II SA/Kr 574/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie: NSA Anna Szkodzińska WSA Ewa Rynczak (spr.) Protokolant: Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2008 r. sprawy ze skargi W.W. na decyzję Wojewody z dnia [ ] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala. Decyzją z dnia [....] , na podstawie art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 261 póz. 2603 z późn. zm.) oraz art. 104 k.p.a., Starosta K. odmówił zwrotu części działek: nr......, objętej księgą wieczystą .....i nr ......objętej księgą wieczystą KR ... ......położonych w obr. ..... jedn. ewid. ....., w granicach wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa działki nr ... pół. w obr. ..... ......na rzecz W.W. W uzasadnieniu organ wskazał, że w grudniu 1996 r. wpłynął wniosek W.W. "o zwrot niewykorzystanej części działki nr ..... o pow. ......położonej w K. obręb .... obj. Kw ..... (...) ". Działka nr .... pół. w obr. ..... została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa decyzją Urzędu Dzielnicowego .......Wydział Gospodarki Komunalnej nr ........z dnia [....] 1980 r., na cele budowy osiedla "[....] " l etap - cz. II, zgodnie z decyzją o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji, wydaną przez Zarząd Rozbudowy K. z dnia [....] 1978 r.. W dacie wywłaszczenia działka nr .... obr. ..... stanowiła własność A.W. w całości. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla .....w K. Wydział l Cywilny z dnia [....] 1996 r., sygn. akt l Ns 1785/96/P, spadek po A.W. nabył W.W. w całości. W wyniku analizy dokumentacji geodezyjnej - kartograficznej zgromadzonej w aktach sprawy organ l instancji ustalił, że działka nr ..... o pow. 0,1018 ha obr. .... podzieliła się na działki: nr ..... o pow. 0,0944 ha i nr ...... o pow. 0,0074 ha. Następnie działka nr .....wraz z innymi działkami utworzyła działkę nr ..... o pow. 1,6759 ha, która podzieliła się na działki: nr ..... o pow. 0,8241 ha, nr .....o pow. 0,1548 ha i nr ....o pow. 0,6970 ha. Z kolei działka nr .....obr. ..... jedn. ewid. .....podzieliła się na działki: nr .....o pow. 0,7574 ha i nr ......o pow. 0,0667 ha, a działka nr .....podzieliła się na działki: nr ....o pow. 0,0102 ha i nr ....o pow. 0,7472 ha. Następnie działka nr ....obr. .... jedn. ewid. ....zmieniła powierzchnię i oznaczenie na działkę nr ....o pow. 0,7391 ha, która 1 podzieliła się na działki: nr .....o pow. 0,4505 ha, nr .....o pow. 0,0436 ha i nr ....o pow. 0,2450 ha. Operatem nr .... z dnia.......2002 r. działki: nr .....i nr ....wraz z innymi działkami położonymi w obr. .... jedn. ewid. ....utworzyły działkę nr .... o pow. 1,0371 ha, która następnie podzieliła się na działki: nr .....o pow. 0,9238 ha i nr .....o pow. 0,1133 ha. Wywłaszczona działka nr .... odpowiada obecnie działce nr ....oraz częściom działek nr nr ........ Decyzją z dnia [....] Prezydent Miasta K. orzekł o zwrocie działki nr ....o pow. 0,0074 ha pół. w obr. ....jedn,, ewid. .... m. K. , na rzecz W.W. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem .......marca 2002 r. Następnie decyzją z dnia [....] Prezydent Miasta K. orzekł o odmowie zwrotu działki nr .....o pow. 0,0667 ha pół. w obr........ W związku z powyższym decyzja Starosty K. z dnia [....] rozstrzyga sprawę w zakresie dotyczącym części działek: nr nr .......pół. w obr. ..... jedn. ewid.....m......, w granicach wywłaszczonej działki nr........ Umową użytkowania wieczystego Rep......, zawartą w dniu .......1991 r. w formie aktu notarialnego Skarb Państwa ustanowił na rzecz Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej w K. użytkowanie wieczyste terenu składającego się między innymi z działki nr ....... na okres 99 lat licząc od dnia zawarcia umowy do dnia ......12.2087 r., w celu budowy na tym terenie budynków mieszkalnych i usługowych (pawilon handlowy, żłobek, garaże, stacja RS, przedszkola, stacje "trafo" oraz hydrofornia). Postanowienia zawartej umowy użytkowania wieczystego zostały ujawnione w księdze wieczystej Kw ......w dniu.......12.1991 r. Umową sprzedaży zawartą dnia ......2003 r. (Repertorium A Nr......) A.K. i S.S. , działający w imieniu Spółdzielni Mieszkaniowej "[....] " z siedzibą w K. sprzedali Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Rejonowy w K. prawo wieczystego użytkowania gruntu stanowiącego m. in. działkę nr .....o pow. 45 a 05 m2. Z odpisu księgi wieczystej nr KR ......wydanego przez Centralną Informację Ksiąg Wieczystych dnia ......2007 r. wynika, że działka nr ...... stanowi własność Gminy K. , w użytkowaniu wieczystym Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Regionalny w K. Z kolei z odpisu księgi wieczystej nr KR .....wynika, że działka nr .....stanowi własność Gminy K. , w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[....] " w K. Następnie wskazując na treść art. 136 oraz art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami organ wskazał, że skoro przedmiotowa nieruchomość pozostaje w użytkowaniu wieczystym osoby trzeciej, a prawo to zostało ujawnione w księgach wieczystych przed dniem 1 stycznia 1998 r., to roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje i należało odmówić wnioskodawcy zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł W.W, który zwrócił się o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił, że organ nie wyjaśnił kwestii wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego. Decyzją z dnia [....] 2008 r, ........, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 261 póz. 2603 z późn. zm.) Wojewoda ........utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podzielił i uznał za prawidłowe ustalenia organu l instancji oraz wskazał, ze w dyspozycji art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Przytoczony przepis należy rozumieć w ten sposób, iż roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r. nieruchomość ta została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Przepis ten jest na tyle precyzyjny, że w sytuacji gdy znajduje on zastosowanie, organ administracji zobowiązany jest do wydania decyzji o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Stanowisko takie potwierdzone zostało m.in. w wyroku WSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2005 r. sygn. akt l SA/Wa 765/04 oraz NSA w wyroku z dnia 30 stycznia 2007 r. sygn. akt l OSK 386/06, gdzie stwierdzono, że "jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r. rozporządzono wywłaszczoną nieruchomością w sposób określony w art 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami i fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej, to roszczenie o zwrot teł nieruchomości nie przysługuje byłemu właścicielowi - następcy prawnemu -choćby spełnione były przesłanki do zwrotu wynikające z art. 136 w związku z art. 137 ustawy". Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył W.W. zarzucając, że wniosek o zwrot złożył przed wejściem w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 o gospodarce nieruchomościami, i przepisy tej ustawy nie mają mocy wstecznej. Nadto podkreślił, ze "w wyniku matactw urzędniczych" wniosek z 1996 roku został rozpatrzony ostatecznie dopiero w 2008 roku. W międzyczasie ustawa zmieniała się wielokrotnie, prawo wieczystego użytkowania zostało sprzedane Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, pomimo toczącego się postępowania o zwrot nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda ........wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 póz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą o p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy o p.p.s.a.). Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie jej przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku: uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), w przypadku rozstrzygnięcia dotkniętego wadą uzasadniającą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), jak również w przypadku wad postępowania, jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy lit. "c"). Skarga jest nieuzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja Wojewody .....dnia [....] 2008 r., .......jak też decyzja organu ł instancji - Starosty K. z dnia [....] 2008 r. .......nie naruszają prawa. Organy administracji obu instancji w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające zgodnie z zasadami wyrażonymi w przepisach art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 k.p.a., zapewniając stronom czynny udział w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Organy zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy w sprawie dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji, wskazując podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia. Skarżący wniosek o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości nr ..... złożył do organu administracji w dniu ........12.1996r., a więc do niniejszego postępowania mają zastosowanie przepisy obecnie obowiązującej ustawy z dnia 21.08.1997r. (Dz.U. 2004r., Nr 261, póz. 2603 ze zm.) o gospodarce nieruchomościami, a wynika to z przepisu art. 233 tej ustawy. Stosownie do tego przepisu sprawy wszczęte lecz nie zakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (1.01.1998r), prowadzi się na podstawie jej przepisów, a więc przepisów nowej ustawy. Istota sporu sprowadza się do tego, czy istnieją podstawy do zwrotu wywłaszczonych na rzecz Skarbu Państwa części działek:nr nr ........w granicach wywłaszczonej dawnej nieruchomości o numerze ..... położonej w Obr......, na rzecz W.W. Organ administracji przedmiotową decyzję wydał na podstawie art.229 ustawy z dnia 21.08.1998r. o gospodarce nieruchomościami. Stosownie do tego przepisu, ( w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji......2008r.) roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (1.01.1998r.) nieruchomość została sprzedana, albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Stosownie do art. 136 ust.3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jego części jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W niniejszej sprawie organy administracji obu instancji prawidłowo ustaliły, że przeszkodą - orzeczenia zwrotu przedmiotowej nieruchomości jest negatywna przesłanka, o której mowa w art. 229 ugn. Skarżący jako jedyny spadkobierca A.W. w swoim wniosku żąda zwrotu niewykorzystanej części działki nr ..... położonej w K. obr......... Działka ta w całości została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa decyzją Urzędu Dzielnicowego ......Wydział Gospodarki Komunalnej nr .......z dnia ......1980 r., na cele budowy osiedla "[....] " l etap - cz. II, zgodnie z decyzją o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji, wydaną przez Zarząd Rozbudowy K. z dnia .......1978 r......... W dacie wywłaszczenia działka nr ......obr. .....stanowiła w całości własność. A.W. . Z materiałów zgromadzonych w aktach sprawy i analizy dokumentacji geodezyjno-kartograficznej wynika, że wywłaszczona działka nr ..... o pow. 0,1018 ha uległa podziałowi na dwie działki: nr .....o pow. 0,0944 ha i nr ..... o pow. 0,0074 ha. Umową użytkowania wieczystego Rep A ......zawartą w dniu .......1991 r. w formie aktu notarialnego Skarb Państwa ustanowił na rzecz Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej w K. użytkowanie wieczyste na nieruchomości- między innymi działki nr ..... obr. ..... jedn. ewid......., na okres 99 lat, licząc od dnia zawarcia umowy do dnia.......12.2087 r., w celu budowy na tym terenie budynków mieszkalnych i usługowych (pawilon handlowy, żłobek, garaże, stacja RS, przedszkola, stacje "trafo" oraz hydrofornia). Postanowienia zawartej umowy użytkowania wieczystego zostały ujawnione w księdze wieczystej Kw nr ......... w dniu ......1991 r. Następnie działka nr .....wraz z innymi działkami utworzyła działkę nr......, która znowu uległa podziałowi na kilka działek m. in. na działki nr nr ........Wywłaszczona działka nr ..... obecnie odpowiada działce: 1) nr ......- która została skarżącemu zwrócona decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia.......2002r. .......oraz 2) częściom działek: nr ......- wobec której Prezydent Miasta K. decyzją z dnia ......2002r. .......odmówił zwrotu nieruchomości i decyzja ta stała się ostateczna, 3) nr ......i 4) nr ....... W związku z powyższym, przedmiotem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości są działki oznaczone obecnie jako nr nr ........stanowiące poprzednio dz. nr ...... Odnośnie działki nr ......to umową sprzedaży nieruchomości z dnia.......2003r. (Rep........) Spółdzielnia Mieszkaniowa [....] zbyła prawo wieczystego użytkowania gruntu Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Rejonowy w K. Z odpisu księgi wieczystej nr ......z dnia.......2007r. wynika, że działka ......stanowi własność Gminy K. w użytkowaniu wieczystym Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Rejonowy w K. Natomiast działka .....jest w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej [....] w K. na podstawie umowy użytkowania wieczystego zawartej w dniu.......1991r. Rep. .......co wynika z odpisu z księgi wieczystej nr .......Postanowienia tej umowy zostały ujawnione w księdze wieczystej Kw ......w dniu ........1991 r. W związku z tym, na obu tych nieruchomościach zostało ustanowione prawo wieczystego użytkowania na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej w dniu........ 1991 r, a więc przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Trafnie więc organy odstąpiły od badania przesłanki zbędności wywłaszczenia na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, o której mowa w art. 136 ust. 3 ustawy o u.g.n. i w myśl art.229 tej ustawy zasadnie odmówiły zwrotu wywłaszczonych nieruchomości na rzecz skarżącego. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze to należy uznać je wszystkie za nietrafne. Po pierwsze zarzut , że organ powinien przeprowadzić postępowanie administracyjne według przepisów poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 29.04.1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa . Art. 233 ustawy z dnia 21.08.1997r. o u.g.n. w sposób jasny określa które przepisy ustawy należy stosować w przypadku wszczęcia postępowania administracyjnego przed dniem wejściem w życie nowej ustawy o u.g.n. ( 1.01.1998r.), a nie zakończonych do dnia wejścia w życie przepisów nowej ustawy. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i organ prawidłowo rozpatrzył wniosek skarżącego w oparciu o przepisy nowej ustawy z dnia 21.08.1997r. Natomiast co do zarzutu, iż w trakcie postępowania Spółdzielnia Mieszkaniowa [....] zbyła prawo wieczystego użytkowania na rzecz Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w K. , a nie miała do tego prawa , to zarzut ten należy również uznać za nietrafny , ponieważ przedmiotowa nieruchomość była już wcześniej w użytkowaniu wieczystym Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej w K. na podstawie umowy użytkowania wieczystego zawartej w dniu........1991 r. , a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej przed dniem wejścia przepisów ustawy z dnia 21.08.1997r. o u.g.n. Zarzut przewlekłości postępowania jest wprawdzie trafny, jednakże nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 póz. 1270 ze zm.), oddalając skargę jako bezzasadną. 8