II SA/Kr 587/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) Asesor WSA Anna Kopeć Protokolant: sekretarz sądowy Anna Frasik-Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi A. K., E. S. i P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 lutego 2024 r. znak: SKO.PW/4171/1/2024 w przedmiocie nakazu wykonania urządzeń zapobiegających szkodom I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie solidarnie na rzecz skarżących A. K., E. S. i P. S. kwotę 931 zł (dziewięćset trzydzieści jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Burmistrz Miasta i Gminy Wieliczka decyzją z 5 października 2016 r., na podstawie art. 29 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne ( t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 469) odmówił wydania decyzji nakazującej A. K. oraz E. S., przywrócenia stanu poprzedniego terenu działki nr [...], [...] położonych w miejscowości K. i wykonania urządzeń na działkach nr [...], [...] położonych w miejscowości K. zapobiegających szkodom na działce nr [...] położonej w K. . W uzasadnieniu organ opisał przebieg dotychczasowego postępowania, które toczyło się z wniosku M. P. - Z. od 2010 r. Organ l instancji wskazał, iż opinie inż. P. R. i inż. J. S. są zgodne w odpowiedzi na pytanie, czy na skutek prac związanych z realizacją budowy budynków jednorodzinnych na działkach nr [...] i [...] w K. doszło do zmiany stanu wody na gruncie działki nr [...]. Opinie potwierdziły, iż prowadzone budowy na przedmiotowych działkach nie zmieniły stosunków wody na gruncie w obrębie działek [...] i [...] w K. w odniesieniu do działki nr [...] w rozumieniu art. 29 ustawy prawo wodne. Również opinia geotechniczna dot. działki nr [...] opracowana przez geologa inż. J. O. wykazała, iż makroniwelacja terenu i wybudowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego nie spowodowały niekorzystnych warunków gruntowo - wodnych. Odwołanie od ww. decyzji złożyła M. P. – Z. , wskazując, iż organ I instancji w dalszym ciągu nie odniósł się do zarzutów strony zawartych w poprzednim odwołaniu dotyczących braku bezstronności biegłego mgr inż. P. R., a także do wniosku o jego wyłączenie. Podniesiono, iż zaskarżona decyzja opiera się w całości na opinii biegłego R. i nowych biegłych B. i S., nie wykazując żadnych przejawów samodzielności rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji. Organ ten nie dokonał analizy argumentów podnoszonych w toku postępowania przez stronę oraz "biegłych", nie wyważył ich i nie ocenił, lecz arbitralnie bez żadnego uzasadnienia przyjął, że wszystkie bez wyjątku twierdzenia biegłych muszą zostać zaakceptowane. Wskazano, iż uprawnienia kolejnego "biegłego" S. wskazują na to, że podobnie jak poprzednie osoby, również nie dysponuje wiadomościami specjalnymi. Kwestię tą podnosiło Kolegium w decyzji kasatoryjnej z 29 stycznia 2016 r. Biegły nie posiada uprawnień z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych i postępowań wodnoprawnych. Pismem z 28 listopada 2016 r. M. P. - Z. wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego dr hab. inż. B. R., posiadającego uprawnienia specjalistyczne w zakresie badań stosunków wodnych. Powyższa opinia została wykonana na zlecenie prokuratury, która prowadzi postępowanie w tej sprawie. W dniu 24 stycznia 2017 r. do kolegium wpłynęła kopia opinii biegłego hydrologa i hydrogeologa nadesłana z prokuratury. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z 16 marca 2017 r., znak: SKO. PW/4171/141/2016, na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne oraz art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 23), uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji odwołał się do decyzji własnej wydanej w przedmiotowej sprawie w dniu 29 stycznia 2016 r., znak: SKO.PW/4171/116/2015. Uchylając ówczesną decyzję organu I instancji, kolegium wskazało, że w ponownie prowadzonym postępowaniu konieczne jest zlecenie wykonania nowej opinii osobie posiadającej wiadomości specjalne z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej i postępowań wodnoprawnych, a wykonana opinia powinna zawierać przeprowadzone przez biegłego analizy, badania, pomiary lub obliczenia. Kolegium podkreśliło, że obowiązkiem organu administracji (wynikającym z przepisów prawa procesowego) jest właściwe ustalenie stanu faktycznego, a w postępowaniach dotyczących naruszenia stosunków wodnych opinia sporządzona przez biegłego posiadającego odpowiednie wiadomości specjalne jest podstawowym dokumentem, który oczywiście jest też oceniany przez organ prowadzący postępowanie i wydający decyzję w sprawie, jednakże właśnie z uwagi na posiadaną przez biegłego specjalistyczną wiedzę okazuje się koniecznym dokumentem do rozpatrzenia i właściwego ustalenia, czy doszło do naruszenia stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Kolegium zwróciło uwagę także na konieczność ustosunkowania się przez organ I instancji do złożonych przez M. P. zarzutów do przebiegu kontroli na działce [...] w dniach 9 czerwca 2015 r. i 4 sierpnia 2015 r. Wskazano również na konieczność ustalenie pierwotnego stanu stosunków wodnych na nieruchomościach. Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę, organ I instancji zlecił powołanie biegłego inż. J. S. - rzeczoznawcę budowlanego, specjalność konstrukcyjno - inżynieryjna w zakresie budowli hydrotechnicznych, ujęć wód, basenów i zbiorników wodnych. Biegły uznał, iż "w świetle postanowień art. 29 pkt. 1, prace i makroniwelacja terenu na działce nr [...] i [...] w K. nie spowodowały zmiany stanu wody na gruncie. W świetle postanowień art. 29 pkt. 2 prawa wodnego, nie wystąpiła szkoda na działce nr [...] w K. , jedynie w początkowej fazie budowy domów jednorodzinnych, w drugiej połowie 2010 r., okresowo, incydentalnie, w czasie opadów deszczu, wystąpił spływ wody zmieszanej z gruntem na posesję Pani M. P. - Z. i drogę gminną, spowodowane usunięciem szaty roślinnej z powierzchni terenu budowy na działkach nr [...] i [...] w K. . Obecnie zagospodarowanie obu działek jak i pracujące systemy zbierania wód deszczowych i roztopowych chronią skutecznie posesję Wnioskodawczyni przed niekontrolowanym spływem wody po gruncie." Organ I instancji nadal nie uwzględnił wniosku o powołanie świadków, uznając, iż okoliczności które mieliby potwierdzać są przedmiotem badania biegłego. Kolegium wyjaśniło, że pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie a szkodliwym oddziaływaniem zachodzić musi związek przyczynowo - skutkowy. Ustalenie tego związku przyczynowego jest najistotniejszym elementem postępowania prowadzonego na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, a ciężar dowodowy w tym zakresie spoczywa na organach orzekających w sprawie. Tymczasem organ I instancji prowadząc postępowanie od 2010 r. pomija wnioski dowodowe strony o przesłuchanie świadków, twierdząc, iż wystarczająca jest opinia biegłego w tej kwestii, jak również nie odnosi się do innych jej zarzutów. Ponadto organ I instancji nadal nie odniósł się do wytycznych kolegium zawartych zarówno w decyzji z 8 sierpnia 2011 r., jak i decyzji z 29 stycznia 2016 r. Kolegium podkreśliło, że nie kwestionuje uprawnień biegłych powołanych przez organ l instancji, niemniej jednak orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, iż ocena zmiany stosunków wodnych wymaga wiadomości specjalnych i odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych i postępowań wodnoprawnych oraz ewentualnie przeprowadzenia odpowiednich analiz, badań, pomiarów lub obliczeń. Tymczasem powołani biegli posiadają specjalizację w dziedzinie konstrukcyjno - inżynierskiej w zakresie budowli hydrotechnicznych, ujęć wód, basenów i zbiorników wodnych. Ponadto celem opinii biegłego jest udzielenie odpowiedzi na konkretne pytania, podczas gdy biegły J. S. w swojej opinii interpretuje przepisy ustawy prawo wodne, jak i wskazuje jakie powinno być rozstrzygniecie organu I instancji w przedmiotowej sprawie. Kolegium wskazało, iż kwestia rozstrzygnięcia należy do kompetencji organu I instancji, który zgodnie z art. 80 k.p.a., na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy określona okoliczność została udowodniona czy też nie. Obowiązkiem organu jest podjęcie wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W szczególności organ winien dokonać oceny czy opinia biegłego zawiera odpowiedź na wszystkie pytania istotne do rozstrzygnięcia sprawy i rozważenia zadania biegłemu ewentualnych dodatkowych pytań. Również organ ma obowiązek ustosunkowania się i udzielenia odpowiedzi na zarzuty sformułowane przez stronę. Sama opinia podlegać musi ocenie w powiązaniu z pozostałym materiałem dowodowym, który ma być kompleksowo zgromadzony. Dopiero po wyjaśnieniu zastrzeżeń strony do opinii i pełnego zebrania materiału dowodowego, może organ dokonać ustaleń i ocen potrzebnych do podjęcia rozstrzygnięcia. Wątpliwości co do pełnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy wynikają również z sporządzonej opinii dr hab. inż. B. R. biegłego sądowego w zakresie hydrologii i hydrogeologii, na zlecenie Prokuratury Rejonowej w W.. Celem opinii była ocena zmiany stosunków wodnych na działce o nr [...] w miejscowości K.. Zgodnie z opinią problem zmiany stosunków wodnych działki [...] w K. jest skomplikowany. Z przekształcenia powierzchni na działkach nr [...] i [...] wynika, iż "z jednej strony wiele teoretycznych przyczyn i praktycznych obserwacji przemawia za faktem, że stosunki wodne działki [...] zostały zmienione w istotny sposób poprzez zmiany wprowadzone na działkach [...] i [...]. Zbudowanie nasypu o znacznej kubaturze opartego na murze oporowym zawsze prowadzi do zwilgocenia terenu leżącego poniżej. Co więcej wody opadowe z całego obszaru działek [...] i [...] są także odprowadzane do bryły nasypu za pośrednictwem studni chłonnych, co znacząco pogarsza sytuację. W normalnych warunkach (przed przekształceniem) wody opadowe spływały w zdecydowanej większości po powierzchni stoku bezpośrednio po opadach. Działki te są dodatkowo zasilane wodami wysączającymi się w podcięciu stoku wykonanym w ich południowej części. Wody te następnie zasilają bryłę nasypu i w poważnym stopniu przyczyniają się do dodatkowego zawilgocenia działki [...]." Z drugiej strony biegły wskazał, iż "udokumentowany podczas wizji lokalnej poziom zwierciadła wody w studniach chłonnych nie wskazuje na rażąco wysokie zawodnienie bryły nasypu, co przekładałoby się na duże zasilanie wód podziemnych w otoczeniu. Należy jednak pamiętać, że obserwacje były wykonane w końcówce rekordowo suchego sezonu 2015 r. (...) Biegły jest wręcz pewien, że w normalnych warunkach (przeciętnie wilgotnych) zawodnienie badanego nasypu jest znacznie wyższe." Powyższe uchybienia obligują , w ocenie organu II instancji, do uchylenia decyzji I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła A. K. domagając się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Krakowie i zasądzenia kosztów postępowania. WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 675/17 oddalił powyższą skargę. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 listopada 2019 r. sygn. akt II OSK 3249/17 oddalił skargę kasacyjną. Na zlecenie Prokuratury Rejonowej w W., 12 stycznia 2016 roku została wykonana opinia biegłego hydrologa i hydrogeologa biegłego sądowego B. R.. Biegły stwierdził, że zmiany stosunków wodnych działki [...] w K. są skomplikowane, chociaż dotyczą bardzo małego obszaru. Z jednej strony wiele teoretycznych przyczyn i praktycznych obserwacji przemawia za faktem, że stosunki wodne działki [...] zostały zmienione w istotny sposób poprzez zmiany wprowadzone na działkach [...] i [...]. Zbudowanie nasypu o znacznej kubaturze opartego na murze oporowym zawsze prowadzi do zawilgocenia terenu leżącego poniżej. Co więcej, wody opadowe z całego obszaru działek [...] i [...] są także odprowadzane do bryły nasypu za pośrednictwem studni chłonnych,; co znacząco pogarsza sytuację. W normalnych warunkach przed przekształceniami, wody opadowe spływały w zdecydowanej większości po powierzchni stoku bezpośrednio po opadach. Działki [...] i [...] są dodatkowo zasilane wodami wysączającymi się w podcięciu stoku wykonanym w ich południowej części. Wody te następnie zasilają bryłę nasypu i w poważnym stopniu przyczyniają się do dodatkowego zawilgocenia działki [...]. Burmistrz Miasta i Gminy W. decyzją z dnia 13 listopada 2023 r. nr WGK-6225/16/10 działając na podstawie art. 29 ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r. w związku z art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne oraz art. 104 K.p.a.: I/ nakazał A. K., właścicielce działki [...] w K. 1/ Wykonania kanalizacji deszczowej zbierającej wody deszczowe z rynien oraz drenaży odwadniających budynek do szczelnego zbiornika (bądź zbiorników retencyjnych) posiadającego urządzenie alarmujące o napełnieniu jako urządzenia zapobiegającego szkodom na działce nr [...] w K. . Objętość zbiornika retencyjnego (bądź zbiorników retencyjnych) zbierająca wody z dachu budynku winna być nie mniejsza niż 8 m3. Wodę ze zbiornika należy wykorzystywać do regularnego podlewania terenów zielonych. Podczas długotrwałych opadów, w przypadku przepełnienia się zbiornika należy wodę wywozić wozem asenizacyjnym. Nie dopuszcza się wylewania wody ze zbiornika na teren zielony w ilości powodującej przelewanie się wody na grunty sąsiednie; 2/ Wykonania na działce [...] wzdłuż muru oporowego, na poziomie jego posadowienia, drenażu w postaci drenarskiej rury perforowanej PVC średnicy minimum 50 mm włożonej do "rękawa" z geowłókniny jako urządzenia zapobiegającego szkodom na działce nr [...] w K. . Powinna być ona ułożona ze spadkiem, czyli nachyleniem podłużnym, skierowanym w kierunku zachodnim i wynoszącym minimum 0,6%. Powyżej ułożonej rury należy wykonać zasyp ze żwiru filtracyjnego w okładzinie z geowłókniny (aż do powierzchni terenu). Woda z tego drenażu powinna być odprowadzana do szczelnego zbiornika o objętości minimum 1,65 m3. Wodę ze zbiornika należy wykorzystywać do regularnego podlewania terenów zielonych. Podczas długotrwałych opadów w przypadku przepełnienia się zbiornika należy wodę wywozić wozem asenizacyjnym. Nie dopuszcza się wylewania wody ze zbiornika na teren zielony w ilości powodującej przelewanie się wody na grunty sąsiednie. 3. Studnie chłonne na wody opadowe wykonane w północnej części działki [...] powinny zostać zlikwidowane lub uszczelnione. II/ nakazał P. S. oraz E. S. właścicielom działki [...] w K. 1/ wykonanie kanalizacji deszczowej zbierającej wody deszczowe z rynien oraz drenaży odwadniających budynek do szczelnego zbiornika (bądź zbiorników retencyjnych) posiadającego urządzenie alarmujące o napełnieniu jako urządzenia zapobiegającego szkodom na działce nr [...] w K. Objętość zbiornika retencyjnego (bądź zbiorników retencyjnych) zbierająca wody z dachu budynku winna być nie mniejsza niż 8 m3. Wodę ze zbiornika należy wykorzystywać do regularnego podlewania terenów zielonych. Podczas długotrwałych opadów w przypadku przepełnienia się zbiornika należy wodę wywozić wozem asenizacyjnym. Nie dopuszcza się wylewania wody ze zbiornika na teren zielony w ilości powodującej przelewanie się wody na grunty sąsiednie. 2/ Studnia chłonna na wody opadowe wykonana w północno wschodniej części działki [...] powinna zostać zlikwidowana lub uszczelniona. III/ W przypadku gdy zaistnieje taka możliwość wodę ze zbiorników można odprowadzić do gminnej kanalizacji deszczowej lub do cieku wodnego. IV/ Prace należy wykonać niezwłocznie po doręczeniu ostatecznej decyzji nakładającej ww. obowiązki. V/ Zobowiązuje strony wymienione w pkt I i II do powiadomienia Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta i Gminy w W. o wykonaniu prac w terminie 7 dni od dnia ich wykonania. Organ pierwszej instancji po otrzymaniu akt sprawy postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2022 r. powołał pana dr hab. inż. B. R. prof. UJ, biegłego w zakresie hydrologii, hydrogeologii i zmian stosunków wodnych, w celu wzięcia udziału w oględzinach terenu i wydania pisemnej opinii w sprawie zmiany stanu wody na gruncie działek nr [...] i [...] położonych w miejscowości K. na skutek prowadzenia na nich prac budowlanych ze szkodą dla działki nr [...] położonej w K. W dniu 3 sierpnia 2022 roku została przeprowadzona wizja w terenie z udziałem biegłego przedstawiciela organu prowadzącego sprawę oraz stron w postępowaniu. Wizja lokalna odbyła się po suchym okresie wiosenno-letnim 2022 r. W kilku miesiącach sumy opadów były wyraźnie poniżej wartości średnich z wielolecia. Dodatkowo część miesięcy letnich w roku 2022 była cieplejsza od średniej z wielolecia (zwłaszcza sierpień), co przełożyło się na większe parowanie terenowe. W wyniku długotrwałego występowania takich warunków wody podziemne zostały znacząco szczerpane, a poziom ich zwierciadła był obniżony, co przełożyło się z kolei na niepokojąco niski poziom wody w ciekach obserwowany w wielu regionach Polski w okresie od czerwca do sierpnia 2022 r. Natomiast w okresie bezpośrednio poprzedzającym wizję wystąpiły opady, które jednak niewątpliwie nie uzupełniły całorocznego deficytu w zasobach wód podziemnych. Omawiany obszar leży w progowej strefie P. W., najbardziej na północ wysuniętej forpoczty K.. Cechuje się łagodną, pagórkowatą rzeźbą. Dominują tu pylaste gleby płowe cechujące się średnimi lub umiarkowanymi (a lokalnie niskimi) wartościami parametrów określających zdolność do infiltracji opadów z powierzchni terenu. Działki [...], [...] i [...] w K. leżą na długim stoku opadającym niemal dokładnie ku północy. Stok jest łagodny, ale cechuje się wyraźnym nachyleniem wynoszącym średnio około 5-6% (wg Mapy topograficznej Polski w skali 1:10000). W górnej części stoku, w rejonie wierzchowiny, przebiega ulica [...] oddalona o około 240 m od domu należącego do M. P. - Z.. Analizowane działki leżą w przybliżeniu w środkowej części stoku. Obszar użytkowany jest głównie jako zabudowa rozproszona jednorodzinna (zwłaszcza powyżej analizowanych działek i w ich bezpośrednim otoczeniu) wraz z drogami dojazdowymi oraz - w niższych częściach stoku - jako fragmentami zachowane obszary leśne. U podnóża stoku biegnie autostrada A4. Organ prowadzący postępowanie ustalił jakie było wcześniej zagospodarowanie terenu. Działki objęte postępowaniem wcześniej stanowiły zwarty kompleks leśny, co potwierdza ortofotomapa z roku 1997. Las ten w znacznej części został wykarczowany jeszcze przed rokiem 2003. W trakcie wieloletniego postępowania M. P. - Z. zgłaszała, że w wyniku budowy domów na działce [...] i [...] w K. zostało zmienione ukształtowanie w ten sposób, że wcześniej stok był skierowany w kierunku północno zachodnim, a obecnie jest pochylony wyłącznie w kierunku północnym i całość wód opadowych skierowana jest na jej działkę. Organ prowadzący postępowanie przeanalizował zgłoszony problem. Z archiwalnych map jednoznacznie wynika, że pochylenie omawianego terenu było w kierunku północnym. Układ poziomic jednoznacznie wskazuje na to, iż nie został zmieniony w wyniku budowy domów na działkach [...] i [...] kierunek spływu wód powierzchniowych. Na działce [...], wzdłuż granicy z działką [...], biegnie mur-oporowy o zmiennej wysokości. Nasyp ziemny, na działce [...], ograniczony od dołu tym murem, jest niemal w całości pokryty kostką brukową, co według biegłego ogranicza infiltrację (wsiąkanie) wód opadowych z powierzchni terenu, zwłaszcza, że wody z tej kostki są odprowadzane generalnie do szczelnego zbiornika o znacznej pojemności, a nadwyżka, w niekontrolowany sposób, odpływa głównie w kierunku zachodnim na lokalną drogę, a następnie drogą (lub poboczem) w dół stoku, na północ. Organ prowadzący postępowanie ustalił, że wody z kostki brukowej spływają niewielkim rowkiem biegnącym wzdłuż muru oporowego do zbiornika wykorzystywanego wcześniej na gromadzenie nieczystości płynnych a następnie na drogę żwirową stanowiącą fragment działki [...] wzdłuż północnej granicy działki [...]. Podczas wizji lokalnej w dniu 20.09.2022 r. grunt w części działki [...] przylegającej do muru oporowego nie wykazywał cech nadmiernego zawilgocenia. Grunt był powierzchniowo wilgotny, gdyż wizja odbywała się w okresie deszczowym, ale nie dało się zauważyć przesycenia wodą gruntu (gleby) ani zmiany jego konsystencji świadczącej o nadmiernym zawilgoceniu. Jest to istotne zmiana w stosunku do wizji lokalnej, jaką biegły przeprowadzał na tym samym terenie w dniu 8 grudnia 2015 r (w ramach postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w W. - Opinia ze stycznia 2016 r.). Wtedy grunt na tej części działki [...] był silnie przesycony wodą. Trzeba jednak pamiętać, że sezon wiosenny i letni 2022 roku były bardzo suche. Z kolei na północnej części działki [...] w dniu 20.09.2022 .r. udokumentowano wysokie zaleganie zwierciadła płytkich wód podziemnych. Zarówno w udostępnionych biegłemu do inspekcji studniach chłonnych jak i w świeżo wykonanych odkrywkach (płytkich odwiertach badawczych) ustabilizowane zwierciadło wód podziemnych zalegało na głębokości 50-70 cm p.p.t. Zbadane odwierty były zlokalizowane wewnątrz muru otaczającego posesję na działce [...] oraz poza obrębem muru, obok bramy wyjazdowej. Zdaniem biegłego mur oporowy wzdłuż granicy działki [...] z działką [...], który został zbudowany jako szczelna przegroda i nie jest wyposażony w drenaż na poziomie posadowienia, zmienia lokalnie stan wód na gruncie ze szkodą dla obszaru działki [...]. Szkoda polega na zawilgoceniu gruntu na powierzchni terenu w pasie działki [...] o szerokości kilku metrów (pas przylegający do muru oporowego). Zdaniem biegłego w omawianym przypadku można mówić o zmianie stanu wody na gruncie, ponieważ mur podpiera nasyp gruntowy o znacznej kubaturze. Jest to klasyczny układ, który właściwie zawsze skutkuje zawilgoceniem powierzchni gruntu w pasie przylegającym do nasypu od dołu stoku. Dodatkowo zmiany ukształtowania terenu w południowej części działki [...], a zwłaszcza wykonane tam podcięcie stoku, najprawdopodobniej generują zwiększony wypływ płytkich wód podziemnych na powierzchnię terenu; z wysokim prawdopodobieństwem wody te spływają i są absorbowane w bryle nasypu. Dodatkowo do bryły nasypu odprowadzana jest część wód opadowych z terenu posesji (studnie chłonne). Obszar działki [...] podczas wizji lokalnej w dniu 20.09.2022 r. w rejonie przylegającym do działki [...] i do muru oporowego nie wykazywał oznak zawilgocenia. Wizja ta odbywała się jednak w niereprezentatywnych warunkach, po bardzo suchym i gorącym sezonie wiosenno-letnim. Podczas wizji w grudniu 2015 r. biegły stwierdził wyraźne cechy zawilgocenia gruntu na powierzchni działki [...], w pasie przylegającym do działki [...], ze zmianą konsystencji gruntu włącznie. W terenie od 2015 roku nic się nie zmieniło, dlatego biegły uważa, że mechanizmy wtedy zauważone nadal działają, ale akurat ich skutki w 2022 r. nie są widoczne (z przyczyn niezależnych). Biegły opierając się na wieloletnim doświadczeniu, a także na opublikowanych przez siebie pracach naukowych, uważa, że w "normalnych" warunkach (czyli w średnio wilgotnym roku) wpływ muru oporowego będzie nadal widoczny na części działki [...] przylegającej do tego muru. M. P. - Z., podczas wizji lokalnej w dniu 20.09.2022 r. zwracała uwagę biegłego na fakt wysokiego zalegania zwierciadła płytkich wód podziemnych, czyli wód gruntowych, w północnej części swojej działki [...]. Widoczne w udostępnionej biegłemu studni chłonnej oraz w dwóch płytkich odwiertach badawczych (odkrywkach) ustabilizowane zwierciadło wód podziemnych zalegało na głębokości 50-70 cm p.p.t. (pod poziomem terenu). Biegły stwierdził, że wysoki poziom zwierciadła obserwowany także poza obrębem ogrodzenia działki [...] może sugerować, że nie tylko na obszarze tej działki, wewnątrz murów, zwierciadło zalega tak wysoko, ale też w całej okolicy, a więc że jest to lokalnie zjawisko normalne. Ten sam fakt może jednak być interpretowany inaczej: tak mianowicie, że wody wewnątrz murów są podpiętrzone, a to prowadzi do "wybijania" wody poza murami analogicznie jak to się dzieje w południowym pasie działki [...] na skutek działania muru oporowego na działce [...] (głęboko posadowiony mur ogrodzenia może stanowić taką samą przeszkodę jak mur oporowy) - wskutek czego zwierciadło "poza murami" jest też stale podniesione. Opierając się na szerokim doświadczeniu, biegły przypuszcza, że poziom zwierciadła płytkich wód podziemnych na działce [...] faktycznie jest podniesiony - być może o kilkadziesiąt centymetrów - względem warunków w pełni naturalnych. Biegły uważa, że problem podniesionego poziomu wód na północnej części działki [...] - o ile w ogóle występuje - z całą pewnością nie jest spowodowany oddziaływaniem zmian na działkach [...] i [...]. Biegły w opinii z 2022 r. uważa, że zabudowa i zmiany na działkach [...] i [...] nie zwiększyły generalnie napływu wód na działkę [...] ód strony południowej. Wyjaśnił w ten sposób, że wprowadzone zmiany nie spowodowały, że działki [...] i [...] "produkują dodatkową wodę", której wcześniej nie "produkowały". Biegły twierdzi, że w bilansie wodnym terenu nie pojawiła się żadna nowa 'składowa po stronie przychodów w związku z zabudową działek [...] i [...]. Na wszystkie okoliczne działki w przeszłości padał deszcz, i pada nadal. Część tego opadu infiltruje (wsiąka), a część spływa po powierzchni terenu. Ilość deszczu nie uległa zmianie w wyniku zabudowy i zmiany użytkowania terenu, ewentualnie na skutek zagospodarowania terenu mogła zostać zmieniona proporcja infiltracja/spływ. Ponadto wszystkie omawiane działki były i są pod wpływem oddziaływania wód podskórnych i podziemnych, zasilanych wodami opadowymi, które infiltrują na wyżej położonych częściach stoku, i stopniowo, bardzo powoli, migrują w gruncie w dół stoku. Także w ilości tych wód nie da się zauważyć zmiany, natomiast możliwa jest także w tym zakresie zmiana w dystrybucji tych wód, jeżeli doszło do przekierowania części wód pomiędzy spływem powierzchniowym, podskórnym a podziemnym. Biegły stwierdził istnienie oddziaływania muru oporowego i nasypu na działce [...] powodującego zawilgocenie przypowierzchniowej warstwy gruntu w południowym pasie działki [...]. Jest to lokalne, miejscowe oddziaływanie, wywołane gromadzeniem wód powyżej muru i wywieraniem przez te wody ciśnienia hydrostatycznego na wody w otaczających gruntach. Zostało to szczegółowo opisane przez biegłego w publikowanych pracach naukowych. W opinii z 2022 roku biegły stwierdził, że z całą pewnością nie ma mowy o żadnej "dodatkowej wodzie", tylko o przekierowaniu wód opadowych migrujących płytko w gruncie oraz wód opadowych odprowadzanych do nasypu. Przez bardzo specyficzne oddziaływanie muru oporowego są one niejako "wyciągane na powierzchnię terenu" w strefie poniżej tego muru (i tam dochodzi do zawilgocenia gruntu), ale nie wynika to ze zwiększenia ilości wód, tylko z ich gromadzenia i zmiany mechanizmu spływu. Finalnie wody te gromadzą się poniżej muru przy powierzchni terenu i miejscowo ją zawilgacają. Inaczej działa podcięcie stoku, które można zaobserwować w południowej części działki [...]. Podcięcie doprowadza do "wydobycia wód podziemnych i podskórnych na powierzchnię terenu", a gdy wody te są odprowadzane do nasypu w północnej części działki [...] to wzmacniają one oddziaływanie muru i nasypu. Taki scenariusz również został szczegółowo opisany w opublikowanej pracy ([...] Zdaniem biegłego (opinia z 2022 r.), że podcięcie stoku nie "produkuje nowej wody" w omawianym systemie. Woda podziemna i podskórna prawdopodobnie są drenowane w podcięciu, i generalnie trafiają (w części) do nasypu i dalej na działkę [...], ale gdyby nie było podcięcia (ani nasypu i muru oporowego), to pozostałyby dalej w gruncie, i spokojnie migrowałyby w dół stoku, finalnie także zasilając wody podskórne i podziemne na działce [...]. Dlatego patrząc bilansowe (czyli co do ilości wód) podcięcie stoku (podobnie jak nasyp i mur oporowy) na działce [...] zdaniem biegłego nie wpływa na wody na działce [...]. Nie dochodzi do zasilenia gruntu na tej działce żadnymi dodatkowymi wodami. Odrębnym problemem, który szeroko opisał biegły w opinii z 2022 r. było tak zwane uszczelnienie powierzchni terenu na działkach [...] i [...]. Znaczne powierzchnie dachów oraz utwardzonych podjazdów to obszary o zablokowanej infiltracji (wsiąkaniu) opadów. Wody opadowe niemal w całości szybko odpływają po tych powierzchniach i nie zasilają wód podskórnych ani podziemnych. Powierzchnie uszczelnione na działkach [...] i [...] zmniejszają zatem (i to znacząco) ilość wód podskórnych/podziemnych migrujących dalej w dół stoku (czyli w kierunku działki [...]) w stosunku do warunków naturalnych, gdy na całym tym obszarze wody opadowe, mogły swobodnie infiltrować. Oznacza to, że w zakresie omawianego tutaj oddziaływania (ewentualne ogólne, długookresowe zawilgocenie północnej części działki [...]) powierzchnie uszczelnione na terenach leżących powyżej na stoku działają raczej jako czynnik polepszający warunki na działce [...], czyli zmniejszający jej zawilgocenie. Trzeba tylko zauważyć, że wody odprowadzane z powierzchni utwardzonych nie mogą być zrzucane skoncentrowanym strumieniem na tereny sąsiednie. Jeśli to częsty problem w takich wypadkach; oddziaływanie takie jest drastycznie niszczące. Wody z utwardzonego podjazdu na działce [...] spływają wzdłuż muru oporowego do kratki a następnie trafiają do szczelnego zbiornika retencyjnego o pojemności 8 m3, który w przeszłości wykorzystywany był jako zbiornik na nieczystości ciekłe. Biegły stoi na stanowisku,, że przyczyną podwyższonego zwierciadła wód podziemnych i ogólnego zawilgocenia gruntu na działce [...] w jej północnej części z całą pewnością nie są zmiany na działkach [...] i [...]. O ile rzeczywiście zwierciadło to jest podwyższone (a biegły przypuszcza, że jest podwyższone), to przyczyn takiego stanu rzeczy trzeba szukać gdzie indziej, prawdopodobnie na samej działce [...]. Bardzo istotnym czynnikiem jest odprowadzanie wód opadowych poza obszar posesji. W Polsce średnio tylko około połowy wód opadowych może odparować, ale pozostała część, to jest około połowy (może to być od 1/3 aż do 2/3 w zależności od różnych czynników) musi być odprowadzone z terenu i trafić do cieku (a ciekiem odpłynąć do zbiornika morskiego). Oznacza to, że wody te muszą swobodnie odpłynąć po powierzchni terenu - w sposób niezorganizowany lub zorganizowany (np. korytem), lub swobodnie migrować w gruncie na niżej leżące obszary. Z działki [...] odpływ wód wydaje się mocno utrudniony. Wody opadowe, w tym znaczne ilości wód z połaci dachowych, pozostają na jej obszarze, i nie są nigdzie odprowadzane poza działkę; nie mogą też spływać na obszary sąsiednie po powierzchni terenu. Ich odpływ tak po powierzchni terenu jak i w gruncie najprawdopodobniej poważnie utrudnia ogrodzenie działki [...]. Biegły jednak nie badał szczegółowo tego problemu, bo nie było to celem opinii. Stanowisko opisane powyżej według organu prowadzącego postępowanie jest częściowo rozbieżne ze stanowiskiem jaki biegły przedstawił w opinii z 2016 roku. W opinii tej jako jeden z wniosków końcowych wywiódł, że do zawilgocenia działki [...] przyczyniła się także - aczkolwiek w niewielkim stopniu - ogrodzenie tej działki powodujące stagnowanie wód opadowych i ich zwiększoną infiltrację. Organ prowadzący postępowanie ustalił, że fundamenty ogrodzenia na działce [...] nie są szczelne, posiadają szczeliny i spękania. Organ w wyniku przeprowadzonej analizy wszystkich opinii biegłych stwierdził, że stosunki wodne na działkach [...] i [...] zostały w istotny sposób zmienione poprzez wybudowanie nasypu o znacznej kubaturze opartego na murze oporowym, odprowadzanie wód opadowych do studni chłonnych, podcięcie stoku wykonane w południowej części działki. Biegły w swojej opinii stwierdził, że problem podniesionego poziomu wód na północnej części działki [...] - o ile w ogóle występuje - z całą pewnością nie jest spowodowany oddziaływaniem zmian na działkach [...] i [...]. Aby taki wpływ zachodził, musiałoby na działkę [...] od strony działek [...] i [...] napływać więcej wód niż w okresie przed wprowadzeniem zmian na działkach [...] i [...]. Którykolwiek mechanizm spływu wód w dół stoku (spływ powierzchniowy, podskórny lub podziemny) musiałby być wzmocniony, a ilość spływających wód - istotnie powiększona. Tymczasem biegły uważa, że zabudowa i zmiany na działkach [...] i [...] nie zwiększyły generalnie napływu wód na działkę [...] od strony południowej. W bilansie wodnym terenu nie pojawiła się żadna nowa składowa po stronie przychodów w związku z zabudową działek [...] i [...]. Na wszystkie okoliczne działki w przeszłości padał deszcz, i pada nadal. Część tego opadu infiltruje (wsiąka), a część spływa po powierzchni terenu. Ilość deszczu nie uległa zmianie w wyniku zabudowy i zmiany użytkowania terenu, ewentualnie na skutek zagospodarowania terenu mogła zostać zmieniona proporcja infiltracja/spływ. Ponadto wszystkie omawiane działki były i są pod wpływem oddziaływania wód podskórnych i podziemnych, zasilanych wodami opadowymi, które infiltrują na wyżej położonych częściach stoku, i stopniowo, bardzo powoli, migrują w gruncie w dół stoku. Także w ilości tych wód nie da się zauważyć zmiany, natomiast możliwa jest także w tym zakresie zmiana w dystrybucji tych wód, jeżeli doszło do przekierowania części wód pomiędzy spływem powierzchniowym, podskórnym a podziemnym. Analizując aktualne opracowanie biegłego - oraz opracowanie z 2016 roku organ prowadzący postępowanie nie zgadza się z powyższym stwierdzeniem. W stanie naturalnym woda opadowa spływała naturalnie po stoku, częściowo wsiąkała w grunt a częściowo odparowywała ("w Polsce średnio około połowy wód opadowych może odparować" - cytat z opinii biegłego). Dodatkowo na ilość wód spływających po stoku miało wpływ jego zadrzewienie. Po wybudowaniu domów, uszczelnieniu powierzchni automatycznie zmniejszyła się powierzchnia biologicznie czynna. Uformowanie nasypu i zabezpieczenie go murem oporowym dodatkowo zmieniło obieg wód podskórnych. Wody opadowe zebrane z odwodnienia budynków oraz dachów są skierowane do studni chłonnych znajdujących się w niedalekiej odległości od muru oporowego. Nie wsiąkają, one do gruntu na całej powierzchni działki, nie podlegają odparowywaniu tylko w całości skoncentrowane zasilają wody gruntowe na skarpie, które to z kolei są "wyciskane" na działce [...] w K. . Powyższe rozważanie ma potwierdzenie w opinii biegłego z 2016 roku. Oddziaływanie fizyczne studni chłonnych według organu prowadzącego postępowanie jest proste - wody opadowe są w niej gromadzone i powoli rozsączane w gruncie. W analizowanym przypadku, dokładnie w tym rejonie, w kierunku północnym od studni chłonnych, znajduje się nasyp z murem oporowym. Wszystko wskazuje na to, że wody ze studni chłonnych zwiększają zawilgocenie skarpy i obszaru poniżej muru oporowego czyli działki [...] Obecnie wody z dachu oraz odwodnienia są odprowadzane studni chłonnych. Jest to jednak rozwiązanie prowizoryczne. W omawianym przypadku dochodzi do superpozycji wpływu studni chłonnych z oddziaływaniem nasypu i muru oporowego. Gdyby nie było nasypu i muru oporowego, to oddziaływanie studni chłonnych nie byłoby odczuwalne. Jeśli zaś nie byłoby studni chłonnych na wódę opadową, to zawilgocenie działki [...] w rejonie muru oporowego byłoby mniejsze. Organ prowadzący postępowanie zgadza się z biegłym, że wprowadzone zmiany nie spowodowały, że działki [...] i [...] "produkują dodatkową wodę", jednakże wprowadzone zmiany doprowadziły do tego, że dużo większa ilość tej wody trafia na działkę [...]. Kolejnym zagadnieniem jaki organ poddał ocenie jest wpływ wycinki drzew na działkach [...] i [...] na stosunki wodne na działce [...]. Biegły Pan dr hab. inż. B. R. podjął próbę wyjaśnienia tego problemu w uzupełnieniu opinii z dnia 3 lutego 2023 r. oraz 1 kwietnia 2023 r. odpowiadając na zarzuty M. P. - Z. do opinii z 2022 r. Biegły stwierdził, że wpływ drzew i wylesień na lokalne stosunki wodne jest tematem wielu publikacji. Istnieją dwa stanowiska. W środowiskach przyrodników bardzo często wyrażany jest pogląd, że las zatrzymuje wodę i przeciwdziała wyschnięciu terenu i tym samym przeciwdziała suszy. W literaturze naukowej trwa od lat polemika, w której jedna ze stron wyraża pogląd, że las niejako "wypija wodę" (w praktyce nie wypija jej, tylko głównie odparowuje - chodzi o proces transpiracji) i przez to odwadnia teren. Druga strona stoi na stanowisku, że przeważający wpływ lasu polega na utrzymywaniu wysokiej retencji -tym samym las zwiększa zawilgocenie terenu. Zawsze mówi się o wycinaniu lasu jako czynniku prowadzącym do suszy i braku wody ha danym terenie. Biegły uważa, że drzewa mogą odgrywać pewną rolę w osuszaniu terenu, ale niestety nauka będzie mogła dokładnie określić tą rolę (wpływ) dopiero w nieznanej przyszłości. Biorąc powyższe teorie przytoczone przez biegłego pod uwagę organ prowadzący postępowanie stwierdza, że drzewa bez względu na to czy zatrzymują wodę na danym terenie czy też ją odparowują do środowiska niewątpliwie przyczyniają się do zmniejszenia ilości wody przepływającej na tereny położone poniżej. W związku z powyższym nie budzi wątpliwości, że wycinka dużej ilości drzew na danym terenie może przyczynić się do pogorszenia stosunków wodnych na terenach sąsiednich. Kolejnym problemem, które niejednokrotnie podnosi M. P. -Z. w pismach kierowanych do organu w trakcie prowadzonego postępowania był wpływ studni wierconych na stosunki wodne. Organowi prowadzącemu postępowanie znane są przypadki, że w wyniku wiercenia studni powstawał spontaniczny wypływ wody podziemnej. Dzieje się tak gdy wysokość hydrauliczna na pewnej głębokości jest wyższa niż w partiach przypowierzchniowych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją z dnia 6 października 2016 r. umorzył postępowanie w sprawie samowolnej budowy studni wierconej jako budowli na działce nr [...] w miejscowości K., gdyż w czasie kontroli uznano, że odwierty zostały zasypane. Trzeci odwiert wykonany został na działce [...] i obecnie również nie ma po jego istnieniu śladu. W związku z powyższym tut. Organ stwierdza, że wykonane w przeszłości studnie wiercone, które zostały zlikwidowane nie będą przedmiotem aktualnych rozważań. Organ prowadzący postępowanie nie analizował ponownie opinii biegłego mgr inż. P. R. oraz biegłego J. S. gdyż dotyczyły one zmiany stanu wody na gruncie działek nr [...] i [...] na skutek prowadzenia na nich prac budowlanych. Stan na tych działkach uległ zmianie, budowa została zakończona a teren uprzątnięty. Reasumując organ w pierwszej kolejności ustalił, jaki był wyjściowy stan wody na gruncie, i twierdził jednoznacznie, że doszło do jego zmiany na działach nr [...] i [...] w K. Wykazane we wniosku szkody powstały w wyniku zmiany stanu wód na wyżej wymienionych działkach co organ prowadzący postępowanie jednoznacznie wykazał w niniejszej decyzji. Organ prowadzący postępowanie uważa, że realizacja nakazów wskazanych w niniejszej decyzji jest uzasadniona, i przyniesie w efekcie poprawę sytuacji hydrologicznej na działce [...] w K. Odwołanie od tej decyzji wnieśli E. S., P. S. i A. K.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 19 lutego 2024 r. nr SKO.PW/4171/1/2024 uchyliło zaskarżoną decyzję w zakresie wskazania terminu wykonania obowiązków określonych poprzez wskazanie, że obowiązki określone w wyrzeczeniu decyzji organu I instancji należy wykonać niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie do dnia 31 maja 2024 r., w pozostałej części utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że w postępowaniu została wykazana realność szkody przez stałe zawilgocenie części działki [...] w K. Z opinii biegłego sporządzonej w dniu 11.10.2022 r wynika jednoznacznie, że choć w dniu przeprowadzania wizji lokalnej z udziałem stron postępowania w dniu 20.09.2022 r grunt w części działki [...] przylegającej do muru oporowego na działkach sąsiednich nie wykazywał nadmiernego zawilgocenia to jednak związane było to z wyjątkowo suchym sezonem roku 2022 ( wiosenny i letni), a szkoda polega na zawilgoceniu gruntu na powierzchni terenu w pasie działki [...] o szerokości kilku metrów (pas przylegający do muru oporowego) (strona 9 opinii) Biegły wskazał przy tym, iż w średnio wilgotnym roku wpływ muru oporowego będzie nadal widoczny na części działki [...] przylegającej do tego muru, biegły odniósł się do niereprezentatywnych warunków w trakcie wizji w roku 2022 r mając jednak na uwadze poczynione od 2015 roku obserwacje i zebrane w spawie materiały stwierdził, że szkoda jest realna , odmiennie niż w północnej części działki [...].. W związku z powyższym biegły przedstawił koncepcje działań naprawczych przez wskazanie podziemnego drenażu posadowionego na poziomie posadowienia muru i następnie ewakuacji /utylizacji wody odprowadzanej z drenażu . W ocenie biegłego dr. hab. inż B. R. mur oporowy na działce nr [...] biegnący wzdłuż działek nr [...] i [...] w obecnej formie stanowi zmianę stanu wody szkodliwą dla części działki nr [...] w rozumieniu art. 234 ustawy prawo wodne. Stanowisko to zostało podtrzymane w pismach biegłego stanowiących odpowiedź na zarzuty stron postępowania -w piśmie z dnia 3.02.2023 r. przez wskazanie, ze mur oporowy w specyficzny sposób blokuje spływ wody w, gruncie i wyciska je bliżej powierzchni ( strona 4 odpowiedzi biegłego) W piśmie zaś z dnia 27.04.2023 r, wskazał, iż każda szczelna przeszkoda terenowa biegnąca w poprzek linii spadku stoku , przeszkoda zagłębiona w grunt , jeśli nie jest wyposażona w drenaż, to powoduje podpiętrzenie wód w gruncie (strona 3 pisma biegłego). Niewątpliwie zatem już sam fakt posadowienia muru oporowego powoduje szkodę w postaci występującej -choć nie stale - to w sposób ciągły od 2015 r szkody w postaci zawilgocenia pasa [...] w K. przylegającej do muru oporowego biegnącego wzdłuż działki [...] i [...] w K. . Na tą decyzje skargę do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Krakowie wnieśli E. S., P. S. i A. K. zarzucając naruszenie: 1/ art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. polegające na sporządzeniu wadliwego uzasadnienia decyzji, pomijającego milczeniem przeważającą większość zarzutów podnoszonych przez skarżących względem decyzji organu I instancji, w szczególności: zarzutu naruszenia prawa materialnego w postaci art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne polegające na nałożeniu na skarżących obowiązków nieprzewidzianych normą naruszonego przepisu; zarzutu nałożenia na skarżących obowiązków o treści całkowicie odmiennej niż środki naprawcze zalecone w opinii biegłego; zarzutu poczynienia ustaleń faktycznych co do zawilgocenia działki [...] wbrew wynikom siedmiokrotnie przeprowadzanego dowodu z oględzin oraz wbrew ustaleniom biegłego co do stanu zastanego na tej działce, jak również niezawierającego jakiegokolwiek uzasadnienia dla przyjętego przez organ odwoławczy terminu wykonania obowiązków określonych w wyrzeczeniu organu I instancji; 2/ art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego w postaci protokołów z oględzin nieruchomości z: 26 sierpnia 2010 r., 19 grudnia 2011 r., 9 marca 2012 r., 26 kwietnia 2012 r., 17 lipca 2013 r., 9 czerwca 2015 r., 20 września 2022 r. polegającą na przyjęciu, że w wyniku zmiany stosunków wodnych powstała szkoda na działce [...], podczas gdy jedynie w trakcie pierwszych oględzin 26 sierpnia 2010 r. stwierdzono stagnującą wodę na całym obszarze działki [...], natomiast na przestrzeni kolejnych 11 lat (pomiędzy 19 grudnia 2011 r. a 20 września 2022 r.) podczas oględzin nigdy nie stwierdzono obecności wody lub wilgoci na działce [...] po stronie południowej (tj. przy granicy z działką [...]); 3/ art. art. 85 §1 k.p.a. w zw. z art. 67 §1 k.p.a. poprzez zastąpienie dowodu z oględzin oświadczeniami biegłego B. R. zawartymi w opinii z 11 października 2022 r. codo tego, że w dniu 8 grudnia 2015 r. podczas wizji lokalnej dokonywanej przez biegłego w innej sprawie grunt na części działki [...] rzekomo "był silnie przesycony wodą, podczas gdy: brak jest w aktach sprawy protokołu z tych oględzin; strony ani organ nie uczestniczyły w tych oględzinach ani nie były o nich zawiadamiane (oględzin dokonywano w ramach innego postępowania); w opinii biegłego B. R. z 12 stycznia 2016 r. brak jest informacji o rzekomym "silnym przesyceniu działki wodę" w czasie oględzin z 8 grudnia 2015 r., przeciwnie, biegły wskazuje, cyt. "udokumentowany podczas wizji lokalnej poziom zwierciadła wody w studniach chłonnych nie wskazuje na rażąco wysokie zawodnienie bryły nasypu, co przekładałoby się na bardzo duże zasilanie wód podziemnych w otoczeniu", organ prowadził własne oględziny działki [...] w tym roku (9 czerwca 2015 r.), podczas których nie stwierdzono zawilgocenia działki [...], - a zatem organ nie był uprawniony do dokonywania ustaleń co do stanu faktycznego na działce [...] w oparciu o twierdzenia biegłego, formułowane w roku 2022 r., co do nieudokumentowanego stanu działki, jaki biegły rzekomo miał zastać w roku 2015. 4/ art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez arbitralne przyjęcie, że w wyniku zmiany stosunków wodnych na działce [...] powstała szkoda w postaci zawilgocenia tej działki w części południowej, podczas gdy żadna opinia biegłego przeprowadzona w sprawie nie stwierdzała istnienia takiego zawilgocenia, w szczególności opinie biegłego B. R. nie stwierdzają faktu takiego zawilgocenia a jedynie opierają się na przypuszczeniach biegłego (cyt.: Trzeba zauważyć, że obszar działki [...] podczas wizji lokalnej w dniu 20.09.2022 r. w rejonie przylegającym do działki [...] i do muru oporowego nie wykazywał oznak zawilgocenia); 5/ art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez arbitralne odrzucenie wniosków zawartych w opiniach biegłego P. R. oraz biegłego J. S. z powołaniem się na rzekomą "zmianę stanu na działkach [...] i [...]" mającą polegać na tym, że cyt. "budowa została zakończona a teren uprzątnięty", podczas gdy stan faktyczny istniejący w dacie wydawania tych opinii nie uległ zmianie (budynki już wówczas istniały, budowa była zakończona a teren był uprzątnięty), co wynika wprost z treści tych opinii; 6/ art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez: poczynienie ustaleń wprost sprzecznych z wnioskami biegłego co do skutków uszczelnienia powierzchni terenu na działkach [...] i [...], tj. ustalenie, że "wody opadowe nie wsiąkają do gruntu na całej powierzchni działki, nie podlegają odparowywaniu tylko w całości skoncentrowane zasilają wody gruntowe na skarbie, które to z kolei są "wyciskane" na działce [...] w K. , podczas gdy zgodnie z wyjaśnieniami biegłego "powierzchnie uszczelnione na terenach leżących powyżej na stoku działają raczej Jako czynnik polepszający warunki na działce [...], czyli zmniejszający jej zawilgocenie", dowolne i sprzeczne z treścią opinii biegłego B. R. przyjęcie, że "drzewa niewątpliwie przyczyniają się do zmniejszenia ilości wody przepływającej na tereny położone poniżej", podczas gdy biegły piśmie z 3 lutego 2023 r. w obszerny i wyczerpujący sposób wyjaśnił, że pływ drzew na stosunki wodne nie został naukowo wykazany, oraz że nie da się wykazać, aby in casu wycięcie drzew miało wpływ zmianę stanu wody na działce [...] (cyt: absolutnie nie ma zgodności wyników co do wpływu lasu na ilość wód na stoku), poczynienie ustaleń wprost sprzecznych z wnioskami biegłego co do roli, jaką odgrywają studnie chłonne znajdujące się na działkach [...] i [...] dla stanu wody, tj. ustalenie, że cyt.: Wszystko wskazuje na to, że wody ze studni chłonnych zwiększają zawilgocenie skarpy i obszaru poniżej muru oporowego czyli działki [...], podczas gdy biegły w piśmie z 27 kwietnia 2023 r. wyjaśniał, cyt: Nawiasem mówiąc zagospodarowywanie wód opadowych z połaci dachowych z budynków za pomocą studni chłonnych jest jak najbardziej prawidłowe, a nawet polecane i – w niektórych przypadkach – wręcz wymagane [...]. 7/ art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art 7 k.p.a. poprzez dowolne przyjęcie, że fundamenty ogrodzenia na działce [...] "nie są szczelne, posiadają szczeliny i spękania", podczas gdy w toku postępowania nie został przeprowadzony żaden dowód na okoliczność stanu tych fundamentów, w szczególności nie były prowadzone odkrywki ani nie wykonywano opinii biegłego na okoliczność "szczelności fundamentów" ogrodzenia działki [...]. 8/ art. 29 ust. 3 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne poprzez jego błędne zastosowanie i nałożenie na A. K. obowiązków niewynikających z tego przepisu tj.: Wodę ze zbiornika należy wykorzystywać do regularnego podlewania terenów zielonych. Podczas długotrwałych opadów, w przypadku przepełnienia się zbiornika należy wodę wywozić wozem asenizacyjnym. Nie dopuszcza się wylewania wody ze zbiornika na teren zielony n/ ilości powodującej przelewanie się wody na grunty sąsiednie (pkt 1.1. decyzji): Wodę ze zbiornika należy wykorzystywać do regularnego podlewania terenów zielonych. Podczas długotrwałych opadów, w przypadku przepełnienia się zbiornika należy wodę wywozić wozem asenizacyjnym. Nie dopuszcza się wylewania wody ze zbiornika na teren zielony w ilości powodującej przelewanie się wody na grunty sąsiednie (pkt 1.2. decyzji); - podczas gdy przepis ten uprawnia organ do nałożenia wyłącznie obowiązków polegających na przywróceniu stanu poprzedniego lub na wykonaniu urządzeń zapobiegających szkodom; 9/ art. 29 ust. 3 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne poprzez jego błędne zastosowanie i nałożenie na E. S. oraz P. S. obowiązków niewynikających z tego przepisu; 10/ art. 29 ust. 3 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady proporcjonalności i nałożenie na A. K. obowiązków nieadekwatnych do celu, którego osiągnięciu mają te obowiązki służyć, podczas gdy zgodnie z opinią B. R. z 11 października 2022 r, cyt: szkodliwe oddziaływanie muru może też być całkowicie zlikwidowane przez podziemny drenaż posadowiony na poziomie posadowienia muru a zatem przy wykorzystaniu środków tańszych, prostszych do wykonania i mniej uciążliwych dla A. K.; 11/ art. 29 ust. 3 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez nałożenie na P. S. oraz na E. S. obowiązków wskazanych w pkt ll.l. oraz pkt 11.2. zaskarżonej decyzji, podczas gdy przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykazało potrzeby ani zasadności wykonywania jakichkolwiek działań zaradczych na działce [...]; 12/ art. 29 ust. 3 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne poprzez zamieszczenie w zaskarżonej decyzji terminu wykonania obowiązków nałożonych tą decyzją, pomimo że przepis stanowiący materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji nie przewiduje możliwości określenia terminu wykonania obowiązków. W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej uchylenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu, poddana jest ocena legalności decyzji, wydanej w postępowaniu o naruszenie stosunków wodnych, nakazania wykonania urządzeń zapobiegających szkodom a także ich eksploatacji. W ocenie organów obu instancji, zmiana stosunków wodnych dokonana na działach nr [...], oraz nr [...] w miejscowości K. wyrządziła szkody na działce nr [...]. W ocenie sądu decyzja jest wadliwa. Zgodnie z dyspozycją art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2233 z późn. zm. dalej; ustawa) właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie (ust 1). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności (ust 3). W postępowaniu o naruszenie stosunków wodnych powinnością organu jest ustalenie, czy doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie. Jeżeli odpowiedź jest pozytywna, organ winien jednoznacznie ustalić, kto i kiedy zmiany tej dokonał, na czym zmiana ta polegała, jaki był stan wód przed dokonaniem zmiany i jaki po jej dokonaniu, oraz jak zmiana wpłynęła na stosunki wodne w terenie, a przede wszystkim czy wpływ ten jest szkodliwy dla terenów sąsiednich tj. czy powoduje lub może powodować powstanie szkody na gruncie lub gruntach, nie należących do sprawcy naruszenia. Dla przypisania odpowiedzialności za zmianę stosunków wodnych niezbędne jest ustalenie związku przyczynowego między działaniem (naruszeniem stosunków wodnych) a szkodą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2022 r. III OSK 5094/21, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2022 r. III OSK 390/22, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2022 r. III OSK 4782/21). Samo naruszenie stosunków wodnych należy rozumieć, jako ingerencję w teren działki, skutkującą zmianą zastanego stanu gospodarki wodnej na tym gruncie np. ingerencją, na skutek której nastąpiła zmiana kierunku czy też intensywności spływu wód z terenu działki, z której naruszenia dokonano na teren działek sąsiednich. Jak zasadnie wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 22 września 2023 r. II SA/Gl 647/23 w przypadku szkód związanych ze zmianą stosunków wodnych na gruncie za zmianę uchodzić może każde działanie, którego efektem jest zmiana ilościowa wody (tj. zwiększenie się bądź zmniejszenie ilości wody na gruncie) oraz zmiana w zakresie jej przepływu przez grunt. Jest to zatem takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi i hydrologicznymi. Zmiana ta może polegać na zmianie kierunku odpływu znajdującej się na gruncie wody opadowej, bądź kierunku odpływu ze źródeł poprzez np.: wykonanie przeszkody w odpływie wody opadowej z terenów sąsiednich zgodnie z naturalnym kierunkiem odpływu; nawiezienie ziemi w celu podwyższenia terenu: usunięcie ziemi w celu obniżenia terenu; wykopanie rowu; zasypanie istniejącego rowu; utwardzenie powierzchni działki kostką brukową; wzniesienie murowanego ogrodzenia; wykopanie studni i pobór z niej takiej ilości wody, która spowoduje obniżenie poziomu lustra wody na gruntach sąsiednich. Zmianą kierunku spływu wody - w rozumieniu art. 234 ustawy jest również zmiana kąta spadku wody. W orzecznictwie podkreśla się, iż wydanie decyzji w trybie art. 234 ust 3 ustawy wymaga przeprowadzenia wnikliwego postępowania wyjaśniającego. Wszędzie tam, gdzie sprawa nie jest oczywista i w drodze logicznego rozumowania nie da się ustalić tych dwóch elementów tj. faktu naruszenia stosunków wodnych i szkody z tym związanej dla nieruchomości sąsiednich, organy administracji z reguły obowiązane są w prowadzonym postępowaniu, do pozyskania stosownej ekspertyzy biegłego z zakresu hydrologii, która okoliczności te ustali (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2015 r. II OSK 1621/13, Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2012 r. II OSK 1538/11). Postępowanie w sprawie naruszenia stosunków wodnych prowadzone jest na wniosek lub z urzędu. Niezależnie od trybu wszczęcia tego postępowania pełne zastosowanie mają ogólne reguły rządzące postępowaniem przed organami administracji. Mowa tu o wyrażonej w art. 7 K.p.a. zasadzie, iż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (zasada prawdy obiektywnej]) a także zasada oficjalności, zgodnie z którą organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1). W postępowaniu tym bezwzględnie istotną jest prawidłowe stosowanie przez organ administracji reguły o której mowa w art. 80 K.p.a. - organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W ocenie sądu, organy obu instancji nie oceniły w sposób prawidłowy zgromadzonych w sprawie dowodów, w aspekcie oceny kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Organy obu instancji ustalenia swoje oparły o opinię biegłego z zakresu hydrologii i hydrogeologi9i B. R.. W ocenie sądu opinia ta jest wewnętrznie sprzeczna, nielogiczna oraz nieoparta o uswtaleniach biegłego, które by wykazywały, że na działce nr [...] występują szkody, powodowane zmianami na stanu wód na działkach nr [...] oraz [...]. Co do wewnętrznej sprzeczności tej opinii wskazać należy w niezbyt obszernej ekspertyzie, znajdują się stwierdzenia, ustalenia i wnioski które się wzajemnie wykluczają. Na stronie 8-9 opinii biegły wskazuje, że mór oporowy wzdłuż granicy działki nr [...] z działką [...] który został zbudowany jako szczelna przegroda nie jest wyposażony drenaż na poziomie posadowienia, zmienia lokalnie stan wód na gruncie, ze szkodą dla obszaru działki nr [...] w rozumieniu art. 234 ustawy Prawo wodne. Dalej biegły wskazuje, że mór podpiera nasyp gruntowy o znacznej kubaturze, zmiany ukształtowania południowej części działki nr [...], zwłaszcza wykonane tam podcięcie generują zwiększony wypływ wód podziemnych na powierzchnię tereny. Biegły posługuje się przy tym nieostrymi sformułowaniami jak "najprawdopodobniej", "z wysokim prawdopodobieństwem" (str. 9 opinii). Stwierdzając podwyższony poziom wód podziemnych na działce nr [...] biegły jednocześnie stwierdza, że jest to zjawisko normalne, by w następnym zdaniu stwierdzić, że przypuszcza, że poziom zwierciadła płytkich wód podziemnych na działce nr [...] faktycznie jest podniesiony względem warunków w pełni naturalnych (str. 10 opinii). Na tej samej stronnie (str. 10 opinii) wskazano, że biegły uważa, że problem podniesionego poziomu wód na północnej części działki [...] – o ile w ogóle występuje – z całą pewnością nie jest spowodowany oddziaływaniem zmian na działkach nr [...] i [...]. Także na str. 10 oraz str. 11 opinii biegły stwierdza, że zabudowa i zmiany na działkach nr [...] i [...] nie zwiększyły generalnie napływu wód na działkę nr [...] od strony południowej. Z kolei na str. 12 opinii biegły zauważa, że patrząc bilansowo (czyli co do ilości wód) podcięcie stoku (podobnie jak nasyp i mur oporowy) na działce nr. [...] nie wpływa na wody na działce nr [...]. Nie dochodzi do zasilania gruntu na tej działce dodatkowymi wodami. Na tej samej stronie (str. 10 opinii) biegły podnosi, że powierzchniowe uszczelnienie działek nr [...] i [...] działa raczej jako czynnik polepszający warunki na działce nr [...]. Powierzchni uszczelnione na działkach nr. [...] i [...] zmniejszają zatem (i to znacząco) ilość wód podskórnych /podziemnych migrujących dalej w dół stoku (czyli w kierunku działki nr [...]), w stosunku do warunków naturalnych. Także na stronie 12 biegły stwierdza, że przyczyną podwyższenia wód podziemnych i ogólnego zawilgocenia działki nr [...] jej północnej części z całą pewnością nie są zmiany na działkach nr [...] i [...]. Dalej biegły zauważą, że przyczyn podwyższonego stanu wód na działce nr [...] trzeba szukać prawdopodobnie na samej działce nr [...] (str. 12 opinii) wskazując też, że odpływ wód z tej działki wydaje się mocno utrudniony. Wody opadowe w tym znaczne ilości z połaci dachowych pozostają na jej obszarze i nie są nigdzie odprowadzane poza działkę. Ich odpływ tak po powierzchnio terenu jak i w gruncie najprawdopodobniej poważnie utrudnia ogrodzenie działki nr. [...] (str.13 opinii). Na tej samej stronie (str.13) biegły konkluduje, że w żadnym przypadku nie widzi związku przyczynowo skutkowego pomiędzy zmianami na działkach nr [...] i [...] a ewentualnym zawilgoceniem działki nr. [...]. W uwagach końcowych biegły zawarł stwierdzenie, że mur oporowy na działce nr [...] biegnący wzdłuż granicy działki nr [...] i [...] w obecnej formie stanowi zmianę stanu wody szkodliwą dla działki nr [...] w rozumieniu art. 234 Ustawy prawo wodne. Szkoda polega na zawilgoceniu gruntu na powierzchni terenu w pasie działki nr [...] o szerokości kilku metrów (pas przylegający do muru oporowego). Nietrudno zauważyć wewnętrzną sprzeczność opinii. Biegły raz stwierdza wystąpienie szkody na działce nr [...] na skutek zmiany stanu wód na działkach [...] i [...], w innych fragmentach opinii, szkody takie wyklucza, w jeszcze fragmentach stwierdza, że zmiany dokonane na działkach nr. [...] [...] polepszają warunki na działce nr [...] przez zmniejszenie ilości spływającej na tą działkę. W ocenie sądu sprzeczności takie, wykluczają opinię jako podstawę do dokonania przez organ ustaleń, mających być podstaw rozstrzygnięcia sprawy. Sprzeczności, o których mowa wyżej, podważają także logiczność tej opinii. Odczytując opinię nie sposób w sposób logiczny ustalić, czy zmiany dokonane na działkach nr [...] i [...] tj. podniesienie terenu, wykonanie muru oporowego na działce nr [...] wzdłuż granicy z działką nr [...], wykonanie podcięcia na działce nr [...] (aczkolwiek z opinii nie wynika na czym podcięcie terenu miało polegać) naruszyło stosunki wodne ze szkodą dla działki nr [...], czy też zmiany te były neutralne dla działki nr. [...], czy wręcz polepszyły stosunki wodne dla tej działki, zmniejszając ilość wód opadowych, jaka na tą działkę spływa, zgodnie z naturalnym nachyleniem terenu, co jest związane z faktem, że wody opadowe z dachu budynków i terenów utwardzonych na działkach nr [...] i [...], nie są kierowane na grunt, ale do zbiorników retencyjnych. Z opinii uzupełniające z 3 lutego 2023 r. biegły wprost zły stan wód na działce nr. [...] przypisuje sposobie zagospodarowaniu tej działki (otoczenie działki litym ogrodzeniem) blokującemu spływu powierzchniowego i hipotermicznego. Z opinii tej nie wynika też, jakie to roboty zmieniające stan wód ze szkodą dla działki nr [...] wykonano na działce nr.[...]. Działka ta nie graniczy z terenem działki nr. [...]. Nie wiadomo zatem na jakiej podstawie organ nałożył obowiązki, także na właściciela tej działki. Co do brak ustaleń biegłego, że na działce nr. [...] występują szkody w postaci zawilgocenia gruntu o szerokości kilku metrów, wzdłuż muru oporowego zlokalizowanego na działce [...], to z opinii wynika, że w dniu kiedy biegły dokonywał "wizji lokalnej" okoliczności takiej nie stwierdził, co tłumaczył tym, ze czynność ta dokonana była w suchym sezonie wiosenno-letnim. Wnioski co do rzekomego zawilgocenia działki nr [...] wzdłuż muru oporowego, zlokalizowanego na działce [...], biegły wywodzi z własnych obserwacji dokonanych na potrzeby opinii wydanej w 2015 r. (tj. z przed 7 lat od wydaniem decyzji w niniejszej sprawie), na potrzeby postępowania w innym przedmiocie. Okoliczność ta, znaczny upływ czasu, fakt, że biegły nie badał wtedy stosunków wodnych na działkach nr. [...] i [...] w kontekście wykonanych tam zmian terenu, w ocenie sądu skutkuje przyjęciem, że wniosek biegłego nie jest oparty o racjonalne podstawy. Z niewiadomych przyczyn organ pominął swoje wcześniejsze ustalenia dokonane w oparciu o oględziny własne terenu (opisane w decyzji organu I instancji) oraz opinie geologa J. O., J. S., J. B., i P. R., z których to opinii (ale też ustaleń własnych) wynikało, że zmiany dokonane na działkach [...] i [...] nie zmieniły stanu wód na gruncie, ze szkodą dla działki nr. [...] a stan wód na tej działce związany jest ze sposobem jej zagospodarowania tj. otoczeniem jej murem na głębokim fundamencie blokującym naturalny spływ wód opadowych zgodnie z nachyleniem terenu, oraz kierowanie wód opadowych dachu z budynku zlokalizowanego na tej działce, bezpośrednio na grunt. Na koniec wskazać należy, że rozstrzygnięcie organu I instancji utrzymane w mocy orzeczeniem organu odwoławczego nie mieści się kompetencjach jakie organowi daje przepis art. 234 ust 3 ustawy. Przepis ten dopuszcza nakazanie właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ale nie nakazania podlewania terenów zielonych, wywożenia wody wozem asenizacyjnym, czy zabraniania wylewania wody ze zbiornika na teren zielony w ilości powodującej przelewanie wody na grunty sąsiednie. Wyrzeczenie takie można by rozważać w aspektach wystąpienia przesłanek nieważnościowych (decyzji wydanej bez podstawy prawnej). Ponieważ jednak wadliwość ta dotyczyła części wyrzeczenia, sąd ograniczył się do uchylenia decyzji (w całości). W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" oraz "c". orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono w oparciu o przepis art. 200 P.p.s.a. oraz art. 205 § 2 P.p.s.a.