II SA/Kr 604/04

WyrokWSA w Krakowie2007-02-28

Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska, Sędzia WSA Ewa Rynczak, Sędzia WSA Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, który pierwotnie był budynkiem gospodarczym, a następnie został przekształcony w toalety, została wydana prawidłowo, pomimo zarzutów skarżących o błędnym zakwalifikowaniu obiektu i braku przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja nakazująca rozbiórkę jest zgodna z prawem. Organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny, a skarżący akceptowali określenie obiektu jako "budynek gospodarczy" w czasie oględzin. Późniejsza zmiana przeznaczenia obiektu na toalety nie wymagała ponownego określania jego stanu. Skoro skarżący nie wykonali obowiązku przedłożenia dokumentów zgodnie z postanowieniem organu, organ był uprawniony do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 49b ust. 3 Prawa budowlanego. Uchybienie w precyzyjnym określeniu lokalizacji obiektu w decyzji nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż skarżąca wskazała jego usytuowanie.
Stan faktyczny
Skarżący zostali decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazani do rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Organ ustalił, że budynek został wybudowany bez wymaganego pozwolenia i zgłoszenia. Po uchyleniu pierwszej decyzji, organ nakazał skarżącym przedłożenie dokumentów dotyczących budowy. Skarżący nie wykonali tego obowiązku, twierdząc, że obiekt to toalety, a nie budynek gospodarczy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję o rozbiórce. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając błędne ustalenia faktyczne i naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 luty 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie: WSA Ewa Rynczak AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant: Anna Fugiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2007 r. sprawy ze skargi D. B. i M. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 marca 2004r. nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki skargę oddala Decyzją z dnia [...].2004 r. znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiat [...], działając na podstawie art. 49b ust. 1 w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.), art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2003 r. Nr 80 poz. 718) oraz art. 104 k.p.a., nakazał D. i M. B. wykonać rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] w S. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że D. i M. B. w [...].1998 r. zrealizowali na działce nr [...] w S. drewniany budynek gospodarczy bez wymaganego pozwolenia oraz bez uzgodnienia z właściwym Konserwatorem Zabytków. Następnie organ stwierdził, że zgodnie z przepisami Prawa budowlanego z 1994 r. zmienionego ustawą z dnia 27 marca 2003 r., budowa niewielkich budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 10 m2 zwolniona została z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust.1 pkt 2 powołanej ustawy). Niemniej zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy, budowa ta wymagała zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Postanowieniem z dnia [...].2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. dla Powiatu [...] nakazał inwestorom przedmiotowego obiektu dostarczyć dokumenty o których mowa w art. 30 Prawa budowlanego. Ponieważ nie wykonali oni tego obowiązku, zgodnie z brzmieniem art. 49b ust. 3 in fine Prawa budowlanego, organ nałożył na nich nakaz rozbiórki określony w art. 49b ust. 1 powołanej ustawy. W odwołaniu od powyższej decyzji D. B. i M. B. wnieśli o jej uchylenie. Zarzucili błąd w ustaleniach faktycznych wskazując, że ustalenie o wybudowaniu budynku gospodarczego było niezgodne z rzeczywistością. Budynek gospodarczy został bowiem rozebrany w 1998 r. zgodnie z "decyzją W.O.S.O.Z", gdyż groził zawaleniem. Obecnie nie było żadnego budynku gospodarczego, a tylko dwie ubikacje (wyposażone w urządzenia sanitarne, z doprowadzoną wodą i światłem), które nie były i nie są budynkiem gospodarczym. W tej sytuacji wnieśli o przyjechanie na miejsce i "dokładne zlokalizowanie co to jest za obiekt", a nie wypisywanie rzeczy nie opartych na faktach. Wskazali też, że nie wyobrażali sobie by mieli rozebrać ubikacje z których korzystali. Odnosząc się do obowiązku dostarczenia dokumentacji budynku gospodarczego podnieśli, że taki budynek nie istniał od 1998 r. stąd odwołujący nie wiedzieli, na jakiej podstawie mieli powyższą dokumentację dostarczyć. Do odwołania dołączyli kserokopię decyzji z dnia [...].1998 r. zezwalającej na rozebranie drewnianej szopy, pisma z dnia [...].2003 r. i pisma odwołujących z dnia [...].2004 r. stanowiącego odpowiedź na postanowienie z dnia [...].2003 r. W piśmie procesowym z dnia [...].2004 r. odwołujący dodatkowo zarzucili, że nikt z pracowników organu l instancji nie sprawdził, czy przedmiotowy obiekt to był budynek gospodarczy czy ubikacje. W tej sytuacji oni nie wiedzieli o co w sprawie chodzi. Dołączyli zdjęcia toalet. Decyzją z dnia 18 marca 2004 r. znak: [...],Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 80 ust. 2, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016) oraz art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2003 r. Nr 80 poz. 718), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że pierwsza decyzja w sprawie została wydana w dniu [...].2002 r. Wtedy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiat [...] nakazał inwestorom w trybie art. 48 Prawa budowlanego dokonanie rozbiórki istniejącego drewnianego budynku gospodarczego i pergoli zlokalizowanych na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] w S. Jednakże organ odwoławczy decyzją z dnia [...].2003 r. (znak: [...]) uchylił powyższą decyzję stwierdzając, że w związku ze zmianą z dniem 11 lipca 2003 r. Prawa budowlanego, zachodziły przesłanki do ponownego rozpatrzenia sprawy. Mając powyższe na uwadze, organ l instancji w dniu [...].2003 r., na podstawie art. 49b ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, postanowieniem nałożył na inwestorów obowiązek dostarczenia w terminie 30 dni od daty otrzymania tego postanowienia dokumentów dotyczących budowy budynku gospodarczego. Chodziło o: opis rodzaju i zakresu wykonanych robót wraz z odpowiednimi rysunkami, oświadczenie o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, uzgodnienie lokalizacji budynku gospodarczego z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, zaświadczenie organu właściwego w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o zgodności obiektu z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Następnie organ odwoławczy po ponownym rozpatrzeniu sprawy ocenił, że organ l instancji uczynił zadość przepisom k.p.a. i Prawa budowlanego. W tym zakresie organ odwoławczy stwierdził, że w postępowaniu zostały zapewnione gwarancje procesowe stron zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. Wskazał następnie, że przedmiotem postępowania, zgodnie z wnioskiem, była budowa obiektu budowlanego, w którym znajdowały się toalety oraz wiata z belek. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym protokołu z oględzin przeprowadzonych w dniu [...].2002 r. organ ustalił, że na przedmiotowej działce - od strony z działką nr [...], zlokalizowane były dwa obiekty budowlane: pergola i budynek gospodarczy. Oba wybudowano w 1998 r. Budynek gospodarczy wykonano na bazie litery "L", w rzucie miał wymiary 2,50 m x 3,75 m, był posadowiony na płytkach betonowych, miał drewnianą konstrukcję wspartą z dwóch stron na ścianach obiektów sąsiednich. Był wyposażony w instalację wodną (nieczynną). Według oświadczenia inwestorów budynek ten stanowił wiatę do przechowywania narzędzi. Ustalono też, że inwestorzy nie posiadali ani pozwolenia na budowę, ani nie dokonali zgłoszenia budowy przedmiotowego obiektu. W związku z tym został na nich nałożony postanowieniem z dnia [...].2003 r. na podstawie art. 49b ust. 2 i 3 Prawa budowlanego obowiązek, którego jednak nie wykonali w terminie. W takiej sytuacji zastosowanie znajdował art. 49b ust. 3 cytowanej ustawy. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku nie wykonania obowiązku określonego w art. 49b ust.2 powołanej ustawy, organ w drodze decyzji nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia. Tak też orzekł organ l instancji, zatem zaskarżona decyzja była właściwa i zgodna z przepisami prawa. Organ odwoławczy dodał, że w drodze rozmowy telefonicznej z pracownikiem organu l instancji ustalił, że po uchyleniu w dniu [...].2003 r. pierwszej decyzji wydanej w niniejszej sprawie, sprawa budowy pergoli została objęta odrębnym postępowaniem. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy stwierdził, że w świetle dokonanych w sprawie ustaleń, były one bezzasadne. Sami odwołujący przedmiotowy w sprawie budynek nazwali w protokole z oględzin wiatą, gdzie znajdowały się narzędzia, a obecnie - toalety (co potwierdzały zdjęcia nadesłane przez odwołujących). W skardze na powyższą decyzję D. i M. B. wnieśli o jej uchylenie i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...].2004 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według obowiązujących norm. Zarzucili, że po otrzymaniu postanowienia z dnia [...].2003 r., w piśmie z dnia [...].2004 r. wyjaśnili organowi l instancji, że tzw. "budynkiem gospodarczym" były faktycznie dwie ubikacje, postawione przez rodziców skarżących w latach 50-tych. W miejscu tym kiedyś, poza toaletami, były drewniana szopa (drewutnia) i wędzarnia, które jednakże zostały rozebrane przez skarżących zgodnie z decyzją z dnia [...].1998 r. (znak: [...]). Pozostały tylko ubikacje, które były w złym stanie technicznym i które skarżący odremontowali. Służyły one użytkownikom budynku mieszkalno-usługowego. Zarzucili, że organ l instancji nie wziął powyższych wyjaśnień pod uwagę. Ponadto zarzucili naruszenie art. 3 Prawa budowlanego, gdyż ich zdaniem przedmiotowy budynek nie został właściwie zakwalifikowany na miejscu w czasie oględzin. Inspektorzy wówczas nie stwierdzili stanu faktycznego na działce i wydali pochopnie decyzję nakazującą rozbiórkę, nie biorąc pod uwagę dodatkowych dowodów w sprawie. Skarżący dodali, że po wniesieniu odwołania od decyzji l instancji, przedłożyli organowi odwoławczemu fotografie obrazujące stan faktyczny zrealizowanego obiektu i wnieśli o wyjaśnienie, czy były to ubikacje czy budynek gospodarczy. Organ odwoławczy jednak nie wystąpił do organu l instancji o przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia stanu faktycznego na działce i w celu prawidłowego zakwalifikowania obiektu. Naruszono w ten sposób przepisy postępowania administracyjnego wskazujące na to, że gdy pojawią się nowe okoliczności, należy przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające. Precyzując ten zarzut dalej, skarżący wskazali, że powyższe naruszenie przepisów miało istotny wpływ na toczące się postępowanie i wydaną decyzję. Skarżący zarzucili też, że organ l instancji nie wziął pod uwagę wytycznych zawartych w decyzji uchylającej pierwszą wydaną w sprawie decyzję. Organ odwoławczy wskazał w niej, że "do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie, a nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe" - te jednakże w ocenie skarżących także nie zostały wzięte pod uwagę przez organy orzekające w sprawie. Mając na uwadze powyższe, skarżący dodatkowo wnieśli o wnikliwe zbadanie sprawy. Składając pismo procesowe z dnia [...].2006 r. skarżący załączyli fotografie przedmiotowych toalet. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji i powtarzając motywy tam przedstawione. Dodał, że organ l instancji wydał słuszną decyzję. Stwierdzenie bowiem wybudowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, i nie podjęcie działań z organami administracyjnymi w celu legalizacji budowy, obligowało właściwy organ do wydania decyzji o rozbiórce. W tym zakresie żadne inne względy - ekonomiczne czy społeczne, nie miały znaczenia. Sąd zważył, co następuje: Stosownie do treści art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art.134 ustawy). W wyniku dokonanej oceny stwierdzić należy , że kwestionowana decyzja jest zgodna z prawem. Przede wszystkim zauważyć należy, że decyzja organu odwoławczego wydana została w dacie obowiązywania ustawy z dnia 27 marca 2003r o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80 poz.718), która weszła w życie w dniu 11 lipca 2003r. Zgodnie z art.7 ust.1 tej ustawy, do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe, z zastrzeżeniem ust. 2. W myśl ustępu drugiego tego przepisu , do postępowań - dotyczących obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie albo wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ - wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy art. 1 pkt 37-39 oraz - w części odnoszącej się do art. 48 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 1 - art. 1 pkt 41. W związku z tym skonstatować pozostaje , że w sprawie winny znaleźć zastosowanie przepisy prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym po dniu 11 lipca 2003r. Stosownie do przepisu art.49b ust.1 ustawy właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Jak stanowi ustęp 2 tego przepisu , jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona -prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni: 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3) zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W myśl ustępu 3 tego przepisu , w przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1. Jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych , skarżący odpis postanowienia wydanego w powyższym trybie w dniu [...].2003r, otrzymali w dniu [...].2003r. Nie zastosowali się do tego postanowienia i nie przedłożyli żądanych dokumentów. Skarżący złożyli jedynie pismo wyjaśniające z dnia [...].2004r, w którym podnieśli , ze przedmiotowy obiekt nie jest budynkiem gospodarczym (a takiego dotyczyło postanowienie z dnia v.2003r), tylko dwiema ubikacjami. W związku z tym zauważyć należy , że ustalenia dokonane przez organy administracji są prawidłowe. W czasie oględzin dokonanych w dniu [...].2003r skarżący akceptowali użyte przez organ dla przedmiotowego obiektu określenie "budynek gospodarczy" , sami podali , że "ww określony obiekt jako gospodarczy jest wiatą, w którym gromadzą narzędzia". Tak więc użyte przez organ określenie było jak najbardziej zasadne. Fakt późniejszej zmiany przeznaczenia tego obiektu na toalety nie może powodować konieczności dokonywania kolejnych oględzin obiektu i określania go zgodnie z aktualnym przeznaczeniem. Istotne jest to , że w czasie wspomnianych oględzin organ ustalił, że " państwo D. i M. B. dokonali rozbiórki budynku gospodarczego o konstrukcji drewnianej w oparciu o decyzję WKZ z dnia [...].1998r " , a następnie "w miejscu budynku gospodarczego wybudowano pergolę oraz budynek gospodarczy". Fakty te skarżąca potwierdziła na rozprawie w dniu 28 lutego 2007r. Zauważyć należy , że sentencja decyzji z dnia [...].2002r , uchylonej następnie w toku instancji , była bardziej precyzyjna aniżeli obecnie zaskarżonej do sądu. Nakazywała bowiem rozbiórkę "istniejącego drewnianego budynku gospodarczego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] przy granicy z działką nr [...] w S.". W zaskarżonej decyzji pominięto treść "przy granicy z działką nr [...]". Jest to uchybienie , gdyż decyzja winna dokładnie określać obiekt podlegający rozbiórce. Ponieważ jednak na rozprawie w dniu 28 lutego 2007r D. B. na k.9 akt administracyjnych organu l instancji dokładnie wskazała usytuowanie przedmiotowego obiektu (zaznaczono go znakiem X) przy granicy z działką nr [...] i oświadczyła , że na działce nr [...] w S. nie istnieje, oprócz przedmiotowych toalet, żaden inny budynek gospodarczy , uznano , że uchybienie to nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.. Przesłanki te w niniejszej sprawie nie zachodzą. Dlatego też , na podstawie art. 151 ustawy skargę oddalono.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło