II SA/Kr 571/06
PostanowienieWSA w Krakowie2007-12-13
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest zasadny, gdy strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej jest bezprzedmiotowy, ponieważ ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalnia strony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z mocy samego prawa w takich sprawach. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu może zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania, co zostało wykazane przez skarżącego ze względu na jego trudną sytuację materialną i zdrowotną.Stan faktyczny
Skarżący R.T. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. odmawiającą przyznania pomocy finansowej. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, zdrowotną i mieszkaniową, wskazując na niskie dochody z renty inwalidzkiej i wysokie wydatki na leczenie oraz utrzymanie. Do wniosku załączył szereg dokumentów potwierdzających jego stan.Rozstrzygnięcie
I) umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; II) ustanowiono dla R.T. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.T. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; II) ustanowić dla R.T. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek R.T., na urzędowym formularzu PPF, o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia .......2006 roku .............w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej.
Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, że skarżący R.T. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem jego utrzymania jest renta inwalidzka w wysokości [...] zł wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w kwocie [...] zł. Nie dysponuje on majątkiem nieruchomym, jak również cennymi ruchomościami. Według oświadczenia skarżącego zarówno dom, jak działka budowlana "zostały ukradzione" przez Sąd w K. Z mieszkania przy ul. ......w R...... został eksmitowany. Obecnie skarżący zamieszkuje w komorze strychowej w budynku biblioteki. Warunki mieszkaniowe są bardzo ciężkie. Skarżący cierpi na szereg schorzeń: niedorozwój umysłowy, chorobę psychiczną schizofrenię, duszność po gruźlicy płuc. Ma orzeczoną okresową niezdolność do samodzielnej egzystencji do .............2011 roku. Ze względu na stan zdrowia skarżący wydaje miesięcznie ok. .. zł na zakup lekarstw. Ponadto ponosi on następujące wydatki: opłaty czynszowe .... zł, telefon .... zł, energia elektryczna ..... zł, gaz 2 butle po ....... zł, co daje łącznie kwotę ..... zł. Dodatkowo w tym miesiącu skarżący przesłał do Ministerstwa Gospodarki ........kopie swoich prac naukowych (..................) celem oficjalnego przedstawienia wkładu polskich badań ..........komisji .......,,[....]", za których skserowanie, oprawę i przesyłkę zapłacił kwotę ..... zł.
Do wniosku skarżący załączył następujące dokumenty: kopię rachunku za energię elektryczną i opłaty czynszowe, kopię faktury za telefon, kopię rachunku za gaz, dowód nadania manuskryptów wraz z kopią pisma z dnia .........2007 r., kopię pisma Dziekana Uniwersytetu ........ z dnia ........2007 roku, dodatkowe wyjaśnienia o sytuacji rodzinnej, materialnej i zdrowotnej skarżącego z dnia ........2007 roku, kopię zaświadczenia Urzędu Miasta R........ z dnia ............2007 roku, potwierdzającego fakt, iż skarżący nie figuruje w rejestrach podatkowych tamtejszego urzędu, kopię orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia ........2007 roku w sprawie ustalenia niezdolności do samodzielnej egzystencji, kopię faktur za zakup lekarstw, kopię faktury za zakup szpachlówki i silikonu, kopię decyzji ZUS o ustaleniu renty z dnia ...........2006 roku, kopię zdjęć przedstawiających warunki, w jakich zamieszkuje skarżący.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Odnośnie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, iż zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 150, poz. 1270 ze zmianami) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że w sprawach z zakresu szeroko pojętej pomocy społecznej, a do tej kategorii spraw należy także przedmiotowa sprawa, strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków.
W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy. Z tych względów, działając na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając je za bezprzedmiotowe.
Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie adwokata należy wyjaśnić, iż w myśl art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi ustanowienie adwokata, może nastąpić tylko wtedy, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów wynagrodzenia adwokata z wyboru. Sytuacja materialna i życiowa skarżącego jest bowiem bardzo trudna. Nie dysponuje on żadnym majątkiem, utrzymuje się jedynie z renty inwalidzkiej powiększonej o dodatek pielęgnacyjny w łącznej wysokości [....] zł. Otrzymywane świadczenie stanowi, co prawda, stałe źródło dochodu, jednakże konieczne wydatki ponoszone na leczenie oraz utrzymanie są bardzo wysokie w stosunku do wysokości pobieranej renty. Skarżący jest osobą niepełnosprawną, cierpiącą na długotrwałe schorzenia. Z akt sprawy wynika, że korzystał z pomocy społecznej w postaci zasiłków celowych na zakup żywności i posiłków. W takim stanie rzeczy jest oczywistym, że skarżący nie może przeznaczyć żadnej kwoty na opłacenie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku we własnym utrzymaniu.
Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności należało przychylić się do wniosku skarżącego o ustanowienie adwokata z urzędu i orzec jak w pkt II sentencji na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło