II SA/Kr 585/06
PostanowienieWSA w Krakowie2008-05-28
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy skarżąca nie wykazała istotnej zmiany okoliczności faktycznych uzasadniającej odmienną ocenę jej sytuacji finansowej, sąd powinien ponownie przyznać jej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, mimo wcześniejszego prawomocnego postanowienia w tej sprawie?Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że skarżąca nie wykazała istotnej zmiany okoliczności faktycznych uzasadniającej odmienną ocenę jej sytuacji finansowej w porównaniu do wcześniejszego prawomocnego postanowienia sądu. Mimo że dochody skarżącej i jej męża wzrosły, a ponoszone wydatki na leczenie i inne potrzeby są znaczące, sąd uznał, że skarżąca jest w stanie współuczestniczyć w ponoszeniu kosztów sądowych, a częściowe zwolnienie przyznane wcześniej stanowi wystarczającą pomoc.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o zawieszeniu postępowania. Wnioskodawczyni przedstawiła swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną, wskazując na niskie dochody z emerytur, niepełnosprawność swoją i męża, a także zadłużenie i wysokie koszty leczenia oraz utrzymania. Sąd analizował poprzednie wnioski strony o przyznanie prawa pomocy, w tym prawomocne postanowienie o częściowym zwolnieniu od wpisu.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] Nr: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek W. C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] Nr: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania.
We wniosku skarżąca oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem S. C. Ich miesięczny dochód netto wynosi 2.150 zł i stanowi go świadczenie emerytalne skarżącej wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 1.000 zł oraz świadczenie emerytalne wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym pobierane przez jej męża w wysokości 1.150 zł. W skład majątku skarżącej wchodzi dom o powierzchni 50 m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni 2,49 ha oddana w dzierżawę w zamian za opłacanie podatku rolnego. Skarżąca nie posiada żadnych oszczędności, jak również cennych ruchomości o wartości powyżej 3000 euro.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, że jest emerytką, osobą niepełnosprawną o orzeczonej niepełnosprawności ruchowej. Mąż także jest osobą niepełnosprawną, choruje od 15 lat. Obydwoje są osobami starszymi (72 i 75 lat), poruszającymi się na wózkach inwalidzkich. Każdą czynność wykonują przy pomocy osób trzecich, za których pomoc zmuszeni są płacić. Sytuacja materialna i zdrowotna pogorszyła się. Skarżąca musi wykupić wiele nowych leków, ponadto opłacić gaz, telefon, ubezpieczenie, zakupić opatrunki, środki czystości. Od września 2007 roku jest zadłużona w Banku [...] na kwotę 12.500 zł, które to środki przeznaczyła na zakup oleju opałowego.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 wspomnianej ustawy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżąca, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 ustawy).
Przedmiotowy wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych jest kolejnym wnioskiem strony o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia [...] października 2006 roku przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego. Przedmiotowe postanowienie nie zostało przez stronę zaskarżone, zatem ma ono przymiot prawomocności.
Następnie, po rozpoznaniu wniosku W. C. z dnia 5 marca 2007 roku (data wpływu do WSA) referendarz sądowy postanowieniem z dnia [...] marca 2007 roku oddalił kolejny wniosek strony o zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu sprzeciwu od tego postanowienia, postanowieniem z dnia 28 maja 2007 roku oddalił wniosek strony o przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 września 2007 roku sygn. akt II OZ 769/07 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. Sąd pierwszej instancji, po ponownym rozpoznaniu sprawy, postanowieniem z dnia 21 stycznia 2008 roku oddalił wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Mając na uwadze brzmienie cytowanego przepisu należy podkreślić, iż przepisy wspomnianej ustawy przewidują możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpoznawaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę.
W uzasadnieniu kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca nie powołała nowych istotnych okoliczności, które wpłynęłyby na odmienną ocenę przez orzekającego jej sytuacji finansowej. Skarżąca podniosła, co prawda, że jej sytuacja materialna i zdrowotna pogorszyła się, jednakże nie poparła swoich twierdzeń przekonywującymi dowodami. Źródłem utrzymania skarżącej oraz jej męża są świadczenia emerytalne wraz z dodatkami pielęgnacyjnymi w łącznej wysokości 2.150 zł. Jest to kwota o 600 zł wyższa niż uprzednio wykazywana przez skarżącą (1.550 zł). Z zalegających w aktach sprawy kserokopii faktur nadesłanych przez skarżącą wraz z zażaleniem z dnia 22 lutego 2008 roku na postanowienie sądu z dnia 21 stycznia 2008 roku wynika, że wydatki skarżącej oraz jej męża na leczenie w miesiącu styczniu 2008 roku wyniosły 343,62 zł (sześć faktur opiewających na kwoty: 51,55 zł, 44,72 zł, 42,49 zł, 93,00 zł, 17,57 zł i 94,29 zł). Załączona jest także faktura z dnia [...] stycznia 2008 roku za zakup środków czystości opiewająca na kwotę 202,66 zł. Skarżąca spłaca kredyt zaciągnięty w Banku [...], a rata miesięczna wynosi 413,93 zł. Wysokość udokumentowanych wydatków skarżącej wynosi zatem 960,21 zł.
W ocenie orzekającego z uzyskiwanych w miesiącu dochodów, przy skali wykazanych wydatków, skarżąca jest w stanie współuczestniczyć w ponoszeniu kosztów sądowych, a zwolnienie jej od konieczności uiszczenia wpisu sądowego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia [...] października 2006 roku stanowi wystarczającą pomoc państwa w niniejszej sprawie. Argumenty podniesione przez stronę w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wpłynęły na odmienną oceną jej sytuacji finansowej, gdyż nie nastąpiła taka zmiana okoliczności, która uzasadniałaby zmianę prawomocnego postanowienia Sądu z dnia [...] października 2006 roku.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło