II SA/Kr 568/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel -Ziaja Sędziowie WSA Renata Czeluśniak (spr) NSA Jan Zimmermann Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2008 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 22 grudnia 2000 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. decyzją z dnia [...] października 2000 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 48, art. 80 ust 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) oraz art. 104 kpa, po rozpatrzeniu sprawy rozbudowy budynku mieszkalnego znajdującego się na działce przy ul.[...] w K. bez wymaganego pozwolenia na budowę nakazał M.M. rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego znajdującego się na działce przy ul.[...] w K. o wymiarach 2,60 m x 2,30 m wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli w dniu [...] października 2000 r. na działce przy ul. [...] w K. stwierdzono, że M.M. rozpoczęła rozbudowę znajdującego się na tej działce parterowego, drewnianego budynku mieszkalnego z wiatrołapem murowanym, dobudowując do wiatrołapu od strony wschodniej murowaną część o wymiarach 2,61 m x 2,33 m. W dniu kontroli stwierdzono wykonanie ścian do wysokości 2,35 m od poziomu terenu oraz wykonanie konstrukcji dachu. Roboty budowlane wykonano bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ wskazując na przepis art. 28, 29 i 30 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. uznał przedmiotową rozbudowę budynku mieszkalnego za samowolę budowlaną i na podstawie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. nakazał rozbiórkę w/w obiektu budowlanego Odwołanie od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wniosła M.M. , która podniosła, że zamierzała wyremontować istniejący wcześniej ganek, jednakże później postanowiła powiększyć go o nową część, aby stworzyć pomieszczenie na toaletę. Ponadto odwołująca wskazała, że natychmiast po wizycie urzędników z Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego podjęła procedurę w celu uzyskania pozwolenia na budowę, na dowód czego przedłożyła zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Jednocześnie skarżąca stwierdziła, że nie może zastosować się do otrzymanej decyzji ze względu na stan zdrowia i trudną sytuację materialną. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r. znak: [...], wydaną podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy uznał, że zaskarżona decyzja została wydana prawidłowo, ponieważ zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast w świetle art. 29 ust. 1 w/w ustawy wykonana przez odwołującą się rozbudowa budynku mieszkalnego wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Skoro odwołująca się nie uzyskała stosownej decyzji, organ l instancji zasadnie nakazał rozbiórkę przedmiotowej części budynku mieszkalnego w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Odpowiadając zaś na kwestie podnoszone w odwołaniu organ odwoławczy wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi sytuacja, w której dopuszczalne jest niezastosowanie art. 48 Prawa budowlanego opisana w art. 103 ust. 2 oraz w art. 49, a zatem nie ma możliwości legalizacji samowoli budowlanej. Skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wniosła M. M. W uzasadnieniu podniosła, że do wiatrołapu od strony wschodniej dobudowana była drewniana drwalka, która była częściowo zniszczona, zaś sam wiatrołap również znajdował się w złym stanie technicznym i wymagał remontu. O zamiarze dokonania remontu wiatrołapu skarżąca poinformowała Wydział Mieszkalnictwa, Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta K. pismem z dnia [...] września 2000 r., jednakże w trakcie remontu skarżąca postanowiła odtworzyć przylegającą do wiatrołapu drwalkę i w jej miejsce zamontować toaletę i łazienkę, która jest jej niezbędna do życia z uwagi na podeszły wiek i chorobę. Skarżąca podała też, że uważała, że wykonując w miejscu zniszczonej drwalki łazienkę i ubikację przylegającą do wiatrołapu nie musi uzyskiwać pozwolenia na budowę. Jednakże po zapoznaniu się ze stanowiskiem Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego podjęła procedurę w celu uzyskania pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a ponadto wyjaśnił, że wykonana przez skarżącą część budynku mieszkalnego stanowi rozbudowę, na którą, zgodnie z art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego, należało uzyskać pozwolenie na budowę. Wprawdzie M.M. załączyła do odwołania kserokopię zgłoszenia zamiaru wykonania remontu pomieszczenia gospodarczego (ganku) z dnia [...] września 2000 r., a remont ten miał obejmować wymianę okna, naprawę podłogi i dachu oraz otynkowanie ścian zewnętrznych ganku, jednak wykonana przez skarżącą rozbudowa istniejącego ganku wiatrołapu o nową część o wymiarach 2,61 m x 2,33 m wykracza poza wyżej wymieniony zakres robót oraz pojęcie "remontu" określone w art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie postanowieniem z dnia 22 maja 2001 r. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który stał się właściwy do rozpoznania przedmiotowej sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005 r. zawiesił postępowanie sądowe z powodu śmierci skarżącej M.M. Pismem z dnia [...] czerwca 2008 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (k. [...]) podał, że zmarła skarżąca posiadała dzieci, a mianowicie E.M. , J.K. oraz I.S. , która, zgodnie z informacją z Urzędu Miasta K. (k. [...]), nabyła w całości spadek po swojej matce na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] 2004r. sygn. akt [...] W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 19 czerwca 2008 r. podjął z urzędu postępowanie sądowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak wskazano wyżej, sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z uwagi na przepis art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 134 § 1 w/w ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest uzasadniona i podlega oddaleniu. W ocenie Sądu organy prowadzące postępowanie administracyjne w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny będący podstawą decyzji I oraz II instancji. Należy podkreślić, że w zasadzie stan ten nie był również kwestionowany także przez samą skarżącą, która w odwołaniu (k. [...]akt adm.) potwierdziła, że "powiększyła nieznacznie istniejący wiatrołap, aby stworzyć dogodniejsze warunki do życia poprzez zamontowanie toalety". Skarżąca wprawdzie podniosła, że o zamiarze dokonania remontu wiatrołapu poinformowała Wydział Mieszkalnictwa, Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta K. pismem z dnia [...] września 2000 r., jednak zdaniem Sądu organy właściwie zakwalifikowały przeprowadzone przez skarżącą roboty jako niemieszczące się w ustawowej definicji remontu istniejącego budynku mieszkalnego. Stosownie do art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Skoro zaś, jak wskazano wyżej, skarżąca nie odtworzyła pierwotnego stanu swojego budynku mieszkalnego, lecz "powiększyła istniejący wiatrołap", należy uznać, że przedmiotowe roboty budowlane nie stanowiły remontu, na który, zgodnie z treścią art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, nie jest wymagane uprzednie uzyskanie pozwolenia na budowę. Zatem, jeśli roboty budowlane wykonane przez skarżącą nie stanowiły remontu w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego ani też nie mieściły się w żadnej z kategorii robót budowlanych zwolnionych od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29-31 Prawa budowlanego, to, stosownie do art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, mogły zostać rozpoczęte jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Natomiast bezspornym w niniejszej sprawie jest, że skarżąca nie uzyskała takiego pozwolenia przed przystąpieniem do wykonywania robót budowlanych i bez znaczenia jest fakt, że, jak podnosiła w skardze i odwołaniu, nie była świadoma obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Skoro roboty budowlane wykonane przez skarżącą organy zasadnie uznały za samowolę budowlaną, to przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki należało rozpatrzyć dopuszczalność odstąpienia od rozbiórki takiej samowoli. W stanie prawnym obowiązującym w dniu orzekania przez organy administracyjne, taką możliwość dawał przepis art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie, z którym nie można nakazać rozbiórki, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie zachodzi, ponieważ skarżąca wykonała roboty budowlane w roku 2000, a decyzja organu odwoławczego została wydana w dniu 22 grudnia tego samego roku. Ponadto organ l instancji zasadnie wskazał, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania łagodniejszy reżim prawny dotyczący rozbiórek samowoli budowlanych przewidziany Prawie budowlanym z 1974 r., ponieważ zgodnie z art. 103 § 2 Prawa budowlanego z 1994 r. przepisu art. 48 przewidującego obowiązek rozbiórki obiektów budowlanych lub ich części wzniesionych bez pozwolenia na budowę nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie Prawa budowlanego z 1994 roku lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. W niniejszej sprawie niewątpliwym jest, że rozbiórka została orzeczona w stosunku do obiektu wzniesionego po 1 stycznia 1995 r., a więc po wejściu w życie Prawa budowlanego z 1994 roku. Na marginesie należy również zaznaczyć, że w dniu orzekania w niniejszej sprawie przez organy administracji nie obowiązywały przepisy dotyczące legalizacji obiektów wzniesionych bez pozwolenia na budowę przewidziane w art. 48 ust. 2-5 Prawa budowlanego z 1994 r., gdyż przepisy te weszły w życie z dniem 11 lipca 2003 r. na mocy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U Nr 80, poz. 718). Zatem organy administracyjne były zobowiązane orzec o rozbiórce przedmiotowego obiektu budowlanego w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania decyzji. W związku z powyższym Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie miało miejsce naruszenie przepisów postępowania administracyjnego ani też prawa materialnego -Prawa budowlanego i dlatego na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.