II SA/Kr 579/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Kisiel sprawozdawca Sędziowie: WSA Elżbieta Kremer NSA Piotr Lechowski Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2005 r sprawy ze skargi R.Z. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia 30 stycznia 2002 r. , Nr : [...] w przedmiocie przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego I uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...]2001 Nr: [...], II orzeka , że uchylone decyzje nie mogą być wykonane W dniu [...] 2001 r. pracownik organu administracyjnego stwierdził (w piśmie z dnia [...] 2001 r.), że w miejscowości M., na [...]+[...] kilometrze prowadzone były bez wymaganego pozwolenia prace przy przebudowie zjazdu do działki sąsiadującej z drogą publiczną. Podczas wykonywania zjazdu została naruszona skarpa nasypu (podkopu) i wykonano utwardzenie pasa pod parking. Zgodnie z tą relacją, zjazd oraz inne prace wykonywał właściciel posesji nr [...] pan R.Z., zam. M. [...]. Pismo zostało podpisane wyłącznie przez kierownika służby liniowej organu. Powyższe ustalenie spowodowało doręczenie w dniu [...] 2001 r. R.Z. zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie naruszonego pasa drogowego drogi krajowej nr [...] W.- K. w miejscowości M., na [...]+[...] kilometrze. Stronie wyznaczono 7 dniowy termin przedłożenia stosownych dokumentów i złożenia wyjaśnień. W dniu [...] 2001 r. do organu administracyjnego wpłynęło pisemne wyjaśnienie R.Z. , że jest on właścicielem działki nr [...], która nie sąsiaduje z drogą publiczną. Strona ma zapewniony dostęp do swej działki z drogi publicznej dzięki służebności przejazdu i przechodu przez działkę nr [...]. Zjazd z drogi publicznej istnieje co najmniej od 25 lat i strona nie dokonywała w jego obrębie żadnych prac. Do pisma strona dołączyła odpis z księgi wieczystej nr [...], z którego wynika, że R.Z. jest właścicielem działki nr [...] i przysługuje mu służebność gruntowa polegająca na prawie przejazdu i przechodu przez działkę nr [...]. Drugim załącznikiem jest decyzja z dnia [...] 1999 r., zezwalająca R.Z. na użytkowanie budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] we wsi M. W kolejnej notatce służbowej podpisanej wyłącznie przez pracowników organu administracyjnego powtórzono ustalenia dokonane w czasie poprzedniej kontroli w dniu [...] 2001 r. Kolejnym dokumentem w aktach sprawy przedłożonych Sądowi jest decyzja Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia [...] 2001 r., nr [...], wydana na podstawie art.36 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U.r.2000, nr 71, poz.838 z późn.zm.) oraz art.104 K.p.a. W decyzji tej nakazano R.Z. przywrócenie pasa drogowego drogi krajowej nr [...] W. - K. w miejscowości M., na [...]+[...] kilometrze do stanu poprzedniego (dosłownie w decyzji napisano "do stanu pierwotnego") poprzez całkowitą rozbiórkę samowolnie wykonanego zjazdu ze wspomnianej drogi publicznej do działek [...] i [...]. Obowiązek został nałożony na R.Z. W uzasadnieniu stwierdzono, że zjazd został wykonany samowolnie, a to upoważniało organ administracyjny do wydania decyzji. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy R.Z. domagał się uchylenia powyższej decyzji, uzasadniając to wadami samej decyzji i poprzedzającego ją postępowania. Decyzja nie spełnia wymogów art.107 K.p.a., przez brak właściwego uzasadnienia. Nie nawiązuje w ogóle do dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w szczególności - do wyjaśnień strony. Decyzja jest też sprzeczna z art.29 ust.2 i art.36 ustawy o drogach publicznych, gdyż R.Z. nie wykonał, ani nie zmienił zjazdu, wymienionego w decyzji. Nakazywanie przywrócenie stanu rzeczy poprzez rozbiórkę nie ma podstaw prawnych skoro zjazd istnieje co najmniej do 25 lat. Strona przedstawiła też organowi administracyjnemu odpis z księgi wieczystej nr [...], prowadzonej dla działki nr [...] w M. Jak współwłaściciele zostali ujawnieni: A.T. w [...] częściach, K.N. w [...], R.Z. w [...]. Tu również wpisana jest służebność gruntowa na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr [...]. W ponownej decyzji [...] 2001 r., nr [...], zaskarżonej do sądu i będącej przedmiotem niniejszego postępowania sądowego - Generalny Dyrektor Dróg Publicznych uchylił nakaz rozbiórki spornej zjazdu i w to miejsce nakazał stronie dokonanie rozbiórki w tej części, która została wykonana bez wymaganego prawem zezwolenia, tzn. zjazd należy przywrócić do szerokości 3,0 metrów o nawierzchni gruntowej oraz należy odtworzyć naruszoną skarpę korpusu drogowego drogi krajowej. W uzasadnieniu ponownie powołano się na kompetencję do nakazania usunięcia skutków prac samowolnie wykonanych w pasie drogowym. Przesłanką skierowania nakazu do R.Z. jest jego tytuł prawny do działki nr [...] oraz fakt, że został on zatrzymany podczas wykonywania prac przy przedmiotowym zjeździe. Skarga ponownie powtarza najważniejszy zarzut, tj. skierowanie nakazu usunięcia zmian do R.Z., gdy on żadnych prac przy zjeździe nie wykonywał. Wcześniejsze wyjaśnienia w tej sprawie nie zostały rozpatrzone przez organ administracyjny. Skarżący potwierdza fakt, że w dniu [...] 2001 r. pracownicy organu administracyjnego zastali go przy spornym zjeździe. Skarżący twierdzi, że "inspektor, który mnie tam spotkał, spisał moje dane nie pytając w ogóle kto zjazd wykonał, stwierdzając, że mam niezwłocznie usunąć rusztowania pod krawężniki co tez uczyniłem od razu po jego interwencji. Były to jedyne pace jakie wykonałem (i bezzwłocznie usunąłem ich skutki) w obrębie spornego zjazdu." W odpowiedzi na skargę organ administracyjny domaga się oddalenia skargi Decyzje zostały skierowane do współwłaścicieli działki nr [...], tj. do A.T., K.N. i R.Z. Skarżący R.Z. dodatkowo jest właścicielem działki nr [...]. Dowodzi to, że decyzja została prawidłowo zaadresowana. Fakt samowolnego wykonania prac w obrębie pasa drogowego jest bezsporny, co kilkakrotnie stwierdzili pracownicy organu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje : Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] 2001 r. zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego i K.p.a. Również odpowiedź na skargę oparta jest na założeniach nie mających oparcia w prawie przedmiotowym. Prawidłowo więc strona zarzuca organowi administracyjnemu naruszenie art.107 K.p.a., do czego trzeba dodać - brak realizacji dyrektywy art.7 i 77 K.p.a. W całym postępowaniu administracyjnym nie wykonano żadnej czynności dowodowej, zmierzającej do ustalenia, kto wykonał prace wymienione w decyzji. Nawet te czynności które zostały wykonane (spotkanie pracownika organu administracyjnego i strony w dniu [...] 2001 r.) nie zostały należycie udokumentowane, tj. brak protokołu oględzin spornego miejsca, który byłby potwierdzony podpisem strony. Mimo że kluczowe znaczenie dla sprawy ma ustalenie faktów, tj. przebiegu granicy pasa drogowego w zastawieniu z miejscem wykonania prac przez stronę, wcześniejszej szerokości zjazdu, rodzaju nawierzchni, zakresu naruszenia podstawy nasypu drogowego, to nie ma żadnego dowodu, aby te fakty rzetelnie ustalano w zachowaniem art.79 w zw. z art.67 i art.81 K.p.a., tj. przy zagwarantowaniu stronie czynnego udziału w takich oględzinach, z respektowaniem zasad dokumentowania poszczególnych czynności dowodowych. Organ administracyjny nie ustosunkował się w decyzji do wielokrotnie powtarzanego przez stronę twierdzenia, że nie dokonywała poszerzenia zjazdu, jego nawierzchni, ani nie uszkodziła nasypu drogowego. Sąd podziela też zdanie strony, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] 2001 r. jest niezgodna przez przepisami ustawy o drogach publicznych, powołanymi w podstawie prawnej decyzji. Podczas, gdy art.36 ustawy o drogach publicznych zezwala nakazać usunięcie skutków samowoli osobie która tego czynu się dopuściła, to organ poprzestaje na domniemaniu, że sprawcą jest właściciel działki bezpośrednio sąsiadującej z drogą publiczną. Nawet to domniemanie nie tłumaczy faktu, dlaczego za sprawcę samowoli przyjęto R.Z., skoro jest on współwłaścicielem działki nr [...] jedynie w [...] części. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270, zm. Dz.U. r.2004, nr 162, poz. 1692). O kosztach orzeczono na podstawie art.97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.r.2002, nr 153, poz.1271, zm. Dz.U.r.2002, nr 240, poz.2052, Dz.U. r.2003, nr 171, poz.1663 i nr 192, poz.1873 i nr 124, poz.1153 oraz nr 228, poz.2256 i poz.2261) w zw. z art.55 ust.1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm.).