II SA/Kr 593/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: WSA Paweł Darmoń WSA Mirosław Bator (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. G. na postanowienie Wojewody z dnia 25 marca 2021 r. [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia informacji o prowadzeniu robót budowlanych skargę oddala Starosta [...] postanowieniem z dnia 4 grudnia 2020 r. nr [...] działając na podstawie art. 59 § 1 w związku z art. 124 § 1 K.p.a. po rozpatrzeniu wniosku E. G. odmówił przywrócenia terminu do złożenia informacji o prowadzeniu robót budowlanych w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 z dnia 14 września 2020 r.; inwestycja o nazwie "budowa czterech domków typu góralskiego" na działce nr ew. [...] obr. [...] w K. . W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 14 września 2020 r. E. G. złożył do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Z. informację o zamiarze prowadzenia robót budowlanych w związku z przeciwdziałaniem COVID-19. Dnia 25 września 2020 r., zgodnie z art. 65 § 1 K.p.a., informacja ta została przekazana do organu administracji architektoniczno-budowlanej. W dniu 8 października 2020 r. organ poinformował wnioskodawcę, że art. 12 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 i innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych z dnia 2 marca 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) stracił moc w dniu 5 września 2020 r. - po 180 dniach od dnia wejścia w życie ustawy (zgodnie z art. 36 ust. 1). W związku z czym, roboty budowlane prowadzone po dniu 5 września 2020 r. podlegają wszystkim obowiązującym przepisom w tym ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Ponowną informację organ skierował do wnioskodawcy dnia 3 listopada 2020 r. wobec ustalenia jego aktualnego adresu. Korespondencja została doręczona w dniu 9 listopada 2020 r. W dniu 30 listopada 2020 r. do organu wpłynął wniosek o przywrócenie terminu "do złożenia wniosku o zezwolenie na budowę kilku domków w ramach art. 10 ustawy z dnia 31 marca 2020 Dz. U. 2020 poz. 568". Jak już wspomniano art. 12 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych z dnia 2 marca 2020 r. stracił moc w dniu 5 września 2020 r. oraz brak jest przepisów przejściowych. Określony termin jest stanowczy co oznacza, że niepodjęcie określonej czynności przez uprawniony podmiot w okresie zakreślonym tym terminem, powoduje definitywne wygaśnięcie przysługującego podmiotowi prawa do tej czynności. W niniejszej sprawie informacja o rozpoczęciu robót wpłynęła do urzędu (dodać należy, że niewłaściwego) już w czasie gdy ustawa nie obowiązywała. Nie ulega wątpliwości, że przepisy ww. ustawy to przepisy nadzwyczajne wprowadzone w związku z panującą epidemią. Dlatego też dawały możliwość realizacji określonych inwestycji jedynie na podstawie informacji złożonej do organu administracji architektoniczno-budowlanej. Organ nie prowadził w/ tej sprawie żadnego postępowania ani też nie miał możliwości żadnej reakcji tj.: wzywania do uzupełnienia informacji bądź też wniesienia sprzeciwu w jakiejkolwiek formie. Inwestor decydując się na podjęcie działań w trybie art. 12 albo art. 12b ustawy COVID-19 ponosi za to pełną odpowiedzialność. Mając na uwadze cel tej ustawy i ustaw następnych tworzonych w związku z sytuacją epidemiczną, a także czasowe obowiązywanie art. 12 i art. 12b ustawy, inwestor powinien mieć świadomość, iż w trybie określonym tymi przepisami powinny być realizowane takie zamierzenia inwestycyjne, których realizacja zakończy się w krótkim czasie, by mogły zostać w ww. terminie wykorzystane do działań związanych ze zwalczaniem wirusa SARS-COV-2. W ocenie Starosty [...] intencją ustawodawcy było to, aby działania podjęte na podstawie art. 12 ustawy COVID-19 miały miejsce w sytuacji zidentyfikowanych potrzeb, na poziomie co najmniej samorządowym lub rządowym, w zakresie zarządzania kryzysowego, a nie stanowiły podstawy do dokonywania indywidualnych ocen/wykładni normy prawnej przez każdy podmiot, bez związku z systemowym zapobieganiem rozprzestrzeniania się ww. choroby. W związku z powyższym roboty budowlane prowadzone po dniu 5 września 2020 r. podlegają wszystkim obowiązującym przepisom. Na to postanowienie zażalenie złożył E. G. wskazując brak uzasadnienia podstawy, na którą powołuje się organ oraz brak ustosunkowania się do kwestii winy w uchybieniu terminu. Wojewoda postanowieniem z dnia 25 marca 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że ustawa z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych wprowadzała uproszczone procedury budowlane. Możliwe było wyłączenie niektórych przepisów ustawy prawo budowlane, jednak wyłącznie w sytuacji podejmowania działań przeciwko rozprzestrzenianiu się koronawirusa. Ustawa ta w ust. 1 art.12 stanowiła, że do projektowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych, w tym zmiany sposobu użytkowania, nie stosuje się przepisów ustawy z 7.7.1994 r. - Prawo budowlane. Zgodnie z art. 12 ust. 2 ww. ustawy, prowadzenie robót budowlanych oraz zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 wymagają niezwłocznego poinformowania organu administracji architektoniczno-budowlanej o: rodzaju, zakresie i sposobie wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia; dotychczasowym i zamierzonym sposobie użytkowania obiektu budowlanego lub jego części w przypadku zmiany sposobu użytkowania. Zgodnie z art. 36 ust. 1 niniejszej ustawy art. 12 utracił moc z dniem 5.09.2020 r. Oznacza to, że żaden inwestor po 5.09.2020 r. nie może skorzystać z dyspozycji przepisu art. 12 ust. 2 ww. ustawy. W omawianej sprawie E. G. złożył zgłoszenie budowlane 14.09.2020 r., czyli po terminie. Wniósł jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zezwolenie na budowę kilku domków w ramach art. 10 ustawy z dnia 31.03.2020 r. Jak słusznie stwierdził organ l instancji wskazany art. 10 przedmiotowej ustawy nie ma zupełnie związku ze sprawą. Przede wszystkim jednak, również w ocenie organu odwoławczego brak jest możliwości przywrócenia terminu do zastosowania przepisu, który już nie obowiązuje. Dlatego Starosta [...] słusznie odmówił przywrócenia tego terminu. Odnosząc się do zarzutów zażalenia tj. braku ustosunkowania się do kwestii winy w uchybieniu terminu lub jej braku, a także braku ustosunkowania się do dowodu jaki wnioskujący przedstawił tj. zaświadczenia lekarza psychiatry stwierdzającego chorobę, która była przyczyną niedotrzymania terminu, wyjaśnia się, że kwestie te mogłyby być badane w sytuacji, gdyby przepis art. 12 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych z dnia 2 marca 2020 r. w dalszym ciągu obowiązywał. Na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł E. G. zarzucając naruszenie: 1/ art. 7 K.p.a. w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 78 § 1 K.p.a. poprzez nierozpoznanie wniosku dowodowego w postaci zaświadczenia wydanego przez lekarza psychiatrę przez co nie zebrano w sposób rzetelny, obiektywny i wyczerpujący materiału dowodowego co miało wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie oraz naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie ustawy z dnia 2 marca 2020 r. i zupełne pominięcie i niezastosowanie przepisu art. 58 § 1 i 2 K.p.a. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że stan zdrowia uniemożliwił mu podjęcie prawidłowych czynności, a tym samym złożenie w terminie stosownego wniosku. Dlatego jego wniosek o przywrócenie terminu jest zasadny. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie postanowienia organu II instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Badana jest zatem wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Sąd nie ma zatem możliwości merytorycznego orzekania w sprawie rozstrzygniętej przez organy administracji publicznej aktami administracyjnymi poddanymi jego kontroli. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala zgodnie z art. 151 P.p.s.a. Należy również wyjaśnić, że złożona w tej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje bowiem regulacja art. 119 pkt 3 P.p.s.a., zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skargi na takie postanowienie organu administracji publicznej w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie są postanowienia Wojewody w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia informacji o prowadzeniu robót budowalnych w związku z przeciwdziałaniem COVID-19. Jak wskazuje analiza akt sprawy istota problemu sprowadza się do ustalenia, czy termin do złożenia informacji o prowadzeniu robót budowalnych ustalony na podstawie ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych można przywrócić. Przede wszystkim wskazać należy, że cytowana ustawa faktycznie wprowadzała możliwość wyłączenia niektórych przepisów ustawy Prawo budowlane, jednak wyłącznie w sytuacji podejmowania działań przeciwko rozprzestrzenieniu się koronawirusa. Ustawa ta w art.12 ust. 1 stanowiła, że do projektowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych, w tym zmiany sposobu użytkowania, nie stosuje się przepisów ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy, prowadzenie robót budowlanych oraz zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 wymagają niezwłocznego poinformowania organu administracji architektoniczno-budowlanej o: rodzaju, zakresie i sposobie wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia; dotychczasowym i zamierzonym sposobie użytkowania obiektu budowlanego lub jego części w przypadku zmiany sposobu użytkowania. Jednakże najważniejszą kwestią wymagającą podkreślenia jest fakt, że zgodnie z art. 36 ust. 1 niniejszej ustawy art. 12 utracił moc z dniem 5 września 2020 r. Słusznie zatem wskazały organy orzekające w sprawie, że po 5 września 2020 r. nie można było już skorzystać z dyspozycji art. 12 ust. 2 ustawy. Wskazać w tym miejscu również przyjdzie, że termin wskazany w art. 12 ust. 2 był terminem o charakterze materialnym. Terminy prawa materialnego nie podlegają modyfikacji przez organ, z tego względu niedopuszczalne jest ich przywrócenie (por. wyrok WSA w Gliwicach z 11 października 2019 r., sygn. II SA/Gl 737/19, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 30 stycznia 2014 r., sygn. II SA/Go 974/13). W przedmiotowej sprawie okoliczność przyczyny niezłożenia wniosku, w tym ewentualny brak winy strony, nie mają żadnego znaczenia. Po pierwsze organ nie mógł orzekać w sprawie przywrócenia terminu, co do prawa które wygasło z momentem utraty mocy obowiązującej art. 12 ust. 2 ustawy. A po drugie nawet podczas obowiązywania ustawy termin ten o charakterze materialnoprawnym również nie podlegał przywróceniu. Z opisanych powodów - zdaniem Sądu - zaskarżone postanowienie zasługuje na akceptację. Sąd uznał działanie Wojewody za zgodne z regulacją prawa materialnego, jak również nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł o oddaleniu skargi.