II SA/Kr 576/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Monika Niedźwiedź Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Biegalska – Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2024 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Kultury w N. z dnia 15 marca 2024 r. znak 3/MOK/03/2024 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu K. L. kwotę 200 (słownie dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu. Wnioskiem z dnia 16 lutego 2024 r. złożonym za pośrednictwem poczty elektronicznej K. L. zwrócił się do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Kultury w N. o udostępnienie informacji na temat budżetu oraz źródeł finansowania wydarzenia pn. [...]" – edycja 2023 r. K. L. wniósł o przesłanie na wskazany adres e-mail ogólnych informacji na temat budżetu z podziałem na: środki publiczne (źródło oraz kwoty), środki od sponsorów (informacja w postaci kwoty ogólnej), wpływy z biletów (informacja w postaci kwoty ogólnej). W piśmie z dnia 26 lutego 2024 r., przesłanym adresatowi w tym samym dniu w formie skanu pocztą e-mail, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Kultury w N. poinformował wnioskodawcę, że żądana informacja jest informacją przetworzoną, a w związku z tym wezwał wnioskodawcę do wykazania, że udostępnienie żądanych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. K. L. udzielił odpowiedzi na wezwanie w piśmie z 1 marca 2024 r., przesłanym na adres e-mail Miejskiego Ośrodka Kultury. Wyjaśnił, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został przesłany w celu uzyskania danych na potrzeby opracowania artykułu poświęconego zagadnieniu kultury na [...], ze szczególnym uwzględnieniem działalności samorządowych instytucji kultury. Istotnym zagadnieniem w tym kontekście jest temat proporcjonalności środków przeznaczanych na realizację zadań z obszaru tzw. kultury popularnej oraz kultury wysokiej. Dodał, że samorządowe instytucje kultury są zobowiązane do prowadzenia działalności w sposób transparentny i jawny. Konstytucja RP jako zasadę przewiduje jawność informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne (art. 61). Decyzją z dnia 15 marca 2024 r. znak: 3/MOK/03/2024, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Kultury w N. odmówił wnioskodawcy udostępnienia w całości informacji określonej we wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 16 lutego 2024 r., przywołując w decyzji art. 16 ust. 1 w związku z art. 17 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy informacja publiczna o charakterze przetworzonym podlega udostępnieniu na wniosek wyłącznie w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Przetworzeniem informacji jest zebranie lub zsumowanie, często na podstawie różnych kryteriów, pojedynczych wiadomości, znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Przetworzenie jest równoznaczne z koniecznością odpowiedniego zestawienia informacji, samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia przez zobowiązany podmiot czynności analitycznych, których końcowym efektem jest dokument pozwalający na dokonanie przez jednostkę samodzielnej interpretacji i oceny. Zdaniem organu informacje o które zwrócono się we wniosku z dnia 16 lutego 2024 r. stanowią informacje przetworzone, ponieważ ich przygotowanie i udostępnienie wymaga szeregu czynności weryfikacyjnych i analitycznych. Wnioskodawca nie wskazał konkretnego dokumentu lub innej informacji prostej, ale zażądał przekazania danych wynikowych, których uzyskanie wymaga szczegółowej weryfikacji całej dokumentacji księgowej i na jej podstawie przygotowanie precyzyjnych danych, których żąda wnioskodawca. Zdaniem organu wnioskodawca, wezwany do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, który jest warunkiem udostępnienia informacji przetworzonej, nie wykazał istnienia tej przesłanki. Ww. decyzja została wysłana na wskazany we wniosku adres e-mail skarżącego. Pismem z dnia 19 marca 2024 r., przesłanym na adres e-mail Miejskiego Ośrodka Kultury w N. , K. L. zwrócił się o doręczenie mu decyzji zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazał, że nieprawidłowe doręczenie decyzji administracyjnej uniemożliwia mu skorzystanie z przysługującego środka prawnego. W odpowiedzi na powyższe, w piśmie z dnia 21 marca 2024 r. organ podał, że decyzja została doręczona na podany adres e-mail. Jej doręczenie zostało potwierdzone, co oznacza że wnioskodawca zapoznał się z treścią decyzji. W dniu 22 marca 2024 r. K. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na ww. decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Kultury w N. S., zarzucając decyzji naruszenie: - art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek; - art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskiwania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, poprzez błędne uznanie, że przedmiotem złożonego przeze mnie wniosku było udostępnienie informacji przetworzonej; - ewentualnie naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 UDIP w zakresie, w jakim prawo do informacji obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, poprzez błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że przesłanka szczególnej istotności dla interesu publicznego nie została spełniona w niniejszej sprawie. - art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (dalej jako: "MPPOIP") w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na treść art. 17 ust. 2 u.d.i.p., ewentualnie o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przed przystąpieniem do rozpoznania sprawy sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi i spełnienie formalnych wymogów jej wniesienia. Stosownie do art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: P.p.s.a.) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł skargę na decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Kultury w N. , wydaną 15 marca 2024 r., której skan został skarżącemu wysłany pocztą mailową. Nie ulega wątpliwości, że w ten sposób skarżący posiadł wiedzę o wydanej decyzji i jej treści. Rzecz jednak w tym, że jak wynika z przywołanej wyżej przepisu art. 53 § 1 P.p.s.a., możliwość wniesienia skargi powiązana została z doręczeniem decyzji, nie zaś z powzięciem o niej wiadomości. W tym miejscu wyjaśnić trzeba, że zaskarżona decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej wydana została na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2022 r., poz. 902, dalej: u.d.i.p.). Jak wynika z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Stosownie do art. 16 ust. 2 u.d.i.p., do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji. Z kolei zgodnie z art. 17 ust. 1 u.d.i.p., do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej (a takim jest dyrektor miejskiego ośrodka kultury), o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji, przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Znowu art. 17 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania. Z przywołanego wyżej art. 17 ust. 1 u.d.i.p. wynika norma odsyłająca do odpowiedniego stosowania przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 roku, poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.) co do wydania decyzji. Zakres tego odpowiedniego stosowania obejmuje, zdaniem Sądu, nie tylko elementy decyzji (vide: art. 107 k.p.a.), ale te przepisy, które umożliwiają organowi wydanie decyzji i skierowanie jej do strony, w tym przepisy o doręczeniach. Podstawowe zasady doręczania korespondencji określa art. 39 k.p.a. Zgodnie z art. 39 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, zwany dalej "adresem do doręczeń elektronicznych", chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu albo w siedzibie organu. Zgodnie z art. 39 § 2 k.p.a., w przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1, organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem: 1) przez operatora wyznaczonego z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, albo 2) przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Zgodnie zaś z art. 39 § 3 k.p.a., w przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1 i § 2 pkt 1, organ administracji publicznej doręcza pisma: 1) przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640), albo 2) przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Zdaniem Sądu nie ma racji Dyrektor Miejskiego Ośrodka Kultury w N. , który twierdził, że doręczenie decyzji wydanej przez podmiot niebędący organem władzy publicznej w rozumieniu u.d.i.p. uzasadnia udostępnienie wydanej przez niego decyzji w dowolny sposób. Z przywołanych wyżej regulacji wynika, że doręczenie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej powinno nastąpić zgodnie z regułami kodeksowymi co do doręczeń. Oznacza to w okolicznościach sprawy, że Dyrektor Miejskiego Ośrodka Kultury w N. nie doręczył K. L. decyzji administracyjnej. Wobec tego skarga K. L., będącego jedynym adresatem decyzji, musi być uznana z przedwczesną. Tylko na marginesie Sąd wskazuje, że z zalegającego w aktach administracyjnych odpisu decyzji z 15 marca 2024 r. wynika, że Dyrektor Miejskiego Ośrodka Kultury w N. udzielił skarżącemu niepełnego pouczenia, pomijając treść art. 52 § 3 zd. 1 P.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Wobec tej regulacji wniesienie skargi, w przypadku prawidłowego doręczenia decyzji, bez wcześniejszego zwrócenia się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie oznaczałoby niedopuszczalności skargi i nie uzasadniałoby odrzucenia skargi. Wobec powyższego należało stwierdzić, że skarga w przedmiotowej sprawie - jako przedwczesna - podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., o czym Sąd orzekł w punkcie 1 sentencji postanowienia. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji postanowienia o zwrocie skarżącemu ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwoty 200 zł uiszczonej tytułem wpisu sądowego od skargi.