II SA/Kr 601/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka- Duda Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant: Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2010 r. sprawy ze skargi K.B. i E.B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 22 lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej skargę oddala wyroku z dnia 8 września 2010 roku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. postanowieniem z 12 sierpnia 2009 r., na podstawie art. 49b ust. 4 i 5 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) i art. 123 kpa ustalił dla K. i E. B. opłatę legalizacyjną za samowolnie wybudowane ogrodzenie zlokalizowane od strony drogi krajowej nr [...] na działkach nr "1", "2", "3" w miejscowości S., w kwocie 2.500,00 zł. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że inwestorzy na wezwanie organu zawarte w postanowieniu z 24 czerwca 2009 r. przedłożyli szereg dokumentów wraz z odpowiednimi uzgodnieniami, które mogą stanowić podstawę do zalegalizowania przedmiotowej samowoli budowlanej. Zgodnie z dyspozycją art. 30 ust. 1 pkt. 3 prawa budowlanego budowa ogrodzenia od strony dróg publicznych została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, jednakże jego zamiar wymaga dokonania uprzedniego zgłoszenia organowi architektoniczno-budowlanemu. Samowolna budowa ogrodzenia zlokalizowanego od strony drogi krajowej nr [...] na działkach nr "1", "2", "3" w miejscowości S., nie narusza przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S. oraz innych przepisów w tym techniczno-budowlanych. Wobec okoliczności umożliwiających legalizację samowoli budowlanej zastosowanie znajduje przepis art. 49 b ust. 4 prawa budowlanego. Zażalenie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wniósł E. B.. Wskazał na trudną sytuację osobistą i majątkową, która uzasadnia zwolnienie go z nałożonej opłaty. Opisał również nieprawidłowości jakich jego zdaniem dopuścili się pracownicy Urzędu Gminy S. w postępowaniu prowadzonym na skutek jego zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia z 14 sierpnia 2007 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z 22 lutego 2010 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 123 kpa utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że postanowienie organu I instancji jest prawidłowe. Na działkach nr "1", "2" i "3" będącymi własnością K. i E. B. graniczących z działką nr "4" stanowiącą drogę krajową nr [...] wybudowano ogrodzenie. Ogrodzenie to wykonane jest z prefabrykatów (elementy stalowe na betonowym cokole) i znajduje się w zmiennej odległości od krawężnika drogi nr [...], tj. w odległości od 5,35m do 3,20m. Ogrodzenie ma zmienną wysokość od 1,28m do 1,36m. Wg oświadczenia K. B. przedmiotowe ogrodzenie zostało wykonane na jesień 2008 r. Inwestorzy złożyli 14 sierpnia 2007 r. w Urzędzie Gminy w S. zgłoszenie jego budowy, od którego Starosta Powiatowy w W. decyzją znak: [...] z 6 września 2007 r. wniósł sprzeciw. Zgodnie z obowiązującym planem miejscowym działki nr "1", "2" i "3" w S. znajdują się na terenach przeznaczonych pod komunikację drogową i zabudowę mieszkaniową z usługami. Zgodnie z § 23 uchwały Rady Gminy S. z 12 lutego 2004 r. nr [...] linia rozgraniczająca dla drogi krajowej nr [...] wynosi 25m, niemniej jednak dopuszcza się w obrębie linii rozgraniczającej lokalizację urządzeń i obiektów obcych za zgodą zarządcy drogi. W piśmie GDDKiA z 24 lipca 2009 r. znak: [...] podał, że jako zarządca drogi nie zgłasza zastrzeżeń do pozostawienia przedmiotowego ogrodzenia, które usytuowane jest poza pasem drogowym i nie wypływa ujemnie na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Na żądanie organu I instancji zawarte w postanowieniach z 24 czerwca 2009 r. i 31 lipca 2009r. E. B. przedstawił dokumenty w postaci: zaświadczenia o zgodności budowy ogrodzenia na działkach nr "1", "2" i "3" z planem miejscowym, projektu zagospodarowania terenu w/w nieruchomości, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, opisu wykonanych robót, uzgodnienia lokalizacji z zarządcą drogi krajowej nr [...]. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, w ocenie organu odwoławczego pozwala na ustalenie, że ogrodzenie zostało wykonane od strony drogi i jako takie podlegało obowiązkowi zgłoszenia zamiaru jego budowy (art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy prawo budowlane). Brak zgłoszenia, lub realizacja ogrodzenia mimo skutecznie wniesionego przez organ sprzeciwu, oznacza prowadzenie robót w warunkach samowoli budowlanej, co uzasadnia obowiązek ingerencji organów nadzoru budowlanego. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że organ nadzoru budowlanego nie ma możliwości odstąpienia od nałożenia na inwestora opłaty legalizacyjnej. Nie ma również możliwości dowolnego ustalania jej wysokości, z uwagi na jednoznaczne brzmienie art. 49b ust. 5 pkt. 1 prawa budowlanego. Odnosząc się do argumentów E. B. organ stwierdził, że nie mogą one wpłynąć na treść rozstrzygnięcia ze względu na swoją irrelewancję prawną. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli K. i E. B.. Zarzucili nieprawidłowe i sprzeczne z prawem działania pracowników Urzędu Gminy S. i Wydziału Geodezji Starostwa Powiatu W., zarzucając im fałszowanie dokumentacji. Wskazali, że dokonując zgłoszenia 14 sierpnia 2008 r. podali, że ich nieruchomości graniczą z droga krajową nr [...] – "[...]" – nr działki "5", stanowiącej własność Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Natomiast organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie w zakresie ogrodzenia znajdującego się na działkach inwestorów od strony działki nr "4", która nie stanowi własności GDDKiA i z którą nigdy nie graniczyli. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wskazał, że zarzuty podniesione w skardze nie dotyczą przedmiotowego postępowania, które jest częścią postępowania legalizacyjnego dotyczącego wyłącznie ogrodzenia wybudowanego przez inwestorów od strony ul. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., a orzekanie – w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt. Zgodnie z art. 30 ust. 1. pkt 3 ustawy prawo budowlane, zgłoszenia właściwemu organowi wymaga m.in. budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych. W myśl art. 49b ust. 1 cytowanej ustawy, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Z ust. 2, 3, 5 i 7 w/w przepisu wynika natomiast, że jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni dokumentów umożliwiających legalizację takiego obiektu i jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w ust. 2, właściwy organ, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej, która w przypadku ogrodzeń wynosi 2.500 zł. W przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej właściwy organ wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1. Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, skarżący pomimo wniesienia decyzją znak: [...] z 6 września 2007 r. sprzeciwu przez Starostę Powiatowego w W., wybudowali ogrodzenie na będących ich własnością działkach nr "1", "2", "3" w miejscowości S., od strony drogi krajowej nr [...]. Tym samym zaistniały przesłanki do zastosowania przez organ powołanego wcześniej art. 49b ustawy prawo budowlane. Ponieważ jak wynika z akt sprawy, istnieją podstawy do legalizacji przedmiotowego ogrodzenia, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wydał postanowienie o jakim mowa w art. 49b ust. 4 ustawy prawo budowlane, ustalając dla inwestorów opłatę legalizacyjną, której wysokość jest prawidłowa. Tym samym należy stwierdzić, że postanowienie tak organu I, jak i II instancji jest zgodne z prawem. Odnosząc się do zarzutu skargi, że skarżący nie graniczą z działką nr "4", należy wskazać, że kwestia numeru działki drogi krajowej nr [...] w S. nie ma żadnego znaczenia na płaszczyźnie oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. W sentencji postanowienia ustalającego opłatę legalizacyjną, organ nie wymienił bowiem numeru działki, z którą graniczy nieruchomość skarżących, lecz wskazał, że samowolnie wybudowali oni ogrodzenie na nieruchomości obejmującej działki nr "1", "2", "3", od strony drogi krajowej nr [...] w S.. Z akt sprawy jednoznacznie przy tym wynika, że przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie właśnie to, a nie żadne inne ogrodzenie, oraz że właśnie na w/w działkach, graniczących z drogą krajową nr [...] i będących własnością skarżących, skarżący samowolnie tj. mimo wniesienia sprzeciwu wybudowali ogrodzenie. Wskazać ponadto należy, że sami skarżący – jak to wynika choćby ze skargi – nie kwestionują, że ich nieruchomości graniczą z drogą krajową nr [...] – [...], a wskazują jedynie inny nr działki, którą przebiega w/w droga krajowa, niż ten który powołał w uzasadnieniu swojego postanowienia organ II instancji. Tak więc okoliczność jaki numer posiada działka, którą przebiega droga krajowa nr [...] w S., w miejscu, gdzie graniczy z nieruchomością skarżących, nie ma dla istoty sprawy żadnego znaczenia. Skarżący wybudowali bowiem samowolnie ogrodzenie od strony drogi krajowej, a z akt postępowania w sposób nie budzący wątpliwości wynika co jest przedmiotem postępowania. Dodać przy tym należy, że mapa dołączona do skargi pochodzi sprzed kilkunastu lat, natomiast z mapy znajdującej się w aktach sprawy z roku 2008 wynika, że działka, którą przebiega droga krajowa nr [...] w S., w miejscu, gdzie graniczy z nieruchomością skarżących ma nr "4". Ponadto należy wskazać, że zarzuty dotyczące trudności skarżących w kontaktach z miejscowymi urzędnikami, jak również dotyczące ich sytuacji materialnej nie mogą skutkować uwzględnieniem skargi, albowiem jak na wstępie rozważań prawnych wskazano, w ramach swej kognicji sąd administracyjny bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego. Ponieważ brak podstaw aby w niniejszej sprawie takie naruszenie stwierdzić, uznając skargę za nieuzasadnioną, orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.