II SA/Kr 586/19

WyrokWSA w Krakowie2020-09-22

Skład orzekający: Tadeusz Kiełkowski, Paweł Darmoń, Joanna Człowiekowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która przekazała własność nieruchomości w zamian za dożywocie, posiada interes prawny do wniesienia skargi administracyjnej w sprawie dotyczącej tej nieruchomości, jeśli nadal faktycznie ją użytkuje i ponosi związane z nią koszty?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba, która przekazała własność nieruchomości w zamian za dożywocie, posiada jedynie interes faktyczny, a nie prawny, do wniesienia skargi administracyjnej. Umowa dożywocia daje uprawnienia wobec właściciela, ale nie wobec samej nieruchomości, ponieważ prawa własności zostały zbyte. Brak interesu prawnego skutkuje odrzuceniem skargi.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg A. S. i C. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. T. o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego budynku garażowego i udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące m.in. odległości ściany przeciwpożarowej od granicy działki i wystającego okapu dachowego. C. S. była matką A. S., który formalnie był właścicielem nieruchomości, a ona użytkowała ją na podstawie umowy dożywocia.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę A. S. i oddalono skargę C. S.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Tadeusz Kiełkowski SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Joanna Człowiekowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 września 2020 r. sprawy ze skarg A. S. i C. S. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 kwietnia 2019 r., znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych I. Odrzuca skargę A. S. II. Oddala skargę C. S. Zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia 24 kwietnia 2019 r , znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w N. T. z dnia 19 listopada 2018 r, nr [...], znak: [...] mocą, której stwierdzono wykonanie obowiązku przez inwestora E. i A. M. oraz zatwierdzono projekt budowlany zamienny budynku garażowego dwustanowiskowego podpiwniczonego parterowego z poddaszem nieużytkowym, zrealizowanego na działce nr [...] położone w miejscowości J., udzielono pozwolenia na wznowienie robót budowlanych według zatwierdzonego projektu budowlanego zamiennego i nałożono na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku przed przystąpieniem do jego użytkowania na podstawie art. 55 ust 1 pkt 2 prawa budowlanego. Organ odwoławczy dokonał ponownego rozpoznania sprawy. Stwierdził, że krąg stron postępowania został ustalony prawidłowo. PP E. i A. M. są właścicielami działki [...] w [...], na której znajduje się obiekt budowlany, a jednocześnie są inwestorami. Właścicielami sąsiednich działek zlokalizowanych w strefie oddziaływania budynku dz. Nr [...] są odpowiednio M. i A. S. oraz Gmina J.. Podstawą materialnoprawną skarżonej decyzji jest art. 51 ust 4 prawa budowlanego mocą, którego -po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Zobowiązanie inwestorów do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego w oparciu o art. 51 ust 1 pkt 3 prawa budowlanego było wynikiem postępowania naprawczego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego w związku z prawomocnym wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji Starosty [...] z dnia 14 marca 2005 r , znak : [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej PP E. i A. M. pozwolenia na budowę. Inwestorzy zrealizowali inwestycję przed uprawomocnieniem się decyzji stwierdzającej nieważność a zatem w postępowaniu zachodził przypadek prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, inny niż określony w art. 48 ust 1 lub w art. 49b ust 1 , co uzasadniało prowadzenie postępowania w trybie art. 50-51 prawa budowalnego. Organy zastosowały przepis art. 51 ust 1 pkt 3 prawa budowalnego i zobowiązały inwestorów do przedłożenia projektu budowalnego zamiennego dla inwestycji. Przedmiotem decyzji z art. 51 ust 4 prawa budowlanego jest wyłącznie sprawdzenie czy nałożony obowiązek przedłożenia projektu budowlanego został wykonany. Jak stwierdza organ odwoławczy - rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe. Przedłożony zamienny projekt budowlany nie zawiera rozbieżności między częścią opisową a rysunkową, w zakresie usytuowania obiektu względem granicy z sąsiednią działką ewid [...] w J. . W części opisowej wskazano, że projektowana ściana oddzielanie przeciwpożarowego ma być zlokalizowana w odległości 1,74 m od granicy z sąsiednią działką ewid. [...] w J. . W części rysunkowej ściana zlokalizowana jest w tej samej odległości. Zgodnie z opisem technicznym ściany w strefie oddziaływania pożarowego w miejsce styropianu należy ocieplić wełną mineralną, otwory okienne zlokalizowane należy wypełnić substancją nieotwieralną lub zamurować. Granica działek została wykazana prawidłowo. Mapa do celów projektowych spełnia wymagania rozporządzenia MSWiA w sprawie standardów w zakresie dokładności. Usytuowanie ściany przeciwpożarowej nie narusza obowiązujących przepisów techniczno- budowlanych wynikających z § 3 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r poz. 1422). Brak odmiennych w tym względzie ustaleń planistycznych obowiązujących w J. . Obiekt spełnia też § 9 ust 5 i § 25 ust 3 pkt 7 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Projekt został zaopiniowany pozytywnie przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych mgr inż. K. S.. Projekt budowlany zamienny jest spójny w zakresie kwalifikacji obiektu, odpowiada zapisom rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Projekt posiada cześć instalacyjną, wskazano wyposażenie techniczne budynku przedstawione w formie opisowej i rysunkowej. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ Ii instancji stwierdził, że przedłożone mapy do celów projektowych potwierdzają wskazaną w projekcie zamiennym odległość 1,74 m ściany oddzielenia przeciwpożarowego od granicy z działki [...] Okap wystający 0,8 m od strony południowo- zachodniej budynku jest zgodny z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz warunkami rozporządzenia o warunkach technicznych. Skargi na decyzję organu II instancji wywiedli C. S. i A. S., (po sprecyzowaniu pismami z dnia 28 listopada 2019 r i 13 grudnia 2019 r) domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji - wskazując, że nieprawidłowości wynikające z decyzji Starosty [...] z dnia 14 marca 2005 r [...] nie zostały przez inwestora usunięte. Wysunięcie przez inwestora okapu dachu na długość 0,8 m w stronę działki jest nieprawidłowe. GINB w W. w decyzji z dnia 17 października 2011 r, [...] uznał, że okap dachowy nie może przekraczać 0,5 m. Również odległość 1,74 m jest zupełnie dowolna, nie poparto jej czynnościami geodezyjnymi ustalenia przebiegu granicy z udziałem stron lub rozgraniczenia, co było obowiązkiem inwestora. Zatrudniony na potrzeby postępowania przez inwestora geodeta wskazał takie odległości i granice działek, aby jemu odpowiadały. Zdaniem skarżących organ niewłaściwie zastosował § 12 ust 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 , poz. 1422) oraz § 9 ust 2 pkt 5 mpzp uchwalonego Uchwałą Rady Gminy J. nr [...] z dnia 18 czerwca 2005 r. Organ [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skarg, podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3). Na mocy powołanego wyżej art. 15zzs4 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 sierpnia 2020 r. (k - 57) niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. - tj. w przypadku, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie pkt I wyroku (odrzucenie skargi A. S.) sporządzono z urzędu w dniu 28 września 2020 r i doręczono skarżącym i uczestnikom. Skarga C. S. nie mogła zostać uwzględniona ze względu na brak interesu prawnego po jej stronie. Jak wynika z pisma skarżącej z 13 grudnia 2019 r k - 27 A. S. wraz z żoną, są właścicielami nieruchomości, której dotyczy postępowanie. C. S. - matka A. przekazała mu własność nieruchomości w zamian za dożywocie. Pomimo formalnej zmiany właściciela to C. S. w dalszym ciągu faktycznie użytkowała i użytkuje działki [...] w J. oraz opłaca podatki i ponosi ciężary finansowe związane z mediami. C. S. jest pełnomocnikiem syna A. S.. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 poz. 2325 ze zm.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2). Jednocześnie przez pojęcie interesu prawnego należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, tzn. taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Interes ten co do zasady powinien być aktualny i realny, osobisty (własny, indywidualny) oraz dotyczyć bezpośrednio sfery prawnej określonego podmiotu. Naruszenie interesu prawnego podmiotu składającego skargę musi cechować się bezpośredniością, aktualnością i realnością. (tak: Dolnicki Bogdan (red.), Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, wyd. II). Istnienie interesu prawnego podlega badaniu przez Sąd Administracyjny w trakcie trwania postepowania sądowego. Badając istnienie po stronie skarżącej C. S. interesu prawnego do wniesienia skargi Sad doszedł do wniosku, że ma ona jedynie interes faktyczny w rozpoznaniu sprawy na jej korzyść, jako dożywotnik. Zawarta przez skarżącą C. S. umowa cywilnoprawna o dożywocie daje jej uprawnienia w stosunku do właściciela nieruchomości, lecz nie w stosunku do samej nieruchomości, bowiem prawa własności nieruchomości wyzbyła się zawierając umowę w zamian za dożywocie. Osoba niemająca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony prawnej w postępowaniu sadowoadministracyjnym. Stwierdzenie w trakcie trwania postępowania, że wnosząca nie legitymuje się interesem prawnym, prowadzi do oddalenia skargi. Wszystkie naprowadzone motywy sprawiły, że orzeczono jak w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 poz. 2325 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło