II SA/Kr 574/19

WyrokWSA w Krakowie2019-09-27

Skład orzekający: Jacek Bursa, Magda Froncisz, Tadeusz Kiełkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy likwidacja rowu (bruzdy) na własnej działce, spowodowana orką, stanowi zmianę stanu wody na gruncie ze szkodą dla działki sąsiedniej, uzasadniającą nakaz przywrócenia stanu poprzedniego?
Ratio decidendi
Likwidacja rowu lub bruzdy na własnej działce, nawet jeśli nastąpiła w wyniku prac rolnych (orki), może stanowić zmianę stanu wody na gruncie, która ze szkodą dla działek sąsiednich uzasadnia nakaz przywrócenia stanu poprzedniego. Kluczowe jest ustalenie, czy taka zmiana faktycznie nastąpiła i czy spowodowała szkodę, co powinno być oparte na dowodach, w tym opinii biegłych.
Stan faktyczny
Wójt Gminy nakazał właścicielom działki przywrócenie stanu poprzedniego poprzez likwidację rowu biegnącego wzdłuż działki i przywrócenie pierwotnego odpływu wód, argumentując, że właściciel działki sąsiedniej (Gmina) ponosi szkodę w wyniku zalewania jej nieruchomości. Skarżący twierdzili, że zmiana stanu wody nie nastąpiła z ich winy, lecz z powodu zaniedbań sąsiadów i wadliwego wykonania infrastruktury wodnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta i nakazało przywrócenie stanu poprzedniego, wskazując na opinię biegłych potwierdzającą zmianę kierunku odpływu wód i szkodę dla działki sąsiedniej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę właścicieli działki.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant: starszy sekr. sądowy Beata Stefańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2019 r. sprawy ze skargi E. D. i H. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 marca 2019 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie skargę oddala. Wójt Gminy Ż. decyzją z dnia 28 grudnia 2018r., znak: [...] nałożył na właścicieli działki numer [...] H. i E. D. obowiązek przywrócenie stanu poprzedniego tj. likwidację rowu (bruzdy) o długości 400 metrów biegnącego wzdłuż działki numer [...] w miejscowości R. i przywrócenie pierwotnego odpływu wód na działce numer [...] w miejscowości R. oraz zapewnienie ciągłości rowu wzdłuż całej działki numer [...]. W uzasadnieniu podano, iż Gmina L. M. wniosła o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zmiany stanu wody na gruncie dokonanej przez E. D. na działce nr [...] położonej w R. ze szkodą dla nieruchomości stanowiącej własność Gminy L. M. oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...]. Zmiana stanu wody na gruncie polega na tym, że E. D. zlikwidował rów biegnący w poprzek własnej działki nr [...], na przedłużeniu rowu biegnącego po działce nr [...] własności E. i J. G., oraz wykonał rowek (tzw. "wodnicę") wzdłuż własnej działki nr [...] na długości ok. 470 m i skierował całą wodę z tej "wodnicy" na działkę drogową nr [...] stanowiącą własność Gminy L. M., powodując jej zalewanie. Wójt Gminy wyjaśnił nadto, że próby ugodowego załatwienia sprawy i nakłonienia E. D. do przywrócenia poprzedniego stanu przez wykonanie rowu w poprzek działki nr [...] nie przyniosły rezultatu, w związku z czym wnosi o wszczęcie postępowania na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2017r. póz. 1121) i nakazanie H. i E. D. - właścicielom działki nr [...] w R. - przywrócenie stanu wody na działce nr [...] do stanu poprzedniego. Do wniosku załączona została mapa i dokumentacja fotograficzna obrazująca sporny teren. W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 17 listopada 2017r. z udziałem pełnomocników Gminy L. M., udziałem E. i H. D. ustalono, iż działka nr [...] to działka użytkowana rolniczo (o powierzchni 1,75 ha), a działka nr [...] (o powierzchni 0,0553 ha) stanowi drogę gruntową. Działka drogowa nr [...] sąsiaduje od strony wschodniej z działką nr [...] i działką nr [...]. Powyżej przebiega działka drogowa nr [...], prostopadła do działki nr [...]. Podczas oględzin dało się zauważyć, że wody opadowe, które napływają od strony zachodniej, trafiają do rowu, który biegnie wzdłuż południowej granicy w/w drogi i odprowadzane są na wschód do istniejącego przepustu betonowego. Następnie rowem przecinającym działkę nr [...] odprowadzane są w kierunku północnym tj. do granicy działki nr [...], gdzie następuje wypływ wód. W trakcie oględzin uzyskano informację od pracowników Gminy L. M. o posiadaniu przez Gminę dokumentów w postaci zeznań świadków (D. P., W. T. i J. T.), potwierdzających fakt zlikwidowania przez E. D. rowu w poprzek działki nr [...]. Ze sporządzonej w kwietniu 2018r. przez mgr. inż. J. L. i mgr inż. M. O. "Opinii w sprawie zakłócenia stosunków wodnych w miejscowości R. dotyczących zmiany stanu wody na działce nr [...] ze szkodą dla działki nr [...]" wynika, że wody opadowe, które spływały po zboczu nachylonym w kierunku północno - wschodnim w naturalny sposób napływały w stronę działki nr [...]. Elementem warunkującym swobodny przepływ wód w tym kierunku jest i była biegnąca nad działkami nr [...] działka drogowa nr [...] (stanowiąca dojazd do pól uprawnych) i wykonane wzdłuż niej rowy odwadniające - obecnie zaniedbane i zarośnięte. Wody dopływające do rowu od strony zachodniej odprowadzane były w kierunku wschodnim - do zlokalizowanego w środkowej części drogi (działki nr [...]) przepustu betonowego, którym przeprowadzono je pod w/w działką [...] na stronę północną tj. na działkę nr [...]. Wody wypływające z przepustu prowadzone były następnie w kierunku północnym rowem/bruzdą terenową, biegnącą w poprzek działki nr [...], aż do granicy działki nr [...]. Według relacji części świadków (D. P., J. T., W. T.), wypływ wód prowadzonych rowem przez działkę nr [...] następował do biegnącego w poprzek działki nr [...] rowu/bruzdy terenowej, którym wody odprowadzone były dalej na północ, do zlokalizowanego przy drodze gminnej (nr [...]) jaru, następnie przepustem pod tą drogą odpływały zgodnie z naturalnym nachyleniem terenu w kierunku cieku bez nazwy. Inni świadkowie tj. M. D. oraz A. M., twierdzą, że rowu/bruzdy biegnącej w poprzek działki nr [...] nigdy nie było. Materiałem dokumentującym pierwotne ukształtowanie terenu i sposób jego zagospodarowania są zdjęcia satelitarne, które wykonane zostały w latach 1996 - 2015. Na ich podstawie można określić kierunek przepływu wody opadowych w obrębie działki nr [...], które napływały rowem biegnącym w poprzek zlokalizowanej powyżej działki nr [...]. Na wszystkich zdjęciach (poza zdjęciem nr 1) rów biegnący w poprzek działki nr [...] jest wyraźnie widoczny. Wyraźnie widoczne są również ślady erozji wodnej o charakterze liniowym przebiegające w poprzek działki nr [...] - od zakończenia rowu biegnącego w poprzek działki [...] w kierunku północnym, w stronę zlokalizowanego poniżej jaru i drogi gminnej. Ślady te jednoznacznie świadczą o tym, że wody opadowe i roztopowe, które dopływały do działki nr [...] za pośrednictwem przepustu pod działką nr [...], a następnie rowu biegnącego w poprzek działki nr [...] odpływały w kierunku północnym. Wody opadowe i roztopowe, które napływały na działkę drogową nr [...] na wschód od opisywanego powyżej przepustu betonowego przejmowane były przez rowy/zagłębienia/ lub wpływały do powstałych w w/w działce kolein i zgodnie ze spadkiem drogi dopływały na wschód w kierunku działki nr [...] - stanowiącej przedłużenie działki nr [...]. Koresponduje to z treścią zeznań świadków D. P., J. T. i W. T.. W aktualnym stanie faktycznym sprawy wody opadowe spływające w kierunku północno -wschodnim od strony szczytu wzniesienia, na którym znajduje się opiniowany teren, napływają na przecinającą działkę drogową nr [...]. Wody opadowe, które napływają od strony zachodniej trafiają do rowu, który biegnie wzdłuż południowej granicy drogi i odprowadzane są na wschód do istniejącego przepustu betonowego. Następnie rowem przecinającym działkę nr [...] odprowadzane w kierunku północnym tj. do granicy działki nr [...], gdzie następuje wypływ wód. Wody opadowe i roztopowe, które napływały na działkę drogową nr [...] na wschód od przepustu ujmowane są przez biegnące wzdłuż tej działki rowy/zagłębienia lub wypływają do kolein i zgodnie z nachyleniem drogi odpływały w kierunku działki nr [...] tj. na wschód. Wody, które trafiły do rowu biegnącego wzdłuż południowej granicy działki nr [...] przeprowadzone są pod nią na stronę północną za pośrednictwem przepustu betonowego i dalej wzdłuż działek nr [...], i [...] odpływają na północ do kolejnego przepustu pod działką nr [...]. Za przepustem prowadzone są rowem w działce numer [...] do przepustu pod drogą gminną. Wypływ z w/w przepustu następuje na działkę numer [...]. Na przeważającej części odcinka pomiędzy jednym przepustem, a przepustem pod drogą gminną, wody płyną w rowach ziemnych. Jedynie na wysokości działki nr [...] brak jest rowu bruzdy i wody płyną w sposób niekontrolowany, pogłębiając i wymywając zagłębienia i koryta erozyjne powstałe w obrębie działki nr [...] w wyniku erozji wodnej. Wypracowanie opinii przez [...] Przedsiębiorstwo Geologiczne miało na celu m.in. ocenę czy zmiana ukształtowania terenu na działce [...] miała wpływ na zmianę stosunków wodnych na działce sąsiedniej o numerze ewidencyjnym nr [...]. Na podstawie opinii [...] Przedsiębiorstwa Geologicznego z kwietnia 2018 r. ustalono, że w wyniku zmian ukształtowania terenu działki nr [...] poprzez wykonanie rowu/bruzdy o głębokości od 0,2 do 0,4 m, długości około 400 m, spadku i= 4% wzdłuż granicy działek nr [...] doszło do zakłócenia stosunków wodnych polegającego na zmianie kierunku odpływu wód opadowych i roztopowych z kierunku północnego na wschodni - w stronę działki nr [...]. W wyniku tej zmiany ukształtowania dochodzi do zalewania działki nr [...], wypłukiwania gruntu, powstawania w jej obrębie zagłębień i bruzd erozyjnych. Dla obrazowego przedstawienia sytuacji jak zmieniła się ilość wód, które w wyniku zmiany ukształtowania terenu i kierunku ich odpływu dopływają do działki nr [...], opiniodawca przedstawił obliczenia ilości wód opadowych napływających na w/w teren przed i po zmianie kierunku odpływu wód opadowych i roztopowych (obliczenia w opinii [...] Przedsiębiorstwa Geologicznego). Opinia stwierdza jednoznacznie, że główną przyczyną powstania przedmiotowego problemu jest wykonanie rowu/bruzdy wzdłuż działki nr [...], a co za tym idzie zmiana natężenia i kierunku odpływu wód opadowych i roztopowych, które na nią napływają. Skutkuje to zalewaniem terenu działki nr [...] i powstaniem erozji w jej obrębie. Zdaniem organu l instancji tak określony obowiązek znajduje oparcie w wydanej w sprawie opinii stwierdzającej, że właściciele działki nr [...] powinni wykonać rów/bruzdę na odcinku: "wypływ wód prowadzonych rowem przecinającym działkę nr [...] - jar zlokalizowanego przy drodze gminnej (dz. nr [...]), co pozwoli na przywrócenie pierwotnego kierunku odpływu oraz ukierunkowanie spływu w sposób liniowy, a co za tym idzie na ograniczenie powstania zjawisk erozyjnych. Z decyzją tą nie zgodzili się E. i H. D., wnosząc odwołanie i zarzucając: - rażące naruszenie art. 107 § 1 pkt 5 kpa poprzez wydanie decyzji, której rozstrzygnięcie jest sformułowane w sposób nieprecyzyjny, budzący wątpliwości oraz uniemożliwiające wykonanie decyzji, - rażące naruszenie art. 107 § 1 pkt. 6 kpa poprzez brak uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji, - art. 8 kpa, 77 kpa oraz 80 kpa polegające na tym, że organ administracyjny w sposób dowolny ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności zeznania świadków M. D. i A. M. odmawiając im waloru wiarygodności, ze względu na przyjętą przez organ administracyjny "zasadę domniemania stronniczości i przychylności stronie", której brak jest w obowiązujących przepisach prawa, - art. 81a § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie pomimo, iż w sprawie zaistniały poważne wątpliwości co do stanu faktycznego, których nie udało się rozstrzygnąć, - art. 29 ustawy prawo wodne poprzez przyjęcie, że właściciele działek nr [...] swoim działaniem zmienili stanu wód na gruncie, tj. na działce nr [...], co w konsekwencji doprowadziło do zalewnia działki nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 28 marca 2019r. Sygn. akt: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 29 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. póz. 1121) w zw. z art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. póz. 1566), uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i nakazało właścicielom działki numer [...] w miejscowości R., gmina L. M. H. i E. małż. D. , przywrócenie stanu poprzedniego tj. likwidację rowu (bruzdy) o długości ok. 400 metrów biegnącego po działce nr [...] w R. , wzdłuż granicy działki numer [...], a konsekwencji przywrócenie pierwotnego kierunku odpływu wód po działce nr [...] w R. tj. odpływu w kierunku północnym. W uzasadnieniu wskazano, że kluczowy dowód w sprawie stanowi sporządzona w kwietniu 2018r. na zlecenie Wójta Gminy Ż. "Opinia w sprawie zakłócenia stosunków wodnych dotycząca zmiany stanu wody na działce nr [...] ze szkodą dla działki nr [...]". Biegli z [...] Przedsiębiorstwa Geologicznego, opierając się na zdjęciach satelitarnych pochodzących z portalu "[...] Infrastruktura Informacji Przestrzennej", stwierdzili, że na ich podstawie nie można jednoznacznie stwierdzić, czy w poprzek działki nr [...] przebiegał rów/bruzda czy też nie. "Można natomiast na ich postawie określić kierunek przepływu wód opadowych w obrębie działki [...], które napływały rowem biegnącym w poprzek zlokalizowanej powyżej działki nr [...]. Na wszystkich zdjęciach (poza zdjęciem nr, 1 na którym działki nr [...] porastało zboże, w związku z czym, nie można z niego zbyt wiele wnioskować) rów biegnący w poprzek działki nr [...] jest wyraźnie widoczny. Wyraźnie widoczne są również ślady erozji wodnej o charakterze liniowym (które mogły być bruzdą/rowem) przebiegające w poprzek działki nr [...] - od zakończenia rowu biegnącego w poprzek działki [...], w kierunku północnym, tj. w stronę zlokalizowanego poniżej jaru i drogi gminnej. Ślady te jednoznacznie świadczą o tym, że wody opadowe i roztopowe, które dopływały do działki nr [...] za pośrednictwem przepustu pod działką nr [...], a następnie rowu biegnącego w poprzek działki nr [...], odpływały w kierunku północnym. Wody opadowe i roztopowe, które napływały na działkę drogową nr [...] na wschód od przepustu betonowego przejmowane były przez rowy/zagłębienia (biegnące wzdłuż tej działki) lub wpływały do powstałych w ww. działce kolein i zgodnie ze spadkiem drogi odpływały na wschód w kierunku działki nr [...] - stanowiącej przedłużenie działki nr [...]. Wody, które trafiały do rowu biegnącego wzdłuż południowej granicy działki nr [...] (na wysokości działki nr [...]) przeprowadzane były pod nią na stronę północną za pośrednictwem istniejącego przepustu betonowego (na wysokości załamania działki nr [...]) i dalej wzdłuż działek nr [...] odpływały na północ do przepustu pod drogą gminną nr [...]. Taki kierunek odpływu wód opadowych w tym rejonie potwierdza sposób wykonania ww. przepustu, a w szczególności jego północne ukierunkowanie. Część wód opadowych i roztopowych, które płynęły koleinami w działce [...] i dalej nr [...] oraz wód, które nie mieściły się w opisywanym powyżej przepuście pod działką drogową nr [...], wypływała na utwardzoną część działki nr [...] (dojazd do pół uprawnych) i zgodnie z naturalnym ukształtowaniem terenu w tym miejscu odpływała wzdłuż niej na wschód. Część wód odpływała na północ, wzdłuż działki [...] - w kierunku przepustu pod drogą gminną (dz. nr [...]). Pozostałe wody opadowe z terenu znajdującego się poniżej działki nr [...] tj. działki nr [...] spływały zgodnie z naturalnym kierunkiem spływu wód tj. w kierunku północno - wschodnim". Obecnie natomiast - jak stwierdzili powołani w sprawie biegli - "w wyniku zmiany ukształtowania terenu działki numer [...] poprzez wykonanie rowu/bruzdy o głębokości od 0,2-0,4 m, długości około 400 m i spadku 4%, wzdłuż granicy działek [...] doszło do zakłócenia stosunków wodnych polegającego na zmianie kierunku odpływu wód opadowych i roztopowych z kierunku północnego na wschodni - tj. w stronę działki drogowej nr [...]. W wyniku tej zmiany dochodzi do zalewania działki nr [...], wypłukiwania gruntu, powstawania w jej obrębie zagłębień i bruzd erozyjnych. Na działkę nr [...] poza wodą opadową i roztopową, która dopływa rowem/bruzdą od strony działki nr [...], dopływa do również woda opadowa prowadzona drugim przepustem oraz wody opadowe z części działek bezpośrednio do niej przylegających (dz. nr [...]) - zgodnie z naturalnym ukształtowaniem terenu. Dla obrazowego przedstawienia sytuacji jak zmieniła się ilość wód, które w wyniku zmiany ukształtowania terenu (i kierunku ich odpływu) dopływają do działki nr [...], na karcie 19 opinii przedstawiono obliczenia ilości wód opadowych napływających na ww. teren przed i po zmianie kierunku odpływu wód opadowych i roztopowych ze zlewni oznaczonych jako: Z1, 72, Z3, i Z4. Z przedstawionych obliczeń wynika, że w następstwie wykazanej zmiany kierunku odpływu wód opadowych, ilość wód napływających na działkę [...] zwiększyła się z 24,3 dm3/s do 63,7 dm3/s, czyli ponad 2,5 krotnie. Tak duży wzrost ilości dopływających wód ma bardzo duży wpływ na zachodzące procesy erozyjne i degradację terenu działki nr [...]. Podsumowując, zdaniem autorów sporządzonej w sprawie opinii, główną przyczyną szkodliwej dla działki numer [...] w R. zmiany stosunków wodnych jest wykonanie rowu/bruzdy wzdłuż działki nr [...], a co za tym idzie zmiana natężenia i kierunku odpływu wód opadowych i roztopowych, które na nią napływają. Skutkuje to zalewaniem terenu działki nr [...] i powstawaniem erozji wodnej w jej obrębie. Wprawdzie do protokołu sporządzonego z wizji lokalnej w dniu 16.04.2018 r. E. D. przyznał, że bruzda biegnąca wzdłuż działek nr [...], w wyniku której doszło do zmiany kierunku odpływu z działki nr [...], nie powstała celowo lecz w wyniku prowadzenia prac związanych z uprawą roli (orką), nie zmienia to jednak faktu, że E. D. zobligowany powinien zostać do likwidacji powstałego w ten sposób rowu/bruzdy długości ok. 400 m i przywrócenia pierwotnego kierunku odpływu wód na jego działce tj. odpływy w kierunku północnym. Równocześnie biegli zaznaczyli, że właściciele działki nr [...] powinni rozważyć wykonanie rowu - bruzdy na odcinku: wypływ wód prowadzonych rowem przecinającym działkę nr [...] - jar zlokalizowany przy drodze gminnej (dz. nr [...]), co pozwoli na przywrócenie pierwotnego kierunku odpływu oraz ukierunkowanie spływu w sposób liniowy, a co za tym idzie ograniczenie powstawania zjawisk erozyjnych w obrębie własnej działki. W ocenie Kolegium przywołane wyżej twierdzenia autorów sporządzonej na użytek rozpoznawanej sprawy opinii są jasne w wywodach, logicznie umotywowane, stanowcze i konsekwentne, a zatem zasługujące na uwzględnienie i mogące stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie. Pomimo powyższej konstatacji, w ocenie składu orzekającego Kolegium, zaskarżona decyzja wymaga uchylenia. Zdaniem Kolegium rozstrzygnięcie w sprawie ograniczyć należy do nakazania właścicielom działki numer [...] w miejscowości R. (H. i E. małż. D. ), przywrócenie stanu poprzedniego tj. likwidację rowu (bruzdy) o długości około 400 metrów biegnącego po działce nr [...], wzdłuż granicy działki numer [...] w R. , a konsekwencji przywrócenie pierwotnego kierunku odpływu wód po działce nr [...] w R. tj. odpływu w kierunku północnym. Jak bowiem ustalono w toku przeprowadzonego postępowania nie można jednoznacznie stwierdzić, czy w poprzek działki nr [...] przebiegał rów/bruzda czy też woda odprowadzana była naturalnym zagłębieniem przebiegającym w poprzek działki nr [...], począwszy od zakończenia rowu biegnącego w poprzek działki [...], w kierunku północnym, tj. w stronę zlokalizowanego poniżej jaru i drogi gminnej. Jak to natomiast wyjaśnili biegli właściciele działki nr [...] powinni we własnym interesie rozważyć wykonanie rowu - bruzdy na odcinku: wypływ wód prowadzonych rowem przecinającym działkę nr [...] - jar zlokalizowany przy drodze gminnej (dz. nr [...]), co pozwoli na przywrócenie pierwotnego kierunku odpływu oraz ukierunkowanie spływu w sposób liniowy, a co za tym idzie ograniczenie powstawania zjawisk erozyjnych w obrębie będącej Ich własnością działki. Nadto brak jest podstaw, aby w prowadzonym postępowaniu rozstrzygać w przedmiocie rowu biegnącego wzdłuż działki numer [...] (będącej własnością Gminy L. M.) oraz obciążać obowiązkiem zapewnienia ciągłości rowu wzdłuż całej działki drogowej nr [...] w R. , właścicieli działki nr [...] (tj. H. i E. D.). W tym też zakresie zarzuty odwołania zasługują na uwzględnienie. Odnosząc się do pozostałych zarzutów zdaniem Kolegium, poddana kontroli instancyjnej decyzja Wójta Gminy Ż. posiada uzasadnienie prawne.Za niezasadny Kolegium uznaje również zarzut dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowy, a w szczególności zeznań świadków M. D. i A. M.. Zeznania A. M. i M. D. (tj. syna i córki E. i H. D.), w części wskazującej, iż w poprzek działki nr [...] nie było rowu odprowadzającego wodę - nie zasługują na uwzględnienie. Zeznaniom tym w tej części przeczą zresztą uznane za wiarygodne ustalenia opinii [...] Przedsiębiorstwa Geologicznego oraz przywołane już wyżej stwierdzenie E. D., który w trakcie wizji przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2018r. przyznał, że bruzda biegnąca wzdłuż działek nr [...], powstała podczas prac związanych z uprawą tj. zaoraniem gruntu. Wbrew twierdzeniom odwołania ustalenia faktyczne w rozpoznawanej sprawie zasadniczo oparte zostały nie na wyjaśnieniach nieobiektywnych, skonfliktowanych stron. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyli E. i H. D. zarzucając naruszenie: a) art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1121) w zw. z art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz.U. z. 2017 r. poz. 1566 ze zm.), poprzez jego błędną zastosowanie i uznanie, że w wyniku zmiany ukształtowania terenu działki numer [...] nastąpiła zmiana i zakłócenie stosunków wodnych polegające na zmianie kierunku odpływu wód opadowych i roztopowych z kierunku północnego na wschodni - tj. w stronę działki drogowej nr [...] pomimo ustaleń faktycznych z których wynika iż takie zjawisko wynika z niedrożności przepustów wodnych i odpływów na obszarze nieruchomości przylegających do działki numer [...]. a w konsekwencji, niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, tj. wadliwe rozstrzygnięcie i błędne nakazanie właścicielom działki numer [...] przywrócenie stanu poprzedniego tj. likwidację rowu (bruzdy) o długości ok. 400 metrów biegnącego po działce nr [...] w R. , wzdłuż granicy działki numer [...], a konsekwencji przywrócenie pierwotnego kierunku odpływu wód po działce nr [...] w R. tj. odpływu w kierunku północnym; b) art. 8 kpa, 77 kpa oraz 80 kpa w zw. z art.. 138 § 1 pkt.2 kpa tj. nieuwzględnienie zarzutu naruszenia prawa procesowego przez organ I instancji tj. polegającego na tym, że organ administracyjny I instancji w sposób dowolny ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności zeznania świadków M. D. i A. M. odmawiając im waloru wiarygodności, ze względu na przyjętą przez organ administracyjny "zasadę domniemania stronniczości i przychylności stronie", której brak jest w obowiązujących przepisach prawa, c) art. 81 a § 1 kpa w zw. z art.. 138 § 1 pkt.2 kpa tj. nieuwzględnienie zarzutu naruszenia prawa procesowego przez organ I instancji tj. poprzez jego niezastosowanie pomimo, iż w sprawie zaistniały poważne wątpliwości co do stanu faktycznego, których nie udało się rozstrzygnąć, d) art. 62 kpa w zw. z art. 138 § 1 ust.2 tj. nieuwzględnienie zarzutu naruszenia prawa procesowego przez organ I instancji tj. odmowę wszczęcia i prowadzenia postępowania o naruszenie stosunków wodnych przez właścicieli nieruchomości okolicznych, tj. działek [...], [...], [...], [...] [...] położonych w tej samej miejscowości, w szczególności zaś odmowy prowadzenia łącznego postępowania niniejszej sprawy ze sprawą [...] e) art. 77 § 3 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt.2 tj. nieuwzględnienie zarzutu naruszenia prawa procesowego w zakresie braku wszechstronnego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego i jego analizy w uzasadnieniu wydanej decyzji w zakresie, w jakim organ I zaniechał ustalenia jaki był pierwotny przebieg i ukierunkowanie spływu wody nie tylko na działce nr [...], ale także na działkach sąsiednich, a co za tym idzie braku wyjaśnienia, czy dokonanie prac, i jaki ich zakres, nie tylko na działce nr [...] ale i gruntach okolicznych, faktycznie poprawi tak sposób spływu wody jak i zniweluje jego rzekomo negatywny wpływ na działkę nr [...]. W przekonaniu Skarżących materiał dowodowy nie pozwala bezwzględnie stwierdzić spełnienia każdej z tych przesłanek, w szczególności zaś z okoliczności faktycznych sprawie wiemy, że to nie Skarżący dokonali zmiany stanu wody na swoim gruncie ale było to związane z zaburzeniem gospodarki wodnej na obszarze przylegających działek, a nie sposób stwierdzić iż gdyby zostały wykonane prace nakazane przez organ I i II instancji, to stan ’ wody na działce tak Skarżących jak i sąsiedniej uległby znaczącej zmianie. Organ I instancji zaniechał, a organ II instancji to zaniechanie usankcjonował, zbadania, poprzez rozszerzenie postępowania o właścicieli działek nr [...] i wezwanie ich do udziału w niniejszym postępowaniu, jaki wpływ na stosunki wodne na działce tak Skarżących jak i właścicieli działki nr [...] mają działania właścicieli działek sąsiednich. Brak przeprowadzenia postępowania dowodowego na tę właśnie okoliczność skutkował poważnymi lukami w zbadaniu sytuacji faktycznej na gruncie w okolicy objętej stosunkami wodnymi badanymi w niniejszym postępowaniu, a przede wszystkim nie ustalono jakie zaniedbania właścicieli powyższych działek (o których wspomnieli biegli w swojej opinii) przyczyniły się do zalewania działki nr [...]. Z tego samego względu celowym i koniecznym w świetle art. 62 kpa było połączenie sprawy [...] która toczyła się przed Wójtem Gminy L. M. z niniejszą sprawą. Obie sprawy dotyczyły tej samej kwestii to jest zakłócenia stosunków wodnych przez właściciela działki nr [...]. Połączenie tych dwóch spraw było o tyle istotne, że pomimo iż ich przedmiot jest zbieżny to wydane w sprawie opinie zawierają odmienne końcowe wnioski. Nie są zasadnymi rozważania tak organu I jak i II instancji gdzie stwierdzono iż brak jest przesłanek do zastosowania art. 62 kpa we wspomnianych sprawach, albowiem roszczenia i wnioski stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i jest dla nich właściwy ten sam organ administracji publicznej (w niniejszej sprawie właściwym był ten sam organ, tj. wójt gminy L., wyłącznie ze względu na konieczność wyłączenia się organu sprawa została przekazana do wójta gminy Ż.). Brak połączenia spraw która zasadniczo dotyczą stosunków wodnych na tym samym obszarze mogło doprowadzić do ustalenia sprzecznych stanów faktycznych a nawet wydania dwóch decyzji dotyczących tego samego przedmiotu a nakładających na stronę różne obowiązki. Dodatkowo organ administracyjny nie dał wiary świadkom M. D. i A. M., gdyż według organu administracyjnego w/w świadkowie są dziećmi skarżącego, a zatem w sprawie domniemano u świadków stronniczości i przychylności stronie. Taka ocena dowodów pozbawiona jest uzasadnienia logicznego, szczególnie wobec faktu, że ani organ I ani II instancji nie poczynił ustaleń faktycznych co do przebiegu spływów wodnych w przeszłości ani też wpływu prac wykonanych przez sąsiadów Skarżących tak na ilość wód spływających do ich działki ani też ich kierunek. Wg skarżących brak właściwego użytkowania przez właścicieli sąsiednich działek, jak również przez gminę doprowadził do częściowego zaniku tych rowów, a częściowo do ich zachwaszczenia i zanieczyszczenia. Powyższe działania skutkują brakiem należytego odpływu wód z pół. Tymczasem organ administracyjny pominął te zeznania dając wiarę właścicielom sąsiednich działek którzy są mocno skonfliktowani ze skarżącymi. Powyższy zarzut, sformułowany w odwołaniu od decyzji organu I instancji, nie został w zasadzie rozważony przez organ II instancji, a tym samym przeniknął do postępowania odwoławczego i został powielony. Skarżący podnosi, że podobne nastawienie do świadków przedstawionych przez Skarżących znalazło się w opinii biegłego hydrologa powołanego w niniejszej sprawie - biegła oparła swoje konkluzję wyłącznie na zeznaniach świadków - sąsiadów skarżącego, którzy są mocno skonfliktowani ze skarżącymi. I w tym wypadku biegła w żaden sposób nie wyjaśniła powodu nie wzięcia pod uwagę zeznań świadków A. M. i M. D.. Samo stwierdzenie, że zeznania te nie mają znaczenia dla sprawy z pewnością takiego uzasadnienia nie stanowi, szczególnie, że w/w świadkowie zeznawali na temat sprawy, przywołując konkretne fakty. Tymczasem zeznania na których bezkrytycznie oparł się biegły w swojej opinii (która stała się podstawą do wydania zaskarżonej decyzji) są wynikiem tylko i wyłącznie konfliktu, który istnieje pomiędzy sąsiadami. Organ II instancji nie wziął pod uwagę uzasadnionych zastrzeżeń i oświadczeń Skarżących iż, w niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że nastąpiła zmiana stosunków wodnych, jednak z pewnością nie w wyniku działań E. D. a w wyniku działań właścicieli sąsiednich działek, tj. właścicieli działek nr [...], [...], [...]. Jak zauważył wykonawca w swojej opinii "rowy wzdłuż dróg (dz. [...]) nie są odpowiednio utrzymywane, co utrudnia odpływ wód opadowych z analizowanego obszaru i jest dodatkowym czynnikiem powodującym rozlewanie się wód na działkach będących w zasięgu ich oddziaływania" . Dodatkowo wykonawca wskazał, że na podstawie wizji lokalnej oraz analizy charakterystyki obszaru stwierdza się, że działki ( [...], [...], [...], [...] [...]) mogą być zalewane w okresie intensywnych opadów atmosferycznych na skutek przelewania się wody z rowu biegnącego wzdłuż drogi [...], który biegnie od przepustu betonowego zlokalizowanego w drodze ( dz. nr [...]) do rowu melioracyjnego zlokalizowanego wzdłuż drogi powiatowej ( dz.nr [...])". Już samo powyższe stwierdzenie sugeruje, że to nie działania E. D. doprowadziły do zmiany stanu wód. Nie mniej w ocenie Skarżących to właśnie zaniechanie utrzymania rowów w należytym stanie, tj. w stanie drożności doprowadziło przede wszystkim do zmiany stosunków wodnych bowiem woda opadowa/gruntowa z sąsiadujących działek nie ma możliwości swobodnego odpływu wykonanymi w tym celu, rowami biegnącym wzdłuż drogi nr [...]. Co więcej celowo zasypano w/w rowy melioracyjne na wysokości zabudowań S. i M. Z. (działka nr [...]), oraz skierowano wody opadowe/ gruntowe w kierunku działki nr [...]. W tym celu tj. w celu zmiany kierunku naturalnego spływu wody wykonano kolejny (drugi) betonowy przepust istniejący poniżej betonowego przepustu na wysokości działki nr [...], a powyżej zabudowanej działki nr [...]. Wcześniej istniejący rów melioracyjny istniał wzdłuż drogi nr [...], wzdłuż zabudowań M. i S. Z. ( nr działki [...] i [...] i dalej) i ciągnął się aż do potoku, który zbierał wody opadowe/gruntowe. Powyższe także zostało potwierdzone zeznaniami świadków A. M. i M. D.. Biegły w żaden sposób nie uzasadnił w swojej opinii dlaczego uznał,. ze takie rowy nigdy nie istniały. Wykonawca opinii nie wyjaśnił również w sposób wyczerpujący dlaczego usunięcie wierzchniej warstwy drogi gminnej (dz. nr [...]) nie było przyczyną zalewania działek należących do E. D. a jedynie może być przyczyną zaistniałego pogorszenia warunków jezdnych drogi. W 2014r. zostały wykonane sarnowolnie i bez żadnej podstawy prawnej prace na działce nr [...] polegające na wybraniu pasa ziemi na działce [...] (teraz [...]) przez Państwa Z. w dniu 21-03-2014r. Prace zostały wstrzymane jednak nieruchomość nie została przywrócona do stanu poprzedniego. Zebrana ziemia przez Państwa Z. została następnie rozplantowana na własny grunt, tj. na działkę nr [...]. W wyniku powyższego teren działki nr [...] został podniesiony. W wyniku tych prac doszło do znacznego obniżenia terenu obecnej działki nr [...]. Sam organ administracyjny w uzasadnieniu swojej decyzji przyznał, że nie zostało ustalone co się stało z wybraną ziemią, a zatem nie można wykluczyć że została ona rozplantowana na działce Państwa Z. , co doprowadziło do podniesienia poziomu ich działki w stosunku do drogi nr [...]. Powyższe miało i ma duży wpływ na fakt zalewania działki nr [...]. Nie trzeba być specjalistą by zauważyć, że obniżenie terenu prowadzi do gromadzenia się wody w tym miejscu. Dodatkowo podwyższenie działki Państwa Z. skutkuje skierowaniem wód z ich działki na działkę nr [...]. Opisane wyżej prace doprowadziły do obniżenia położenia działki nr [...] w stosunku do działki nr [...] i częściowo drogi nr [...]. Dodatkowo ziemia wybrana z działki nr [...] została częściowo rozplantowana na sąsiedniej działce – obecnie zabudowanej nr [...]. Tym samym teren działki nr [...] znajduje się w "zagłębieniu", co prowadzi do gromadzenia się tam wody napływającej z działek położonych powyżej. Na marginesie należy zauważyć, że w czasie gdy rowy wzdłuż drogi [...] były drożne nie dochodziło do zalewnia działki nr [...], na której sytuacja dodatkowo pogorszyła się począwszy od 2014r. (tj. od samowolnego zebrania ziemi z działki nr [...]). Wreszcie do zmiany stanu wód przyczyniło się również wykonanie bez żadnego zezwolenia betonowych przepustów na wysokości działki nr [...] oraz powyżej zabudowań na działce nr [...]. Opisany (na wysokości działki nr [...]) przepust przeciął rowy biegnące wzdłuż działki nr [...], co spowodowało zmianę stanu wód w ten sposób, że wody opadowe/gruntowe z działki nr [...] leżącej powyżej działki nr [...], zostały skierowane w poprzek działki nr [...] (przez wykonane w poprzez działki rowki/bruzdy) na działkę nr [...]. W niniejszej sprawie tak organ I i II instancji nie wyjaśnił istniejących na działce nr [...] poprzecznych bruzd. Zmiana kierunku wody na działce nr [...] poprzez przekopanie w poprzek działki rowów "odwadniających" powoduje, że woda kierowana jest na działkę nr [...]. Działka nr [...] jest działką którą skarżący nadal uprawia. W związku z powyższym jest ona zaorywana. Wysoka miedza pomiędzy działką nr [...] a [...] uniemożliwia skarżącemu dojechanie sprzętem rolniczym do samej miedzy, dlatego w tym miejscu teren jest nierówny. Biegły w swojej opinii nie odniósł się do powyższego. Taki stan rzeczy istnieje od zawsze. Powyższe powoduje ,że woda spływająca z działki nr [...] jest odprowadzana na działkę nr [...] i spływa w najniższym punkcie działki nr [...], tj. przy miedzy pomiędzy działką nr [...] Przy czym powyższy spływ wody jest niezależny od właścicieli działki nr [...]. Gdyby rowy przy drodze nr [...] były drożne oraz odtworzone, jak również gdyby właściciel działki nr [...] zaniechał przekopywania w poprzek działki nr [...], wówczas działka nr [...] nie byłaby zalewana wodą z wyżej położonych działek nr [...] Zatem oczywistym pozostaje, że opisane powyżej ingerencje doprowadziły do zmiany stosunków wodnych, nie zaś jak konkluduje biegły w swojej opinii - działania E. D.. W zaskarżonej decyzji brak jest również odniesienia do zeznań W. T. (czego nie dokonał także organ II instancji), który przyznał, że to on wykonał poprzeczne przepusty w drodze nr [...]. Powyższe w ocenie E. D. także powinno zostać wzięte pod uwagę jako mające wpływ na zamianę stanu wód na gruncie. Wykonanie betonowego przepustu w poprzek drogi nr [...], doprowadziło do to przerwania rowów wzdłuż drogi nr [...] a następnie częściowe skierowanie wód na działkę nr [...], następnie na działkę nr [...]. Zmiana stanu wód na działce nr [...] jest wynikiem uprzednich działań właścicieli działki nr [...] i zaniechaniem w udrażnianiu oraz częściowym zasypaniem rowów wzdłuż działki nr [...], wykonaniem betonowych przepustów przecinających rowy wzdłuż drogi [...], a także zasypaniu rowów melioracyjnych na wysokości zabudowań S. i M. Z. (działka nr [...]), podobnie jak obniżenie temu na działce nr [...] w 2014r. Powyższe działania mają wpływ na zalewanie działki nr [...] jak również nr [...], Fakt zaniedbania rowów wzdłuż drogi nr [...], następnie wykonanie bruzd w poprzek działki nr [...], zasypywanie rowów na wysokości działki nr [...] wykonanie betonowych przepustów przecinających rowy wzdłuż drogi [...], a w końcu obniżenie terenu działki nr [...] doprowadziły do obecnego stanu, tj. zalewania działki [...], [...] i nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w przypadku nieuwzględnienia skargi, Sąd ją oddala. Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż pomimo obszerności zarzutów i ich uzasadnienia, skarżący kwestionowali generalnie postępowanie dowodowe, tj. oparcie się jedynie na opinii biegłych oraz niektórych zeznaniach świadków, przy pominięciu zeznań świadków zeznających w sposób popierający tezy skarżących zmierzające do wskazania, iż naruszenie stosunków wodnych na spornym obszarze wywołane zostało okolicznościami niezwiązanymi z działaniem skarżących, głównie podniesieniem poziomu działki P. Zadwornych. Konsekwencją zaś powyższego było w ocenie skarżących naruszenie prawa materialnego poprzez nałożenie nieprawidłowo na nich określonych nakazów. Wbrew powyższym zarzutom, w ocenie Sądu, prawidłowo dla rozstrzygnięcia sprawy organy oparły się na kluczowym dowodzie w postaci sporządzonej w kwietniu 2018r. na zlecenie Wójta Gminy Ż. "Opinii w sprawie zakłócenia stosunków wodnych dotycząca zmiany stanu wody na działce nr [...] ze szkodą dla działki nr [...]". Biegli z [...] Przedsiębiorstwa Geologicznego, opierając się na zdjęciach satelitarnych pochodzących z portalu "[...] Infrastruktura Informacji Przestrzennej", stwierdzili, że na ich podstawie nie można jednoznacznie stwierdzić, czy w poprzek działki nr [...] przebiegał rów/bruzda czy też nie, lecz można określić kierunek przepływu wód opadowych w obrębie działki [...], które napływały rowem biegnącym w poprzek zlokalizowanej powyżej działki nr [...]. Opinia zawiera wyraźne fotografię spornego terenu str. 12-13, 15-16 i 18. Na zdjęciach rów biegnący w poprzek działki nr [...] jest wyraźnie widoczny. Wyraźnie widoczne są również ślady erozji wodnej o charakterze liniowym (które mogły być bruzdą/rowem) przebiegające w poprzek działki nr [...] - od zakończenia rowu biegnącego w poprzek działki [...], w kierunku północnym, tj. w stronę zlokalizowanego poniżej jaru i drogi gminnej. Ślady te jednoznacznie świadczą o tym, że wody opadowe i roztopowe, które dopływały do działki nr [...] za pośrednictwem przepustu pod działką nr [...], a następnie rowu biegnącego w poprzek działki nr [...], odpływały w kierunku północnym. Wody opadowe i roztopowe, które napływały na działkę drogową nr [...] na wschód od przepustu betonowego przejmowane były przez rowy/zagłębienia (biegnące wzdłuż tej działki) lub wpływały do powstałych w ww. działce kolein i zgodnie ze spadkiem drogi odpływały na wschód w kierunku działki nr [...] - stanowiącej przedłużenie działki nr [...]. Wody, które trafiały do rowu biegnącego wzdłuż południowej granicy działki nr [...] (na wysokości działki nr [...]) przeprowadzane były pod nią na stronę północną za pośrednictwem istniejącego przepustu betonowego (na wysokości załamania działki nr [...]) i dalej wzdłuż działek nr [...] odpływały na północ do przepustu pod drogą gminną nr [...]. Taki kierunek odpływu wód opadowych w tym rejonie potwierdza sposób wykonania ww. przepustu, a w szczególności jego północne ukierunkowanie. Część wód opadowych i roztopowych, które płynęły koleinami w działce [...] i dalej nr [...] oraz wód, które nie mieściły się w opisywanym powyżej przepuście pod działką drogową nr [...], wypływała na utwardzoną część działki nr [...] (dojazd do pół uprawnych) i zgodnie z naturalnym ukształtowaniem terenu w tym miejscu odpływała wzdłuż niej na wschód. Część wód odpływała na północ, wzdłuż działki [...] - w kierunku przepustu pod drogą gminną (dz. nr [...]). Pozostałe wody opadowe z terenu znajdującego się poniżej działki nr [...] tj. działki nr [...] spływały zgodnie z naturalnym kierunkiem spływu wód tj. w kierunku północno - wschodnim". Wobec tego biegli wyraźnie stwierdzili, iż obecnie w wyniku zmiany ukształtowania terenu działki numer [...] poprzez wykonanie rowu/bruzdy o głębokości od 0,2-0,4 m, długości około 400 m i spadku 4%, wzdłuż granicy działek [...] doszło do zakłócenia stosunków wodnych polegającego na zmianie kierunku odpływu wód opadowych i roztopowych z kierunku północnego na wschodni -tj. w stronę działki drogowej nr [...]. W wyniku tej zmiany dochodzi do zalewania działki nr [...], wypłukiwania gruntu, powstawania w jej obrębie zagłębień i bruzd erozyjnych. Na działkę nr [...] poza wodą opadową i roztopową, która dopływa rowem/bruzdą od strony działki nr [...], dopływa do również woda opadowa prowadzona drugim przepustem oraz wody opadowe z części działek bezpośrednio do niej przylegających (dz. nr [...]) zgodnie z naturalnym ukształtowaniem terenu. Biegli obrazo przedstawili jak zmieniła się ilość wód, które w wyniku zmiany ukształtowania terenu (i kierunku ich odpływu) dopływają do działki nr [...] (str. 19 opinii). Z przedstawionych obliczeń wynika, że w następstwie wykazanej zmiany kierunku odpływu wód opadowych, ilość wód napływających na działkę [...] zwiększyła się z 24,3 dm3/s do 63,7 dm3/s, czyli ponad 2,5 krotnie. Tak duży wzrost ilości dopływających wód ma bardzo duży wpływ na zachodzące procesy erozyjne i degradację terenu działki nr [...]. Zatem główną przyczyną szkodliwej dla działki numer [...] w R. zmiany stosunków wodnych jest wykonanie rowu/bruzdy wzdłuż działki nr [...], a co za tym idzie zmiana natężenia i kierunku odpływu wód opadowych i roztopowych, które na nią napływają. Skutkuje to zalewaniem terenu działki nr [...] i powstawaniem erozji wodnej w jej obrębie. Wobec tego nieistotne jest czy bruzda biegnąca wzdłuż działek nr [...], w wyniku której doszło do zmiany kierunku odpływu z działki nr [...], powstała celowo lecz w wyniku prowadzenia prac związanych z uprawą roli (orką) - właściciele działki nr [...] powinni wykonać rów- bruzdę na odcinku; wypływ wód prowadzonych rowem przecinającym działkę nr [...] - jar zlokalizowany przy drodze gminnej (dz. nr [...]), co pozwoli na przywrócenie pierwotnego kierunku odpływu oraz ukierunkowanie spływu w sposób liniowy, a co za tym idzie ograniczenie powstawania zjawisk erozyjnych w obrębie własnej działki. W ocenie Sądu organ prawidłowo zatem ocenił, iż twierdzenia autorów sporządzonej na użytek rozpoznawanej sprawy opinii są jasne w wywodach, logicznie umotywowane, stanowcze i konsekwentne, a zatem zasługujące na uwzględnienie i mogące stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie. dodatkowo zostały poparte dokładnymi w/w fotografiami obrazowującymi stan działek oraz potwierdzającymi formułowane wnioski, których to skarżący nie podważyli w sposób skuteczny. O ile dążyli oni do rozszerzenia postępowania na badanie stosunków wodnych na szerszym obszarze, obejmującym inne działki w tym działania P. Z. to nie budzi wątpliwości, w ocenie Sądu, w świetle w/w dowodów, iż działanie skarżących w postaci zaorania/niwelacji bruzdy zakłóciło dotychczasowe stosunki wodne, a zatem rozstrzygniecie w tym zakresie organów jest prawidłowe. W związku z tym niezasadne są w ocenie Sądu zarzuty odnoszące się do nieprawidłowego postępowania dowodowego, w tym dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowy, a w szczególności zeznań świadków M. D. i A. M.. Zeznania A. M. i M. D. (tj. syna i córki E. i H. D.), w części wskazującej, iż w poprzek działki nr [...] nie było rowu odprowadzającego wodę - nie zasługują na uwzględnienie. Zeznaniom tym w tej części przeczą zresztą uznane za wiarygodne ustalenia opinii [...] Przedsiębiorstwa Geologicznego oraz przywołane już wyżej stwierdzenie E. D., który w trakcie wizji przeprowadzonej 16 kwietnia 2018r. przyznał, że bruzda biegnąca wzdłuż działek nr [...], powstała podczas prac związanych z uprawą tj. zaoraniem gruntu. Zasadnie także organy oparły się głownie na opinii biegłych ograniczając zaś oceny wyjaśnień skonfliktowanych ze sobą stron oraz zeznania ich bliskich, jako nie mających charakter obiektywnych, w porównaniu z innymi dowodami. Nie doszło wobec tego do naruszenia art. 107 § 1 pkt 5 i 6 kpa poprzez nieprecyzyjne rozstrzygnięcie czy wątpliwości uniemożliwiające wykonanie decyzji, czy jakikolwiek brak wystarczającego uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji. Nie zaistniały przy tym sugerowane przez skarżących wątpliwości co do stanu faktycznego, których nie udało się rozstrzygnąć w świetle art. 81a § 1 kpa. Ustalenia organów oparte w/w kluczowymi dowodami wskazują, iż kwestie podnoszone w tym zakresie w skardze dotyczą wątków pobocznych dla rozstrzyganej sprawy, a nie kluczowego zlikwidowania rowu/bruzdy, które to działanie skarżących uniemożliwia spływ wody w dotychczasowych (do ocenianej zmiany stosunków wodnych) naturalnych kierunkach szczegółowo ustalonych w opinii biegłych. Efektem tych ustaleń było zatem w ocenie Sądu prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego tj. dyspozycji art. 29 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. 2017r. póz. 1121), iż właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie (ust. 1). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (ust. 3). Powyższe przepisy znajdują zastosowanie w sprawie z uwagi na regulację zawartą w art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. póz. 1566), która stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, niewymienionych w ust. 1-3, stosuje się przepisy dotychczasowe. Stosownie więc do treści przytoczonego wyżej art. 29 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 2001 r. Prawo wodne zrealizowanym prawidłowo celem postępowania wyjaśniającego było ustalenie, że na danym gruncie doszło do zmiany stanu wód i na czym ta zmiana polegała. Po wtóre, ustalenie, że na gruntach sąsiednich wystąpiła szkoda, oraz że jej przyczyną była zmiana stanu wody na gruncie przez skarżących. Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło