II SA/Kr 574/06
PostanowienieWSA w Krakowie2008-02-26
Skład orzekający: Sędzia WSA Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego jest zasadny, jeśli strona już korzysta z prawa pomocy w całości na mocy prawomocnego postanowienia?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego jest bezprzedmiotowy, jeśli strona już korzysta z prawa pomocy w całości na mocy prawomocnego postanowienia sądu. Prawo pomocy obejmuje całe postępowanie sądowe, w tym postępowanie wywołane wniesieniem skargi kasacyjnej, co oznacza, że strona jest zwolniona od kosztów i może korzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
F. J. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w postępowaniu kasacyjnym, argumentując trudną sytuacją materialną i brakiem reprezentacji przez dotychczasowego pełnomocnika w postępowaniu przed NSA. Referendarz WSA umorzył postępowanie, wskazując, że skarżący już korzysta z prawa pomocy w całości. Po wniesieniu sprzeciwu przez F. J., WSA rozpoznał sprawę i również uznał wniosek za bezprzedmiotowy, umarzając postępowanie.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego wskutek wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 grudnia 2007r. umarzającego postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 września 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 574/06 w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu do przystąpienia do użytkowania budynku postanawia : umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego
W dniu 13 grudnia 2007 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek F. J., do którego został dołączony urzędowy formularz o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 września 2007r., sygn. akt II SA/Kr 574/0.
Skarżący uzasadnił swój wniosek faktem, iż pełnomocnik ustanowiony przez Sąd w postępowaniu w I instancji, nie może reprezentować go w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Skarżący wyjaśnił, iż przez lata 2006 i 2007 nie miał innych dochodów poza tymi, które uzyskiwał z małego gospodarstwa rolnego. Jego sytuacja materialna jest bardzo trudna i każda nawet najmniejsza kwota wydatków z minimalnego budżetu domowego sprawia mu ogromną trudność.
W dniu 21 grudnia 2007r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wydał postanowienie o umorzeniu postępowania w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że skarżący korzysta z prawa pomocy w zakresie całkowitym na mocy prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 lipca 2007r. Prawo to nie zostało skarżącemu cofnięte. Zatem skarżący zwolniony jest od konieczności uiszczania kosztów sądowych oraz może korzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika bez ponoszenia kosztów jego wynagrodzenia i wydatków w toku całego postępowania sądowego, aż do wyczerpania procedury odwoławczej tj. skargi kasacyjnej, łącznie z postępowaniem egzekucyjnym (art. 239 pkt 4, art. 243, art. 245 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270). Zatem ponowny wniosek skarżącego jest bezprzedmiotowy.
W dniu 29 stycznia 2008r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sprzeciw F. J. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21.12.2007r., sygn. akt SA/Kr 574/06. W uzasadnieniu sprzeciwu F. J. podniósł, że ustanowiony w sprawie radca prawny poinformował go, że jego umocowanie nie obejmuje sporządzenia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Takie stanowisko zajmuje również Okręgowa Izba Radców Prawnych w K.
Zgodnie z brzmieniem art. 260 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu wniosku F. J. w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu uznał powyższy wniosek za bezprzedmiotowy.
Na mocy prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 lipca 2007r. skarżącemu udzielono prawo pomocy w całości tj. zarówno w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów, jak i ustanowienia pełnomocnika procesowego z urzędu. Prawo to obejmuje całe postępowanie sądowe, w tym postępowanie wywołane wniesieniem skargi kasacyjnej. Powyższe oznacza, że skarżący zwolniony jest od obowiązku uiszczania kosztów sądowych oraz może korzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków.
Zgodnie z art. 239 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, strona, której przyznane zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu prawa pomocy. Dlatego wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów postępowania kasacyjnego w sytuacji, gdy korzysta on już z takiego zwolnienia na mocy prawomocnego postanowienia Sądu jest bezprzedmiotowy.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje również ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 par. 2 w/w ustawy). Ustanowienie pełnomocnika w ramach prawa pomocy stanowi uprawnienie strony do udzielenia pełnomocnictwa (art. 244 par. 2 w/w ustawy). Strona ma swobodę w określeniu zakresu pełnomocnictwa.
Nie zasługuje na aprobatę stanowisko skarżącego, iż pełnomocnik wyznaczony w ramach prawa pomocy był umocowany tylko do reprezentowania go przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie. Powtórzyć bowiem należy, iż ustanowienie zawodowego pełnomocnika w ramach prawa pomocy jest skuteczne w toku całego postępowania sądowego. Ustanowienie pełnomocnika odbywa się w trzech etapach. Najpierw sąd wydaje stosowne postanowienie o przyznaniu prawa pomocy w tym zakresie (art.258 § 2 pkt 7 w/w ustawy). Następnie sąd występuje do odpowiedniego organu samorządu zawodowego o wyznaczenie konkretnego adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art.253). W końcu strona udziela odpowiedniego pełnomocnictwa osobie wskazanej przez organ samorządu zawodowego, jeżeli podjęła się ona reprezentowania strony (M. Niezgódka-Medek: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", 2006r., s.588-589).
Zatem biorąc powyższe pod uwagę strona na rzecz, której ustanowiono profesjonalnego pełnomocnika sama wyraża swoje preferencje co do osoby wyznaczonego pełnomocnika, jak również zakresu udzielanego mu pełnomocnictwa.
Udzielenie przez F. J. pełnomocnictwa radcy prawnemu A. B. tylko do reprezentowania go przed WSA w Krakowie nie uprawnia go do złożenia kolejnego wniosku o ustanowienie następnego pełnomocnika. Skarżący bowiem korzysta już w tym zakresie z prawa pomocy i zostało na jego rzecz przyznane prawo do pełnomocnika z urzędu. W konsekwencji żądanie ustanowienia na rzecz skarżącego pełnomocnika, w sytuacji gdy już to nastąpiło, jest bezzasadne.
Wskazać również należy, iż Sąd nie jest pośrednikiem pomiędzy skarżącym a jego pełnomocnikiem, czy też Okręgową Izbą Radców Prawnych w K. Tym samym wszelkie pisma i wnioski np. w zakresie zmiany osoby pełnomocnika lub udzielenia nowego pełnomocnictwa dotychczasowemu pełnomocnikowi skarżący winien kierować bezpośrednio do adresatów tych wniosków tj. do Okręgowej Izby Radców Prawnych w K., czy też do radcy prawnego A. B. - a nie do WSA w Krakowie. Rola Sądu skończyła się bowiem z chwilą wydania postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnieniu skarżącego od kosztów sądowych i ustanowieniu dla niego radcy prawnego. Sąd nie wyznacza osoby radcy prawnego, nie ma takich możliwości i kompetencji - czyni to właściwa okręgowa izba radców prawnych i to do niej skarżący winien zwrócić się ze stosownym wnioskiem. Podobnie zresztą skarżący powinien, niezwłocznie po tym jak powziął zamiar wniesienia skargi kasacyjnej od zapadłego w dniu 10.09.2007r. wyroku WSA w Krakowie, udzielić stosownego pełnomocnictwa ustanowionemu dla niego w niniejszej sprawie pełnomocnikowi - radcy prawnemu A. B.
Z tego powodu, ponieważ kwestia przyznania skarżącemu prawa pomocy została już prawomocnie rozstrzygnięta, niniejsze postępowanie ulega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 161 par. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło