II SA/Kr 565/02

WyrokWSA w Krakowie2005-01-31

Skład orzekający: Grażyna Danielec, Piotr Lechowski, Dorota Dąbek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie zameldowania na pobyt czasowy ponad dwa miesiące, uznając wynik postępowania o dział spadku za zagadnienie wstępne?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej miał podstawę do zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie zameldowania, jeśli sprzeciw pozostałych współwłaścicieli co do potwierdzenia uprawnień do przebywania w lokalu stanowił zagadnienie wstępne, które powinno być rozstrzygnięte przez sąd powszechny. W przypadku współwłasności, rozstrzygnięcie o prawie do zamieszkania może być powiązane z wynikiem postępowania o dział spadku.
Stan faktyczny
J. R. złożył wniosek o zameldowanie na pobyt czasowy ponad dwa miesiące w budynku, którego jest współwłaścicielem w części spadku. Prezydent Miasta zawiesił postępowanie, uznając wynik postępowania o dział spadku za zagadnienie wstępne z uwagi na sprzeciw rodzeństwa. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu. J. R. wniósł skargę, zarzucając naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa i twierdząc, że jego współwłasność jest wystarczającą przesłanką do zameldowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie NSA Piotr Lechowski (spr.) AWSA Dorota Dąbek Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi J. R. na postanowienie Wojewody z dnia 21 stycznia 2002 r. [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania skargę oddala Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2002 r [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu zażalenia J. R., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2002 r Nr [...], którym zawieszono postępowanie administracyjne w sprawie zameldowania J. R. na pobyt czasowy ponad dwa miesiące w budynku Nr [...] przy ul. [...] w [...]. W podstawie prawnej postanowienia Wojewody powołano przepisy art. 138 paragraf 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 10 ust. 1 , art.6. art.9 ust.2 i art.29 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2001 r Nr 87 , poz. 960 ). W uzasadnieniu postanowienia organu odwoławczego wskazano na następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne rozstrzygnięcia. J. R. wystąpił z wnioskiem o zameldowanie na pobyt czasowy ponad dwa miesiące od [...] .10.2001 r do [...] .10. 2003 r w budynku przy ul. [...] w [...], twierdząc , że w budynku tym stojącym na nieruchomości ojca R. R. mieszka z żoną i dziećmi. Skarżący przedłożył odpis prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] stwierdzającego nabycie przez niego spadku w 1/6 części po zmarłym ojcu R. R., oraz wskazał , że przy jego uczestnictwie toczy się przed Sądem Rejonowym w [...] , postępowanie o dział spadku po R. R.. Wskazywał , że w sprawie tej w drodze zabezpieczenia wniosku , Sąd zakazał rodzeństwu czynienia przeszkód J. R. w dostępie do lokalu mieszkalnego w tym budynku. Prezydent Miasta [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2002r zawiesił postępowanie na podstawie art. 97 paragraf 1 pkt 4 kpa. Organ wskazał , że rodzeństwo wnioskodawcy - spadkobiercy sprzeciwiło się wyrażeniu zgody na jego zamieszkiwanie i zameldowanie , a w tej sytuacji wynik postępowania o dział spadku stanowi zagadnienie wstępne , uzasadniające zawieszenie postępowania. W zażaleniu na to postanowienie J. R., podnosił , iż jego tytuł potwierdzający uprawnienie do lokalu , stanowi prawomocne postanowienie stwierdzające , że jest jednym ze spadkobierców R. R., a zgodnie z art. 206 kc jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej , która stanowi budynek z dwoma mieszkaniami. Wojewoda utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie podzielił stanowisko prawne organu I instancji , uznając , że wynik postępowania działowego może mieć decydujące znaczenie dla zameldowania w budynku stanowiącym współwłasność. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego- Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie na powyższe postanowienie wniósł J. R.. Skargę oparto na zarzucie naruszenia art. 97 paragraf 11 pkt 4 kpa. Zdaniem skarżącego okoliczność , że zamieszkuje w lokalu w budynku , którego jest współwłaścicielem , stanowiła wystarczającą przesłankę do zameldowania , a w sprawie nie występowało zagadnienie wstępne. Na rozprawie przed sądem , skarżący wyjaśnił , że postępowanie w sprawie o dział spadku nie zostało zakończone. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył : Skargę wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i przed tą datą postępowanie nie zostało zakończone. Zgodnie zatem z art. 97 paragraf 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , (Dz.U. Nr 153 , poz. 1271 z późn. zm.) , sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis art.3 paragraf 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.Nr 153, poz. 1270 z późn. zm stanowi , że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta według art. 1 paragraf 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U.Nr 153 , poz. 1269 ) , sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zażalenie nie jest uzasadnione, gdyż zaskarżone postanowienie znajduje oparcie w przepisach obowiązujących w dacie jego wydania. Zaskarżone postanowienie wydane zostało dnia [...] stycznia 2002 r. Przepis art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj .Dz.U. z 2001 r Nr 87 , poz. 960 ) nakłada na osobę przebywającą w określonej miejscowości , pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby obowiązek zameldowania się na pobyt stały lub czasowy , najpóźniej przed upływem czwartej doby licząc od dnia przybycia. Zarazem obowiązujący wówczas przepis art.9 ust.2 stanowił , że przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad dwa miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu ( pomieszczeniu ) , w którym nastąpić ma zameldowanie. Przesłankę zameldowania na pobyt czasowy dłużej niż dwa miesiące - a takie żądanie jest przedmiotem sprawy - stanowiło zatem nie tylko przebywanie-zamieszkiwanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego ( art. 7 ust. 1 ), ale także potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu lub pomieszczeniu , w którym ma to zameldowanie nastąpić. Zarazem przepis art. 29 ust.1 w brzmieniu obowiązującym w dacie zaskarżonego postanowienia , nakładał na właściciela ( zarządcę ) obowiązek wskazania czy osobie , która ma być zameldowana przysługuje uprawnienie do przebywania w lokalu. Na tle potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu przez jednego z jego współwłaścicieli , wykształciło się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ( por. np. wyrok NSA z dnia 1990.01.24 S.A. /Gd 1346/89 OSP 1991/9/216 ), stanowisko, że przy znanym organowi meldunkowemu sprzeciwie większości pozostałych współwłaścicieli , co do potwierdzenia uprawnień do przebywania w lokalu jednego z nich , rozstrzygnięcie czy sprzeciw ten jest prawnie skuteczny , stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art.97 paragraf 1 pkt 4 kpa , które powinno być rozstrzygnięte w drodze orzeczenia sądu powszechnego , co do zgody na czynność zwykłego zarządu rzeczą. Taka sytuacja zaszkodziła w sprawie , a zatem miały organy administracji podstawę do przyjęcia , iż rozstrzygnięcie co do potwierdzenia uprawnień skarżącego do przebywania w lokalu - wobec braku zgody pozostałych współspadkobierców - może nastąpić w wyniku rozstrzygnięcia w toczącej się sprawie o dział spadku. Z tych względów skarga nie jest uzasadniona. Po wydaniu zaskarżonego postanowienia stan prawny uległ zmianie. Z dniem 19 marca 2002 r , przepis art.9 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r o ewidencji ludności i dowodach osobistych utracił moc ,w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r K.20/01 (OTK-A 2002/3/34 ) , stwierdzającym niezgodność tego przepisu ze wskazanymi przepisami Konstytucji RP. Wyrok powyższy opublikowany został w dniu 19 czerwca 2002 r (Dz.U. Nr 78 , poz, 716). W związku z powyższym wyrokiem , przesłanką zameldowania ( na pobyt stały lub czasowy) stanowi faktyczne przebywanie w lokalu spełniające kryteria zamieszkiwania na pobyt stały lub czasowy .Przepis natomiast art.29 ust. 1 określa krąg podmiotów, które obowiązane są potwierdzić fakt pobytu (a nie uprawnienia ) osoby zgłaszający pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące. Zmiana stanu prawnego po wydaniu zaskarżonego postanowienia , może zatem stanowić przesłankę żądania podjęcia przez organ zawieszonego postępowania , wobec ustania okoliczności przyjętej za zagadnienie wstępne w rozumieniu art.97 paragraf 1 pkt 4 kpa , a nie ma doniosłości prawnej dla oceny zgodności zaskarżonego postanowienia z prawem obowiązującym w dacie jego podjęcia. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 , poz. 1270 z późn.zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło