II SA/Kr 577/05

WyrokWSA w Krakowie2007-08-29

Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Kazimierz Bandarzewski, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uznało, że właściciele działek niebędących bezpośrednio sąsiadującymi z terenem planowanej inwestycji oczyszczalni ścieków nie posiadają interesu prawnego w postępowaniu o wznowienie postępowania, a tym samym nie są stronami tego postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie zawęziło pojęcie stron postępowania do właścicieli działek bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji. Stronami mogą być również właściciele działek położonych dalej, jeśli inwestycja może wywołać dla nich uciążliwe skutki. Raport oddziaływania na środowisko był zbyt ogólny, a organ odwoławczy nie zbadał należycie istotnych okoliczności sprawy, naruszając przepisy postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Wójt Gminy T. wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy dla budowy mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków. Po wznowieniu postępowania, Wójt odmówił uchylenia tej decyzji, uznając, że inwestycja jest zgodna z planem miejscowym i nie będzie stanowić zagrożenia dla środowiska ani zdrowia mieszkańców, a jej uciążliwość zamknie się w granicach działki inwestora. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta, uznając, że wnioskodawcy o wznowienie postępowania (właściciele działek niebędących bezpośrednio sąsiadującymi) nie mają interesu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO, uznając, że Kolegium błędnie zinterpretowało pojęcie stron postępowania i naruszyło przepisy proceduralne.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. i zasądził od SKO na rzecz skarżącego T. Ś. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 sierpnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie AWSA Kazimierz Bandarzewski AWSA Janusz Kasprzycki (spr) Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi T. Ś. , K. M., P. H., J.M. i A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2005r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania I uchyla zaskarżoną decyzję , II zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżącego T. Ś. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] 2003 r., znak:[...], na podstawie art. 39, 40 ust. 1 i 3, art. 42, art. 46 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), Wójt Gminy T. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji pn: budowa mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków z wykorzystaniem jednego bioreaktora o wydajności 263 m³/d z możliwością rozbudowy o dalsze jednostki oczyszczające wraz z infrastrukturą oraz odprowadzeniem ścieków przez działki nr 241, 82/1. Postanowieniem z dnia [...] 2004 r., znak:[...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., postępowanie zakończone powyższą decyzją zostało wznowione. W wyniku wznowionego postępowania decyzją z dnia [...] 2005 r., znak:[...], na podstawie art. 151 § 1 pakt 1 k.p.a., Wójt Gminy T. odmówił uchylenia wydanej przez siebie w dniu [...] 2003 r., znak:[...], decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji pn: budowa mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków z wykorzystaniem jednego bioreaktora o wydajności 263 m³/d z możliwością rozbudowy o dalsze jednostki oczyszczające wraz z infrastrukturą oraz odprowadzeniem ścieków przez działki nr 241, 82/1. W uzasadnieniu tej decyzji Wójt Gminy T. wskazał, że przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy T. zatwierdzonym uchwałą Nr XX/119/2001 Rady Gminy Trzciana z dnia 28 września 2001 r. z późn. zm. Działka oznaczona nr 97/4, na której ma być realizowana oczyszczalnia ścieków znajduje się w terenie oznaczonym symbolem "24 NO", dla którego podstawowym przeznaczeniem są tereny urządzeń infrastruktury technicznej odprowadzania i oczyszczania ścieków z dopuszczeniem obiektów zaplecza administracyjno - socjalnego lub technicznego jednostek eksploatujących dane urządzenia , zieleń izolacyjna. Działka ta stanowi teren przeznaczony dla realizacji zbiorczej oczyszczalni ścieków komunalnych. Zgodnie z zapisami planu, inwestycja o której mowa powyżej, jako mogąca oddziaływać na środowisko, wymagała wykonania raportu wpływu na środowisko dla ostatecznego określenia zasięgu strefy uciążliwości. Wójt wskazał, że wykonany na etapie ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu raport oddziaływania na środowisko został pozytywnie uzgodniony przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. oraz przez Starostę Powiatowego w B. Z treści raportu i dokonanych uzgodnień wynika, że funkcjonowanie oczyszczalni ścieków nie będzie stanowić zagrożenia dla środowiska naturalnego ani też nie będzie mieć ujemnego wpływu na zdrowie i życie mieszkańców. Nie pogorszy również jakości wód powierzchniowych, nie spowoduje zanieczyszczenia atmosfery ani też nie wywoła nadmiernej emisji hałasu. Ewentualna uciążliwość funkcjonowania biologicznej oczyszczalni zamknie się granicach działki ogrodzeniowej, stanowiącej własność inwestora, oznaczonej jako działka nr 97/4. Według opracowanego raportu zamierzona inwestycja wpłynie pozytywnie na ochronę stanu środowiska w gminie oraz na poprawę warunków bytowych mieszkańców. Przyjęta według autora raportu technologia gwarantuje wysoki stopień oczyszczenia ścieków odprowadzanych do zbiornika [...]. Niezależnie od powyższego Wójt podkreślił, że ochrona uzasadnionych interesów właścicieli nieruchomości następuje na etapie uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, a nie w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Wójt podniósł, że jeżeli z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w sposób jednoznaczny wynika, że teren objęty planowaną inwestycją jest przeznaczony pod jej realizację, to ustalenia te wiążą organ wydający decyzję o przeznaczeniu określonego terenu pod inwestycję. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest bowiem przepisem gminnym i ma moc aktu normatywnego powszechnie obowiązującego, którym organy administracji publicznej są związane przy wydawaniu decyzji ustalających sposób zagospodarowania terenu. Ponadto Wójt podniósł, że decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu ma szczególny charakter. Z jej istoty wynika, że określa ona w sposób wiążący dopuszczalny na danym terenie rodzaj inwestycji, a więc także uciążliwość. Plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony dla danego obszaru może wkraczać i wkracza w sferę sposobu wykonywania prawa własności, natomiast decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jedynie konkretyzuje te sposoby wykonywania własności w oparciu ustalenia tego planu. Przywołał uchwałę składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1995 r. VI SA 113 / 95 ( ONSA 1995 /4 poz. 154 ). Wójt wskazał następnie, że w postępowaniu o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji o szczególnej uciążliwości lub które mogą wpływać na uciążliwość w środowisku naturalnym, przesądzona została przez orzecznictwo sądowe zasada dopuszczalności udziału właścicieli sąsiednich nieruchomości. Zdaniem Wójta prawidłowo więc w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu za strony tego postępowania, zgodnie z przytoczoną wyżej linią orzecznictwa - uznani zostali tylko właściciele działek sąsiednich tj. M. R., E. C., M, K, Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych, Inspektorat T., Rejon Nadzoru B., RZGW Inspektorat w D. Wójt stwierdził, że nieruchomości wraz ze znajdującymi się na nich zabudowaniami mieszkalno-gospodarczymi, stanowiące własność osób występujących z wnioskiem o wznowienie postępowania, położone są od granicy działki nr 97/4 (zgodnie z mapą i wypisami z ewidencji gruntów), w odległości: około 120 m – działka W. S., 240 m – działka Z. K., 130 m – działka Z. B., 160 m – działka Z. Ś., 190 m – działka T. Ś, 290 m – działka K. B., 520 m – działka A. S., 620 m – działka S. P., 680 m – działka J. K., 140 m – działka J. Ś. Wójt podniósł, że zgodnie z mapą ewidencji gruntów, nieruchomość żadnej z odwołujących się osób nie graniczy bezpośrednio z działką , na której usytuowana ma być oczyszczalnia ścieków. W ocenie Wójta ze zgromadzonej w tej sprawie dokumentacji wynika, że oddziaływanie inwestycji nie będzie wykraczać poza nieruchomość, na której ma być wznoszony obiekt, a wręcz zamknie się w granicach obiektu oczyszczalni (według mapy w sporządzonym raporcie). Nieruchomość żadnego z odwołujących się nie sąsiaduje z działką nr 97/4, co powoduje, że osób tych, zdaniem Wójta, nie można uznać za stropy postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Tym samym nie można także uznać, że zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pakt 4 k.p.a., która mogłaby być podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji. Z decyzją tą nie zgodzili się K. B., J. Ś., W. S., Z. B., Z.Ś., Z. K., A. S., J. K., T. Ś., S. P., J. M. i wnieśli od niej odwołania. Podnieśli, że nie mogą zgodzić się ze stanowiskiem organu I instancji, iż pojęcie nieruchomości sąsiednich ogranicza się tylko i wyłącznie do bezpośrednio graniczących. Powołali się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym zakresie. Podnieśli, ze w świetle niego dopuszcza się udział właścicieli gruntów dalej położonych, o ile zamierzona inwestycja dotyczy ich bezpośrednio wywołując dla nich uciążliwe skutki. Uważają, że jako właściciele działek sąsiednich powinni być uznani za strony postępowania. Zarzucili organowi I instancji, że naruszył on zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 8, 9 i 10 k.p.a. Nie zapewniono im czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, bo przed wydaniem decyzji uniemożliwiono im wypowiedzenie się co do zgromadzonych dowodów. Nie wiedzieli kiedy organ zgromadził mapę i wypisy z ewidencji gruntów. Organ I instancji nie wyjaśnił jakich działek dotyczą jego ustalenia, na jakich konkretnych dowodach się oparł, poprzestając na ogólnikowych sformułowaniach. Organ odwoławczy już uprzednio sugerował ustalenie konkretnych działek względem terenu objętego wnioskiem. Tymczasem organ I instancji dokonał oceny położenia zabudowań mieszkalno-gospodarczych względem granicy działki nr 97/4. Została ich zdaniem naruszona zasada z art. 7 k.p.a., wedle której organ powinien podjąć niezbędne kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Poza tym nie zgadzają się na taką lokalizację przedmiotowej inwestycji. Wnieśli więc o uchylenie decyzji organu I instancji. Decyzją z dnia [...] 2005 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pakt 3 w zw. z art. 105 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., po rozpatrzeniu odwołania J. M. umorzyło postępowanie odwoławcze. Natomiast decyzją z dnia [...] 2005 r., nr:[...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji – Wójta Gminy T. z dnia [...] 2005 r., znak: [...] o odmowie uchylenia decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wskazało, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadą wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Instytucja wznowienia postępowania stanowi zatem wyjątek od ogólnej zasady stabilności decyzji administracyjnych ( art. 16 § 1 Kpa). Stosowana powinna być jedynie w przypadkach, gdy zaistnieją enumeratywnie określone w art. 145 § 1 (lub art. 145a ) k.p.a. przypadki, dające możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji. Kolegium podniosło, że powoływana przez wnioskodawców jako podstawa wznowienia postępowania przesłanka wymieniona jest w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., który stanowi, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczna wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Ta podstawa wznowienia opiera się więc na dwóch przesłankach : - po pierwsze, fakcie nie brania udziału przez stronę w postępowaniu; - po drugie, braku winy strony. Zdaniem Kolegium przymiot strony w postępowaniu o wydanie warunków zabudowy terenu ma właściciel oraz użytkownik działki, na której ma być zlokalizowana zamierzona inwestycja . Dodało jednakże, że zgodnie z ukształtowanym orzecznictwem NSA stroną postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być również właściciele lub użytkownicy wieczyści sąsiednich działek (teza pierwsza Uchwały Składu Pięciu Sędziów NSA z 25 września 1995r., VI SA 13/95 - ONSA 1995 r., Nr 4, poz. 154, taki sam pogląd prawny zawarta w tezie pierwszej Uchwały Składu Pięciu Sędziów NSA z 4 grudnia 1995 r., VI S A 20/93 - ONSA 1996, Nr 2, poz. 54). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. podzieliło pogląd odwołujących, iż Naczelny Sąd Administracyjny w dotychczasowym orzecznictwie dopuszcza także udział w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy właścicieli (użytkowników wieczystych) gruntów dalej położonych tzn. nie będących gruntami sąsiednimi, o ile zamierzona inwestycja dotyczy ich bezpośrednio "wywołując dla nich uciążliwe skutki" (tak: NSA w wyroku z dnia 2 lipca 1997 r., II SA/Kr 62/96 ). Oznacza to, że interes prawny w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu może mieć szerszy krąg podmiotów, aniżeli właściciele i użytkownicy działek sąsiednich, ale zawsze są to właściciele i użytkownicy wieczyści działek, których mogą dotknąć skutki decyzji.(por, wyrok NSA - Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 21 grudnia 2001 r. II SA/Ka 693/2000). W uzasadnieniu wyżej już przywoływanej Uchwały Składu Pięciu Sędziów z dnia 25 września 1995r. stwierdzono , iż nawet w sytuacji zaliczenia inwestycji do inwestycji o szczególnej uciążliwości lub takich, które wpływają na uciążliwość w środowisku naturalnym " (...) nie sposób wykluczyć, że owo oddziaływanie nie będzie wkraczać poza nieruchomość na której wznoszony jest obiekt, a wtedy trudno byłoby poszukiwać uzasadnienia lub przesłanek z art. 28 k.p.a. po stronie właściciela sąsiedniej nieruchomości. Oznacza to , że przymiot strony i wystąpienie przesłanek z art. 28 k.p.a. właściciel nieruchomości może wykazać w konkretnej sprawie i w konkretnych okolicznościach sprawy ze wszystkimi tego konsekwencjami". Kolegium wskazało następnie, że w wyroku z dnia 11 sierpnia 2000 r., IV SA 1355/98 (nie publik.) NSA przesądził, iż w sprawie inwestycji stwarzającej uciążliwości dla otoczenia interes prawny ma osoba posiadająca działkę w strefie ich oddziaływania (a nie tylko posiadająca działkę bezpośrednio graniczącą z działką na której ma być powyższa inwestycja - w analizowanym przez Sąd przypadku elektrownia wiatrowa). Tymczasem wnioskodawcy, jak prawidłowo w ocenie Kolegium wykazał organ I instancji w zaskarżonej decyzji, nie są właścicielami ( użytkownikami wieczystymi) działek objętych wnioskiem Gminy T. bądź działek sąsiadujących z powyższym terenem. Kolegium podniosło, że raport mgr inż. K. B. uwzględniający i określający przewidywany wpływ na środowisko planowanego etapu budowy mechaniczno - biologicznej oczyszczalni ścieków bytowo - gospodarczych dla gminy T., realizowanej na terenie położonym w miejscowości T. – L., stwierdza, iż budowa przedmiotowej oczyszczalni ścieków " nie będzie stanowić zagrożenia dla środowiska oraz zdrowia i życia ludzi, nie naruszy interesu osób trzecich i nie wymaga ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania, a jej uciążliwość zamknie się w granicach ogrodzonego terenu działki ( nr 97/4), do której inwestor posiada tytuł prawny". Zdaniem Kolegium przywołana wyżej ocena oddziaływania oczyszczalni na środowisko przesądza, iż po stronie odwołujących brak jest interesu prawnego. Argumenty na które powołują się odwołujący, iż zamierzona inwestycja "może wywołać uciążliwe skutki", nie są poparte żadnymi dowodami, natomiast twierdzenia zawarte w odwołaniu, a sprowadzające się w istocie do tego, iż sąsiedztwo oczyszczalni ścieków "nie jest mile widziane", uznać należy za co najwyżej za interes faktyczny. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej po przeprowadzeniu wznowionego postępowania wydaje decyzję w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a k.p.a. . Jeśli zatem organ stopnia podstawowego ustali, że nie występuje żadna z podstaw wznowienia postępowania, nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, nie może bowiem nawet w przypadku, gdy stwierdzi innego rodzaju wadliwość decyzji, uchylić jej w tym trybie. Podstawy wznowienia postępowania wyliczone są w k.p.a. wyczerpująco i wyjście poza nie jest rażącym naruszeniem prawa będącym podstawą stwierdzenia nieważności decyzji. W ocenie więc Kolegium Wójt Gminy T., wobec braku podstaw do uchylenia decyzji z dnia [...] 2003 r., znak:[...], w sposób prawidłowy rozstrzygnął wniosek odwołujących w przedmiocie wznowienia postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. uznało więc decyzję organu I instancji za prawidłową i dlatego też utrzymało ją w mocy. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. wnieśli T. Ś., J. K., S. P., A. S., Z. K., J. Ś., W. S., Z. B., K. B., K. M., P. H., E. C, J. M., A. K. W skardze podnieśli, że nie zgadzają się ze stanowiskiem organu odwoławczego. Stwierdzenia tego organu, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, są sprzeczne. Z jednej strony organ odwoławczy stwierdza, ze przymiot strony ma właściciel oraz użytkownik działki, na której ma być zlokalizowana inwestycja, co oznaczałoby, że stroną byłaby wyłącznie gmina, a dalej stwierdza, ze organ I instancji prawidłowo wskazał, że wnioskujący o wznowienie nie są właścicielami działek objętych wnioskiem inwestora bądź działek sąsiadujących z terenem inwestycji. Twierdzenia te nie są prawdziwe. Uważają, że są właścicielami działek sąsiadujących z terenem inwestycji. Organ administracji zawęża pojęcie działek sąsiadujących do działek bezpośrednio graniczących. Jednocześnie podziela powoływane przez nas w odwołaniu utrwalone poglądy orzecznictwa sądowoadministracyjnego o możliwości udziału w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy właścicieli gruntów dalej położonych tzn. nie będących sąsiednimi, których mogą dotknąć skutki decyzji. Skarżący podważają raport mgr inż. K. D. Ich zdaniem twierdzenia, że ewentualna uciążliwość funkcjonowania oczyszczalni zamknie się w granicach działki będącej własnością gminy są dla nich niewiarygodne. Powołali się na wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2001 r. II SA/Ka 693/2000, który stwierdza iż nawet w sytuacji zaliczenia inwestycji o szczególnej uciążliwości lub do takich które wpływają na uciążliwość w środowisku naturalnym nie sposób wykluczyć, że owo oddziaływanie nie będzie wykraczać poza nieruchomość na której wznoszony jest obiekt. Podnieśli, że podobne oczyszczalnie, które miały być również nieuciążliwe i nowoczesne w pobliskim Ł. i Ł. emitują po prostu smród odczuwalny w dużej części miejscowości, a nawet w trakcie przejeżdżania samochodem drogą w kilkusetmetrowej odległości od oczyszczalni. Są to fakty powszechnie znane i z pewnością nie mogły zostać niezauważone przez administrację gminną i mgr inż. D., która poprzez swoje ostatnie prace jest mocno związana z okolicznymi gminami. Twierdzą, że nikt nie może zagwarantować, że przedmiotowa inwestycja nie będzie dla nich uciążliwa. Podobnie w wyroku z dnia 11 sierpnia 2000 r. IV SA 1355/98 (nie publik.), NSA przesądził iż w sprawie inwestycji stwarzającej uciążliwość dla otoczenia interes prawny ma osoba posiadająca działkę w strefie ich oddziaływania., a nie tylko posiadająca działkę bezpośrednio graniczącą z działką na której ma być powyższa inwestycja. Zgodnie z ukształtowanym orzecznictwem NSA – stroną postępowania o ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być również właściciele i użytkownicy wieczyści sąsiednich działek. NSA w dotychczasowym orzecznictwie dopuszcza także udział w postępowaniu i w ustalaniu warunków zabudowy właścicieli gruntów dalej położonych o ile zamierzona inwestycja wywołuje dla nich uciążliwe skutki. Zarzucili więc organowi odwoławczemu naruszenie art. 7, 10, 145 § 1 pkt 4 i 151 § 1 pkt 1 k.p.a. i wnieśli o uchylenie lub zmianę zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi Postanowieniem z dnia [...] 2005 r., sygn. akt: [...] wojewódzki Sąd Administracyjny w K. na posiedzeniu niejawnym odrzucił skargę: J. K., Z. Ś., S. P., A. S., Z. K., J. Ś., W. S., Z. B., K. B. i E. C. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym w zakresie - legalności decyzji administracyjnych (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, dlatego też kontroli legalności dokonują również z urzędu. Skarga T. Ś., K. M., P. H., J. M. i A. K. zasługuje na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. – zgodziło się ze stanowiskiem organu I instancji, że oddziaływanie inwestycji pn: budowa mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków z wykorzystaniem jednego bioreaktora o wydajności 263 m³/d z możliwością rozbudowy o dalsze jednostki oczyszczające wraz z infrastrukturą oraz odprowadzeniem ścieków przez działki nr 241, 82/1, zamknie się w terenie ogrodzonej działki nr 97/4. W konsekwencji Kolegium uznało, że podmioty wnioskujące o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie mają interesu prawnego w niniejszej sprawie i nie mogą być uznane za strony. Z uwagi, że przesłanka ta nie zaistniała, decyzja organu I instancji, wydana we wznowionym postępowaniu, zakończonym ostateczną decyzją ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, jest, w ocenie Kolegium, decyzją prawidłową. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego organ odwoławczy zobowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć merytorycznie sprawę rozstrzygniętą przez organ I instancji. Organ odwoławczy rozpatruje tę samą sprawę administracyjną, badając zebrane przez organ I instancji dowody lub przeprowadzając nowe, kierując się w zasadzie tymi samymi przesłankami prawnymi i faktycznymi co organ I instancji. Decyzja organu odwoławczego jest więc takim samym aktem stosowania prawa jak decyzja organu I instancji. Cel zaś kontrolny decyzji organu odwoławczego uzupełnia tylko cel merytoryczny. (por. J. Zimmermann w: Polska jurysdykcja administracyjna, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1996 r., s.193-194). Skoro tak, to stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w ocenie Sądu, budzi wątpliwości. Nie wyjaśnił organ odwoławczy z jakich to powodów uważa, że uciążliwość przedmiotowej inwestycji z pewnością zamknie się w granicy terenu ogrodzonego działki nr 97/4. Zdaniem Sądu znajdujący się w aktach administracyjnych raport oddziaływania na środowisko przedmiotowej inwestycji jest w tym względzie zbyt ogólny. W tym samym raporcie, który stanowił podstawę rozstrzygnięcia organu odwoławczego, stwierdza się, że " spośród zanieczyszczeń gazowych emitowanych do powietrza przez oczyszczalnię ścieków należy brać pod uwagę: dwutlenek węgla, który jest gazem emitowanym z każdej oczyszczalni, amoniak, siarkowodór." Rozkład stężeń i zasięg oddziaływania zanieczyszczeń normowanych (amoniak i siarkowodór) jest praktycznie niemożliwy do ustalenia, gdyż stężenia tych związków spadają szybko w funkcji odległości, poniżej oznaczalności metody badawczej. Z wykonanych jednak badań, jak wynika dalej z raportu, powietrza wokół oczyszczalni ścieków substancją gazową, której pomiar stężeń w funkcji odległości jest możliwy do określenia to dwutlenek węgla, dla którego odległości zaniku wynoszą od 25 – 200 m. Zagrożenia mikrobiologiczne ulegają znacznemu obniżeniu w odległości 10 – 40 m od źródeł występowania. Substancje zapachowe towarzyszą zwykle niepożądanym lub niekontrolowanym procesom biochemicznym w dowolnym punkcie ciągu technologicznego. Możliwość dokładnego określenia ich intensywności i jego zasięgu nie jest wypracowana a intensywność ewentualnych odorów nie przekracza zazwyczaj zasięgu oddziaływania innych zanieczyszczeń powietrza. Sam charakter tych substancji chemicznych, właściwości chemiczne i fizyczne, w tym lotność, pozwalają na poddanie pod wątpliwość tezy, że ich oddziaływanie zamknie się tylko i wyłącznie w nieregularnym, pięciobocznym terenie ogrodzonym działki nr 97/4. Odniesienie choćby odległości zaniku dwutlenku węgla dają podstawę do stwierdzenia, że organ odwoławczy tego istotnego aspektu, mającego wpływ na wynik sprawy, nie zbadał zgodnie z postanowieniami art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Dokonana zaś ocena dowodu w postaci raportu oddziaływania na środowisko została przeprowadzona z naruszeniem art. 80 k.p.a. Bez wątpienia za strony postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być uznane nie tylko te podmioty, które są właścicielami działek bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji ale także odległych byle by działki te leżały w strefie oddziaływania danej inwestycji. Organ odwoławczy nie zlokalizował nawet precyzyjnie położenia wszystkich działek osób wnioskujących o wznowienie postępowania względem terenu inwestycji. Wobec tego decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego – art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rzeczą Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. będzie zatem jeszcze raz ocenić zebrany materiał dowodowy w sprawie, rozważyć konieczność jego uzupełnienia w celu ustalenia istotnych okoliczności, a następnie wydać stosowną decyzję kończącą postępowanie odwoławcze. W przypadku, gdy organ ten dojdzie do innego stanowiska, niż dotychczasowe winien zweryfikować decyzję organu I instancji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w punkcie l sentencji wyroku. O kosztach natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. orzekł w punkcie II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło