II SA/Kr 588/16
WyrokWSA w Krakowie2016-07-12
Skład orzekający: Paweł Darmoń, Agnieszka Nawara - Dubiel, Mirosław Bator
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego może zostać utrzymane w mocy, jeśli wniosek o wznowienie nie został podpisany przez stronę lub jej pełnomocnika, a organy nie wezwały do uzupełnienia tego braku formalnego?Ratio decidendi
Postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zostało uchylone, ponieważ organy obu instancji nie dostrzegły braku formalnego wniosku o wznowienie postępowania, jakim jest brak podpisu strony lub jej pełnomocnika. Zamiast wezwać do uzupełnienia tego braku zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a., organy rozpoznały niepodpisany wniosek, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy. Ponadto, sąd wskazał na inne uchybienia, takie jak brak kluczowych dokumentów w aktach sprawy i nieweryfikowanie przez organy istotnych okoliczności podnoszonych przez stronę.Stan faktyczny
Skarżąca E.O. wniosła o wznowienie postępowania o pozwolenie na budowę, twierdząc, że bez jej winy nie brała udziału w postępowaniu, mimo że jest współwłaścicielką sąsiedniej działki, przez którą przebiega droga konieczna i planowane są przyłącza mediów. Organy obu instancji odmówiły wznowienia, uznając, że skarżąca ma jedynie interes faktyczny, a nie prawny. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewody [...] z dnia 15 marca 2016 r. oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 19 listopada 2015 r. Zasądzono od Wojewody [...] na rzecz skarżącej E.O. kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Agnieszka Nawara - Dubiel SWSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 lipca 2016 r. sprawy ze skargi E.O. na postanowienie Wojewody [....] z dnia 15 marca 2016 r. znak : [....] o odmowie wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu l instancji; II. zasądza od Wojewody [....] na rzecz skarżącej E.O. kwotę 597 złotych ( pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Prezydent Miasta K. decyzją nr [...] z dnia 21 maja 2015 roku zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla A. Sp.
z o.o. z siedzibą w K. dla zamierzenia inwestycyjnego: "budowa 2 budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej z garażami wbudowanymi wraz z wewnętrznymi instalacjami: wodna, kanalizacji sanitarnej i opadowej, gazową, c.o., elektryczną oraz budową zbiornika retencyjnego na wody opadowej wraz z zagospodarowaniem terenu przy ul. [...] w K. , na działce nr [...] obr. [...] " (sygnatura sprawy: [...] ).
W dniu 27 lipca 2015 roku (data nadania przesyłki poleconej) E.O. zwróciła się do Prezydenta Miasta K. z wnioskiem o wznowienie postępowania w tej sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - ze względu na fakt, że bez swojej winy wnioskodawczyni nie brała udziału w postępowaniu. Wnioskodawczyni podniosła, że jest współwłaścicielką działki nr [...] , która w ½ sąsiaduje z działką inwestora nr [...] Ponadto działka inwestora nr [...] posiada dostęp do drogi publicznej po działce nr [...] na mocy służebności drogi koniecznej ustanowionej postanowieniem Sądu Rejonowego dla K. –P. w K. z dnia 7 listopada 2013 roku [...] Wnioskodawczyni podniosła, że ze względu na powyższe okoliczności wnioskodawczyni i pozostałym współwłaścicielom działki nr [...] przysługiwał status strony w ww. postępowaniu, zgodnie z art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 20 Prawa budowlanego, bowiem projektowany obiekt budowlany ogranicza sposób zagospodarowania i korzystania z działki [...] przez jej współwłaścicieli. Sposób zagospodarowania nieruchomości władnącej – działki nr [...] wpływa na sposób i częstotliwość wykonywania służebności. Wnioskodawczyni podniosła również, że ze względu na zabudowę nieruchomości władnącej dwoma budynkami, w których powstaną cztery lokale mieszkalne, zmieni się sposób korzystania ze służebności drogi koniecznej, bowiem dojazd do dotychczas niezabudowanej nieruchomości był okazjonalny i wykonywany przez niewielka liczbę osób, natomiast po zabudowie z drogi koniecznej będą korzystać stale cztery gospodarstwa domowe, a więc kilkanaście osób. Zwiększona eksploatacja fragmentu działki wpłynie również na zagospodarowanie działki, które musi uwzględniać ten nowy sposób korzystania, konieczne będzie także dostosowanie działki do zwiększonego obciążenia. Realizacja projektu wpłynie także na ograniczenie zagospodarowania działki ze względu na konieczność przyłączenia projektowanych budynków do instalacji wodociągowej i kanalizacyjnej, które przebiegają przez działkę [...] . Organ prowadzący postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę nieprawidłowo określił obszar oddziaływania obiektu, a co za tym idzie błędnie (niepełnie) określił strony, pomijając przy tym wnioskodawczynię.
Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia 19 listopada 2015 r., znak [...] odmówił wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 i art., 150 § 1 w zw. z art. 147 art. 104 k.p.a. oraz art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane.
Organ w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że wnioskodawczyni nie została uznana za stronę postępowania po prawidłowym oznaczeniu obszaru oddziaływania obiektów, którym nie została objęta działka [...] , będąca przedmiotem współwłasności wnioskodawczyni. Obszar oddziaływania obiektu winien być ustalony na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. Nr 75 poz. 690 z późniejszymi zmianami). Działka nr [...] obr. [...] jest działką drogową, stanowiącą drogę dojazdową, a zatem nie znajdą do niej zastosowania przepisy powyższego rozporządzenia. Planowane zamierzenie inwestycyjne polegające na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego nie wprowadza również ograniczenia w zagospodarowaniu terenu działki drogowej nr [...] obr. [...], działka nie była bowiem objęta zakresem wniosku inwestora, a na nieruchomości nie były planowane żadne roboty budowlane. Wnioskodawczyni nie wykazała, że inwestycja wpływa na wykonywanie przez nią przysługującego jej prawa współwłasności nieruchomości oznaczonej jako działka [...] , a fakt znajdywania się na nieruchomości drogi dojazdowej do planowanej inwestycji stanowi jedynie o interesie faktycznym wnioskodawczyni, a nie o interesie prawnym, co stanowi brak spełnienia przesłanek wznowienia postępowania.
Na postanowienie to E.O. wniosła zażalenie. W zażaleniu zarzucono naruszenie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na zakwestionowaniu statusu wnioskodawczyni, jako strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że wpływ zatwierdzonej inwestycji na działkę nr [...] jest oczywisty, bo wynika już z treści zatwierdzonego projektu budowlanego, gdyż fakt zlokalizowania zjazdu do obiektu z drogi wewnętrznej ogranicza swobodę współwłaścicieli drogi wewnętrznej w zagospodarowaniu terenu obejmującego dany odcinek drogi w zakresie lokalizacji przy tej drodze kolejnych zjazdów. Interes prawny właściciela drogi wynika także z tego, że przepisy art. 8 ust. 2-3 ustawy o drogach publicznych nakładają na współwłaścicieli działki [...] szereg obowiązków, których zakres i sposób wykonywania zależny jest m.in. od sposobu korzystania z drogi przez właścicieli nieruchomości władnącej – działki [...] . Z tego względu, jeśli na współwłaścicielach drogi ciążą obowiązki wynikające z przepisów szczególnych, a ich zakres i sposób wykonywania zależny jest od inwestycji na działce [...] to niewątpliwie wnioskodawczyni i współwłaścicielom działki [...] przysługiwał status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, a zatem wnioskodawczyni miała interes prawny w żądaniu wznowienia postępowania budowlanego.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia 15 marca 2016 roku znak [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu postanowienia organ zgodził się z argumentacją przedstawioną przez Prezydenta Miasta K. , wskazując, że skarżąca nie przedstawiła żadnego konkretnego argumentu przemawiającego za tym, że przedmiotowa inwestycja powoduje ograniczenia w zagospodarowaniu terenu działki drogowej w stopniu wyższym, aniżeli wynikający z ustanowionej służebności przejazdu i przechodu. Zwiększony ruch drogowy na rozpatrywanej nieruchomości stanowi jedynie o interesie faktycznym, a nie interesie prawnym skarżącej. Wobec powyższego, Wojewoda utrzymał postanowienie o odmowie wznowienia postępowania w tej sprawie.
Na powyższe postanowienie E.O. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niepoczynienie ustaleń, czy planowany wjazd na działkę [...] z nieruchomości drogowej działki nr [...] i planowane prowadzenie całej obsługi komunikacyjnej planowanej inwestycji poprzez działkę nr [...] nie wpłyną na możliwość zagospodarowania działki na [...] , w tym na możliwość realizacji zjazdu z drogi wewnętrznej dz. [...] na działkę nr [...] stanowiącą własność skarżącej oraz naruszenie prawa materialnego, a to art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na zakwestionowaniu statusu wnioskodawczyni, jako strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ zakwestionował status strony skarżącej bazując jedynie na informacji, że planowana inwestycja nie będzie polegała na wykonywaniu prac budowlanych na nieruchomości będącej własnością skarżącej, bez szerszej analizy ewentualnych ograniczeń w zagospodarowaniu terenu związanych z planowaną inwestycją. Ponadto obsługa komunikacyjna i zasilanie inwestycji w media ma się odbywać zgodnie z projektem z terenu działki nr [...] , co oznacza, że na działce tej będą musiały być wykonane prace instalacyjne oraz zjazd z działki [...] na nieruchomość inwestora. Stanowi to ograniczenie swobody zagospodarowania nieruchomości [...] przy lokalizacji kolejnych zjazdów. Skarżąca wskazała także, że dysponuje nie tylko interesem faktycznym, ale i prawnym z tego względu, że art. 8 ust 2-3 ustawy o drogach publicznych nakłada na współwłaścicieli działki nr [...] obowiązki, których zakres i sposób wykonywania zależny jest od sposobu korzystania z drogi przez właścicieli nieruchomości władnącej – działki [...] .
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 poz. 718 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie należy do pierwszej z wymienionych kategorii.
Zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu z powodu naruszenia przepisów postępowania, lecz zasadniczo z innych przyczyn niż podniesione w skardze.
Zgodnie z art. 63 § 3 k.p.a. podanie wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego. W myśl art. 64 § 1 k.p.a. jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, podanie pozostawia się bez rozpoznania. Natomiast zgodnie z § 2 art. 64 jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Organy obu instancji orzekające w niniejszej sprawie nie dostrzegły, że wniosek o wznowienie postępowania nie został podpisany ani przez stronę osobiście, ani też przez jej pełnomocnika. W tej sytuacji należało wezwać pełnomocnika wnioskodawczyni na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. o uzupełnienie tego braku formalnego podania. Rozpoznanie niepodpisanego wniosku stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które niewątpliwie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Gdyby, bowiem strona wezwania o podpisanie wniosku nie wykonała, wniosek ten należałoby pozostawić bez rozpoznania.
Już tylko ta przyczyna musiała skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.
Sąd dostrzegł w niniejszej sprawie dalsze uchybienia, które w ponownie prowadzonym postępowaniu - oczywiście dopiero w razie skutecznego uzupełnienia braku formalnego wniosku o wznowienie - należy wziąć pod uwagę.
W aktach sprawy przesłanych do Sądu brak jest decyzji o pozwoleniu na budowę, której dotyczy wniosek o wznowienie, brak również akt sprawy głównej. Trzeba jednak stwierdzić, że w postanowieniu Prezydenta Miasta K. wskazano: "Po rozpoznaniu przedmiotowego wniosku o wznowienie oraz po analizie akt postępowania (...)", a wraz z zażaleniem do Wojewody [...] przesłano akta sprawy [...] (k. [...] akt II instancji), przy czym w zaskarżonym postanowieniu Wojewody powołano się na sprawę o innej sygnaturze – [...] . Sąd nie był jednak w stanie ustalić nawet prawidłowego znaku decyzji o pozwoleniu na budowę, bowiem nie dysponował dokumentem decyzji. Dysponując jedynie nazwą inwestycji zawartą w sentencji zaskarżonego postanowienia nie sposób ustalić zakresu oddziaływania w sposób jasny i jednoznaczny.
Organy prowadzące postępowanie w żaden sposób nie zweryfikowały również twierdzenia skarżącej dotyczącego prawa służebności drogowej obciążającej jej działkę nr [...] na rzecz działki inwestora. Nie potwierdzono tej okoliczności choćby poprzez aktualny wypis z księgi wieczystej, nie ustalono zakresu służebności.
Wreszcie organy obu instancji całkowicie pominęły podnoszoną już we wniosku okoliczność, że przez działkę nr [...] mają przebiegać przyłącza sieci wodnych, kanalizacyjnych i gazowych dla objętej pozwoleniem na budowę inwestycji.
W świetle powyższego wątpliwe jest, czy można było w niniejszej sprawie odmówić wznowienia postępowania przyjmując a priori, że właściciel działki sąsiadującej z terenem inwestycji, obciążonej służebnością drogi koniecznej ma jedynie interes faktyczny w rozstrzygnięciu sprawy pozwolenia na budowę. Jak słusznie wskazano w postanowieniach obu instancji można odmówić wznowienia postępowania wówczas, gdy brak legitymacji do wystąpienia z wnioskiem jest oczywisty i nie wymaga prowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego.
Z uwagi na dostrzeżone naruszenie przepisów postępowania uchylono zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające go postanowienie Prezydenta Miasta K. na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło