II SA/Kr 596/06

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski (spr.) WSA Ewa Rynczak Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2007 r. sprawy ze skargi R.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego skargę oddala. WSA/wyr, l - sentencja wyroku Po rozpatrzeniu wniosku R.S., przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego i zebraniu dokumentacji Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...]grudnia 2005r., nr[...] działając na podstawie art.3 ust.3 i 4, art.4, art.8 ust.1, art.14, art.17 ust.2 pkt 1, art.41 pkt 1, art.102 ust.1 i 1, art.104, art.106 ust.1, 3 i 4 oraz art.109 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. nr 64, poz.593 z późn. zm.) w związku z art.104 i art.107 k.p.a. przyznał zasiłek celowy specjalny w kwocie 30 zł na zakup środków czystości. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż na podstawie przedstawionych dokumentów oraz wywiadu środowiskowego R.S. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Na jego dochód składały się w październiku 2005r. (miesiąc poprzedzający złożenie wniosku o udzielenie pomocy) zasiłek okresowy w kwocie 138,30 zł oraz pomoc finansowa matki A.K. w kwocie 477 zł - łączny rzeczywisty dochód wnioskodawcy wyniósł 615,30 zł, a kwota ta znacznie przekracza kryterium dochodowe ustalone zgodnie z art.8 ustawy o pomocy społecznej, które wynosi w tym przypadku 461 zł. Dlatego też organ uznał, że brak jest możliwości udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego. Mając jednak na uwadze trudną sytuację bytową, zdrowotną i uznając, że wnioskodawca nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić sobie wszystkich potrzeb organ I instancji przyznał zasiłek celowy specjalny w kwocie 30 zł na zakup środków czystości. Od decyzji tej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniósł R.S. wyrażając swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji. Uważa, że jest ona krzywdząca i nie pozwala na zakup niezbędnych środków oraz szczegółowo opisuje swoja sytuację materialna i zdrowotną, która zmusza go do zaciągnięcia długów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po zapoznaniu się z odwołaniem skarżącego decyzją z dnia [...]marca 2006r., sygn. akt [...], działając na zasadzie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium szczegółowo opisało stan faktyczny sprawy, uwzględniając okoliczności zdrowotne wnioskodawcy i rodzinne. Podobnie jak organ I instancji Kolegium przyjęło łączny dochód wnioskodawcy w wysokości 615,30 zł. Dlatego też stwierdzono, że dochód R.S. przekracza kryterium dochodowe wynikające z art.8 ust.1 pkt 2 cyt. wyżej ustawy, które wynosiło 461zł dla osób samotnie gospodarujących. Zatem Kolegium uznało, iż organ I instancji zasadnie odmówił przyznania zasiłku celowego wobec braku spełnienia podstawowej przesłanki do udzielenia tej formy pomocy społecznej. Jednocześnie Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, iż zachodzą przesłanki do zastosowania art.41 ustawy o pomocy społecznej i przyznania zasiłku celowego specjalnego. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2006r. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R.S. (zwany dalej skarżącym) skargą z dnia 25.04.2006r. wyrażając swoje niezadowolenie i dezaprobatę dla otrzymanej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi powtarzając motywy zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art.3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procedury, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art.134 cyt. wyżej ustawy). Dlatego też przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była wyłącznie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]marca 2006r., nr[...] – prawidłowość jej wydania oraz zastosowanych uregulowań prawnych. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie przed organami administracji publicznej była kwestia przyznania zasiłku celowego na wskazane przez wnioskodawcę cel. Zgodnie z brzmieniem art.39 ust.1 i 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może zostać przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. poz. 593 ze zm.). Przepis ten bowiem upoważnia organ do przyznania tej formy pomocy, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza, jak wynika z art. 7 kpa, załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwianiu sprawy, ale nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. (por. wyrok NSA z dnia 26.09.2000r., sygn. I SA 945/00) Celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwianie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc społeczna powinna w miarę możliwości doprowadzić do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (art.2 i art.3 ustawy o pomocy społecznej). Sam rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej (art.3 ust.3 i 4 ustawy o pomocy społecznej). Jak wynika z analizy akt sprawy organy administracji publicznej przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie, w wyniku którego ustalona została sytuacja rodzinna, majątkowa, zdrowotna i dochodowa skarżącego. Prawidłowo ustalono, iż skarżący w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku osiągnął dochód w wysokości 615,30 zł w stosunku do kryterium dochodowego wynoszącego w tym przypadku 461 zł na osobę. Okoliczność ta uniemożliwia rozważenie wniosku o przyznanie świadczeń z zakresu pomocy społecznej w formie zasiłku celowego. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 8 prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (poza wskazanymi tam wyjątkami) przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 461 zł tzw. kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Już zatem ta przesłanka sama w sobie uniemożliwia przyznanie pomocy społecznej w formie żądanej przez skarżącego tj. zasiłku celowego. Słusznie zatem organy rozważyły i zastosowały możliwość przyznania zasiłku celowego specjalnego w trybie art. 41 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Po prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego oraz zweryfikowaniu sytuacji zdrowotnej, majątkowej i rodzinnej skarżącego organy administracyjne zasadnie uznały, iż przyznanie zasiłku celowego w kwocie 30 zł na zakup środków czystości w tych szczególnych warunkach jest wystarczające i adekwatne do możliwości finansowych organu I instancji. Zaskarżonym rozstrzygnięciom nie można zarzucić dowolności lub przekroczenia granic uznania administracyjnego. Jeżeli sytuacja dochodowa skarżącego nie zmieniła się lub pogorszyła może w każdej chwili wnieść nowy wniosek o pomoc społeczną w przewidzianych ustawą formach – o czym zresztą informowało skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Podsumowując stwierdzić należy, że przyznanie skarżącemu zasiłku celowego specjalnego była uzasadniona, nastąpiło to na podstawie obowiązującego prawa i nie przekracza granic uznania administracyjnego. Zatem wobec braku podstaw o uwzględnienia skargi na podstawie art.151 ustawy z dnia 30.08.2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o jej oddaleniu.