II SA/Kr 574/16
WyrokWSA w Krakowie2016-09-09
Skład orzekający: Paweł Darmoń, Jacek Bursa, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel budynku, który jest przedmiotem umowy najmu, a najemca doprowadził do powstania stanu niezgodnego z prawem w zakresie ochrony przeciwpożarowej, ma interes prawny do występowania w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym nałożenia obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej?Ratio decidendi
Właściciel budynku, nawet jeśli jest on przedmiotem umowy najmu, posiada interes prawny do występowania w charakterze strony w postępowaniu dotyczącym obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Interes ten wynika bezpośrednio z przepisów prawa materialnego, w tym prawa cywilnego, budowlanego oraz przepisów o ochronie przeciwpożarowej, które nakładają na właściciela szeroką odpowiedzialność za stan techniczny i zgodność z prawem obiektu, nawet w przypadku działań najemcy.Stan faktyczny
Spółka jawna będąca właścicielem hotelu wniosła skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie nałożenia obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Organ odwoławczy uznał, że właściciel nie jest stroną postępowania, a jedynie najemca, który doprowadził do naruszeń. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów o ochronie przeciwpożarowej, prawa budowlanego, kodeksu cywilnego oraz prawa do dobrej administracji, argumentując, że jako właściciel posiada interes prawny w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2016 r. sprawy ze skargi [...] Sp. j. [...] w N. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia 10 marca 2016 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K.na rzecz strony skarżącej [...] Sp. j. [...] w N. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w K. decyzją z dnia 17 listopada 2015 r. nr [...] znak: [...] nakazał [...] Sp. z o.o. Sp. k. w K. wykonanie w budynku Hotelu [...] zlokalizowanym przy ul. [...] w K. obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej dotyczących: wyposażenia w instalację wodociągową przeciwpożarową - hydranty wewnętrzne z wężem półsztywnym o nominalnej średnicy węża 25 mm oraz zapewnienia wymaganego awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego - w terminie do dnia 31 grudnia 2016 r.
Pismem z dnia 22 grudnia 2015 r. od powyższej decyzji odwołała się spółka jawna "[...] Spółka Jawna [...] w N. W odwołaniu podniesiono naruszenie przepisów:
1. art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. U. UE. C. 2007.303.1) oraz art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego, a więc prawa do dobrej administracji działającej w sposób bezstronny, fachowy, odbiurokratyzowany i budzący zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej, poprzez podejmowanie działań, które nie mogą usunąć występujący stan zagrożenia zdrowia lub życia ludzi - użytkowników budynków przy ul [...] w K. w czasie, który zapewni skuteczną ochronę prawną dla użytkowników budynku hotelu funkcjonującego w budynku przy ul. [...] w K,
2. art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej poprzez brak wstrzymania eksploatacji obiektu budowlanego - budynku hotelu, pomimo, iż stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi,
3. art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej poprzez wyznaczenie rocznego terminu na realizację obowiązków, które powinny podlegać natychmiastowemu wykonaniu.
Ponadto podniesiono, że zaskarżona decyzja nie została doręczona skarżącej spółce, pomimo, iż właściciel budynku przy ul. [...] w K. jest stroną niniejszego postępowania.
Następnie w dniu 20 stycznia 2016 r. do Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w K. wpłynęło "Uzupełnienie odwołania" z dnia 20 stycznia 2016 r., w którym podniesiono, "że w budynku przy ul. [...] w K. prowadzona jest działalność hotelarska bez wymaganego prawem wpisu do Ewidencji Obiektów Hotelarskich Marszałka Województwa [...].
[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, jako organ II instancji w dniu 10 marca 2016 r., znak [...] na podstawie art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1340 z późn. zm.), art. 28, art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.) w związku z art. 4 ust. 1a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (z 2016, poz. 191) umorzył postępowanie odwoławcze.
W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że obowiązkiem organu administracji jest w szczególności dokonanie ustaleń, kto jest stroną danego postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym powstałym na tle powyższego przepisu wyrażono pogląd, że tylko przepis prawa materialnego stanowiący podstawę interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który nie daje przymiotu strony. Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie pozwala na jej uznanie za stronę. W praktyce interes prawny strony jest ustalany każdorazowo na podstawie norm prawa materialnego, które mogą znaleźć swoje zastosowanie w indywidualnej sprawie administracyjnej.
Za ustalone w doktrynie i judykaturze przyjmuje się cechy, jakie powinien posiadać interes prawny. Zważywszy na charakter tego pojęcia, cechy te wyznaczają zarazem granice, których organ rozstrzygający sprawę i stosujący w związku z tym art. 28 ustawy k.p.a. nie może przekroczyć. Interes prawny powinien być osobisty, własny, indywidualny, konkretny i aktualny (nie może więc być uzasadniony zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi lub niepewnymi, które wystąpią lub mogą wystąpić w przyszłości - przymiotu strony nie posiada osoba, która swój udział w postępowaniu administracyjnym opiera na potrzebie ochrony lub zaspokojenia interesu publicznego), a ponadto powinien być oparty na normach prawa powszechnie obowiązującego, przede wszystkim administracyjnego (materialnego).
Interes prawny powinien być bezpośredni, a więc jego źródłem powinna być wprost norma prawa powszechnie obowiązującego. W istocie bowiem, w przedmiotowym przypadku różnego typu zdarzenia prawne, są przejawami (aktami) stosowania prawa, a więc w najlepszym wypadku są prawem tylko i wyłącznie we wzajemnych stosunkach (relacjach) podmiotów uwikłanych w dane zdarzenie prawne. Do tego zdaniem organu dochodzi kwestia dotycząca tego, iż pojęcie interesu prawnego uosabia potencjalną możliwość nałożenia obowiązków lub przyznania uprawnień, które muszą wynikać z powszechnie obowiązującego prawa i których adresatem może być wyłącznie osoba określona (wskazana) przez to prawo.
To wszystko prowadzi do wniosku, że źródłem interesu prawnego nie mogą być różnego typu zdarzenia prawne mieszczące się w sferze stosowania prawa. Interesu prawnego nie powinno się więc wywodzić z roszczeń, statutów, regulaminów, przepisów wewnętrznych itp., a także z toczących się w innych sprawach postępowań administracyjnych, sądowoadministracyjnych, cywilnych i karnych, jak też zapadłych w tych postępowaniach orzeczeń, które przeważnie wprawdzie wiążą organy administracyjne, jednak same w sobie -niepoparte normą bezwzględnie obowiązującą prawa powszechnego - nie stanowią źródła interesu prawnego, a w konsekwencji legitymacji procesowej w postępowaniu administracyjnym.
Zgodnie z art. 4 ust. 1a cyt. ustawy o ochronie przeciwpożarowej: "Odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w ust. 1, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje - w całości lub w części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W przypadku, gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność za realizacje obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem ".
Analiza zgromadzonego dowodu w sprawie, przede wszystkim zapisy "Umowy Najmu zawartej w K. dnia 10.06.2014 r." pomiędzy: [...] Spółka Jawna [...] w N. (Wynajmującym), a [...] Sp. z o.o. Sp. k. w K. (Najemcy) pozwoliła stwierdzić, że Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w K. nie popełnił błędu i właściwie określił stronę postępowania administracyjnego, w kwestii nałożenia obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, bo jak wynika z powyższej umowy: "Wynajmujący zobowiązuje się oddać Najemcy do użytkowania cały budynek" (§ 2 ust. 1 umowy), "Przedmiot najmu będzie wykorzystywany przez Najemcę na prowadzenie w nim hotelu"(§ 3 ust. 1 umowy), Najemca uprawniony jest do wykonania prac adaptacyjnych, mających na celu przystosowanie przedmiotu najmu do wykonywania działalności..." ( § 3 ust. 2), a tylko "W przypadku powzięcia zamiaru wykonania prac adaptacyjnych Najemca zobowiązany będzie do przedłożenia Wynajmującemu projektu budowlanego i innych dokumentów zawierających zakres i plan przebudowy, oraz do uzyskania od odpowiednich organów wszelkiej dokumentacji technicznej niezbędnej do wykonywania prac budowlanych" (§ 3 ust. 3), " Wszelkie prace adaptacyjne zostaną przeprowadzone na koszt najemcy i nie będą podlegały zwrotowi ani rozliczeniu w czynszu w trakcie trwania umowy ani po rozwiązaniu umowy" ( § 3 ust. 6).
Te zapisy umowy w ocenie organu I i II instancji świadczą o konieczności zastosowania w przedmiotowej sprawie zapisów art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej nie zaś art. 4 ust. 1 tejże ustawy nakładającego obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej na właściciela obiektu, tym samym stroną prowadzonego postępowania administracyjnego winien być Najemca obiektu, bowiem zgodnie z umową i w związku z prowadzoną przez niego w obiekcie działalnością nałożone zostały obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej.
W świetle powyżej opisanych przepisów istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką, którą można wskazać, jako jego podstawę i z której podmiot, legitymujący się tym interesem, może wywodzić swoje racje. Stroną postępowania w przedmiocie realizacji obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej jest zdaniem organu wyłącznie [...] Sp. z o.o. Sp. k. - najemca nieruchomości, której dotyczy to postępowanie.
Podkreślono, że [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej pismem z dnia 3 lutego 2016 r. znak: [...] wezwał odwołującego się do wskazania podstaw do uznania Spółki za stronę postępowania administracyjnego uprawnioną do realizacji i przestrzegania zapisów ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej. Odpowiadając na powyższe wezwanie odwołujący się przesłał jedynie wyciąg z księgi wieczystej, potwierdzający fakt, iż jest właścicielem budynku - okoliczność znaną uprzednio organowi I oraz II instancji. Źródłem interesu prawnego w sprawach dotyczących ochrony przeciwpożarowej są bowiem zasadniczo normy prawa materialnego, z których wynikają prawa do nieruchomości w tymże zakresie.
[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej stanął na stanowisku, że [...] Spółce Jawnej [...] w N. nie przysługuje status strony w niniejszym postępowaniu, w którym została wydana sporna decyzja. Interes prawny Spółki powinien się wyrażać w możliwości zastosowania w sprawie konkretnej normy prawa materialnego. Tymczasem zarzuty przedstawione w odwołaniu wskazują na interes faktyczny Spółki, która jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego.
Do organu odwoławczego należy obowiązek przeprowadzenia analizy, czy odwołanie pochodzi od strony, czy też od osoby niemającej tego statusu. Zgodnie, bowiem z art. 127 § 1 k.p.a. jedynie stronie przysługuje legitymacja do wniesienia odwołania i to na tym etapie winna mieć miejsce ta analiza. Konsekwencją braku przymiotu strony musiało być umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
Choć zakres niniejszego postępowania, w ramach którego oceniana jest wyłącznie kwestia przymiotu strony przez wnoszącą odwołanie, nie pozwala organowi odwoławczemu na przeprowadzenie oceny zasadności zarzutów odwołania to organ odwoławczy poinformował, że wskazany w § 16 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. nr 109, poz. 719) zakres niezgodności, może być jedynie wskazówką dla organu kontrolnego Państwowej Straży Pożarnej, by rozpoznać czy nie istnieje podstawa do stwierdzenia, że w budynku występują niezgodności techniczne, będące podstawą do stwierdzenia, że zagraża życiu ludzi. Naruszenie w budynku w/w przepisów nie jest obligatoryjnym stwierdzeniem zagrożenia w nim życia. Podkreślono, że każdorazowo decyzja ta jest podparta czynnościami oraz analizą konkretnego obiektu. Nie ma racji odwołujący się, iż wymienione w przytaczanym przepisie nieprawidłowości to zbiór zamknięty, a stwierdzenie danego uchybienia automatycznie kwalifikuje obiekt budowlany do budynków zagrażających życiu.
Na zakończenie stwierdzono, że argumentacja Odwołującej Spółki w kwestii nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności również rozmija się z obowiązującymi przepisami prawa, ponieważ zgodnie z art. 26 ust. 2 cyt. ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, tylko w przypadku stwierdzenia uchybień mogących powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru można ten rygor nadać.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Spółka "[...] spółka jawna [...] " w N. zarzucając jej:
• naruszenie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane oraz art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks Cywilny poprzez uznanie, że właściciel budynku, w którym istnieje obowiązek wykonania czynności, w tym robót budowlanych w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem w zakresie ochrony przeciwpożarowej nie jest stroną postępowania, jeżeli budynek ten jest przedmiotem umowy najmu, a najemca doprowadził do powstania stanu niezgodnego z prawem w zakresie ochrony przeciwpożarowej wbrew postanowieniom umowy najmu i bez zgody właściciela budynku,
• art. 3 ust. 2 ustawy o ochronie przeciwpożarowej oraz art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks Cywilny poprzez uznanie, że stroną i adresatem obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem w zakresie ochrony przeciwpożarowej może być wyłącznie najemca nie posiadający prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, natomiast przymiotu strony nie może mieć właściciel budynku,
• art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. U. UE. C. 2007.303.1) oraz art. 8 k.p.a. a więc prawa do dobrej administracji działającej w sposób bezstronny, fachowy, odbiurokratyzowany i budzący zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej, poprzez podejmowanie działań, które nie mogą usunąć występujący stan zagrożenia zdrowia lub życia ludzi - użytkowników budynków przy ul. [...] w K. w czasie, który zapewni skuteczną ochronę prawną dla użytkowników budynku hotelu funkcjonującego w budynku przy ul. [...] w K,
• art. 26 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej poprzez brak wstrzymania eksploatacji obiektu budowlanego - budynku hotelu pomimo, iż stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi,
• art. 26 ust. 2 o Państwowej Straży Pożarnej poprzez wyznaczenie rocznego terminu na realizację obowiązków, które winny podlegać natychmiastowemu wykonaniu
• naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zbyt skrótowe i ogólnikowe sformułowanie uzasadnienia decyzji administracyjnej.
Na podstawie tych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzja organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Straży Pożarnej w K. wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (por. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.".
Kontrolując zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia powyższych zasad, Sąd doszedł do przekonania, że zarzuty skargi są zasadne, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w szczególności art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. Nr 30, poz. 168) oraz art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 127 § 1 k.p.a.
Stosownie do art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Interes prawny uprawniający do udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony (art. 28 k.p.a.) musi znajdować oparcie w przepisach prawa materialnego. Interes prawny wyrażać się winien w możliwości zastosowania normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji konkretnego podmiotu prawa. Nie może być on jedynie potencjalny. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreślany jest realny i aktualny charakter interesu prawnego wynikający z zastosowania konkretnej normy prawnej.
Właściciel budynku, w którym istnieje obowiązek wykonania czynności, w tym robót budowlanych w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem w zakresie ochrony przeciwpożarowej ma interes prawny wynikający bezpośrednio z art. 140 prawa cywilnego. Interes ten wynika bezpośrednio ze sfery praw i obowiązków właścicielskich, których granice wyznacza całokształt obowiązującego ustawodawstwa. Mogą to być zarówno przepisy prawa cywilnego, ale przede wszystkim prawa administracyjnego w tym przepisy prawa budowlanego oraz przepisy o ochronie przeciwpożarowej. Na podstawie tych przepisów organ administracji powinien dokonać konkretyzacji uprawnienia lub obowiązku.
Spółka jawna "[...] Spółka [...]" w N. , jako właściciel nieruchomości zabudowanej budynkiem zlokalizowanym przy ul. [...] w K. aktualnie wykorzystywanego na prowadzenie Hotelu [...] posiada interes prawny do występowania w charakterze uczestnika w postępowaniu dotyczącym obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej tego budynku co wynika z konkretnych przepisów prawa materialnego i bezpośrednio wpływa na sferę prawną tego podmiotu.
Zgodnie z Art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej - Właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany:
1) przestrzegać przeciwpożarowych wymagań techniczno-budowlanych, instalacyjnych i technologicznych;
2) wyposażyć budynek, obiekt budowlany lub teren w wymagane urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice;
3) zapewnić konserwację oraz naprawy urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic w sposób gwarantujący ich sprawne i niezawodne funkcjonowanie;
4) zapewnić osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub na terenie, bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji;
5) przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej;
6) zapoznać pracowników z przepisami przeciwpożarowymi;
7) ustalić sposoby postępowania na wypadek powstania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia.
1a. Odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w ust. 1, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje - w całości lub w części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W przypadku, gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem.
Jednocześnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r o ochronie przeciwpożarowej oraz art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane oraz art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks Cywilny wynikają kolejne prawa i obowiązki właściciela budynku.
Właściciel, zarządca lub użytkownik budynku, obiektu lub terenu, a także podmioty, o których mowa w ust 1 (inne osoby korzystające), ponoszą odpowiedzialność za naruszenie przepisów przeciwpożarowych, w trybie i na zasadach określonych w innych przepisach ( art. 3 ust 2 ustawy o ochronie przeciwpożarowej).
Ustawa o ochronie przeciwpożarowej stanowi wprost w art. 3 ust 2 o obowiązkach właściciela budynku związanych za naruszeniem przepisów przeciwpożarowych i związanej z tym samodzielnej odpowiedzialności. Przepis art. 3 ust 1 a mówi natomiast o odpowiedzialności za realizację obowiązków przeciwpożarowych jeszcze innych podmiotów, które korzystają z budynku stosownie do ust 1 tego przepisu na podstawie zawartej umowy najmu bądź w związku z faktycznym władaniem budynkiem. Te inne osoby mogą być adresatem decyzji administracyjnych związanych z wykonaniem obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej jednak uczestnikiem takiego postępowania na prawach strony powinien być właściciel nieruchomości , której dotyczy decyzja. Czym innym bowiem jest realizacja obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej , która ma charakter faktycznego działania a czym innym szeroka odpowiedzialność właściciela za naruszenie przepisów przeciwpożarowych. Najemca nieruchomości wykonuje swoje uprawnienia wynikające z umowy najmu na nieruchomości jednak to właściciel ponosi szeroką i surową odpowiedzialność za sprzeczne z prawem i zawartą umową działania najemcy.
Z przepisów ogólnych kodeksu cywilnego dotyczących najmu wynika obowiązek wynajmującego utrzymania rzeczy w stanie przydatnym do umówionego użytku przez czas trwania najmu ( art. 662 k.c.) a stosownie do art. 667 § 2 k.c. jeżeli najemca używa rzeczy w sposób sprzeczny z umową lub przeznaczeniem rzeczy i mimo upomnienia nie przestaje jej używać w taki sposób albo gdy rzecz zaniedbuje do tego stopnia, że zostaje ona narażona na utratę lub uszkodzenie, wynajmujący może wypowiedzieć najem bez zachowania terminów wypowiedzenia.
Trafnie wobec tego zauważa skarżąca, że jeżeli budynek jest przedmiotem umowy najmu, a najemca doprowadził do powstania stanu niezgodnego z prawem w zakresie ochrony przeciwpożarowej wbrew postanowieniom umowy najmu i bez zgody właściciela budynku to właściciel powinien zareagować na tą niezgodną z prawem sytuację, która dotyczy bezpośrednio rzeczy oddanej w najem i może doprowadzić do rozwiązania umowy najmu.
Właściciela obciąża obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i kontroli tego stanu technicznego zgodnie z wymogami przepisów budowlanych. Stosownie do art. 61 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. . Prawo budowlane ( tekst jednol. Dz. U. z 2013 r , poz. 1409 z póżn. zm.) właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami o których mowa w art. 5 ust 2 ( pkt 1); zapewnić dochowując należytej staranności , bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziałujących na obiekt , związanych z działaniem człowieka lub sił natury , takich jak : wyładowania atmosferyczne , wstrząsy sejsmiczne , silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, usuwiska ziemi , zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych , pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.
Brak działania w tym względzie może skutkować odpowiedzialnością cywilną lub karną. Stosownie do art. 91 a ustawy prawo budowlane : Kto nie spełnia określonego w art. 61, obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym, użytkuje obiekt w sposób niezgodny z przepisami lub nie zapewnia bezpieczeństwa użytkowania obiektu budowlanego, podlega grzywnie nie mniejszej niż 100 stawek dziennych, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
Zawarta umowa najmu dotycząca używania budynku przy ul. [...] w K. z dnia 10 czerwca 2014 r w tym względzie nie przenosi tej odpowiedzialności wynajmującego właściciela na najemcę.
Wszystkie naprowadzone motywy sprawiły, że orzeczono jak w sentencji wyroku na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm).
O kosztach postepowania orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło