II SA/Kr 584/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Brachel- Ziaja (spr.) Sędziowie: WSA Piotr Głowacki WSA Ewa Rynczak Protokolant: Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2008 r. sprawy ze skargi E. G. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego E. G. kwotę 100,00 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...]r., znak: [...]. Wojewoda na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność odwołania E. G. od pism Wydziału Skarbu Miasta Urzędu Miasta z [...] listopada 2007 r. nr [...] oraz z [...] stycznia 2008 r. nr [...] dotyczących kwestii "rekompensaty za grunty lasy l o pow. 0,77 ha w gminie [...]". W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda przedstawił przebieg postępowania, a mianowicie : w dniu [...].11.2007 r. Wydział Skarbu Miasta Urzędu Miasta skierował do E. G. pismo o nr [...], w którym poinformował go, iż szczegółowo uzasadnione stanowisko odnoszące się do kwestii poruszonych w jego piśmie z dnia [...].10.2007 r., podjęte zostało w oparciu o archiwalne dokumenty oraz poprzednio i obecnie obowiązujące przepisy i przedstawione w piśmie Wydziału Skarbu Miasta Urzędu Miasta z [...] maja 2006 r. nr [...], [...] i [...]. Poinformowano również, że obecnie obowiązujące przepisy nie dają podstaw prawnych do przyznania poprzedniemu właścicielowi rekompensaty z tytułu sprzedaży nieruchomości Skarbowi Państwa dokonanej zgodnie z poprzednimi uregulowaniami prawnymi. W dniu 17.12.2007 r. do Urzędu Miasta wpłynęło pismo E. G. z dnia [...].12.2007 r. zatytułowane "odwalanie", w którym wyraził on niezadowolenie z dotychczasowego sposobu załatwienia sprawy oraz zawarł ponowny wniosek o przyznanie rekompensaty za wywłaszczone nieruchomości. W dniu 9.01.2008 r. Wydział Skarbu Miasta Urzędu Miasta skierował do E. G. pismo o nr [...], w którym ponownie poinformowano go, iż szczegółowo uzasadnione stanowisko odnoszące się do kwestii poruszonych w piśmie E. G. z dnia [...].12.2007 r., podjęte zostało w oparciu o archiwalne dokumenty oraz poprzednio i obecnie obowiązujące przepisy i przedstawione w piśmie Wydziału Skarbu Miasta Urzędu Miasta z [...] maja 2006 r. nr [...], [...] i [...] oraz z [...] listopada 2007 r. nr [...]. Również ponownie poinformowano, że obecnie obowiązujące przepisy nie dają podstaw prawnych do przyznania poprzedniemu właścicielowi rekompensaty z tytułu sprzedaży nieruchomości Skarbowi Państwa dokonanej zgodnie z poprzednimi uregulowaniami prawnymi. Ponadto pouczono, iż odwołanie do organu II instancji 2 zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego przysługuje jedynie od decyzji administracyjnej i w związku z tym poproszono E. G. o doprecyzowanie treści jego pisma z [...] grudnia 2007 r. oraz wskazanie czy należy je traktować jako odwołanie i przesiać do organu II instancji. Na odpowiedź wyznaczono stronie termin 7 dniowy od daty otrzymania pisma. W odpowiedzi na powyższe w dniu 24 stycznia 2008 r. do Urzędu Miasta wpłynęło pismo E. G. z [...].01.2007 r. ponownie zatytułowane "odwołanie" w którym wyraził on niezadowolenie z dotychczasowego sposobu załatwienia sprawy oraz zawarł ponowny wniosek o przyznanie rekompensaty za wywłaszczone nieruchomości. Mając powyższe na uwadze Wojewoda rozpoznając "odwołanie" stwierdził, iż pisma Wydziału Skarbu Miasta Urzędu Miasta z [...].11.2007 r. oraz [...].01.2008 r. nr [...], które E. G. zakwestionował pismami z dnia [...].11.2007 r. oraz [...].01.2008 r. nazwanymi "odwołanie" nie stanowią decyzji administracyjnej, w związku z czym odwołanie od nich nie przysługuje. Wspomniane pisma nie spełniają bowiem wymogów odnoszących się do decyzji administracyjnych zawartych w rozdziale 7 k.p.a. Zgodnie natomiast z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy w pierwszej kolejności podejmuje czynności mające na celu ustalenie czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn przedmiotowych, jak również podmiotowych. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Odwołanie przysługuje tylko od decyzji, zatem jest niedopuszczalne jeżeli decyzja nie weszła do obrotu prawnego albo gdy czynność organu administracji publicznej nie jest decyzją administracyjną, a stanowi np. czynność materialno-teczniczną. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 lipca 1992 roku sygn. SA/Gd 746/92/S (teza wyroku z glosą B. Adamiak, OSP 1993 Nr 9 poz. 178): "Jeżeli sprawa nie podlega załatwieniu przez wydanie decyzji administracyjnej, a strona wniosła odwołanie od informacji udzielonej jej przez organ l instancji, organ II instancji stwierdza niedopuszczalność odwołania (art. 134 Kpa) Na uwagę zasługuje fakt, zdaniem Wojewody; iż umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego Rep. [...] z [...] września 1980 r., w trybie art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości Państwo E. i J. G. sprzedali Skarbowi Państwa nieruchomość oznaczoną jako działki nr [...] i nr [...] obr. [...] b.dz.adm. [...]. Cena za przedmiotową nieruchomość została ustalona na podstawie opinii biegłych z listy Prezydenta Miasta d/s wywłaszczeń, w wysokości [...] zł za grunt i 1.120 zł za składniki budowlane oraz [...] zł za składniki rolne, czyli w sumie [...] zł. W świetle powyższego treść pism E. G., wskazuje, iż podstawą zgłaszanego organom administracji publicznej roszczenia Pana E. G. jest 3 przekonanie, iż wskazana w omówionej umowie z [...] września 1980 r., cena sprzedaży była jednak zbyt niska ze względu na fakt, że grunty te należały, zdaniem strony do klasy l i cena za nie powinna być odpowiednio wyższa. Zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego sprzedaż jest umową cywilnoprawną, w której jedna ze stron (sprzedawca) zobowiązuje się przenieść własność rzeczy i wydać ją stronie drugiej (kupującemu), a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Sprzedaż jako umowa dwustronnie zobowiązująca wymaga wykonania, a więc świadczenia każdej ze stron ( przeniesienie prawa - zapłata). W tym miejscu podkreślenia wymaga również fakt, iż wszelkie sprawy dotyczące roszczeń powstałych na tle zawartych przez strony umów cywilnoprawnych należą do wyłącznej kog niej i sądów powszechnych. W niniejszej sprawie Pan E. G. kwestionuje wysokość ceny sprzedaży nieruchomości oznaczonych jako dziatki nr [...] i nr [...] obr. [...] b.dz.adm. [...] zarzucając, iż nie odpowiadała ona faktycznej wartości przedmiotowej nieruchomości. Z powyższego wynika zatem iż podstawą tego roszczenia jest kwestionowana przez sprzedającego prawidłowość zawartej umowy cywilnoprawnej, w zakresie między innymi ustalenia ceny sprzedaży. Natomiast organ administracji nie jest uprawniony do prowadzenia ustaleń w tym zakresie. Biorąc powyższe pod uwagę należy zauważyć, iż zgodnie z art. 1 pkt. 1 k.p.a. administracyjnego, kodeks ten normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. W tej sytuacji należało uznać niedopuszczalność odwołania E. G. od pism Wydziału Skarbu Miasta Urzędu Miasta z [...].11.2007 r. oraz [...].01.2008 r. nr [...], stanowiących informację o braku możliwości realizacji wniosku o "rekompensata za grunty klasy l o pow. 0,77 ha w gminie [...] w związku ze zbyt niską, w ocenie E. G. ceną sprzedaży jaką uzyskali E. i J. G., z tytułu sprzedaży Skarbowi Państwa w formie aktu notarialnego Rep. [...] nr [...] z [...] września 1980 r., nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...] obr. [...] b.dz.adm. [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący E. G. wnosi o zbadanie tej sprawy i przyznanie mu rekompensaty, bo została mu wyrządzona straszliwa krzywda gdyż wypłacono mu za niskie odszkodowanie za grunt, składniki roślinne i budowlane. Ponadto skarżący podniósł, że został zmuszony do sprzedaży ziemi Skarbowi Państwa, umowę zawarł pod przymusem tj. pod wpływem groźby, że zostanie umieszczony w baraku za W. i tam będzie musiał mieszkać. Na jego dawnej ziemi zostały pobudowane wieżowce i od każdego mieszkania lokatorzy płacą za m2, co przynosi ogromne dochody, a ponadto Urząd Skarbowy "porobił sobie działki". 4 W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznając skargę zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 134 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi /DZ. U. Nr 1563, poz. 12 70 ze zm./ Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wywiedzione. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, organ odwoławczy uznał iż brak jest w sprawie decyzji administracyjnej gdyż pismo z dnia [...].11.2007 r. ma charakter informacyjny, a zatem odwołanie od takiego pisma jest niedopuszczalne. Ponadto organ odwoławczy uznał, że odwołujący się domaga się zmiany umowy notarialnej poprzez "przyznanie rekompensaty z tytułu sprzedaży nieruchomości", a w takiej sprawie nie mają zastosowania przepisy k. p. a., gdyż taka sprawa należy do kognicji sądów powszechnych. Nie budzi wątpliwości w sprawie okoliczność, że Skarb Państwa nabył od skarżącego nieruchomość umową notarialną kupna - sprzedaży zawartą w trybie art. 6 ustawy wywłaszczeniowej z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości /jedn. tekst: Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm./ oraz że skarżący zgłosił wniosek o wypłatę mu "rekompensaty za przedmiotową nieruchomość". Na tle powyższych okoliczności trzeba stwierdzić, zaskarżone postanowienie narusza zarówno przepis art. 134 k.p.a. jak i przepis art. 138 k.p.a. gdyż "pismo" organu pierwszej instancji z dnia 22.11.2007 r. wbrew ocenie organu odwoławczego ma cechy decyzji administracyjnej. Posiada bowiem składniki decyzji przewidziane art. 107 k.p.a., a więc: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony, rozstrzygnięcie (negatywne) wraz z lapidarnym uzasadnieniem, z którego wynika że obecnie obowiązujące przepisy nie dają podstaw prawnych do przyznania poprzedniemu właścicielowi rekompensaty z tytułu sprzedaży nieruchomości Skarbowi Państwa. Nie jest to więc tylko pismo informacyjne, a w istocie decyzja o "odmowie przyznania rekompensaty z tytułu sprzedaży nieruchomości" w trybie art. 6 powołanej wyżej ustawy wywłaszczeniowej z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, /t. jedn.: Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm./ - czyli odmowa przyznania mu obecnie odszkodowania za przedmiotową wywłaszczoną nieruchomość wedle aktualnych cen wolnorynkowych. Pod decyzją znajduje się podpis i pieczątka z imieniem i nazwiskiem oraz stanowiskiem służbowym osoby uprawnionej 5 do wydania decyzji (Dyrektor Wydziału). Brak jest natomiast pouczenia, co do odwołania, jednakże nie ma to znaczenia w sprawie, skoro odwołanie zostało wniesione w terminie. Ponadto brak w treści decyzji niektórych elementów, które powinna ona zawierać stosownie do art. 107 k.p.a. nie pozbawia jej charakteru decyzji. Decyzja taka jest wadliwa ale ważna, chyba że została wydana przez organ niewłaściwy w sprawie, co nie ma odniesienia do niniejszej sprawie lub bez podstawy prawnej. Należy mieć na uwadze ponadto, że "pismo" to zostało wydane po wcześniejszych zawiadomieniach strony że "rozpatrzenie przedmiotowej sprawy musi być poprzedzone przeprowadzeniem wnikliwego postępowania wyjaśniającego /..../ przed wydaniem decyzji " /k.41- 40 zawiadomienia/ W tej sytuacji strona mogła słusznie mniemać, że organ administracji publicznej prowadzi w jej sprawie postępowanie administracyjne i miała ona prawo oczekiwać stosownego rozstrzygnięcia. Jeżeli organ administracji publicznej pierwszej instancji uznał bezzasadność żądania strony określonego w jej wniosku, to tym samym podjął w ten sposób decyzję merytoryczną, która podlega kontroli instancyjnej stosownie do treści art. 15 k.p.c. Organ odwoławczy winien rozpoznać odwołanie i wydać decyzję na podstawie art. 138 k.p.a. zwłaszcza wobec własnych ustaleń zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Przepis art. 138 par. 1 k.p.a. stanowi że organ odwoławczy wydaje decyzje, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo (pkt. 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji. Należało zatem odwołanie E. G. rozpoznać merytorycznie, wydając odpowiednią do wyników postępowania decyzję stosownie do treści art. 138 k. p. a. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 par 1 pkt 1 lit "c" prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.