II SA/Kr 597/06

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski (spr.) WSA Ewa Rynczak Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2007 r. sprawy ze skargi R.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego skargę oddala. WSA/wyr, l - sentencja wyroku Po rozpatrzeniu wniosku R.S., przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego i zebraniu dokumentacji Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...]grudnia 2005r., nr[...] działając na podstawie art.3 ust.3 i 4, art.4, art.8 ust.1, art.14, art.17 ust.1 pkt 5, art.39, art.41, art.104, art.106 ust.1 oraz art.109 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. nr 64, poz.593 z późn. zm.) w związku z art.104 i art.107 k.p.a. odmówił przyznania zasiłku celowego specjalny na zakup lampki na biurko, komputera, magnetofonu szpulowego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż na podstawie przedstawionych dokumentów oraz wywiadu środowiskowego R.S. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Na jego dochód składały się w październiku 2005r. (miesiąc poprzedzający złożenie wniosku o udzielenie pomocy) zasiłek okresowy w kwocie 138,30 zł oraz pomoc finansowa matki A.K. w kwocie 477 zł - łączny rzeczywisty dochód wnioskodawcy wyniósł 615,30 zł, a kwota ta znacznie przekracza kryterium dochodowe ustalone zgodnie z art.8 ustawy o pomocy społecznej, które wynosi w tym przypadku 461 zł. Dlatego też organ uznał, że brak jest możliwości udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego. Mając również na uwadze cel udzielenia pomocy społecznej w formie zasiłku celowego organ I instancji stwierdził, że realizacja wniosku nie służy zaspokojeniu niezbędnych potrzeb bytowych, a zatem brak również podstaw do udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego specjalnego. Od decyzji tej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniósł R.S. wyrażając swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji. Uważa, że jest ona krzywdząca i nie pozwala na zakup niezbędnych środków oraz szczegółowo opisuje swoja sytuację materialna i zdrowotną, która zmusza go do zaciągnięcia długów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po zapoznaniu się z odwołaniem skarżącego decyzją z dnia [...]marca 2006r., sygn. akt [...], działając na zasadzie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium szczegółowo opisało stan faktyczny sprawy, uwzględniając okoliczności zdrowotne wnioskodawcy i rodzinne. Podobnie jak organ I instancji Kolegium przyjęło łączny dochód wnioskodawcy w wysokości 615,30 zł. Dlatego też stwierdzono, że dochód R.S. przekracza kryterium dochodowe wynikające z art.8 ust.1 pkt 2 cyt. wyżej ustawy, które wynosiło 461 zł dla osób samotnie gospodarujących. Zatem Kolegium uznało, iż organ I instancji zasadnie odmówił przyznania zasiłku celowego wobec braku spełnienia podstawowej przesłanki do udzielenia tej formy pomocy społecznej. Jednocześnie Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, iż nie zachodzą również przesłanki do zastosowania art.41 ustawy o pomocy społecznej i przyznania zasiłku celowego specjalnego. Zarówno bowiem zasiłek celowy, jak i zasiłek celowy specjalny mają służyć zaspokojeniu niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zakres wniosku: zakup lampki na biurko, komputera i magnetofonu szpulowego nie służy zaspokojeniu niezbędnej potrzeby bytowej wnioskodawcy. Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]marca 2006r. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R.S. (zwany dalej skarżącym) skargą z dnia 25.04.2006r. wyrażając swoje niezadowolenie i dezaprobatę dla otrzymanej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi powtarzając motywy zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art.3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procedury, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art.134 cyt. wyżej ustawy). Dlatego też przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była wyłącznie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]marca 2006r., nr[...] – prawidłowość jej wydania oraz zastosowanych uregulowań prawnych. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie przed organami administracji publicznej była kwestia przyznania zasiłku celowego na wskazane przez wnioskodawcę cele. Zgodnie z brzmieniem art.39 ust.1 i 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może zostać przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. poz. 593 ze zm.). Przepis ten bowiem upoważnia organ do przyznania tej formy pomocy, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza, jak wynika z art. 7 kpa, załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwianiu sprawy, ale nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. (por. wyrok NSA z dnia 26.09.2000r., sygn. I SA 945/00). Celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwianie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc społeczna powinna w miarę możliwości doprowadzić do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (art.2 i art.3 ustawy o pomocy społecznej). Sam rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej). Jak wynika z analizy akt sprawy organy administracji publicznej przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie, w wyniku którego ustalona została sytuacja rodzinna, majątkowa, zdrowotna i dochodowa skarżącego. Prawidłowo ustalono, iż skarżący w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku osiągnął dochód w wysokości 615,30 zł w stosunku do kryterium dochodowego wynoszącego w tym przypadku 461 zł na osobę. Okoliczność ta uniemożliwia rozważenie wniosku o przyznanie świadczeń z zakresu pomocy społecznej w formie zasiłku celowego. Zgodnie bowiem z brzmieniem art.8 prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (poza wskazanymi tam wyjątkami) przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 461 zł tzw. kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Już zatem ta przesłanka sama w sobie uniemożliwia przyznanie pomocy społecznej w formie żądanej przez skarżącego tj. zasiłku celowego. Słusznie zatem organy rozważyły i zastosowały możliwość przyznania zasiłku celowego specjalnego w trybie art. 41 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Prawidłowo jednak organy administracyjne stwierdziły, iż cele na jakie żąda przyznania zasiłku celowego (zasiłku celowego specjalnego) skarżący nie służą zaspokojeniu jego niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zakres wniosku: zakup lampki na biurko, komputera i magnetofonu szpulowego nie mieści się w pojęciu zaspokajania niezbędnej potrzeby bytowej wnioskodawcy. Zaskarżonym rozstrzygnięciom nie można zarzucić dowolności lub przekroczenia granic uznania administracyjnego. Sam skarżący nie jest pozbawiony pomocy społecznej udzielanej w różnych formach, a także pomocy rodziny (matki). Podsumowując stwierdzić należy, że przyznanie skarżącemu zasiłku celowego specjalnego była uzasadniona, nastąpiło to na podstawie obowiązującego prawa i nie przekracza granic uznania administracyjnego. Zatem wobec braku podstaw o uwzględnienia skargi na podstawie art.151 ustawy z dnia 30.08.2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o jej oddaleniu.