II SA/Kr 591/07

Kraków, dnia 28 lipca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w następującym składzie: Przewodniczący: Asesor WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.H. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.H. na decyzję Wojewody z dnia [....] w przedmiocie ustalenia odszkodowania z tytułu zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną postanawia: 1. oddalić wniosek skarżącego o zwolnienie od wpisów sądowych, 2. zwolnić skarżącego od opłat kancelaryjnych, 3. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie .......2007 r. wniósł J.H. na decyzję Wojewody .......z [....] w przedmiocie ustalenia odszkodowania z tytułu zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną Wnioskiem z .......2007 r. skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Postanowieniem z [....] Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, a w wyniku wniesione sprzeciwu, postanowieniem z dnia [....] Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący został zwolniony od wpisów sądowych. W pozostałym natomiast zakresie jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony. Postanowienie z dnia [....] nie zostało przez skarżącego zaskarżone i wskutek tego uprawomocniło się. Skarżący, będąc następnie wezwany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie odpisu wyroku z dnia 7 marca 2008 r., sygn. akt: j. w . oddalającego jego skargę na decyzję Wojewody .........z [....] w przedmiocie ustalenia odszkodowania z tytułu zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, wraz z uzasadnieniem, złożył zażalenie, w którym wniósł, aby nie był obciążany opłatą kancelaryjną z tego tytułu. Po przesłaniu mu urzędowego formularza "PPF" w dniu ....... kwietnia 2008 r. wniósł wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych i o, czego dotychczas się nie domagał, ustanowienie radcy prawnego, nadając go w Urzędzie Pocztowym N . Postanowieniem z dnia [....] Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił powyższy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowił dla skarżącego pełnomocnika urzędu - radcę prawnego. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu ....... maja 2008 r. W dniu ........ maja 2008 r. skarżący nadał listem poleconym w Urzędzie Pocztowej N. , sprzeciw od w/w postanowienia Referendarza sądowego z dnia [....] . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponieważ sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym podlega ponownemu rozpatrzeniu. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt. 1 p.p.s.a. przyznanie jego następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, prawa pomocy w zakresie częściowym może nastąpić tylko wtedy, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż ponoszenie kosztów przez stronę jest zasadą, albowiem koszty te są rodzajem daniny publicznej. Zasadą wynikającą z art. 84 Konstytucji RP jest powszechność i równość danin publicznych. Zwolnienie od ich ponoszenia strony oznacza przeniesienie ciężaru na budżet państwa, a w efekcie - na współobywateli, stąd powinno stanowić wyjątek. Wniosek skarżącego, wniesiony przez niego listem poleconym w dniu ...... kwietnia 2008 r., jest drugim wnioskiem, w którym ubiegał się on o przyznanie prawa pomocy. Skoro Sąd przyznał już skarżącemu prawo pomocy, postanowieniem z dnia [....] zwalniając go od wpisów sądowych, to w tym zakresie Sąd nie mógł już powtórnie orzekać i z tego powodu oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie go od wpisów sądowych. Oceniając aktualną sytuację materialną wnioskodawcy Sąd stwierdził, że nie pozwala ona na poniesienie kosztów procesu związanych z opłaceniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Wobec tego Sąd uznał, że poniesienie przez skarżącego wydatków w tym zakresie mogłoby spowodować uszczerbek w koniecznym jego utrzymaniu, a co za tym idzie mogłoby spowodować pozbawienie go konstytucyjnego prawa do sądu. Dlatego też Sąd orzekł o ustanowieniu dla skarżącego radcy prawnego, kierując się również i tym względem, że przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiają tzw. przymus adwokacki(radcowski), obligując strony skarżące do wnoszenia skarg kasacyjnych sporządzonych przez kwalifikowanych pełnomocników. Sąd biorąc pod uwagę uzyskiwany przez skarżącego dochód z działalności gospodarczej w formie firmy ubezpieczeniowej w wysokości [....] zł miesięcznie, uzyskiwany dochód z dopłat do gospodarstwa rolnego z Unii Europejskiej w wysokości [....] zł rocznie, ponoszone wydatki na zakup lekarstw, udokumentowane fakturami VAT, wydatki związane z opłatami za korzystanie z energii elektrycznej, zakup butli gazowych i pozostałe wydatki związane z jego egzystencją, stwierdził, że skarżący nie jest w stanie ponieść bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie także i kosztów obejmujących ewentualne opłaty kancelaryjne. Mając na uwadze powyższe orzeczono, jak w sentencji postanowienia.