II SA/Kr 575/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Bursa / spr. / Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski Mirosław Bator Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2013 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 27 lutego 2013 r., znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania budynku I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego J. K. kwotę 500 / pięćset / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Starosta N. decyzją z dnia [...] sierpnia 2012r., znak:[...] , wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia przez J.K. zamiaru wykonania budynku gospodarczego o pow. ząb. do 25 m2, na działce nr ewid [...] położonej w S. -. W uzasadnieniu organ l instancji wskazał, że zgłaszane zamierzenie zlokalizowane jest na terenie obszaru Natura [...] oraz że przedmiotowa inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar [...] Odwołanie od tej decyzji wniósł J.K. podnosząc, że działka stanowiąca własność skarżącego leży poza obszarem Natury 2000 w odległości przeszło 1200 m od granicy wskazanego obszaru. Wojewoda decyzją z dnia [...] lutego 2013r. znak: [...] na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 201 Or. Nr 243 póz. 1623 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 104 kpa, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazano, iż w skład sieci Natura 2000 wchodzą dwa rodzaje obszarów: "obszary siedliskowe" i "obszary ptasie". Konfrontując lokalizację przedmiotowego obiektu z materiałami źródłowymi Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska (GDOŚ) oraz Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w K. (RDOŚ) uznano, że działka nr [.,..] w S. znajduje się w obszarze [...]. Jest to specjalny obszar ochrony siedlisk, którego granice nie pokrywają się ze wskazanym przez organ l instancji "obszarem ptasim". W oparciu o Standardowy Formularz Danych dla obszarów specjalnej ochrony (OSO) dla obszarów spełniających kryteria obszarów o znaczeniu wspólnotowym (OZW) dla specjalnych obszarów ochrony (SOO) na terenie tego obszaru stwierdzono 1 gatunek nietoperzy z załącznika II Dyrektywy Siedliskowej. Obszar obejmuje również żerowisko nietoperzy. Zarówno Standardowy Formularz Danych, jak i lokalizacja tego obszaru na mapie są dostępne na stronie internetowej. Obszar ten znajduje się również na iście obszarów mających znaczenie dla Wspólnoty w województwie [...] (wg ustaleń z dnia 01.09.2012r.) na strome RDOŚ w K. w pozycji 65 obejmuje powierzchnię 569,15 ha. Obszar ten znajduje się w sąsiedztwie innych obszarów naturowych tzn. graniczy od zachodu z obszarem [...] a od wschodu z obszarem [...]. Nie ulega jednak wątpliwości, że przedmiotowa działka znajduje się w obszarze Natura 2000, zatem może występować oddziaływanie na ten obszar. Organem właściwym do nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia Natura 2000 albo stwierdzenia braku potrzeby oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 jest regionalny dyrektor ochrony środowiska. Nie określono jednoznacznie procedur administracyjnych związanych z oceną oddziaływania na obszar Natura 2000 na etapie zgłoszenia robót budowlanych. Organ odwoławczy zgodził się jednak z zarzutem błędu w ustaleniach faktycznych lecz wskazał, iż nie może uznać, że w przedmiotowej sytuacji zgłoszone zamierzenie winno być przyjęte bez sprzeciwu, bowiem działka ta leży w obszarze Natura 2000. Organ administracji architektoniczno-budowlanej może uznać, że inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, choćby biorąc pod uwagę jako potencjalne zagrożenie niekontrolowaną presję urbanizacyjną. Inwestor zgłosił w dwóch odrębnych postępowaniach na sąsiadujących działkach (w obszarze Natura 2000) po jednym budynku gospodarczym. Ponadto w przepisach nie określono jednoznacznie procedur administracyjnych związanych z oceną oddziaływania na obszar Natura 2000 na etapie zgłoszenia robót budowlanych. Zatem, inwestor zgłaszając swój zamiar inwestycyjny winien był przedłożyć kompletną dokumentację, zawierającą także stanowisko regionalnego dyrektora ochrony środowiska w związku z obszarem Natura 2000, w którym działka się znajduje. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł J.K. zarzucając: - naruszenie art. 29 ust. 3 prawa budowlanego poprzez uznanie, że planowana budowa budynku gospodarczego będzie wymagała pozwolenia na budowę; - naruszenie art. 126 w związku z art. 107 § 3 kpa poprzez nie wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł. Uzasadnienie nie zawiera również powodów i przesłanek świadczących o możliwości znacznego oddziaływania wspomnianego budynku gospodarczego na obszar Natura 2000; - sprzeczność decyzji ze stanowiskiem Głównej Dyrekcji Ochrony Środowiska oraz orzecznictwem NSA. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż obszar Natura [...] obejmuje zurbanizowane - zabudowane znaczną ilością budynków usługowych, mieszkalnych i gospodarczych. Planowany budynek gospodarczy ma być zlokalizowany w znacznej odległości od siedlisk nietoperzy (kościoła i zabytkowej willi) - ok. 1000 m oraz nie spowoduje zagrożenia dla konkretnych celów i przedmiotów ochrony obszaru. Budynek gospodarczy nie zwiększy liczebności kun, likwidacji wylotów oraz przy budowie nie będą wycięte żadne drzewa ani zadrzewienia. Organ nie wskazał chociaż jednego powodu znacznego oddziaływania budynku na ten obszar. W ocenie skarżącego zgodnie z literaturą naukową, projektowany drewniany budynek gospodarczy, ze względu na swój charakter oraz z uwagi na fakt, że będzie to obiekt niezamieszkały - może potencjalnie stanowić miejsce rozrodu nietoperzy (i przyczynić się do wzrostu populacji chronionej). Ponadto jednym z wymienianych zagrożeń dla nietoperzy jest likwidacja budynków drewnianych. Przedmiotowy budynek stanowi zachowanie elementów kulturowego krajobrazu zabudowy szałasów regionalnych zlokalizowanych na terenie Tatr i Pienin, które funkcjonowały od wieków w symbiozie z Podkowcem Małym. Planowany drewniany budynek gospodarczy, w żaden sposób, nie naruszy założeń ochrony obszaru Natura 2000 w S. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., póz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. W myśl tego przepisu Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, jak i postępowania tj. art. 7, 11 i 77 kpa, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, stąd należało uchylić zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji. Z uzasadnienia decyzji obydwu organów wynika teza, że skoro nieruchomość objęta zamierzeniem inwestycyjnym znajduje się na obszarze Natura 2000, to inwestycja wymaga pozwolenia na budowę. Wywód ten jest nieprawidłowy, gdyż z jednej strony powołane przez organy przepisy nie wprowadzają takiej bezpośredniej zależności, a ponadto organy nie wyjaśniły, na jakiej podstawie przyjęły, że przedsięwzięcie planowane przez skarżącego negatywnie oddziaływuje na obszar Natura 2000 i w związku z tym wymaga pozwolenia na budowę. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż przepisy ustawy Prawo budowlane określają, które przedsięwzięcia inwestycyjne wymagają pozwolenia na budowę, które jedynie zgłoszenia, a jakie prace nie podlegają rygorom tej ustawy. Art. 29 tej ustawy określa te rodzaje prac, które nie wymagają pozwolenia na budowę, wymieniając wśród nich w ust. 1 pkt 2 - budowę wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2. Z kolei z art. 29 ust. 3 wynika, że pozwolenia na budowę wymagają przedsięwzięcia, które wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania * na środowisko, oraz przedsięwzięcia wymagające przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, zgodnie z art. 59 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska "oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Co do zasady przedsięwzięcie inwestora podlega zatem jedynie trybowi zgłoszenia, jak stanowi o tym art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Jeżeli natomiast przedsięwzięcie znajduje się na obszarze Natura 2000, to podlega reżimowi pozwolenia na budowę tylko, o ile wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, zgodnie z art. 59 w/w ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Bez rozważenia tej kwestii nie można a priori zakładać, że każde przedsięwzięcie na obszarze Natura 2000 wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. W powoływanej ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie w art. 59 ust. 2 ustawodawca wprowadza regułę, że realizacja planowanego przedsięwzięcia wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli: 1) przedsięwzięcie to może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie jest bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony; 2) obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 został stwierdzony na podstawie art. 96 ust. 1. Z art. 96 ust. 1 ustawy z kolei wynika, że organ właściwy do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z .tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Należy także sięgnąć do przepisów wykonawczych tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Jednakże z wszystkich powyższych przepisów nie wynika wprost, że inwestycja planowana przez skarżącego należy do rodzaju przedsięwzięć znacząco oddziaływujących na środowisko lub może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Nadto organy nie przeprowadziły żadnego postępowania wyjaśniającego w kwestii oddziaływania planowanej inwestycji na obszar Natura 2000, i jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji przerzuciły ten obowiązek na inwestora bez żadnej podstawy prawnej. Naruszyły tym samym art. 7, art. 11 i art. 77 kpa. Samo ograniczenie się przez organ do wskazania rodzaju siedlisk ptaków oraz jednego gatunku nietoperzy nie spełnia wymogu wykazania oddziaływania konkretnej planowanej inwestycji na obszar Natura 2000, skoro jak słusznie wskazuje skarżący przedmiotowy budynek gospodarczy znajduje się w znacznej odległości od siedlisk nietoperzy czy też nie spowoduje wycięcia drzew i innych zadrzewień, a także z racji braku strychu nie wystąpi zagrożenie w postaci zwiększenia obecności szkodników. Tym samym bezzasadne było uznanie, że przedmiotowy budynek należy do kategorii inwestycji, o których mowa w art. 29 ust. 3 Prawa budowlanego, a zatem brak było wystarczających podstaw do zgłoszenia sprzeciwu. Z uwagi na powyższe należało uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 152p.p.s.a. Z racji materialnoprawnego charakteru terminu do zgłoszenia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 5 i 6 prawa budowanego, przedstawianie organowi przez Sąd wskazań co dalszego postępowania jest bezcelowe. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.