II SA/Kr 60/20
WyrokWSA w Krakowie2020-03-05
Skład orzekający: Joanna Człowiekowska, Paweł Darmoń, Mirosław Bator
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki budynku usługowego, ustalone na podstawie art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jest prawidłowe, jeśli organ odwoławczy uchylił je w części dotyczącej podstawy prawnej, stosując art. 138 § 1 pkt 2 KPA, a następnie utrzymał w mocy w pozostałym zakresie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Obowiązek rozbiórki wynikający z ostatecznej i prawomocnej decyzji nie został wykonany, co uzasadniało wszczęcie postępowania egzekucyjnego i nałożenie grzywny w celu przymuszenia. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego co do prawidłowości utrzymania w mocy dotychczasowej wysokości grzywny, mimo zmiany wskaźnika ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ze względu na zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej się (art. 139 KPA). Uznano również za prawidłowe uchylenie postanowienia organu I instancji w zakresie podstawy prawnej i orzeczenie w tym zakresie na podstawie właściwych przepisów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., które uchyliło w części postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. o nałożeniu na J. G. grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki budynku usługowego. Organ I instancji nałożył grzywnę w wysokości 198 672 zł. Organ II instancji uchylił postanowienie w części dotyczącej podstawy prawnej ustalenia wysokości grzywny i orzekł w tym zakresie na podstawie art. 121 § 5 i § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w pozostałym zakresie utrzymał postanowienie w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie szeregu przepisów KPA i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Człowiekowska SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 marca 2020 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 6 listopada 2019 r., nr [...], znak [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.
Postanowieniem nr [...] z dnia 26 lutego 2019 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. nałożył na zobowiązanego J. G. – [...] grzywnę w wysokości 198 672 zł, w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki budynku usługowego pod wynajem pokoi o wymiarach położonego na działce nr ewid.[...] obr. [...] w miejscowości Z..
Po rozpoznaniu zażalenia Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 6 listopada 2019 r., znak [...], nr [...] Na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity-Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) w związku z art. 18 oraz art. 23 § 1 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity - Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm.) uchylił skarżone postanowienie w części dotyczącej podstawy prawnej ustalenia wysokości nałożonej grzywny w celu przymuszenia, tj. art. 121 § 2 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i orzekam w tym zakresie: na podstawie art. 121 § 5 i § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zaś w pozostałym zakresie - utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. (zwanego dalej PINB) nr [...] z dnia 1 sierpnia 2014 r., utrzymaną w mocy decyzją Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej MWINB) nr [...] z dnia 18 sierpnia 2015 r. znak: [...], orzeczono nakaz rozbiórki budynku usługowego pod wynajem pokoi o wymiarach 20 x 12 m i wysokości 18,4 m, położonego na działce nr ewid.[...] obr. [...] w miejscowości Z. - bez wymaganego pozwolenia na budowę (kategoria obiektu XIV) Inwestor - J. G. – [...]. Prawomocnym wyrokiem z dnia 13 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr [...] Wojewódzki Administracyjny w K. oddalił skargę J. G. — [...] na w/w decyzję MWINB.
W dniu 6 listopada 2018 r. PINB wystawił upomnienie znak: [...] wzywające J. G. - M. do wykonania ciążącego na nim obowiązku.
W dniu 27 listopada 2018 r. pracownicy PINB wykonali dokumentację fotograficzną budynku usługowego pod wynajem pokoi położonego na działce nr ewid.[...] obr. [...] w Z., na okoliczność tego sporządzona została adnotacja urzędowa znak: [...] [...]
W dniu 5 grudnia 2018 r. PINB wystawił wobec J. G. - M. tytuł wykonawczy nr [...] wszczynając tym samym postępowanie egzekucyjne. W terminie otwartym na zgłoszenie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej zobowiązany - J. G. - M. nie skorzystał w tego środka zaskarżenia.
MWINB wskazał, że istotą grzywny w celu przymuszenia jest dolegliwość finansowa, która służy temu, aby skłonić zobowiązanego do wykonania obowiązku. Dlatego grzywna może być nakładana tylko w sytuacji, gdy zobowiązany obowiązku nie wykonał w całości lub w części.
Zgodnie z art. 121 § 4 i 5 upea, jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów Prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa (poza przypadkiem obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenie), zaś wysokość takiej grzywny ustalana jest, jako iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki i [...] ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Kwalifikacja podlegającego rozbiórce obiektu budowlanego, jako budynek dokonana została w postępowaniu administracyjnym zakończonym wykonywaną decyzją i znajduje to odzwierciedlenie w treści tej decyzji.
Organ egzekucyjny prawidłowo obliczył kwotę grzywny nałożonej na zobowiązanego skarżonym postanowieniem, ustalając cenę 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego zgodnie z obowiązującym w chwili orzekania przez PINB komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 21 lutego 2019 r. w sprawie ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za IV kwartał 2018 r. (Dz. Urz. GUS z 2019 r., poz. 9), w wysokości 4139 zł. Powierzchnia zabudowy objętej nakazem rozbiórki budynku usługowego pod wynajem pokoi zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...] w Z. wynosząca 240 m2 obliczona została na podstawie wymiarów w/w budynku wskazanych rozstrzygnięciu decyzji PINB nr [...] z dnia 1 sierpnia 2014 r. znak: [...], którą nałożono w/w nakaz ("nakazuję inwestorowi rozbiórkę w/w obiektu budowlanego o wymiarach 20.0 x 12.0 m i wysokości 18.4 m"). Biorąc zatem pod uwagę w/w powierzchnię zabudowy oraz cenę 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, kwota grzywny obliczona przez PINB zgodnie z art. 121 § 5 upea wyniosła: 198 672 zł (240 m2 x [...] x [...] zł/m2).
Nadmieniono, że w aktualnym stanie prawnym cena 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszona przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych, wynosi 4484 zł, co wynika z Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 22 sierpnia 2019 r. w sprawie ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za II kwartał 2019 r. (Dz. Urz. GUS z 2019 r. poz. 37). Wynikiem wyliczenia przeprowadzonego zgodnie z art. 121 § 5 upea, z uwzględnieniem w/w aktualnego komunikatu oraz powierzchni zabudowy podlegającej obowiązkowi rozbiórki budynku usługowego pod wynajem pokoi zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...] w Z., jest kwota 215 232 zł (240 m2 x [...] x [...] zł/m2). Organ odwoławczy, zobowiązany jest, co do zasady, wydać rozstrzygnięcie w oparciu o aktualny stan prawny.
Z porównania kwoty grzywny nałożonej zaskarżonym postanowieniem – 198 672 zł oraz wyliczonej przez MWINB wartości - 215 232 zł wynika, że nałożona skarżonym postanowieniem grzywna jest niższa, zatem zreformowanie przez MWINB zaskarżonego postanowienia w zakresie kwoty grzywny, z uwzględnieniem aktualnej ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, naruszyłoby określony w przepisie art. 139 Kpa zakaz orzekania na niekorzyść odwołującego się. Ze względu na powyższe organ odwoławczy, pomimo zmiany ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, która nastąpiła po wydaniu zaskarżonego postanowienia, stwierdził brak podstaw do zmiany w/w postanowienia w zakresie wysokości nałożonej na zobowiązanego kwoty grzywny.
Dokonana przez MWINB analiza treści skarżonego postanowienia wskazuje, że zawiera ono wymagane, zgodnie z art. 122 § 2 pkt 1 i 2 upea, wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym-terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku będzie orzeczone wykonanie zastępcze na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego.
Organ odwoławczy zauważył jednak, iż w nagłówku skarżonego postanowienia PINB, jako podstawę ustalenia wysokości grzywny błędnie podał art. 121 § 2 upea. Wskazany wyżej, sam sposób określenia wysokości grzywny przez organ egzekucyjny świadczy jednak o tym, że PINB w rzeczywistości zastosował w przedmiotowej sprawie art. 121 § 5 upea, nie zaś art. 121 § 2 upea. Okoliczność wskazania w nagłówku zaskarżonego postanowienia błędnej podstawy prawnej przy jednoczesnym istnieniu w rzeczywistości właściwej podstawy i zastosowaniu jej przez PINB wiąże się jednak z koniecznością zreformowania przez organ odwoławczy skarżonego postanowienia w zakresie powołanej podstawy prawnej. Z uwagi na fakt, iż upea nie reguluje postępowania przed organami odwoławczymi odpowiednie zastosowanie w tym zakresie ma, z mocy art. 18 upea, art. 138 Kpa. Mając na uwadze powyższe MWINB, działając jako organ odwoławczy i stosując art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, w zw. z art. 144 Kpa oraz w zw. z art. 18 upea, uchyla zaskarżone postanowienie w części dotyczącej podstawy prawnej ustalenia wysokości nałożonej grzywny w celu przymuszenia, tj. art. 121 § 2 i § 4 upea, i w tym zakresie orzeka na podstawie art. 121 § 5 i § 4 upea.
Odnosząc się do zawartego w zażaleniu argumentu zobowiązanego, jakoby "stopniowo przystępował" do wykonania rozbiórki przedmiotowego budynku, przez co w jego opinii brak było podstaw do zastosowania w przedmiotowej sprawie grzywny w celu przymuszenia, MWINB nadmienił, iż skarżący nie wykazał w żaden sposób, jakie konkretnie roboty zostały przez niego podjęte celem realizacji ciążącego na nim obowiązku rozbiórki. Wykonany zaś na kontroli przeprowadzonej w dniu 19 września 2019 r. materiał zdjęciowy wskazuje, że obowiązek rozbiórki budynku usługowego pod wynajem pokoi położonego na działce nr ewid.[...] obr. [...] w Z., objęty tytułem wykonawczym z dnia 5 grudnia 2018 r. znak: [...] pozostaje nadal niewykonany. Dopiero wykonanie obowiązku w całości powoduje, że stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, co wiąże się z treścią art. 7 § 3 upea.
Odnośnie uwag skarżącego dotyczących wysokości nałożonej zaskarżonym postanowieniem grzywny w celu przymuszenia, MWINB wyjaśnia, iż prawidłowo przyjęty przez PINB, jako podstawa do wyliczenia grzywny w celu przymuszenia przepis art. 121 § 5 upea, stosowany jest w egzekucji wynikających z przepisów prawa budowlanego obowiązków rozbiórek budynków lub ich części. Taki zaś obowiązek, jest egzekwowany w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym. Wskazany wyżej przepis w sposób ścisły reguluje sposób wyliczenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki budynku lub jego części, nie pozostawiając organowi egzekucyjnemu luzu decyzyjnego w tym zakresie.
Odnośnie zawartego w zażaleniu wniosku o "wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia niniejszego zażalenia" nadmienić należy, że w myśl art. 17 § 2 upea wniesienie zażalenia, co do zasady, nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z w/w przepisem organ egzekucyjny lub organ odwoławczy może jednak w uzasadnionych przypadkach wstrzymać postępowanie egzekucyjne do czasu rozpatrzenia zażalenia. Podkreślono, iż obowiązkiem organu odwoławczego rozpatrującego zażalenie jest dokonanie z urzędu oceny zasadności wstrzymania postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zażalenia. Ocena taka jest dokonywana niezależnie od wniosku skarżącego. W niniejszej sprawie MWINB nie stwierdził przesłanek uzasadniających pozytywne odniesienie się do tej kwestii i nie skorzystał z uprawnienia przewidzianego w art. 17 § 2 upea.
Co do zawartego w zażaleniu zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, MWINB, zawiadomieniem z dnia 6 listopada 2019 r. znak: [...] poinformował skarżącego, że w sprawie w/w zarzutu należy wnieść odrębne podanie do organu właściwego do jej rozstrzygnięcia, którym jest organ egzekucyjny tj. PINB.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. J. [...], zarzucając jej :
1. naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niezupełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, pominięcie dowód w sprawie, co spowodowało naruszenie słusznego interesu strony postępowania przez organ II instancji za organem I instancji.
2. naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie fundamentalnej zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz ich świadomości i kultury prawnej przez organ II instancji za organem I instancji.
3. naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie przez organ II instancji za organem l instancji.
4. naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ II instancji przy wyjaśnienie sprawy, jak również organ I instancji.
5. naruszenie art. 77 k.p.a. przez organ I i II stopnia polegające na niedochowaniu przez ten organ właściwej procedury postępowania administracyjnego skutkującej zaniechaniem przeprowadzenia postępowania dowodowego w całym zakresie.
6. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie dogłębnej analizy całokształtu materiału dowodowego, co miało swój bezpośredni wpływ na ocenę sprawy przez organ I instancji, a za nim przez organ II instancji i wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
7. naruszenie art. 126 w zw. z 107 § 2 - 7 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego.
8. obrazę art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. polegającego na uznaniu, że postanowienie organu I instancji zasługuje na uznanie i nie podlega uchyleniu w całości.
9. naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez zajęcie stanowiska w sprawie oraz utrzymanie w pozostałym zakresie, mimo, że postanowienie winno zostać uchylone w całości.
10. obrazę art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak zastosowania jego w sytuacji nierozpatrzenia zarzutów do postępowania egzekucyjnego.
11. naruszenie art. 7 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. 2019 poz. 1438) poprzez nie zastosowanie środka egzekucyjnego najmniej uciążliwego i który nie prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku.
12. naruszenie art. 121 § 5 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. 2019 poz. 1438) poprzez przedwczesne jego zastosowanie, w sytuacji w której nie rozpoznano zarzutów dotyczących wyboru środka egzekucyjnego oraz nie wykazano, że obiekt budowlany jest budynkiem.
13. naruszenie art. 119 § 1 i 2 i art. 127 u.p.e.a. poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia jako środka bardziej dolegliwego aniżeli wykonanie zastępcze wykluczenia możliwości zastosowania jako środka egzekucyjnego wykonania zastępczego, a więc z całkowitym pominięciem okoliczności i wniosków podawanych przez zobowiązanego
14. naruszenie art. 121 § 5 u.p.e.a. poprzez błędne określenie wysokości grzywny w celu przymuszenia.
Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.
Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie a wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Do tej właśnie kategorii należy zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie, a zatem sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, bez wyznaczania rozprawy.
Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.
Na skarżącym ciąży obowiązek dokonania rozbiórki, wynikający z ostatecznej decyzji, pozostającej w obrocie prawnym tj. decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 18 sierpnia 2015 r. znak: [...] Obowiązek rozbiórki zmaterializował się w dacie wydania tej ostatecznej decyzji MWINB. Została ona również zweryfikowana w postępowaniu sądowym – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. II SA/Kr [...] oddalił skargę J. G. - M.. Wykonywana decyzja jest ostateczna i prawomocna. Jej wykonanie nie zostało wstrzymane, a obowiązek rozbiórki nie został wykonany, zatem prawidłowe było wszczęcie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie.
Przed wystawieniem tytułu egzekucyjnego organ skierował do zobowiązanego upomnienie, wypełniając tym samym obowiązek wynikający z art. 15 upea.
Sąd całkowicie podziela rozważania organu II instancji co do zasadności wymierzenia grzywny w celu przymuszenia w okolicznościach niniejszej sprawy. Mimo upływu wielu lat od zaktualizowania się obowiązku rozbiórki, skarżący obowiązku tego nie wykonuje. Jego twierdzenia, iż przystąpił do rozbiórki obiektu nie potwierdziły się podczas kontroli w dniu 19 września 2019 r. Na uwagę zasługuje również to, że skarżący w dalszym ciągu prowadzi w przedmiotowym budynku działalność polegającą na wynajmie pokoi, o czym świadczą ogłoszenia w internecie, między innymi na stronie [...] Twierdzenia o rozpoczęciu robót związanych z rozbiórką są w tym kontekście całkowicie niewiarygodne. Trzeba też zgodzić się z organem II instancji, że dopiero całkowita rozbiórka budynku będzie stanowić wykonanie obowiązku i zwalniać skarżącego z obowiązku wynikającego z decyzji MWINB.
Na aprobatę zasługują rozważania uzasadnienia decyzji, co do wysokości nałożonej grzywny w celu przymuszenia. Trzeba zgodzić się z organem administracji, że zastosowanie aktualnego w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia wskaźnika ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, naruszyłoby określony w przepisie art. 139 Kpa zakaz orzekania na niekorzyść odwołującego się. Prawidłowe było pozostawienie dotychczasowej wysokości nałożonej grzywny.
Sąd podziela również stanowisko o konieczności zreformowania postanowienia organu I instancji w zakresie podstawy prawnej nałożonej grzywny w celu przymuszenia.
W kwestii zastosowania środka mniej uciążliwego środka egzekucyjnego należy przypomnieć, że zgodnie z art. 7 § 2 upea organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego może być podstawą zarzutu (art. 33 § 1 pkt 8 upea), ale również może być podnoszone w środkach prawnych skierowanych przeciwko zastosowanym środkom egzekucyjnym. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd nie podziela oceny skarżącego. Nie można a priori uznać, że wykonanie zastępcze będzie zawsze środkiem mniej uciążliwym niż grzywna w celu przymuszenia. Istotą wykonania zastępczego jest, bowiem zlecenie innej osobie wykonania egzekwowanej czynności za zobowiązanego i na jego koszt (art. 127 upea). Tak ustalony koszt może być wielokrotnie wyższy niż wykonanie czynności osobiście przez zobowiązanego. Tymczasem nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym (art. 125 § 1 upea), a zgodnie z art. 126 upea na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, nawet grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości.
Pozostałe zarzuty skarżącego są bardzo ogólnikowe i zarzucają naruszenie ogólnych zasad postępowania administracyjnego (zasady pogłębiania zaufania, informowania) bez podania, na czym konkretnie te naruszenia miałyby polegać. To samo dotyczy zarzutów naruszenia zasad postępowania dowodowego, które w okolicznościach niniejszej sprawy winno sprowadzać się i sprowadza do ustalenia, czy nałożony na skarżącego obowiązek został wykonany. Całkowicie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia są podnoszone przez skarżącego kwestie braku środków finansowych na wynajęcie profesjonalnej firmy rozbiórkowej i realizację nałożonego obowiązku "własnymi siłami, etapami" (dodatkowo są niewiarygodne, o czym świadczy wskazywana wcześniej okoliczność kontynuowania działalności gospodarczej w przedmiotowym budynku).
Całkowicie pozbawiony podstaw jest zarzut, iż "organy obu instancji nie dokonały (...) analizy ww. przesłanek umożliwiających zakwalifikowanie danego obiektu do kategorii budynku, przyjmując z góry, że takim jest". W wykonywanej decyzji mowa jest o nakazie rozbiórki "budynku usługowego pod wynajem pokoi położonego na działce nr ewid.[...] obr. [...] w miejscowości Z., o wymiarach 20,0 x 12,0 i wysokości 18 m (kategoria obiektu XIV), wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę". Na zdjęciach znajdujących się w aktach sprawy również widać, że chodzi o budynek. Kwestia ta nie wymagała dalszej analizy, skoro jest oczywista. Skarżący nie wyjaśnia - czym, jeśli nie budynkiem, miałby być podlegający rozbiórce obiekt budowlany.
Wobec powyższego zaskarżone postanowienie należało ocenić, jako prawidłowe i oddalić skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło