmiotem materialnym przeznaczonym lub służącym ekspozycji reklamy wraz z jego elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, o płaskiej powierzchni służącej ekspozycji reklamy. Jak wynika z art. 2 pkt 16a u.p.z.p. reklamą jest upowszechnianie w jakiejkolwiek wizualnej formie informacji promującej osoby, przedsiębiorstwa, towary, usługi, przedsięwzięcia lub ruchy społeczne. Szczególnym rodzajem tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego jest szyld, którym w myśl art. 2 pkt 16d ustawy jest tablica lub urządzenie reklamowe informujące o działalności prowadzonej na nieruchomości, na której ta tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe się znajdują. Z kolei zapis § 4 ust. 1 pkt 20 uchwały krajobrazowej stanowi, że pod pojęciem totemu należy rozumieć wolnostojące, zbiorcze urządzenie, na którym umieszczane są w jednej płaszczyźnie tablice reklamowe lub urządzenia reklamowe, stanowiące szyldy. Zapisy § 20 ust. 1-4 normują zasady sytuowania szyldów na obiektach budowlanych zlokalizowanych na wskazanych działkach oraz w Podobszarze l III Strefy, zaś § 20 ust. 5- 10 uchwały precyzują zasady lokalizowania szyldów poza Podobszarem l III Strefy. W myśl § 20 ust. 11 uchwały dopuszcza się, by na zabudowanych działkach ewidencyjnych w I Strefie i II Strefie, zamiast na obiekcie budowlanym, szyldy sytuować wyłącznie na totemie o wymiarach do 4,5 m wysokości i do 2,4 m szerokości, którego wysokość od poziomu terenu nie przekracza 5 m. Odnosząc powyższe do realiów tej sprawy Kolegium stwierdziło, że nośnik reklamowy, umieszczony na tablicy reklamowej informujący o prowadzonej na ww. działce przez odwołującą działalności, usytuowany we wskazanej lokalizacji posiada niezbędne cechy szyldu i totemu w rozumieniu § 4 ust. 1 pkt. 20 uchwały krajobrazowej. Jak słusznie wskazał organ I instancji, w przepisie § 20 ust. 11 uchwały wyraźnie uregulowano wymiary szyldu sytuowanego w I Strefie i II Strefie na totemie precyzując, że ma on mieć wymiary do 4,5 m wysokości i do 2,4 m szerokości, którego wysokość od poziomu terenu nie przekracza 5 m. Z ustaleń poczynionych przez organ I instancji wynika, że przedmiotowa wolnostojąca tablica reklamowa ma szerokość 2,62 m i wysokość 1 m. Dodać należy, że dalmierz laserowy to urządzenie pomiarowe służące do bezinwazyjnego, jednoosobowego wyznaczania odległości, obliczanej w oparciu o pomiar czasu, podczas którego impuls elektromagnetyczny lub dźwiękowy przebywa określony dystans. Natomiast taśma miernicza (potocznie nazwana metrem) to taśma lub listwa z podziałką centymetrową, często składanej lub zwijanej, o długości jednego metra lub jego wielokrotności służący do pomiarów długości. Wskazane przyrządy pomiarowe służą więc dokonywaniu pomiarów długości, zatem właściwie i zgodnie z przeznaczeniem oraz stosownie do potrzeb organ I instancji posłużył się nimi w toku postępowania. W sprawie poza sporem pozostaje również, że ww. tablica została usunięta, co stwierdzono podczas czynności służbowych w dniu 23.01.2024 r. w terenie (tak notatka służbowa z dnia 29.01.2024 r. - t. 2 k. nr 43 akt), zaś w emailu z dnia 24.01.2024 r. pełnomocnik strony zawiadomił o tym organ wskazując, że dokonano demontażu tablicy i przedstawiając zdjęcia miejsca po ww. nośniku (t. 2 k. nr 35-36). Wobec powyższego, słusznie organ I instancji przyjął, że datą usunięcia przedmiotowej tablicy jest data wskazana przez stronę. Powołanym wyrokiem Trybunał Konstytucyjny rozstrzygnął, że art. 37a ust. 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w zakresie w jakim przewiduje obowiązek określenia w uchwale, o której mowa w art. 37a ust. 1 powołanej ustawy, warunków i terminu dostosowania istniejących w dniu jej wejścia w życie, wzniesionych na podstawie zgody budowlanej, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do zakazów określonych w tej uchwale, bez zapewnienia ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania przez podmioty, które są zobowiązane do ich usunięcia, jest niezgodny z art. 21 w zw. z art. 2 Konstytucji RP. W orzecznictwie sądów administracyjnych pojawił się pogląd, że powyższy wyrok należy odczytywać w ten sposób, że w istniejącej sytuacji, a więc braku ustawowego mechanizmu odszkodowawczego, podmioty, które przed wejściem w życie uchwały reklamowej były dysponentami tablic reklamowych i urządzeń reklamowych, wzniesionych (umieszczonych) przez te podmioty na podstawie zgody budowlanej –nie były obowiązane do dostosowania się do przepisów uchwały reklamowej. A skoro tak, to podmioty takie nie mogą być z tego tytułu obciążone karami pieniężnymi za ów brak dostosowania. Na tle konsekwencji zapadłego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, obowiązek dostosowania reklam, a więc możliwość nałożenia kary pieniężnej za jego niewykonanie, nie dotyczy podmiotów, które umieściły reklamy przed wejściem w życie uchwały reklamowej, ale w sposób legalny. W sposób oczywisty ta wykładnia nie dotyczy dysponentów reklam, które to uczyniły bez zgody organu administracji architektoniczne - budowlanej. W takiej bowiem sytuacji odnośnie tych podmiotów nie może być mowy o ewentualnym słusznym roszczeniu odszkodowawczym (tak WSA w Krakowie w wyroku z dnia 10.01.2024 r., sygn. akt: II SA/Kr 1422/23). W celu ustalenia tej okoliczności organ I instancji pismem z dnia 04.11.2024 r. zwrócił się do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego o udzielenie informacji, czy dla ww. wolnostojącej tablicy reklamowej zawierającej nazwę "[...]" została wydana jakakolwiek decyzja administracyjne zezwalająca na ich montaż w obecnej formie i lokalizacji. Jednocześnie pracownik organu dokonał sprawdzenia ww. kwestii w systemie SOS, jednak kwerenda nie wykazała, by dla dz. nr [...] i działek pierwotnych nr [...] i [...] została wydana zgoda budowlana na budowę ww. tablicy. Wyniki tego sprawdzenia utrwalono w notatce służbowej z dnia 8.11.2024 r. (t. 2, k. nr 175-188). Z kolei w aktach sprawy zalega pismo Spółdzielni Mieszkaniowej [...] dnia 21.12.2021 r. - użytkownika wieczystego dz. nr [...] zawierające informację, że ww. tablica wolnostojąca jest własnością Firmy Kupieckiej "B. " sp. z o.o. i zgodnie z informacjami od właściciela reklamy nie jest on w posiadaniu dokumentów dotyczących budowy tablicy. Została postawiona przed 2000 r., była własnością poprzedniego dzierżawcy terenu, obecnie jest własnością Firmy Kupieckiej "B. sp. z o.o. W odpowiedzi z dnia 7.11.2024 r. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego poinformował, że nie odnotowano prowadzenia postępowania legalizacyjnego w sprawie wolnostojącej tablicy reklamowej zawierającej nazwę "[...]" na dz. nr [...] obr[...]. § 20 ust. 11 uchwały dopuszcza się, by na zabudowanych działkach ewidencyjnych w I Strefie i II Strefie, zamiast na obiekcie budowlanym, szyldy sytuować wyłącznie na totemie o wymiarach do 4,5 m wysokości i do 2,4 m szerokości, którego wysokość od poziomu terenu nie przekracza 5 m. W ocenie Kolegium zaistniały podstawy do wydania w związku z powyższym stanem faktycznym kolejnej decyzji, na podstawie art. 37 d ust. 7 u.p.z.p. Organ, przyjmując za aktualne ustalenia z poprzedniej sprawy zakończonej ostateczną decyzją z dnia 28.11.2023 r, odnośnie powierzchni tablicy 2,62 m2, obliczył w stosunku do niej karę za dalszy okres pozostawania reklamy w miejscu do tego niedozwolonym, tj. od dnia 29.11.2023 r. do dnia 22.01.2024 r. tj. za 55 dni. Organ zastosował też prawidłowy sposób obliczenia kary pieniężnej, stosując jednocześnie prawidłową wysokość stawki części zmiennej opłaty oraz stawki części stałej opłaty, określając w rezultacie wysokość kary na kwotę 9.059,38 zł. Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła Firma Kupiecka "B. sp. z o.o. zarzucając naruszenie: 1/ art. 6, art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 K.p.a. polegające na oparciu decyzji i jej uzasadnienia na dowolnej argumentacji, w oderwaniu od przepisów prawa i obowiązków organu w tym zakresie, w szczególności na odstąpieniu od zasady, iż organy administracji działają na podstawie przepisów prawa oraz stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, prowadząc postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej; 2/ art. 15 K.p.a. przez jego wybiorcze zastosowanie, co skutkowało nierozpatrzeniem wszystkich zarzutów przedstawionych w odwołaniu od zaskarżonej decyzji oraz nieprzeprowadzeniu postępowania drugoinstancyjnego zgodnie z zasadą dwuinstancyjności; 3/ art. 107 § 3 K.p.a. przez jedynie wybiorcze ustosunkowanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, a ponadto wydanie rozstrzygnięcia bez wzięcia pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy; 4/ art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2020 roku (Dz. U. 2000.106.1126 t.j.) przez bezpodstawne przyjęcie, iż na wykonanie spornej tablicy reklamowej wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę; 5/ art. 30 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 3 pkt 3 i 7 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2020 roku (Dz. U. 2000.106.1126. t.j.) przez bezpodstawne przyjęcie, iż na wykonanie spornej tablicy reklamowej wymagane było zgłoszenie a w konsekwencji powyższego bezzasadne uznanie, że sporna tablica reklamowa wykonana została nielegalnie i nieuwzględnienie przy wydawaniu rozstrzygnięcia w sprawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2023 roku, sygn. akt: P 20/19. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że stosownie do treści art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowlane obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2020 roku poprzez roboty budowlane należy rozumieć "...budowę, a także prace polegające na montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego ". Natomiast stosownie do postanowień art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane obowiązującej przed dniem 1 stycznia 2020 roku obiektem budowlanym było wyłącznie "wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe " nie zaś tablica reklamowa. Skoro zgodnie z ww. przepisami zgłoszenie wymagane było wyłącznie w odniesieniu do obiektu budowlanego, a tablica reklamowa nie stanowiła "obiektu budowlanego", to brak jest podstaw do przyjęcia, że na montaż takiej tablicy reklamowej wymagane było zgłoszenie. Dlatego też poczynione przez SKO ustalenia, że "Poszukiwanie w zasobach organu I instancji i PINB również nie wykazało, by na budowę ww. nośnika została wydana decyzja pozwolenia na budowę bądź by był on objęty zgłoszeniem zamiaru wykonania robót budowlanych" są co do zasady wadliwe, bowiem jak wskazano powyżej w przedmiotowej sprawie ani uzyskanie pozwolenia na budowę, ani też zgłoszenie nie były wymagane. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, iż jak wynika z treści zaskarżonej decyzji w toku ponownego postępowania czynione zostały ustalenia jedynie w zakresie wydania ewentualnego pozwolenia na budowę, nie zaś zgłoszenia. W treści zaskarżonej decyzji czytamy bowiem: " w celu ustalenia tej okoliczności organ I instancji pismem z dnia 04.11.2024 r. zwrócił się do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego o udzielenie informacji, czy dla ww. wolnostojącej tablicy reklamowej zawierającej nazwę "Plac Rogowy [...]" została wydana jakakolwiek decyzja administracyjna zezwalająca na ich montaż w obecnej formie i lokalizacji. Jednocześnie pracownik organu dokonał sprawdzenia ww. kwestii w systemie SOS, jednak kwerenda nie wykazała, by dla dz. nr [...] i działek pierwotnych nr [...] i [...] została wydana zgoda budowlana na budowę ww. tablicy". Stąd też nie można się zgodzić ze stanowiskiem SKO, iż ustalone zostały jakiekolwiek czynności w zakresie dokonanego zgłoszenia - taka konstatacja organu nie znajduje żadnego odzwierciedlenia w podjętych czynnościach. Ponadto skarżąca zwróciła uwagę, iż w złożonym odwołaniu od decyzji organu I instancji podnosiła zarzut, iż sporna tablica reklamowa zrealizowana została w pełni legalnie. Wobec powyższego strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 3 marca 2025 roku, oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z racji jej bezzasadności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, za umieszczenie nośników reklamowych tzw. totemu na działce nr [...] przy ulicy W. w K., jako niezgodnej z zapisami tzw. uchwały krajobrazową. Skarżąca zarzuca, że w czasie, kiedy nośnik ten został zainstalowany (przed 1 stycznia 2020 r.), roboty polegające na instalowaniu tego typu urządzeń, nie wymagały udzielenia pozwolenia na budowę ani nie były objęte wymogiem dokonania zgłoszenia. W skardze zarzucono ponadto, że organ ustalał jedynie czy na montaż przedmiotowej tablicy reklamowej, nie została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę, nie zaśzgłoszenia. W ocenie sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. art. 37a ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 z późn. zm.) rada gminy może ustalić w formie uchwały zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane (ust 1). Uchwała, o której mowa w ust. 1, jest aktem prawa miejscowego. (ust 4). Uchwała, o której mowa w ust. 1, określa warunki i termin dostosowania istniejących w dniu jej wejścia w życie obiektów małej architektury, ogrodzeń oraz tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do zakazów, zasad i warunków w niej określonych, nie krótszy niż 12 miesięcy od dnia wejścia w życie uchwały (ust 9). Z kolei przepis art 37d stanowi, że podmiot, który umieścił tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe niezgodne z przepisami uchwały, o której mowa w art. 37a ust. 1, podlega karze pieniężnej (ust 1). Karę pieniężną wymierza się od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w sprawie, do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy lub urządzenia (ust 4). Wysokość kary pieniężnej ustala się jako iloczyn pola powierzchni tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego służącej ekspozycji reklamy, wyrażonej w metrach kwadratowych oraz 40-krotności uchwalonej przez radę gminy stawki części zmiennej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 17a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 70, 1313 i 2291), powiększony o 40-krotność uchwalonej przez radę gminy stawki części stałej tej opłaty, za każdy dzień niezgodności tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego z przepisami, o których mowa w ust. 1.(ust 8), Jeżeli rada gminy nie określiła wysokości stawek opłaty reklamowej, o których mowa w ust. 1, wysokość kary pieniężnej ustala się jako iloczyn pola powierzchni tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego służącej ekspozycji reklamy, wyrażonej w metrach kwadratowych oraz 40-krotności maksymalnej stawki części zmiennej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 19 pkt 1 lit. h ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, powiększony o 40-krotność maksymalnej stawki części stałej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 19 pkt 1 lit. g tej ustawy, za każdy dzień niezgodności tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego z przepisami, o których mowa w ust. 1.(ust 9). Rada Miasta Krakowa w dniu 26 lutego 2020 r. podjęła uchwałę Nr XXXVI/908/20 w sprawie ustalenia "Zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń" tzw. uchwałę krajobrazową. Zgodnie z § 25 ust. 1 tej uchwały, zawarte w uchwale zakazy, zasady i warunki znajdują zastosowanie do obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń sytuowanych, budowanych, remontowanych lub przebudowywanych od dnia wejścia w życie uchwały. W myśl § 25 ust 1 uchwały tablice reklamowe i urządzenia reklamowe istniejące w dniu wejścia w życie uchwały, należy dostosować do zawartych w uchwale zakazów, zasad i warunków w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie uchwały. Nieruchomość na której zainstalowano nośnik reklamowy będący przedmiotem niniejszego postępowania, zgodnie z zapisami zamieszczonymi w § 5 uchwały położona jest w I Strefie jaka została tą uchwałą wydzielona (obszar położony pomiędzy granicą administracyjną Miasta Krakowa z wyłączeniem obszarów wyznaczonych w ramach II Strefy i III Strefy). Zgodnie z § 20 ust 11 uchwały dopuszcza się, by na zabudowanych działkach ewidencyjnych w I Strefie i II Strefie, zamiast na obiekcie budowlanym, szyldy sytuować wyłącznie na totemie o wymiarach do 4,5 m wysokości i do 2,4 m szerokości, którego wysokość od poziomu terenu nie przekracza 5 m. Z kolei przepis § 4 pkt 20 uchwały definiuje totem, jako wolnostojące, zbiorcze urządzenie, na którym umieszczane są w jednej płaszczyźnie tablice reklamowe lub urządzenia reklamowe, stanowiące szyldy. Ponieważ nośnik reklamowy będący przedmiotem niniejszego postępowania spełniał kryteria by zaliczyć go do szyldu typu totem, jednocześnie nie spełniał wymogów określonych w § 20 ust 11 uchwały, właściciel lub zarządca terenu tej działki, zgodnie § 25 ust 1 uchwały powinien ten szyld bądź usunąć, bądź dostosować go do wymogów uchwały, w terminie 24 miesięcy od wejścia w życie uchwały. Ponieważ jednak strona skarżąca takich czynności nie wykonała (pomimo licznych ponagleń organu), organ ten prawidłowo wszczął w tej sprawie postępowanie wymierzając stronie skarżącej karę pieniężną za okres od 1 listopada do 28 listopada i nakładając na nią obowiązek usunięcia/dostosowania tablicy reklamowej do zapisów uchwały (decyzja ta nie jest przedmiotem kontroli sądu). Ponieważ po tym okresie tablica reklamowa w dalszym ciągu nie została z działki usunięta ani dostosowana, konsekwencją jest wymierzenie kary pieniężnej za okres od 29 listopada 2023 do dnia w którym przedmiotowa tablica została zdemontowana tj. 22 stycznia 2024. Sąd nie znajduje podstaw, by legalność działania organu w tym zakresie kwestionować. Decyzja jest prostą konsekwencją braku działania strony skarżącej (demontażu/dostosowania nośnika reklamowego do zapisów uchwały reklamowej), pomimo podejmowanych przez organ licznych czynności ponaglających w tej sprawie. Odnośnie wyjaśnienia przez organ kwestii legalności realizacji przedmiotowej tablicy reklamowej, to w ocenie sądu organ kwestię tą dostatecznie wyjaśnił. Pobocznie stwierdzić należy, że jeżeli by przyjąć za stroną skarżącą, że na realizację przedmiotowej tablicy brak było wymogu uzyskania pozwolenia na budowę lub obowiązku dokonania zgłoszenia, to realizacja tej tablicy nie była objęta tzw. zgodą budowlaną (pozwoleniem na budowę, zgłoszenia) pozostawała zatem poza sferą objętą badaniem przez organ tzw. zgody budowlanej. Wymóg dostosowania bądź usunięcia jej z nieruchomości zgodnie z zapisami uchwały reklamowej i w terminie przez tą uchwałę ustalonym byłby bezwzględnie obowiązujący. Tym niemniej, wskazać należy, że zgodnie a art. 29 ust 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 z późn. zm.), w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2020 r. stanowił, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Z kolei przepis art. 30 ust 1 stanowił, że zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 i 4 wykonywanie robót budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1b, 6, 9 oraz 11-12a. Instalowanie tablic reklamowych zwolnione było z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i objęte procedurą zgłoszeniową. Ponieważ jednak instalowanie to pojęcie, które odnosi się do wykonywania robót budowlanych polegających trwałym połączenie z konstrukcją nośną nowego elementu (urządzenia), które w przyszłości może być od tej konstrukcji odłączone bez uszkodzenia konstrukcji nośnej i zastąpione innym elementem - urządzeniem (por. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 maja 2025 r. II SA/Kr 266/25), to w ocenie sądu, realizacja przedmiotowej tablicy reklamowej jako inny niż instalowanie typ robót budowlanych, nie była objęta procedurą zgłoszeniową ale wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Roboty budowlane wykonane przy realizacji przedmiotowi tablicy polegały bowiem na trwałym posadowieniu na gruncie (trwałym związaniu z gruntem) wolno stojącej tablicy reklamowej. Wbrew stanowisku strony skarżącej, przedmiotowy obiekt spełniał kryteria, by zaliczyć go do budowali tj. wolno stojącej trwale związane z gruntem tablicy reklamowej i urządzeniem reklamowym (art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane). Kwerenda przeprowadzona przez organ nie stwierdziła zaś, aby inwestor na wykonanie tych robót budowlanych (trwałym związaniu z gruntem tablicy reklamowej) uzyskał pozwolenie na budowę. Przede wszystkim jednak, sama strona skarżąca takiego faktu nie wykazuje. To strona skarżąca, jako podmiot dopuszczający się deliktu administracyjnego, w postaci ekspozycji nośnika reklamowego niezgodnego z zapisami uchwały krajobrazowej, które to działanie zagrożone jest karą pieniężną, oraz mając możliwość uniknięcia tej kary poprzez wykazanie, że realizacja tablicy była objęta tzw. zgodą budowlaną (w niniejszej sprawie jest to pozwolenie na budowę) winna wykazać przed organem, że pozwoleniem takim się dysponuje. Działania organu, który tą kwestię badał były w ocenie sądu ponadstandardowe. Jak wynika też akt, działania te dotyczyły tzw. zgody budowlanej a nie były ograniczone wyłącznie do badania czy na realizację przedmiotowej tablicy było wydane pozwolenie na budowę. Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, sąd na zasadzie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło