II SA/Kr 580/05
WyrokWSA w Krakowie2007-05-31
Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Piotr Głowacki, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku, wydana przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez brak doręczenia decyzji jednemu ze współwłaścicieli oraz nieprawidłowości w przeprowadzeniu dowodu z oględzin?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana z naruszeniem prawa, co skutkuje jej uchyleniem. Naruszenia te obejmują brak doręczenia decyzji jednemu ze współwłaścicieli (naruszenie art. 10 k.p.a.) oraz istotne uchybienia w przeprowadzeniu dowodu z oględzin, w tym brak protokołu z oględzin z 2003 r. i nieprawidłowe zawiadomienie o terminie oględzin w 2004 r. (naruszenie art. 79 § 1, art. 81 k.p.a.). Ponadto, organ odwoławczy orzekał na podstawie niepełnego materiału dowodowego, nie uzupełniając go przed wydaniem decyzji (naruszenie art. 136 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a.).Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej współwłaścicielom budynku przywrócenie poprzedniego sposobu jego użytkowania z magazynu na sprzęt rolniczy do prowadzenia działalności polegającej na wykonywaniu wyrobów z płyt akrylowych. Organ I instancji wydał nakaz, uznając zmianę sposobu użytkowania za samowolną i naruszającą warunki bezpieczeństwa. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uchylając ją jedynie w zakresie precyzji sformułowania obowiązku. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i błędne ustalenie stanu faktycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego z powodu istotnych naruszeń proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz określono, że nie może być ona wykonywana. Zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 maja 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie WSA Piotr Głowacki AWSA Janusz Kasprzycki (spr) Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2007 r. sprawy ze skargi H. P. i D. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego K. z dnia [...] 2005r., nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku I uchyla zaskarżoną decyzję , II określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana , II zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego H. P. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] 2004 r., znak:[...], wydaną na podstawie art. 51 ust.1 pkt 1 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm. zwanej dalej Prawo budowlane z 1994 r.), art. 2 ust 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r.
o zmianie ustawy Prawo budowlane ( Dz. U. z 2004 r. Nr 93, poz. 888), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta N. nakazał "...współwłaścicielom – P. H. P. oraz P. D. P.- przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku oznaczonego na szkicu do protokołu z oględzin z dnia [...] 2003 r. numerem "1", zlokalizowanego na terenie działki nr 454/1 w obręb. 109 ( powstałej po podziale dz. nr 454) w N. przy ul.[...], użytkowanego obecnie do prowadzenia działalności polegającej na wykonywaniu wyrobów z płyt akrylowych bez wymaganego ustawą – prawo budowlane – jako magazynu na sprzęt rolniczy i ogrodniczy związany z gospodarką ogrodniczo-warzywną".
W uzasadnieniu tej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta N. wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w związku z podaniem mieszkańców ulic [...] i [...] w N. Postępowanie to prowadzone jest w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektu na działce nr 454 w obręb. [...] na nieruchomości położonej w N. przy ul.[...]. W toku tego postępowania w dniu [...] 2003 r. zostały przeprowadzone oględziny, podczas których ustalono, że w obiekcie, oznaczonym jako "nr 1" składowane są regały o konstrukcji stalowej. Na nich zostały ustawione wykonane elementy z tworzywa sztucznego, palety drewniane z płytami akrylowymi, urządzenia do obróbki płyt akrylowych.
Podczas oględzin w dniu [...] 2004 r. ustalono, że największe pomieszczenie, oznaczone na szkicu do protokołu "nr 1" posiada wymiary: 6,40 m x 12,60 m. Znajdują się w nim wielkowymiarowe przedmioty przykryte plandekami. Po zdjęciu plandeki z urządzenia oznaczonego "lit. A" stwierdzono, że jest to urządzenie do termoformowania elementów z płyt akrylowych, pod pozostałymi natomiast plandekami stwierdzono płyty akrylowe. Ustalono także, że do wymienionego urządzenia doprowadzona została instalacja elektryczna, na ścianie za urządzeniem zamontowano prawdopodobnie mierniki elektryczne, ściany pomieszczenia są otynkowane, pomalowane na biało, posadzka w pomieszczeniu jest betonowa. Organ stwierdził także, że w pomieszczeniu grzejniki elektryczne były zimne, a mimo to panowała w nim temperatura 22º C. W pomieszczeniu zostały umieszczone tabliczki z napisami: "zakaz palenia" i "zakaz spożywania alkoholu na terenie zakładu". W przedmiotowym budynku stwierdzono, że są magazynowane płyty akrylowe na paletach. Natomiast w pomieszczeniu, oznaczonym na szkicu do protokołu cyfrą "3" zamontowany jest piec gazowy dwufunkcyjny. Pomieszczenie to jest urządzone jako socjalne, wyposażone jest
w zlewozmywak, szafkę , stolik, ławki i wieszak. Na podłodze ułożone zostały płytki gresowe, na ścianach płytki ceramiczne na wysokości 147 cm , w stropodachu zamontowane okno połaciowe. W pomieszczeniu, oznaczonym na szkicu do protokołu cyfrą "2" zostało urządzone pomieszczenie socjalne wyposażone
w umywalkę, kabinę prysznicową, 7 szafek ubraniowych, na podłodze ułożone płytki gresowe, na ścinanie płytki ceramiczne na wysokości "150 cm - 2,40" , na korytarzu i w.c. również płytki gresowe na podłodze oraz ceramiczne na ścianach.
Organ I instancji wskazał, że w trakcie oględzin pozyskano oświadczenia H. P. (złożone po wcześniejszym pouczeniu o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania), z których wynika, że przedmiotowe urządzenie nie jest wykorzystywane do żadnej działalności produkcyjnej, obecnie nie jest podłączone do zasilania lecz okresowo było podłączone do sieci elektrycznej dla potrzeb własnych.
Ponadto Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta N. ustalił, że decyzją wydaną z upoważnienia Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] 1997r., znak: [...] udzielono H. i B. P. pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu jako magazynu na sprzęt rolniczy i ogrodniczy związany z gospodarka ogrodniczo – warzywną. Pozyskano również dokumenty z organu administracji architektoniczno- budowlanej w sprawie prowadzonej pod znakiem [...], w tym złożony przez inwestorów projekt budowlany na adaptację istniejącego budynku magazynowego na obiekt usług cukierniczo - pierkarniczych, sporządzony przez mgr inż. J. Z., w którym została zawarta inwentaryzacja budowlana przedmiotowego budynku, ukazująca ściankę działową w pomieszczeniu oznaczonym cyfrą "1" oraz brak ścianek działowych miedzy obecnie istniejącymi pomieszczeniami oznaczonymi cyframi: "2", "3", "4", "5". Organ I instancji wskazał, że z pisma Urzędu Miasta N., Wydział Architektury, Budownictwa
i Planowania Przestrzennego z dnia [...] 2004 r., znak:[...], jakie wpłynęło do organu I instancji w dniu [...] 2004 r., wynika, że zmiana funkcji istniejącego budynku na funkcję związaną z wykonywaniem wyrobów z płyt akrylowych narusza ustalenia planu miejscowego ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta N., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej N. nr [...] z dnia [...] 1994r. ( Dz. Urz. Woj. N. nr 24/94 , póz. 268 z późn. zm.), który obowiązywał do dnia 31 grudnia 2002 r. Z wyżej wymienionego pisma wynika, że przepis art. 59 ustawy
z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. z 2003 r. Nr 80, póz. 7171 z późn. zm.), stanowi, iż w przypadku braku planu miejscowego zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga ustalenia w drodze decyzji warunków zabudowy. Organ administracji architektoniczno - budowlanej podał także, że przedmiotowy obiekt nie spełnia warunków umożliwiających wydanie decyzji o warunkach zabudowy w trybie art. 61 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dla adaptacji
i zmiany sposobu użytkowania.
Organ I instancji ustalił, że działka nr 454 w obręb. 109 została podzielona na dwie działki o nr 451/1 i nr 454/2 i obecnie przedmiotowy obiekt znajduje się na działce nr 454/1 której właścicielami są D. P. i H. P.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta N. wskazał, że zgodnie z art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu.
Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności, w myśl art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.,
1) przeróbkę pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi albo przeznaczenia do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie bądź było budowane w innym celu, w tym także przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne,
2) podjęcie albo zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń.
Mając na względzie treść powyższych przepisów oraz ustalony stan faktyczny, w szczególności, że w pomieszczeniu oznaczonego cyfrą "1" znajdują się urządzenia do termoformowania elementów z płyt akrylowych, istnienie zaplecza socjalnego w pomieszczeniach oznaczonych cyframi: "2", "3", "4", "5", Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta N., że
w przedmiotowym budynku, po dokonaniu przeróbek (realizacji ścianek działowych), została podjęta działalność polegająca na wykonywaniu wyrobów
z płyt akrylowych, która, w ocenie organu I instancji, zmieniła warunki bezpieczeństwa pożarowego, higieniczno-sanitarne, o jakich mowa w art. 71 ust. 2 pakt 2 Prawa budowlanego z 1994 r. O prowadzonej tego rodzaju działalności świadczą także przedmioty znajdujące się w pomieszczeniach, jak: wyroby z płyt akrylowych.
Organ I instancji uznał, że podjecie działalności, o jakiej mowa wyżej
w przedmiotowym budynku,. który powinien być użytkowany jako magazyn sprzętu rolniczego i ogrodniczego związanego z gospodarką ogrodniczo- warzywną stanowi zmianę sposobu użytkowania w rozumieniu Prawa budowlanego z 1994 r., dla której konieczne było uprzednie uzyskanie pozwolenia organu administracji architektoniczno- budowlanej.
Stosownie do brzmienia 71 ust.3 Prawa budowlanego z 1994 r. w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust.1 stosuje się przepisy art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego z 1994 r.
W związku z tym postanowieniem z dnia [...] 2004 r., znak: PINB.[...], utrzymanym w mocy postanowieniem organu II instancji z dnia [...] 2004 r. znak:[...], organ I instancji wstrzymał użytkowanie przedmiotowego budynku, a po utracie ważności w/w postanowienia, postanowieniem z dnia [...] 2004 r. ponownie wstrzymano użytkowanie przedmiotowego budynku.
Uwzględniając stanowisko organu administracji architektoniczne- budowlanej w przedmiocie zgodności z miejscowym ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta N. oraz z ustawą
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym organ I instancji stwierdził, że nie jest możliwe przeprowadzenie procesu legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu. W związku z tym, biorąc pod uwagę treść art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego z 1994 r. mówiącego o możliwości nakazania właścicielowi przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta N. orzekł jak w sentencji decyzji.
Odwołanie od tej decyzji wnieśli H. i D. P. Zarzucili w nim rażące naruszenie prawa, a w szczególności przepisów art. 107 § 3 oraz art. 7, 8,10 § 1, 75 § 1 i 2, 77 § 1, 80, 81 i 86 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000 r, Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie - k.p.a.), a przez to nieprawidłowe zastosowanie przepisów art. 80 ust.2 pkt 1, 83 , art. 51 ust. 1 pkt 1 i 71 ust. 3 Prawa budowlanego z 1994 r. Podnieśli, że dowody
w postaci oględzin z dnia 16 grudnia 2003 r. i 3 marca 2004 r., na które powołał się organ
I instancji, w żadnym punkcie nie potwierdzają tego, iż w budynku nr "1" prowadzona jest jakakolwiek działalność gospodarcza. Zarzucili także organowi, że ten nie uwzględnił oświadczenia współwłaściciela H. P., z którego jednoznacznie wynika, iż przedmiotowy budynek służy jedynie jako magazyn i nie prowadzi się w nim żadnej działalności. Uważają zatem, że w rzeczywistości nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania budynku nr "1", a organ I instancji dokonał absolutnie dowolnej i sprzecznej ze stanem faktycznym interpretacji dowodów, czym ewidentnie naruszył powołane na wstępie przepisy prawa.
Decyzją z dnia [...] 2005 r., znak:[...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił decyzję organu I instancji w zakresie wyrzeczenia i orzekł na nowo nakazując współwłaścicielom H. P. oraz D. P. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku oznaczonego na szkicu do protokołu z oględzin z dnia [...] 2003 r. numerem "1", zlokalizowanego na terenie działki nr 454/1 w obręb. 109 (powstałej po podziale dz. Nr 454) w N. przy ul. [...] użytkowanego obecnie do prowadzenia działalności polegającej na wykonywaniu wyrobów z płyt akrylowych bez wymaganego ustawą Prawo budowlane pozwolenia właściwego organu na zmianę sposobu użytkowania, jako magazynu na sprzęt rolniczy i ogrodniczy związany z gospodarką ogrodniczo-warzywną. W pozostały zakresie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Wojewódzki Inspektor
Nadzoru Budowlanego w K. wskazał, że w jego ocenie, w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do wydania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu.
Organ odwoławczy podniósł, że w toku postępowania wyjaśniającego organ I instancji przeprowadzając dowody z oględzin w dniu [...] 2003 r. oraz w dniu [...] 2004 r. ustalił, iż w budynku oznaczonym na szkicu do protokołu z oględzin numerem "1" , zlokalizowanym na terenie działki nr 454/1 w obręb 109 (powstałej po podziale dz. nr 454) przy ul. [...] w N., prowadzona jest działalność polegająca na wykonywaniu wyrobów
z płyt akrylowych. W pomieszczeniu oznaczonym na szkicu do protokołu z oględzin cyfrą "1" znajduje się urządzenie do termoformowania elementów płyt akrylowych zasilane instalacją elektryczną oraz składowane są płyty akrylowe na paletach. Pozostałe pomieszczenia oznaczone cyframi "2-5" stanowią zaplecze socjalne przedmiotowego budynku. Natomiast zgodnie z decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] 1997 r., znak: [...] przedmiotowy budynek powinien być użytkowany jako magazyn na sprzęt rolniczy i ogrodniczy związany z gospodarką ogrodniczo-warzywną.
Powyższe ustalenia prowadzą, zdaniem organu odwoławczego, do wniosku, że przedmiotowy obiekt użytkowany jest niezgodnie ze swoim przeznaczeniem. Materiał dowodowy wskazuje, że prowadzona jest w nim działalność polegająca na wykonywaniu wyrobów z płyt akrylowych. Nie stwierdzono jednocześnie, aby w obiekcie magazynowano sprzęt rolniczy
i ogrodniczy związany z gospodarką ogrodniczo-warzywną.
Organ II instancji przywołał przepis art. 72 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 r., według którego przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie albo zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń.
W ocenie organu odwoławczego ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny, tj. istnienie w przedmiotowym budynku urządzeń do termoformowania elementów płyt akrylowych oraz pomieszczeń stanowiących zaplecze socjalne, wskazuje, iż w przedmiotowym budynku po wcześniejszym dokonaniu niezbędnych przeróbek została podjęta działalność polegająca na wykonywaniu wyrobów z płyt akrylowych, która zmieniła warunki bezpieczeństwa pożarowego, higieniczno-sanitarne o których mowa w art. 72 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Tym samym użytkowanie budynku jako obiektu, w którym prowadzona jest w/w działalność, który zgodnie. z decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] 1997 r. mógł być użytkowany jako magazyn na sprzęt rolniczy i ogrodniczy, stanowi zmianę sposobu użytkowania. Zgodnie z art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. taka zmiana sposobu użytkowania winna być poprzedzona uzyskaniem stosownego pozwolenia właściwego organu.
Zgodnie z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego z 1994 r., w brzmieniu sprzed nowelizacji ustawy Prawo budowlane z dnia 16 kwietnia 2004 r. w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia..., przepisy art. 50, art. 51... stosuje się odpowiednio. W decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
Mając zatem na uwadze ustalony stan faktyczny, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo nakazał przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu.
W odniesieniu natomiast do zarzutów podniesionych w odwołaniu, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. jeszcze raz podniósł, że postępowanie wyjaśniające wykazało, że przedmiotowy obiekt użytkowany jest niezgodnie ze swoim przeznaczeniem - w magazynie na sprzęt rolniczy i ogrodniczy związany z gospodarką ogrodniczo – warzywną znajduje się urządzenie do produkcji wyrobów z płyt akrylowych, składowane są wyroby z płyt akrylowych, a poprzez realizację dodatkowych ścianek działowych w obiekcie urządzono zaplecze socjalne dla pracowników. Zatem podjęta w przedmiotowym budynku działalność zmieniła warunki bezpieczeństwa pożarowego, higieniczno – sanitarne,
o których mowa w art. 72 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 r..
Ponadto w ocenie organu odwoławczego nie są zasadne zarzuty skarżących naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.. Organ I instancji wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł, jak również przytoczył przepisy prawa i wyjaśnił podstawę prawną skarżonej decyzji. Zatem kwestionowana decyzja organu I instancji zawiera uzasadnienie faktyczne
i prawne w rozumieniu art. 107 § 3 k.p.a. Nie zasługują też na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów art. 7, 8, 10 § l1, 75 § l i 2, 77 § 1, 80, 81 i 86 k.p.a., albowiem strony postępowania miały możliwość czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, co wynika z akt sprawy,
a postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo, co zostało wykazane
w niniejszym uzasadnieniu.
Ponadto zgodnie z art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. organem właściwym w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego. Zatem niezasadny jest również zarzut skarżących naruszenia przez organ I instancji w/w przepisów.
Organ odwoławczy, korzystając ze swych kompetencji reformacyjnych ustanowionych
w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., zreformował kwestionowaną decyzję w zakresie wyrzeczenia, uznając, że nie został w niej precyzyjnie określony obowiązek, zaś w pozostałym zakresie utrzymał skarżoną decyzję w mocy.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. wnieśli H. P. i D. P. Zarzucili w niej naruszenie przepisów postępowania: art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 7, 8, 10 § 1, 75 § 1 i 2, 77 § 1, 80, 81 i 86 k.p.a., a przez to nieprawidłowe zastosowanie powołanych w decyzji przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. Podnieśli, że przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe nie wykazało, ich zdaniem, trafności przesłanek, na których oparte zostały decyzje obu instancji. Przede wszystkim nie potwierdziło ono, że w budynku nr "1" prowadzone jest działalność polegająca na wykonywaniu wyrobów
z płyt akrylowych. Stwierdzono bez żadnych powodów, iż w budynku tym nastąpiła zmiana warunków bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunków zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych lub ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń. Uważają, że żadne z twierdzeń organów nie znajduje uzasadnienia w świetle zgromadzonego materiału dowodowego. Ustalony stan faktyczny nie jest więc oparty na rzeczywistym stanie rzeczy.
Wobec tego wnieśli o uchylenie decyzji obu instancji w całości i umorzenie postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
w K. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami
postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia.
Sąd administracyjny nie bada natomiast celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.
Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 póz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżona decyzja nie może się utrzymać, albowiem została wydana
z naruszeniem prawa.
Nie ulega wątpliwości, że rzeczą organu odwoławczego jest uwzględniać zmiany stanu faktycznego i prawnego, a w uzasadnieniu wydawanego przez siebie rozstrzygnięcia w sposób jasny przedstawiać zasadność zastosowania takiego, a nie innego przepisu prawnego do stanu faktycznego rozstrzyganej sprawy.
W tym przypadku w komparycji decyzji organu II instancji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. przywołał oprócz przepisów postępowania, także przepisy prawa materialnego (Prawa budowlanego
z 1994 r.), w tym art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. z 2004 r., Nr 93, poz. 888). W uzasadnieniu natomiast wydania tej decyzji organ II instancji powołał się na treść przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. (art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego z 1994 r.), w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie przepisów nowelizujących tą ustawę.
Nie wyjaśnił jednakże organ odwoławczy, z jakich powodów przepis art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego z 1994 r. ma zastosowanie w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją. Samo przywołanie ust. 3 art. 2 wspomnianej ustawy nowelizującej bez podania jego treści jest niewystarczające. Ust. 3 art. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. z 2004 r., Nr 93, poz. 888), stanowił bowiem, że przepisu art. 71 a Prawa budowlanego z 1994 r. (mówiącego o wstrzymaniu postanowieniem użytkowania obiektu lub jego części, wydawaniu nakazu przedstawienia w określonym terminie dokumentów, ustalaniu wysokości opłaty legalizacyjnej, wydawaniu decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania), nie stosuje się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego pozwolenia i dokonanego przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej i że w takich przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe.
Dopiero więc przytoczenie treści tego przepisu wyjaśnia powody sięgnięcia przez organ II instancji do przepisów dotychczasowych.
Kwestie te muszą być przedstawione w uzasadnieniu decyzji, bowiem zarówno Sąd jak i strony nie mogą się domyślać powodów zastosowania tych, a nie innych przepisów prawa, będących podstawą prawną rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 k.p.a.). Takie działanie organu podważa zasadę zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.).
Skoro organ odwoławczy rozpatruje tę samą sprawę administracyjną, badając uprzednio zebrane dowody, kierując się w zasadzie tymi samymi przesłankami prawnymi i faktycznymi, to trzeba stwierdzić, że decyzja organu odwoławczego jest takim samym aktem stosowania prawa jak decyzja organu I instancji.
Decyzja zatem tego organu jest prawidłowa, gdy jest zgodna nie tylko z normami obowiązującego prawa materialnego, ale i procesowego, w tym wydana przez kompetentny organ (J. Zimmermann, Polska jurysdykcja administracyjna, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1996, s. 151 i 193).
Dokonana pod tym względem kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że jest ona nieprawidłowa.
Skoro podmiotami, które zostały decyzją organu odwoławczego zobowiązane do przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, oznaczonego jako budynek nr "1", byli H. P. i D. P., to osoby te winny decyzję tę otrzymać.
Tymczasem, jak wynika z akt postępowania prowadzonego przed organem odwoławczym, zobowiązanemu D. P. nie została doręczona decyzja organu odwoławczego. Brak jest nie tylko zwrotnego potwierdzenia odbioru tej decyzji przez D. P., ale także jego nazwisko nie widnieje w ogóle
w "wykazie stron postępowania do decyzji, znak:[...]". Narusza to w ocenie Sądu postanowienia art. 10 k.p.a.
Organ odwoławczy rozstrzygając powtórnie niniejszą sprawę powołał się na dowód z oględzin z dnia [...] 2003 r. W aktach postępowania administracyjnego organów obu instancji brak jest jednakże protokołu z tych oględzin. W aktach organu I instancji znajduje się jedynie protokół z oględzin przeprowadzonych w dniu [...] 2004 r. Dowód ten nie jest jednak poprzedzony stosownym zawiadomieniem wszystkich stron postępowania, jak nakazuje to przepis art. 79 § 1 k.p.a. zobowiązując organ do zawiadomienia stron o miejscu i terminie przeprowadzania dowodu z oględzin przynajmniej na 7 dni przed terminem. Celem zawiadomienia, o którym mowa w art. 79 § 1 k.p.a., jest zapewnienie stronie możliwości wzięcia udziału w przeprowadzeniu dowodu, by umożliwić jej przygotowanie do tych czynności. We wspomnianych oględzinach z dnia [...] 2004 r. uczestniczył jedynie H. P.
Powyższe stanowi uchybienie przepisom postępowania: art. 10 § 1, 79, ale także art. 81 k.p.a. Według bowiem tego ostatniego okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa
w art. 10 § 2 k.p.a..
Uchybienia jakich dopuścił się organ odwoławczy należy ocenić jako mogące mieć wpływ na wynik sprawy. (podobnie NSA w wyroku z dnia 14 listopada 1995 r., SA/Wr 664/95, niepublikowany; wyrok NSA z dnia 13 lutego 1986 r., II SA 2015/85, ONSA 1986, nr 1, poz. 13).
Dodać także należy, ze w aktach sprawy brak jest dokumentów jakie pozyskał organ I instancji (decyzji z dnia [...] 1997 r., znak: [...]
o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego obiektu jako magazynu na sprzęt rolniczy i ogrodniczy oraz projektu budowlanego na adaptację tego budynku na obiekt usług cukierniczo-piekarniczych). Wobec tego organ odwoławczy orzekał na podstawie niepełnego materiału dowodowego, którego nie uzupełnił przed wydaniem swojej decyzji w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego (art. 136 k.p.a.), co stanowi naruszenie art. 77 § 1 i 80 k.p.a.
Brak jest także w aktach administracyjnych organu I instancji podania K. N. ani też podania mieszkańców ulic [...] i [...] w N.
Organ I instancji w ogóle nie wypowiedział się w kwestii interesu prawnego tych podmiotów w wydanej przez siebie decyzji. Przypomnieć należy, że jedynie podanie pochodzące od podmiotu posiadającego interes prawny, a nie faktyczny
w sprawie, powoduje wszczęcie postępowania z chwilą wniesienia podania do organu właściwego, chyba, że organ I instancji prowadził postępowanie z urzędu wskutek sygnalizacji wymienionych wyżej podmiotów.
Wyżej przedstawione kwestie wskazują, że organ odwoławczy nie dokonał prawidłowej oceny przestrzegania przez organ I instancji przepisów proceduralnych w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji tego organu. W żaden więc sposób nie można zgodzić się z twierdzeniem organu odwoławczego, że "...po dokonaniu kontroli prawidłowości postępowania administracyjnego organu I instancji
i wydanej decyzji, stwierdził, że organ ten uczynił zadość przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego...".
W takim stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., na podstawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.
Treść art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), nakazywała orzeczenie jak w punkcie II sentencji wyroku.
O kosztach natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. orzekł
w punkcie III sentencji wyroku, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r.,
Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło