II SA/Kr 605/15
WyrokWSA w Krakowie2015-08-11
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Renata Czeluśniak, Beata Łomnicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć na właściciela nieruchomości obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu zjazdu z drogi publicznej na jego nieruchomość, powołując się na art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, w sytuacji gdy wątpliwości co do stanu technicznego obiektu nie przekraczają wiedzy i możliwości organu, a zakres ekspertyzy obejmuje również doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego pochopnie zastosowały art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, nakładając na skarżącą obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej bez wykazania istnienia "uzasadnionych wątpliwości" niemożliwych do usunięcia przez organ. Ponadto, w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 66 Prawa budowlanego nie można nakazywać wykonania robót budowlanych mających na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, a także brak jest podstaw prawnych do żądania uzgodnień w ramach ekspertyzy. W związku z tym, zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na S.C. obowiązek dostarczenia ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego zjazdu z drogi powiatowej na jej nieruchomość, wskazując na stwierdzone uszkodzenia i problemy z przepustem. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. S.C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając m.in. błędne zakwalifikowanie jej jako podmiotu zobowiązanego do dostarczenia ekspertyzy oraz naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 12 marca 2015 r. oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 22 lipca 2014 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Beata Łomnicka Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi S.C. na postanowienie nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 12 marca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej S.C. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. postanowieniem z dnia 22 lipca 2014 r. nr [....] , wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 w związku z art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. 98 poz. 1071 z późn. zm.) zażądał od właściciela nieruchomości [....] , S.C. , dostarczenia w terminie do trzech miesięcy od dnia otrzymania postanowienia ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego zjazdu z drogi powiatowej na nieruchomość [....] , sporządzej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane i aktualny wpis na listę właściwej izby samorządu zawodowego - zawierającej ocenę w zakresie zgodności z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. (Dz. U. Nr 43 poz. 430) w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Wskazano, że ekspertyza techniczna winna wykazać zakres i sposób wykonania ewentualnych niezbędnych robót, celem doprowadzenia obiektu do właściwego stanu technicznego oraz do stanu zgodnego z prawem - uzgodniony z Zarządem Dróg Powiatowych w W.
W uzasadnieniu organ podał, że w trakcie kontroli w dniu [....] 2013 r. stwierdzono, że: zjazd będący przedmiotem kontroli jest konstrukcji betonowej na podsypce żwirowej, ściany czołowe przepustu wyraźnie uszkodzone, spękane, odpadnięte fragmenty betonowe ścian czołowych, przepust pod zjazdem średnicy 300 mm, światło na wlocie do przepustu wysokości ok. 10 cm z uwagi na przyległą do przepustu warstwę namułu liści, śmieci, które spływają rowem zgodnie z jego niweletą wlot do przepustu zatamowany kratą stalową, co blokuje przepływ wyżej wymienionych, na wylocie z przepustu niweleta rowu wyżej od dna przepustu o około 5 cm. Wobec takich ustaleń organ postanowieniem z dnia 10 września 2013 r. nr [....] nałożył na właściciela nieruchomości obowiązek dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego zjazdu z drogi powiatowej na nieruchomość [....] . Powyższe postanowienie zostało uchylone postanowieniem [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 października 2013 r. znak: [....] , a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zgodnie ze stanowiskiem MWINB w K. przed wszczęciem postępowania w sprawie stanu technicznego przedmiotowego zjazdu z drogi powiatowej nr [....] na działkę nr [....] w miejscowości [....] , gmina W. organ winien ustalić kwestię legalności ww. obiektu budowlanego oraz przeprowadzić postępowanie legalizacyjne w przypadku, gdy obiekt powstał samowolnie.
W toku ponownie prowadzonego postępowania, PINB w W. pismem z dnia 20 marca 2014 r. znak: [....] wezwał S.C. do zgłoszenia się w siedzibie organu celem złożenia wyjaśnień w sprawie dotyczącej stanu technicznego przedmiotowego zjazdu, a także do przedłożenia wszelkich dokumentów świadczących o legalności budowy oraz oceny stanu technicznego ww. obiektu. PINB w W. zwrócił się do Zarządu Dróg Powiatowych w W. o udzielenie informacji dotyczącej legalności budowy przedmiotowego zjazdu. Na podstawie udzielonych wyjaśnień organ stwierdził, że: "z powodu upływu czasu, brak jest dokumentacji technicznej obiektu w postaci pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego, dlatego można domniemywać, że inwestor realizował obiekt w sposób legalny, natomiast ewentualne postępowanie w przedmiocie samowoli budowlanej należałoby umorzyć jako bezprzedmiotowe, w trybie art. 105 § 1 k.p.a." Organ stanął na stanowisku że w przypadku obiektu budowlanego istniejącego od 50 lat, wszelkie wątpliwości co do tego, czy został on zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę, należy rozstrzygać na korzyść inwestora. Na podstawie zebranego materiału dowodowego w sprawie organ ustalił, że właściciel nieruchomości, jak również zarządca drogi nie dysponują dokumentami związanymi z budową zjazdu, w tym dokumentami potwierdzającymi legalność budowy, brak jest również dowodów w postaci zeznań, że inwestor, bliżej nieokreślony, o pozwolenie na jego budowę na pewno nie występował, wobec czego organ nie znalazł podstaw do prowadzenia postępowania legalizacyjnego.
PINB, powołując się na art. 61 oraz art. 62 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, stwierdził, że podmiotem zobowiązanym do wykonania, na swój koszt, określonych obowiązków jest właściciel (zarządca) obiektu budowlanego. Nadto stwierdzono, że zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) utrzymywanie zjazdów, łącznie ze znajdującymi się pod nimi przepustami, należy do właścicieli lub użytkowników gruntów przyległych do drogi. Z treści tego przepisu organ wyniósł, że niezależnie od faktu, kto i kiedy wybudował zjazd z drogi publicznej oraz niezależnie od usytuowania zjazdu w pasie drogowym - jego utrzymanie, a więc również remont lub inne roboty naprawcze należy do użytkownika gruntu przylegającego do drogi. Dotyczy to również przepustów znajdujących się pod zjazdem. PINB zaznaczył, że: "zgodnie ze stanowiskiem obecnego w dniu kontroli przedstawiciela Zarządu Dróg Powiatowych w W. przedmiotowy zjazd okresowo staje się niedrożny, powodując tym samym wypływ wód opadowych z rowu na drugą stronę drogi, a obecna średnica przepustu nie odpowiada ilości napływu wód płynących rowem przydrożnym. Ponadto przepust jest zaniżony w stosunku do dna rowu wobec czego zjazd winien być przebudowany celem dostosowania go do obecnie panującej sytuacji - zwiększyć średnice przepustu i dostosować wysokość dna przepustu do rzędnej rowu."
Zażalenie od ww. postanowienia wniosła S.C. w zakresie konieczności sporządzenia i przedstawienia ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego zjazdu przez właściciela przylegającej posesji oraz przyjęcie stanowiska, że problemy dotyczące okresowego, niewłaściwego spływu wód rowami przydrożnymi wynikają tylko i wyłącznie ze stanu technicznego przedmiotowego zjazdu z drogi powiatowej na nieruchomość [....] . Zarzucono, że błędnie zakwalifikowano ją jako podmiot z art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, który stanowi, że organ może nałożyć obowiązek dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz na osoby - uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, ale właściciel posesji, do którego kierowane jest to żądanie nie zalicza się do żadnej z tych grup. Zarzucono też naruszenie art. 77 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. S.C. zaznaczyła też, że wydając postanowienie PINB, nie dokonał właściwej oceny stanu faktycznego, nie dokonał obiektywnej oceny następujących faktów:
1) przedmiotowy zjazd znajduje się poza granicami działki położonej w [....] , tak więc właściciel działki nie jest właścicielem zjazdu ani jego zarządcą,
2) zjazd znajduje się w pasie drogi powiatowej nr [....] , której zarządcą jest Zarząd Dróg Powiatowych,
3) inwestorem zjazdu nie był właściciel przylegającej posesji, lecz ówczesny zarządca drogi, który wraz z budową drogi (w latach 60-tych) wybudował przedmiotowy zjazd,
4) stan techniczny zjazdu, w tym przede wszystkim stan przepustów, nierozerwalnie związany jest ze stanem technicznym rowów i skarp przydrożnych, które w bezpośredni sposób wpływają na właściwą eksploatację zjazdu, za co odpowiedzialny jest Zarząd Dróg Powiatowych,
5) brak od kilkunastu lat jakichkolwiek prac zabezpieczających osuwaniu się skarp i podnoszeniu dna rowu w specyficznym terenie osuwiskowym przez odpowiedzialny za to Zarząd Dróg, jest bezpośrednią przyczyną występowanie okresowych problemów z właściwym spływem wód.
[....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 12 marca 2015 r. nr [....] znak: [....] , wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 104 i art. 144 k.p.a., art. 81c ust. 2 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, utrzymał w mocy postanowienie PINB. MWINB za bezzasadny uznał zarzut, że skarżąca nie należy do grupy podmiotów z art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. MWINB zaznaczył, że zgodnie z ustawą o drogach publicznych, zjazd jest to: "połączenie drogi publicznej z nieruchomością położoną przy drodze, stanowiące bezpośrednie miejsce dostępu do drogi publicznej w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym". Art. 30 ww. ustawy stanowi, że "utrzymanie zjazdów, łącznie ze znajdującymi się pod nimi przepustami należy do właścicieli lub użytkowników gruntów przyległych do drogi". Z kolei zgodnie z art. 29 ustawy o drogach publicznych "budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę zjazdu, z zastrzeżeniem że w przypadku budowy lub przebudowy drogi budowa lub przebudowa zjazdów dotychczas istniejących należy do zarządcy drogi". W związku z powyższym organ wskazał, że do właściciela działki nr ew. [....] położonej w S. (nieruchomość ....) jako przyległej do drogi powiatowej należy obowiązek wykonania ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego przedmiotowego zjazdu wraz z przepustem. W odpowiedzi na zarzuty dotyczące zaniedbań ze strony Zarządu Dróg Powiatowych MWINB wskazał, że postępowanie przed organem I instancji dotyczyło jedynie stanu technicznego zjazdu z drogi powiatowej na nieruchomość [....] , a nie sprawy stanu technicznego rowów i skarp przydrożnych znajdujących się w pobliżu przedmiotowego zjazdu,
W skardze do WSA, skarżąca zarzuciła naruszenie art. 81c ust. 2 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane (Pb) w zw. z art. 30 ustawy o drogach publicznych, poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że jest ona adresatem obowiązków w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 3 Pb., a także błędne przyjęcie, że w drodze postanowienia wydawanego na podstawie art. 81c ust. 2 Pb. wydanego w toku postępowania toczącego się w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 dopuszczalne jest nałożenie obowiązku przedłożenia ekspertyzy w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem tj. przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie oraz nałożenia obowiązku dokonania uzgodnienia z zarządcą drogi publicznej. Zwróciła też uwagę na brak podstaw prawnych do domagania się uzgodnień. Strona wniosła o wstrzymanie przez Sąd na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wykonania zaskarżonego postanowienia nr [....] [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 12 marca 2015 r., jak również poprzedzającego go postanowienia nr [....] w W.
W odpowiedzi na skargę, MWINB wniósł o jej oddalenie.
Dnia 23 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa". Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa.
Skarga skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji.
Na wstępie wyjaśnić trzeba, że błędnie podnosi skarżąca, iż nie może być adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 66 Prawa budowlanego dotyczącej zjazdu z drogi powiatowej na nieruchomość Siercza 230. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przepisy ustawy o drogach publicznych jednoznacznie stanowią, że do właściciela nieruchomości przyległej do drogi publicznej należy, z reguły, budowa lub przebudowa zjazdu oraz jego utrzymanie. Wynika to przede wszystkim z art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, który przewiduje, że "Budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu, w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę zjazdu". Natomiast wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja opisana w art. 29 ust. 2, gdy w przypadku budowy lub przebudowy drogi budowa lub przebudowa zjazdów dotychczas istniejących należy do zarządcy drogi. Z kolei art. 30 ustawy o drogach publicznych nakłada na właścicieli lub użytkowników gruntów przyległych do drogi obowiązek utrzymywania zjazdów, łącznie ze znajdującymi się pod nimi przepustami. W tym miejscu wyjaśnić trzeba, że pod pojęciem "utrzymywania" należy rozumieć nie tylko tzw. bieżące utrzymanie, czyli np. odśnieżanie czy usuwanie śmieci, lecz także utrzymanie zjazdu w odpowiednim stanie technicznym. W konsekwencji należy przyjąć, że obowiązek utrzymania spornego zjazdu i znajdującego się pod nim przepustu spoczywa na skarżącej, a więc w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym organy zasadnie rozważały, czy zachodziły podstawy do nałożenia na skarżącą obowiązku doprowadzenia przedmiotowego zjazdu do odpowiedniego stanu technicznego.
Jednakże potencjalna możliwość nałożenia na S.C. tego rodzaju obowiązku nie oznacza, że w każdym przypadku możliwe jest zastosowanie art. 81c Prawa budowlanego. Postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane, stanowi część innego, już toczącego się postępowania przewidzianego w Prawie budowlanym bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 15 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 353/11). W rozpatrywanej sprawie zaskarżone postanowienie zostało wydane w ramach badania przez organy nadzoru budowlanego stanu technicznego spornego zjazdu z drogi powiatowej. Tego rodzaju postępowanie zostało uregulowane w rozdziale 6 Prawa budowlanego zatytułowanym "utrzymanie obiektów budowlanych". W rozdziale tym znajduje się art. art. 66, który to przepis stanowi konkretyzację unormowanego w art. 61 Prawa budowlanego nakazu przestrzegania obowiązku utrzymywania i użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z zasadami sformułowanymi w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego i ma zastosowanie do przypadków zaniedbania przez właściciela lub zarządcę obiektu tego obowiązku, jak też dalszych obowiązków wynikających z regulacji rozdziału 6 Prawa budowlanego dotyczących utrzymywania obiektu.
Przez pojęcie utrzymanie obiektów budowlanych należy rozumieć zachowanie ich w dobrej sprawności, a obowiązki nakładane na podstawie art. 66 Prawa budowlanego obejmują sytuacje związane z nieprawidłową eksploatacją obiektu budowlanego. W konsekwencji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego może dotyczyć jedynie takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego, a więc związanych zazwyczaj z niewłaściwym jego użytkowaniem, doprowadzeniem do znacznego zużycia technicznego poprzez brak remontów, konserwacji spowodowanych zazwyczaj biernością, niedbalstwem, brakiem kontroli właściciela lub zarządcy (np. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 1100/10 oraz wyrok WSA w Warszawie z dani 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2882/12). Do prawidłowego użytkowania zjazdu nie będzie można zaliczyć ewentualnego wpływu stanu rowów czy skarp (np. ich wymiarów, czy zarośnięcia) wzdłuż drogi powiatowej, który może mieć wpływ na stan techniczny zjazdu, a szczególnie znajdującego się pod nim przepustu. Podkreślić też trzeba, że w tego rodzaju postępowaniu nie można nakazywać wykonania robót budowlanych mających na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, gdyż sytuacja taka odpowiada regulacji zawartej w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego (wyrok NSA z 15 lipca 2010 r. sygn. akt II OSK).
Art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego stanowi, że obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz może zostać nałożony "w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego". Jest to więc wyraźnie przepis o charakterze wyjątku i dlatego jego zastosowanie powinno być wyraźnie uzasadnione przez organy nadzoru budowlanego, które nie mogą stosować tego przepisu do przerzucania na strony spoczywającego na tych organach obowiązku wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Podkreślić trzeba też, że organy nadzoru budowlanego są organami o charakterze specjalistycznym w swojej dziedzinie. Zatem w każdym konkretnym postępowaniu powinny przede wszystkim dążyć do ustalenia stanu faktycznego za pomocą posiadanej wiedzy fachowej, a z pomocy biegłych korzystać jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Zauważyć należy też, że praktycznie w każdym postępowaniu dotyczącym stanu technicznego obiektu budowlanego pojawiają się jakieś wątpliwości, a do zastosowania art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego konieczne jest zaistnienie wątpliwości o charakterze "uzasadnionym", czyli takich, do których usunięcia konieczne jest posłużenie się szczególną wiedzą ekspercką nieposiadaną przez pracowników organu nadzoru budowlanego.
Odnosząc powyższe rozważania do kontrolowanego postępowania administracyjnego, Sąd uznał, że ocena techniczna dość prostego obiektu budowlanego, jakim jest mostek stanowiący zjazd z drogi publicznej i przepust pod tym mostkiem, nie przekracza możliwości organów nadzoru budowlanego. Dlatego organy te powinny w pierwszej kolejności we własnym zakresie dokonać ustalenia stanu faktycznego z uwzględnieniem stanu samego mostka i przepustu.
Zastosowanie natomiast art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego powinno mieć miejsce tylko w przypadku, gdy po wykorzystaniu wszystkich posiadanych przez organy nadzoru budowlanego środków dowodowych, nie uda się usunąć wszystkich istotnych wątpliwości co do stanu technicznego spornego zjazdu.
W ocenie Sądu w kontrolowanym postępowaniu taka sytuacja nie miała miejsca, a organy obu instancji nałożyły na skarżącą obowiązek przewidziany w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego w sposób pochopny bez wyraźnego wykazania, że w sprawie zaistniały "uzasadnione wątpliwości" niemożliwe do usunięcia za pomocą środków dowodowych dostępnych organowi nadzoru budowlanego. Również dokumenty zgromadzone w aktach administracyjnych nie wskazują na istnienie jakichkolwiek okoliczności uzasadniających zastosowanie przez organ art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.
Przy ponownym rozpatrzeniu organy nadzoru budowlanego zobowiązane będą na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów, ocenić, czy zachodzą podstawy do przyjęcia uzasadnionych wątpliwości co stanu technicznego obiektu budowlanego i czy usunięcie tych wątpliwości przekracza wiedzę i możliwości organów nadzoru budowlanego. Wydaje się, że ocena stanu technicznego zjazdu drogowego nie wymaga wiedzy specjalistycznej, której nie posiadałyby organy nadzoru budowlanego, ale jeżeli w przedmiotowej sprawie jest inaczej, to organy winny wykazać na podstawie czego powzięły "uzasadnione wątpliwości", o których mowa w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.
Ponieważ zakres ekspertyzy dotyczył również doprowadzenia "do stanu zgodnego z prawem" podkreślić też trzeba, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 66 Prawa budowlanego nie można nakazywać wykonania robót budowlanych mających na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, gdyż sytuacja taka odpowiada regulacji zawartej w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego (wyrok NSA z 15 lipca 2010 r. sygn. akt II OSK).
Ponadto, jak słusznie zarzucono w skardze, brak jest podstawy prawnej, aby zakres ekspertyzy obejmował uzgodnienia, w tym przypadku - z Zarządem Dróg Powiatowych w W.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że organy obu instancji zastosowały art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego bez wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności stanu faktycznego, co stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa. To zaś naruszenie niewątpliwie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało przedwczesnym nałożeniem na skarżącą obowiązku przedłożenia ekspertyzy, której koszty poniosłaby skarżąca. Dlatego orzeczono jak w punkcie I sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art.135 ppsa. W pkt II orzeczono na podstawie art. 152 ppsa.
W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 ppsa, zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 357 zł, na którą złożyły się: zwrot wpisu (100 zł), koszty zastępstwa procesowego (240 zł) i opłata skarbowa (17 zł) .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło