II SA/Kr 572/21

WyrokWSA w Krakowie2021-09-29

Skład orzekający: Magda Froncisz, Paweł Darmoń, Mirosław Bator

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zastosował przepisy dotyczące zawiadamiania stron o postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdy liczba stron przekracza dziesięć, a zawiadomienie nastąpiło w formie publicznego obwieszczenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zastosowanie art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie w związku z art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegające na zawiadamianiu stron o postępowaniu w formie publicznego obwieszczenia, jest prawidłowe, gdy liczba stron przekracza dziesięć. Takie doręczenie jest skuteczne i zapewnia zgodność z prawem, nawet jeśli strony nie miały bezpośredniej wiedzy o postępowaniu. W związku z tym, zarzuty dotyczące naruszenia zasady czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) okazały się bezzasadne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia budowy zabudowy mieszkaniowej i usługowej. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności dotyczące ustalenia kręgu stron postępowania i zapewnienia im czynnego udziału. Twierdzili, że nie zostali prawidłowo poinformowani o toczącym się postępowaniu, a organ I instancji nie ustalił właściwie stron, mimo że posiadali oni prawo rzeczowe do nieruchomości w obszarze oddziaływania inwestycji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, wskazując na prawidłowe zastosowanie art. 49 k.p.a. w związku z dużą liczbą stron.
Rozstrzygnięcie
1. odrzuca skargę M. G. i innych; 2. oddala skargę Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K., P. B. i R. B..

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magda Froncisz SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Mirosław Bator po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2021 r. sprawy ze skargi M. G., B. A., A. G., M. G., K. Z., M. D., R. P. M., M. J., A. L. B., R. E. H. B., J. K., M. K., N. M., M. S., E. C.- S., M. W., N. W., J. W., A. G., E. G., P. B., J. W. – B., Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K., P. B. i R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2021 r, sygn. akt: [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko 1. odrzuca skargę M. G., B. A., A. G., M. G., K. Z., M. D., R. P. M., M. J., A. L. B., R. E. H. B., J. K., M. K., N. M., M. S., E. C. - S., M. W., N. W., J. W., A. G., E. G., P. B., J. W. – B.; 2. oddala skargę Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K., P. B. i R. B.. pkt 2 wyroku z 29 września 2021 r. Decyzją z dnia 17 września 2020 r., Nr [...] Prezydent Miasta K. orzekł o środowiskowych uwarunkowaniach, stwierdzając brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko p.n.: "Realizacja zabudowy mieszkaniowej i usługowej wraz z towarzyszącą infrastrukturą nieobjętą ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, garaży podziemnych i parkingów samochodowych wraz towarzyszącą infrastrukturą na obszarach nieobjętych formami ochrony przyrody - dla inwestycji dotyczącej budowy budynków mieszkalnych z usługami (w niektórych budynkach) i usługowego, garażami podziemnymi i naziemnymi miejscami postojowymi na działkach [...], [...], [...], [...], [...], [...], wraz z infrastrukturą techniczną, komunikacyjną i zagospodarowaniem terenu na działkach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...],_obr.[...] przy ulicy [...] i al. [...] w K.". Ponadto określono warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał: - art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 73 ust. 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 84 ust. 1, 2, art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r. poz. 283 z późn. zm.) – dalej jako "ustawa środowiskowa" - § 3 ust 1 pkt 55 lit b) tiret drugie, § 3 ust 1 pkt 57 lit b) tiret drugie, § 3 ust. 1 pkt 58 lit b) w zw. z §3 ust 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839) – dalej jako "rozporządzenie" - art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.) – dalej jako "k.p.a.". Od powyższej decyzji odwołanie złożyli: M. G., B. A., A. G., M. G., K. Z., M. D., R. P. M., M. J., A. L.-B., R. E. H. B., J. K., M. K., R. B., P. B., N. M., M. S., E. C.-S., M. W., N. W., J. W., A. G., E. G., P. B., J. W.-B. - wszyscy działający przez pełnomocnika adwokata T. B.. W odwołaniu przedstawiono następujące zarzuty - naruszenie art. 74 ust. 3a pkt 1 ustawy poprzez pominięcie w toku postępowania i nieuwzględnienie jako stron wnioskodawców jako podmiotów, którym przysługiwało prawo rzeczowe do nieruchomości znajdujących się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w K., - naruszenie art. 62 ust. 1 ustawy poprzez zaniechanie w toku postępowania dokonania rzeczywistej oceny wpływu inwestycji na elementy wskazywane w treści art. 62 ust. 1 pkt 1 - 3 ustawy, - naruszenie art. 63 ust. 1 ustawy poprzez zaniechanie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 10 lutego 2021 r., znak [...] utrzymało w mocy opisaną wyżej decyzję, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując art. 71 ust. 2, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy środowiskowej oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W jej uzasadnieniu Kolegium wskazało, że w dniu 31 stycznia 2020 r. do Wydziału Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta K. wpłynął wniosek spółki [...] S.A. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia wskazanego w sentencji decyzji. Zgodnie z art. 71 ustawy środowiskowej - decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: 1)przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2)przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W myśl natomiast art. 59 przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 (tj. w drodze postanowienia). Wyjaśnić też trzeba, iż przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności: a) weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, b) uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, c) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Zaznaczyć zatem trzeba, iż czym innym jest ocena oddziaływania na środowisko, a czym innym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. W celu prawidłowego ustalenia zakresu przedsięwzięć wymagających uzyskania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych niezbędne jest łączne uwzględnienie postanowień zarówno art. 71, jak i art. 72 ustawy środowiskowej. Postępowanie, o którym wyżej mowa przeprowadza się dla tych przedsięwzięć, które wymienione są aktualnie w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Teren określony we wniosku nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a przedmiotowe przedsięwzięcie jest przedsięwzięciem wymienionym w rozporządzeniu. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko: - wg pkt 55 lit b) tiret drugie - jest zabudowa mieszkaniowa wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą nieobjęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 2 ha na obszarach nieobjętych formami ochrony przyrody, przy czym przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia, w tym tymczasowego, w celu realizacji przedsięwzięcia, - wg pkt 57 lit b) tiret drugie - jest zabudowa usługowa nieobjęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 2 ha na obszarach nieobjętych formami ochrony przyrody, przy czym przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia, w tym tymczasowego, w celu realizacji przedsięwzięcia, - wg pkt 58 lit b) w zw. z § 3 ust. 2 pkt 2 - jest rozbudowa zrealizowanego przedsięwzięcia wymienionego w § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia tj. garaży i parkingów samochodowych wraz z towarzyszącą im infrastrukturą o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż 0,5 ha na obszarach nieobjętych formami ochrony przyrody. Wnioskodawca przedłożył zgodnie z art 74 ust 1 ustawy środowiskowej : - poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej, obejmującą przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz przewidywany obszar, o którym mowa w art. 74 ust. 3a zdanie drugie, - mapę w skali zapewniającej czytelność przedstawionych danych z zaznaczonym przewidywanym terenem, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz z zaznaczonym przewidywanym obszarem, o którym mowa w art. 74 ust. 3a zdanie drugie, wraz z wyznaczoną odległością, o której mowa w art. 74 ust. 3a pkt 1; - kartę informacyjną przedsięwzięcia, o której mowa w art. 62a. Przedłożona do akt sprawy karta informacyjna przedsięwzięcia wraz z jej uzupełnieniem zawierała wszystkie dane określone w art. 62a ustawy odpowiadając wymaganiom ustawy. W toku postępowania zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 1b i 1c ustawy uzyskano: - opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 5 maja 2020 r., znak: [...], [...] o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, - opinię Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia 12 maja 2020 r., znak: [...] o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, - opinię Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 19 czerwca 2020 r., znak: [...] o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, organ ten wydał taką opinię przy uwzględnieniu w decyzji warunków. Wyjaśniono, iż w myśl nowelizacji, która weszła w życie 24 września 2019 r., jeżeli organ właściwy w sprawie nie stwierdzi potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, to nie wydaje postanowienia w tym zakresie. W przedmiotowej sprawie organ prowadzący postępowanie stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Organ I instancji uznał za zasadne uwzględnić w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach warunków korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia w następującym zakresie: 1. Należy zachować i zabezpieczyć przed zniszczeniem jak największą ilość drzew i krzewów, przy czym drzewa, które ewentualnie należy zachować, zostaną wskazane w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a w przypadku lokalizacji inwestycji na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w wyniku postępowania w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew. 2. Należy zastosować technologię pozwalającą na ochronę systemów korzeniowych istniejących drzew, w ich zasięgu prowadzić prace sposobem ręcznym. 3. Zakazuje się składowania materiałów budowlanych w zasięgu systemów korzeniowych drzew. 4. Należy zabezpieczyć na czas budowy systemy korzeniowe, korony i pnie drzew. 5. W przypadku konieczności prowadzenia prac ziemnych w zasięgu systemu korzeniowego drzew, prace należy prowadzić pod nadzorem osoby posiadającej wiedzę z zakresu dendrologii popartą stosownym certyfikatem (np. Inspektora Nadzoru Terenów Zieleni, Certyfikowanego Inspektora Drzew, Inspektora Nadzoru Polskiego Towarzystwa Chirurgów Drzew, itp.). 6. Realizację i eksploatację przedsięwzięcia należy prowadzić z uwzględnieniem przepisów o ochronie gatunkowej roślin, zwierząt i grzybów. Warunki wskazane przez organ I instancji wynikają z usytuowania przedsięwzięcia i konieczności podjęcia czynności, które ograniczą jego ewentualne oddziaływanie na środowisko. Zostały one również sformułowane w oparciu o art 75 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1219 z późn. zm.) oraz przy uwzględnieniu rozporządzeń Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin, z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów, z dnia 16 grudnia 2016r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt oraz przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. W związku z zaistniałym podziałem działek objętych wnioskiem, pismem z dnia 17.05.2020 r., wnioskodawca zaktualizował nazwę przedsięwzięcia uwzględniając aktualne numery działek tj.: "Realizacja zabudowy mieszkaniowej i usługowej wraz z towarzyszącą infrastrukturą nieobjętą ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, garaży podziemnych i parkingów samochodowych wraz towarzyszącą infrastrukturą na obszarach nieobjętych formami ochrony przyrody - dla inwestycji dotyczącej budowy budynków mieszkalnych z usługami (w niektórych budynkach) i usługowego, garażami podziemnymi i naziemnymi miejscami postojowymi na działkach [...], [...], [...], [...], [...], [...], wraz z infrastrukturą techniczną, komunikacyjną i zagospodarowaniem terenu na działkach [...], [...], [...]. [...], [...], [...], [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], obr[...] przy ulicy [...] i al. [...] w K.". Przedłożył również stosowne mapy. W myśl art 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia, zaś w przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w uzasadnieniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ winien zawrzeć informacje o kryteriach, o których mowa w art 63 ust 1 ustawy, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia takiej oceny. Organ I instancji odniósł się do wszystkich kryteriów wymienionych w tym artykule, które zostały poddane analizie przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jest to podstawowy aspekt wydawanej decyzji. Dokonano powiązania każdego z uwarunkowań wymienionych w art. 63 ust. 1 ustawy z cechami przedsięwzięcia, stwierdzono czy inwestycja dotyczy (i w jakim zakresie), czy też nie dotyczy poszczególnych uwarunkowań, tj. tym co przemawia za brakiem potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. Decyzja spełnia w pełni wymagania ustawowe, jest prawidłowa, wobec czego Kolegium utrzymało ją w mocy. Strony w odwołaniu postawiły zarzut uchybienia obowiązkowi ustalenia kręgu stron postępowania, ponieważ organ I instancji ograniczył się do zawiadomienia jedynie tych podmiotów, które zostały wskazane jako strony przez inwestora. Zarzucono, że organ prowadzący postępowanie nie podjął własnych ustaleń zmierzających do weryfikacji oświadczenia inwestora w tym zakresie. Wskazano, że zgodnie z art. 74 ust. 3a ustawy stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, a przez ten obszar rozumie się: 1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu; 2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub 3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsiębiorca dołączył mapę ewidencyjną obejmującą przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz przewidywany obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Z mapy wynika, że zlokalizowane na działce nr [...]) budynki nr [...], znajdują się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Kolegium zwróciło uwagę na art. 74 ust. 3b, 3c, 3d, 3e ustawy, cytując powołane przepisy. Wynika z nich, że prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, organ ustala na podstawie dokumentu przedłożonego przez wnoszącego podanie. Poza tym obowiązuje domniemanie, iż dane zawarte w tych dokumentach są prawdziwe. Z uwagi na to, że liczba wszystkich stron postępowania przekracza 10, w sprawie zastosowanie ma art. 49 k.p.a., który stanowi, że zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej (art. 74 ust. 3 ustawy). Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej. Obwieszczeniem z dnia 27 maja 2020r., zamieszczonym na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta K. ([...] i w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie internetowej Urzędu Miasta K. oraz na tablicach ogłoszeń Rady Dzielnicy I i III Miasta K., poinformowano strony postępowania o wszczęciu przedmiotowego postępowania. Jak wyjaśnia organ - z powyższych regulacji wynika, że gdy po doręczeniu stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nastąpi zbycie własności nieruchomości, znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, to nabywca i zbywca własności nieruchomości są obowiązani do niezwłocznego zgłoszenia organowi właściwemu do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach danych nowego właściciela. Podkreślono, że ten obowiązek nie dotyczy zawiadomienia w trybie określonym w art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego, a z takim zawiadomieniem stron mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. To oznacza, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia art. 74 ust. 3a pkt 1 ustawy, tj. pominięcia w postępowaniu odwołujących się stron. Na koniec Kolegium wskazało, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest pierwszym etapem w procesie realizacji przedsięwzięcia, w następnej kolejności konieczne jest uzyskanie przez inwestora decyzji ustalającej warunki zabudowy, a następnie pozwolenia na budowę. Na obecnym etapie - badane są wyłącznie aspekty środowiskowe planowanej inwestycji. Opisaną wyżej decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. G., B. A., A. G., M. G., K. Z., M. D., R. P. M., M. J., A. L. - B., R. E. H. B., J. K., M. K., R. B., P. B., N. M., M. S., E. C. - S., M. W., N. W., J. W., A. G., E. G., P. B., J. W. - B., Wspólnota Mieszkaniowa [...] w K.. Zaskarżanej decyzji zarzucono naruszenie przepisów procedury mających wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to: 1. naruszenie art. 10 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez niepoinformowanie stron o toczącym się postępowaniu oraz uniemożliwienie stronom czynnego udziału w postępowaniu oraz uniemożliwienie wypowiedzenie się, co do zebranego materiału dowodowego; 2. naruszenie art. 74 ust. 3d ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że skarżący jako nabywcy nieruchomości nie zawiadomili organu I Instancji o nabyciu nieruchomości w sytuacji, w której nabycie to zostało zgłoszone Prezydentowi Miasta K. na właściwych formularzach IN-1; 3. naruszenie art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zw. z art. 49 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że data podania do publicznej wiadomości informacji o wydaniu decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych jest tożsama z poinformowaniem strony o toczącym się postępowaniu. Efektem powyższego było nieuzasadnione uznanie, że skarżący dowiedzieli się o wydaniu decyzji z momentem pojawienia się informacji na stronie internetowej Urzędu Miasta K. i błędne przyjęcie, że nie brali udziału w postępowaniu ze swojej winy. Na podstawie tych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżanej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Jednocześnie wniesiono o uznanie Wspólnoty Mieszkaniowej [...] za stronę postępowania oraz o dopuszczenie jej do udziału w niniejszym postępowaniu. Na uzasadnienie wniosku podano, że budynki mieszkaniowe Wnioskodawcy sytuujące się przy [...], znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu, którego inwestorem jest [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w K., zlokalizowanego przy ul. [...]. Wprowadzony do ustawy termin obszar oddziaływania obiektu należy odczytywać w ten sposób, że stronami będą właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości położonych w zasięgu takiego oddziaływania inwestycji. Nie ma zatem znaczenia, czy zachodzi sąsiedztwo, ani to, czy jest ono bezpośrednie, gdyż obszar oddziaływania obiektu może obejmować tereny dalej położone, natomiast istotne jest, aby oddziaływanie było powiązane z przepisami odrębnymi. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że nie sposób czynić Organowi I instancji zarzutu z pominięcia przy udziale w postępowaniu Skarżących, a to z tego powodu, że Skarżący mieli rzekomo uchybić obowiązkowi zawiadomienia Organu I instancji o nabywaniu lokali w obszarze oddziaływania inwestycji. Stąd SKO wywiodło, że brak jest uchybienia i możliwości powoływania się na taki zarzut, co jest oczywistą nieprawdą. Wszyscy ze Skarżących zawiadamiali Organ I instancji (którym jest Prezydent Miasta K.) o nabyciu lokali. Każdy ze Skarżących składał chociażby zgłoszenie IN-1 w trybie art. 6 ust. 6 Ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, dzięki któremu organ podatkowy, którym jest w tym wypadku Prezydent Miasta K. został powiadomiony o nabyciu lokali. W ocenie SKO najwidoczniej Prezydent Miasta K. nie wie o nabyciu lokali, gdy chodzi o prawidłowe ustalenie kręgu stron w postępowaniu administracyjnym, natomiast doskonale zdaje sobie sprawę z tego faktu, gdy chodzi o naliczanie podatku od nieruchomości. Uprzedzając zaś możliwą argumentację Organu wskazano, że Organem I instancji jest Prezydent Miasta K., nie zaś jego jednostka organizacyjna, jaką jest Wydział Ochrony Środowiska. Wobec powyższego każde zawiadomienie Prezydenta Miasta K. o zmianie podmiotowej jest skuteczne w stosunku do wszystkich postępowań prowadzonych przed tym organem. Z powyższego powodu, zdaniem skarżących - nie sposób uznać za trafne twierdzenia SKO, jakoby Organ I Instancji nie miał obowiązku zawiadamiać o toczącym się postępowaniu Skarżących. Prezydent miasta K. dobrze wiedział o zmianach właścicielskich, wobec tego zaniechania w zawiadomieniu nabywców nieruchomości wynikały jedynie z zaniedbań pracowników Organu I instancji. Organ II instancji powołał się w uzasadnieniu wydanego postanowienia z dnia 10 lutego 2021 roku na art. 74 ust. 3 Ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) w zw. z art. 49 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i stwierdził, że w niniejszym postępowaniu nie doszło do uchybienia polegającego na pominięciu odwołujących się stron, a to z uwagi na fakt, że strony z własnej winy nie brały udziału w postępowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołuje się w szczególności na art. 49 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi, że jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. W takim wypadku z dniem 27 maja 2020 roku nastąpiła tzw. fikcja doręczenia. Jest to z góry błędne i krzywdzi ce założenie. Sam fakt wywieszenia postanowienia w dowolnym miejscu (w tym, wypadku na osiedlu [...] oraz podanie na stronie internetowej Urzędu Miasta K. informacji o wydaniu decyzji nie czyni zadość art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zawiadomienia we wskazanej powyżej formie nie można utożsamiać z dowiedzeniem się o prowadzeniu przedmiotowego postępowania i tym samym braniu w nim udziału. Jak dalej wywodzą skarżący - Organy administracji publicznej zobowiązane są do zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu. Nie chodzi zatem jedynie o abstrakcyjną możliwość uczestniczenia w postępowaniu, lecz realny wpływ na jego przebieg. W niniejszej sprawie, poprzez uchybienie polegające na tym, że strony nie miały możliwości realnego powzięcia informacji o toczącym się postępowaniu, nie mogły one tym bardziej korzystać ze swoich praw podmiotowych. Organ prowadzący sprawę ograniczył się jedynie do poinformowania tych podmiotów, które wskazane zostały jako strony przez spółkę [...] S.A. Natomiast w przypadku pozostałych stron, skuteczną formą dowiedzenia się o toczącym postępowaniu miało być obwieszczenie na stronie internetowej. Nie można przyjąć, że zawiadomienie o postępowaniu jest terminem tożsamym z dowiedzeniem się o prowadzonym postępowaniu. Skoro strony nie miały możliwości zaprezentowania swoich interesów, postępowanie by spełnić zadość wymogom proceduralnym, a w szczególności zasadzie czynnego udziału w postępowaniu, powinno być ponownie rozpoznane. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie z 21 września 2021 r. uczestnik postępowania [...] sp. z o.o. w K. wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Na wstępie należy wskazać, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 poz. 1842 ze zmianami) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Wobec braku możliwości przeprowadzenia rozprawy zdalnej ze względu na dużą liczbę stron postępowania (27), zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 sierpnia 2021 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. W piśmie z 30 sierpnia 2021 r. (k. 180) skarżący zostali o tym fakcie poinformowani. W odpowiedzi pismem z 21 września 2021 r. (k. 196) skarżący zażądali przeprowadzenia rozprawy. Odnosząc się do tego wniosku trzeba wskazać, że zgodnie z art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Jednakże zgodnie z ust. 3 tego przepisu przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie rozprawa zdalna nie mogła zostać przeprowadzona – z uwagi na obiektywny brak możliwości technicznych spowodowany dużą liczbą stron postępowania. Tym samym spełnił się warunek rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym, wskazany w art. 15zzs4 ust. 3 wskazanej ustawy. Wbrew stanowisku skarżących okoliczności te nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie. Stanowisko skarżących, jakoby możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym była ograniczona wyłącznie do sytuacji, w której "przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku" opiera się na nieaktualnym (tj. nieobowiązującym już od 3 lipca 2021 r.) brzmieniu art. art. 15zzs4 ust. 3 wskazanej ustawy. Nowe brzmienie przepisu, zacytowane powyżej, w ogóle nie przewiduje przesłanki nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób uczestniczących w rozprawie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku. W pierwszej kolejności trzeba przypomnieć, że w pkt 1 wyroku z 29 września 2021 r. Sąd odrzucił skargi 22 skarżących z uwagi na nieuiszczenie przez nich wpisu od skargi, a uzasadnienie tego orzeczenia zostało już stronom doręczone. Niniejsze uzasadnienie obejmuje tylko pkt 2 wyroku, w którym oddalono skargę skargę Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K., P. B. i R. B.. W kwestii legitymacji Wspólnoty Mieszkaniowej [...] trzeba wyjaśnić, że zgodnie z art. 74 ust. 3a ustawy środowiskowej stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1. Przez obszar ten rozumie się: 1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu; 2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub 3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Niewątpliwie budynki skarżącej Wspólnoty znajdują się w obszarze, na który będzie oddziaływać planowane przedsięwzięcie. W ocenie Sądu Wspólnota Mieszkaniowa była – obok właścicieli poszczególnych lokali – stroną postępowania administracyjnego i dlatego zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. była legitymowana do wniesienia skargi na decyzję SKO. Zarzuty skargi koncentrują się na kwestiach procesowych - naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez niepoinformowanie stron o toczącym się postępowaniu oraz uniemożliwienie stronom czynnego udziału w postępowaniu. Również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustawy środowiskowej dotyczą jej przepisów proceduralnych tj. art. 74 ust. 3d i art. 74 ust. 3, które dotyczą sposobu ustalania kręgu stron postępowania w sprawie uwarunkowań środowiskowych. Zarzuty te są nieuzasadnione. Przede wszystkim należy wskazać, że krąg stron postępowania w sprawie uwarunkowań środowiskowych ustala się na podstawie przywołanego już wyżej art. 74 ust. 3a ustawy środowiskowej – który jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 k.p.a. Z kolei art. 74 ust. 3 tej ustawy stanowi: "Jeżeli liczba stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji przekracza 10, stosuje się art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego". W myśl art. 49 jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej (§ 1). Dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej (§ 2). W aktach administracyjnych na k. 131 znajduje się notatka z 22 kwietnia 2020 r., z której wynika, że dla [...] S.A. korespondencja będzie doręczana w formie tradycyjnej, natomiast pozostałe strony postępowania o czynnościach organu są zawiadamiane poprzez obwieszczenie – na podstawie art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej. Na kolejnych kartach (132 – 210) znajdują się wypisy z rejestru gruntów, z których bez żadnych wątpliwości wynika, że stron postępowania jest więcej niż 10. Zresztą już liczba samych skarżących – którzy przecież byli stronami postępowania administracyjnego – znacznie przekracza 10 osób. W ocenie Sądu takie postępowanie należy ocenić jako prawidłowe i zgodne z powołanymi wyżej przepisami art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej w zw. z art. 49 k.p.a. Skarżący, zarzucając naruszenie wymienionych przepisów wskazują, że organy administracji publicznej zobowiązane są do zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu. Nie chodzi jedynie o abstrakcyjną możliwość uczestniczenia w postępowaniu, lecz realny wpływ na jego przebieg. W niniejszej sprawie, poprzez uchybienie polegające na tym, że Strony nie miały możliwości realnego powzięcia informacji o toczącym się postępowaniu, nie mogły one tym bardziej korzystać ze swoich praw podmiotowych. Skarżący podnoszą, że doszło do "nieprawidłowego doręczenia stronom informacji o toczącym się postępowaniu", jednakże nie wskazują, o jakie nieprawidłowości w kontekście art. 49 k.p.a. chodzi. Przepis ten wyraźnie przewiduje dokonywanie doręczeń poprzez obwieszczenie – dlatego niezrozumiałe jest zarzucanie, że "Sam fakt wywieszenia postanowienia w dowolnym miejscu (...) oraz podanie na stronie internetowej Urzędu Miasta K. informacji o wydaniu decyzji nie czyni zadość art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego". Można wnioskować, że zdaniem skarżących zastosowanie art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej w zw. z art. 49 k.p.a. jest krzywdzące dla stron postępowania, które nie mają możliwości rzeczywistego udziału w postępowaniu. Nie mogą oni jednak zarzucać organom rozstrzygającym kontrolowaną sprawę w pierwszej i drugiej instancji, że przepisy te zastosowano wadliwie. Wszystkie podejmowane w trakcie postępowania obwieszczenia były dokonywane w granicach powołanych przepisów i zgodnie z ich brzmieniem. Wszystkie wymogi formalne obwieszczeń zostały spełnione, a zatem należy uznać, że dokonano skutecznego doręczenia poszczególnych informacji i dokumentów stronom postępowania. Tym samym nie doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. Na marginesie trzeba zauważyć, że strona postępowania J. W. – B., a w zasadzie jej pełnomocnik, przed wydaniem decyzji przez organ I instancji zapoznał się z aktami sprawy (k. 286), zatem obwieszczenie okazało się skuteczne i pozwoliło na czynny udział stron w postępowaniu. Trzeba tu zwrócić uwagę, że zawiadomienia stron dokonywanie w trybie obwieszczenia na podstawie art. 49 k.p.a. odnosi skutek do wszystkich stron postępowania, zarówno tych ustalonych przez organ, czy też wskazanych przez wnioskodawcę, jak i podmiotów, których danych organ nie posiada, a które mają interes prawny uzasadniających ich udział w postępowaniu. Zatem okoliczność, czy skarżący zawiadomili organu I Instancji o nabyciu nieruchomości nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia. Skarżący mylnie przypisują Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu twierdzenia, jakoby nie brali udziału w postępowaniu z własnej winy. Kolegium przytoczyło wprawdzie treść art. 74 ust. 3d ustawy środowiskowej (stwierdzając, że gdy po doręczeniu stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nastąpi zbycie własności nieruchomości, znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, to nabywca i zbywca własności nieruchomości są obowiązani, do niezwłocznego zgłoszenia organowi właściwemu do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach danych nowego właściciela), lecz jednocześnie podkreśliło, że ten obowiązek nie dotyczy zawiadomienia w trybie określonym w art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego, a z takim zawiadomieniem stron mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. W konkluzji Kolegium jednoznacznie stwierdziło, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia art. 74 ust. 3a pkt 1 ustawy, tj. pominięcia w postępowaniu odwołujących się stron, – z czym Sąd w pełni się zgadza. Nieprawdziwe są zawarte w skardze twierdzenia, że zdaniem Kolegium : "Skarżący mieli rzekomo uchybić obowiązkom zawiadomienia Organu I instancji o nabywaniu lokali w obszarze oddziaływania inwestycji. Stąd SKO wywiodło, że brak jest uchybienia i możliwości powoływania się na taki zarzut". Jak wynika z powyższego bezzasadne okazały się zarzuty dotyczące nieprawidłowości doręczeń oraz pominięcia skarżących, jako stron postępowania i niezapewnienia im czynnego udziału w tym postępowaniu. To ustawodawca zdecydował, że w sytuacji, gdy stron postępowania w sprawie uwarunkowań środowiskowych jest więcej niż 10 doręczenia odbywają się w drodze obwieszczenia, a organy obu instancji prawidłowo obowiązującego przepisy zastosowały. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji z urzędu również w pozostałym zakresie należało ocenić ją jako prawidłową. Prezydent Miasta K. rozważył wszystkie okoliczności istotne z punktu widzenia art. 63 ustawy środowiskowej, a przemawiające za brakiem potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W sprawie zasięgnięto opinii organów wymienionych w art. 64. Decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane przez art. 82, art. 84 i art. 85 ustawy środowiskowej. Przepisy prawa materialnego zostały zastosowane prawidłowo. Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane wyżej okoliczności Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło