II SA/Kr 605/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 4 marca 2014r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. W dniu 23 maja 2014r. skarżąca W. C. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 4 marca 2014r. wydaną w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji. Strona skarżąca domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z uwagi na niskie dochody z tytułu świadczeń emerytalnych, bardzo poważnych schorzeń własnych oraz małżonka, podeszłego wieku. Wskazuje, iż mąż jest po amputacji nogi, niesprawny ruchowo. Dodaje, iż są małżeństwem bezdzietnym, rodzina nie pomaga, w tygodniu korzystają z pomocy opiekunki PCK, opłacenie mediów, opiekę rehabilitacyjną. Odnosząc się do wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych zważono, co następuje. Zdaniem orzekającego, wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z małżonkiem. Rodzina utrzymuje się z emerytury skarżącej wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w kwocie 1278,57 zł oraz emerytury małżonka również z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 1464 zł. Łącznie zatem dochody rodziny wynoszą 2 743 zł. Rodzina posiada dom mieszkalny o pow. 50 m2 oraz grunty rolne o pow. 1,59 ha, które nie są uprawiane ani dzierżawione. W aktach sprawy znajdują się oświadczenia o znacznych i permanentnych wydatkach na leki i rehabilitację, zaś w aktach sprawy II SA/Kr 1720/11 liczne faktury z aptek, zaświadczenia szpitalne i lekarskie o swoim złym stanie zdrowia, rachunki za media. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca nie wykazuje również faktu posiadania wartościowych ruchomości czy też oszczędności. Instytucja przyznania prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Użyte w art. 246 sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie swego udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Kluczową zaś rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącego ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowe. Mając na uwadze powyższe, w ocenie orzekającego, strona wykazała w sposób wystarczający i skuteczny, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Wnioskodawczyni utrzymuje się jedynie z emerytury własnej i małżonka, obydwoje z mężem są osobami starszymi, bardzo schorowanymi, cierpiącymi na przewlekłe choroby, wymagającymi częstej hospitalizacji, rehabilitacji, zakupu medykamentów, pomocy osób trzecich. Skarżąca nie posiada przy tym oszczędności ani nie wykazuje majątku, który ew. mogłaby spieniężyć. Posiadanego gospodarstwa nie uprawia ze względu na zły stan zdrowia. Nie otrzymuje również dopłat unijnych. Rodzina korzysta z pomocy opiekunów PCK w tygodniu, w weekendy – odpłatnie z pomocy osób trzecich. Orzekający przy uznaniu i ocenie czy wnioskodawcy należy przyznać prawo pomocy czy też nie, bierze pod uwagę jedynie przesłanki ekonomiczne, a nie charakter czy też okoliczności sprawy, które uzasadniałyby bądź nie przyznanie np. kwalifikowanego zastępstwa procesowego w sprawie. Regulacje ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – w zakresie prawa pomocy nie uzależniają bowiem przyznania tej pomocy od charakteru i problematyki sprawy oraz potrzeby udziału w niej kwalifikowanego zastępcy procesowego. W powyższej sprawie, zdaniem orzekającego, sytuacja rodzinno – bytowa strony w pełni uzasadnia przyznanie jej pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 161, 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).