II SA/Kr 607/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Paweł Darmoń (spr.) Protokolant: specjalista Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2015 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 1 kwietnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku usunięcia nieprawidłowości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz strony skarżącej - Wspólnoty Mieszkaniowej budynku [...] w K. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki decyzją z dnia 12 sierpnia 2014 r. nr [...] znak: [...] na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] w K. , reprezentowanej przez jednoosobowy Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej w osobie M.B. , reprezentowanego przez adwokata P.P. - Kancelaria Adwokacka, ul. [...] 1. usunięcie uszkodzonych elementów pionu wodociągowego przebiegającego przez pomieszczenie lokalu Zakładu [...] w poziomie piwnic oraz lokale usytuowane powyżej, jak również instalacji wodnej w lokalu nr [...] i [...] budynku przy ul. [...] w K. , po wcześniejszym wykonaniu odkrywek zgodnie z zaleceniami osoby uprawnionej zawartymi w protokole z przeprowadzonych w dniu 12.04.2013r. czynności kontrolnych 2. wykonanie po usunięciu nieprawidłowości instalacji wodociągowej przez osobę uprawnioną protokołu potwierdzającego prawidłowość usunięcia przyczyn zalewania oraz funkcjonowania instalacji wodociągowej w budynku przy ul [...] w K. w terminie do 31.12.2014r. (...) " Po rozpoznaniu odwołania wniesionego od tej decyzji przez Wspólnotę Mieszkaniową budynku ul. [...] w K. oraz M.B. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 1 kwietnia 2015 r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzekł: "Na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 oraz art.80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r., póz. 1409 ze zm.), a także art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.): Nakazuje się Wspólnocie Mieszkaniowej budynku zlokalizowanego na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w K. usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego (nieszczelności) instalacji wodnej w budynku mieszkalnym położonym na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w K. , skutkujących zalewaniem lokalu użytkowego - Zakładu [...] , usytuowanego w poziomie piwnic i przynależnego do lokalu mieszkalnego nr [...] w/w obiektu budowlanego. Określa się termin wykonania obowiązku do dnia 31 sierpnia 2015 r.". W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że niniejsze postępowanie dotyczy stanu technicznego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] obr [...] przy ul. [...] w K. Zgodnie z treścią księgi wieczystej nr [...] w w/w obiekcie budowlanym wyodrębnionych zostało czternaście lokali, z których trzynaście stanowi własność M.B. (nr [...] ,[...] ,[...] itd... , a jeden (nr 3) własność L.R.-W. oraz W.W. . W związku z powyższym w przedmiotowym budynku z mocy prawa powstała wspólnota mieszkaniowa, której zarząd, zgodnie z zapisem w/w księgi wieczystej, jednoosobowo sprawuje M.B. W sprawie niepodważalny jest także fakt, iż ten budynek mieszkalny znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym w zakresie szczelności jego instalacji wodnej, który to stan skutkuje ciągłym zalewaniem pomieszczeń hollu i WC w lokalu użytkowym usytuowanym w poziomie piwnic budynku, w którym jeden z właścicieli przedmiotowego lokalu, W.W. prowadzi Zakład [...] Organ wskazał, że uprawnieni przedstawiciele PINB w K. Powiat Grodzki trzykrotnie przeprowadzali wizję terenie przedmiotowego budynku, potwierdzając za każdym razem fakt zalania wodą stropu i ścian lokalu użytkowego. Fakt zalewania wodą pomieszczeń zakładu poligraficznego zlokalizowanego w piwnicy budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w K. jednoznacznie potwierdza także dokumentacja fotograficzna wykonana przez organ I instancji podczas kontroli. Na nieprawidłowy stan techniczny w/w obiektu budowlanego zwrócił uwagę także mgr inż. P.T. który w opinii sporządzonej w styczniu 2014 r. na zlecenie Sądu Rejonowego dla [...] w K. Wydział I Cywilny potwierdza istnienie rozległego zawilgocenia ścian i sufitów w pomieszczeniu WC przedmiotowego zakładu poligraficznego, wskazując jednocześnie, że przyczyną takiego stanu rzeczy jest najprawdopodobniej wadliwa instalacja wodno - kanalizacyjna budynku. W aktach sprawy znajduje się przedłożony przez W.W. dokument pn. "Sprawozdanie z badań Nr [...] ", w którym Centralne Laboratorium MPWiK S.A. w K. , po przebadaniu próbek wody pochodzącej z wycieku w w/w lokalu użytkowym jednoznacznie stwierdziło cyt. "wyniki przeprowadzonych analiz wykazują, że woda z wycieku pochodzi z sieci wodociągowej". Tym samym uznano, że przyczyną zalewania przedmiotowego lokalu użytkowego "Zakładu [...] " jest nieszczelność w/w instalacji rozprowadzającej wodę w budynku mieszkalnym usytuowanym przy ul. [...] w K. Dalej organ odwoławczy powołał się na art. 61 oraz art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego i stwierdził, że istniały podstawy do wydania w dniu 12 sierpnia 2014r. zaskarżonej decyzji nr [...] znak:[...] . MWINB zwrócił jednak uwagę, że w sentencji skarżonego rozstrzygnięcia organ I instancji nieprawidłowo określił zobowiązanego do wykonania nałożonego obowiązku ("nakazuje się Wspólnocie Mieszkaniowej budynku przy ul.[...] w K. , reprezentowanej przez jednoosobowy Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej w osobie M.B. , reprezentowanego przez adwokata P.P. — Kancelaria Adwokacka, ul.[...] "). Zobowiązanym do wykonania obowiązków określonych w decyzjach administracyjnych winna być zawsze strona postępowania. Powyższa zasada nie ulega zmianie nawet jeżeli strona ta, w konkretnym postępowaniu działa przez ustawowego reprezentanta bądź ustanowionego pełnomocnika. W takim bowiem przypadku adresatem rozstrzygnięcia nadal pozostaje strona postępowania, natomiast ustawowemu reprezentantowi bądź pełnomocnikowi strony takie rozstrzygnięcie jest wyłącznie doręczane. W niniejszym przypadku jedną ze stron postępowania jest Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. [...] w K. i to na tak określony podmiot PINB winien nałożyć obowiązek wyrażony w sentencji skarżonego rozstrzygnięcia - bez wskazywania w jaki sposób w/w strona była reprezentowana w prowadzonym postępowaniu. WINB w K. skorzystał w tym zakresie z przysługującego mu na mocy art.138 §1 pkt 2 K.p.a. prawa i zreformował skarżoną decyzję PINB, ponownie określając także nałożony na zobowiązanego nakaz oraz termin wykonania nałożonego obowiązku. Odpowiadając na zarzuty zawarte w odwołaniu poinformowano, iż za bezpodstawne uznano zarzuty dotyczące naruszenia przez organ I instancji przepisu art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a.. PINB nie tylko przeprowadził kompleksowe postępowanie dowodowe (dwukrotna kontrola w terenie budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K. - w dniach 8.06.2012 i 16.11.2012, oględziny obiektu z udziałem biegłych - w dniu 12.04.2013, pozyskanie do akt ekspertyz i opinii technicznych dotyczących istniejącego wycieku wody), ale także przed wydaniem skarżonej decyzji dokonał analizy, rozpatrzenia i oceny całokształtu zebranego materiału dowodowego, w tym również pod kątem jego wiarygodności. Organ odmówił wartości dowodowej przedłożonej do akt opinii dotyczącej stanu technicznego wewnętrznej instalacji wraz z pionem w części budynku przy ul. [...] w K. , sporządzonej 25 2012 r. przez inż. A.D. , czy też odniósł się do kwestii wartości dowodowej informacji o samodzielnym sprawdzeniu szczelności instalacji wod-kan w lokalu nr [...] przez M.B. , gdyż "sprawdzenie instalacji wod-kan w lokalu nr [...] budynku przy ul. [...] w K. nie zostało podparte opinią osoby uprawnionej, a więc nie może stanowić dowodu na usunięcie lub brak nieprawidłowości instalacji wod-kan w ww. lokalu mieszkalnym" (strona 4 decyzji PINB). Ponadto zebrany przez organ I instancji materiał dowodowy jednoznacznie przesądza o istnieniu nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K. w zakresie szczelności jego instalacji wodnej (udowodnione protokolarnie nieustanne zalewanie zakładu poligraficznego usytuowanego w piwnicy w/w obiektu). PINB słusznie zatem nakazał usunięcie tej nieprawidłowości. Nie sposób natomiast zgodzić z zawartym w odwołaniu zarzutem skarżących, że nakaz wiąże się z przerzuceniem na adresata decyzji obowiązku poczynienia dodatkowych ustaleń faktycznych w prowadzonej sprawie. Za bezpodstawny uznano również zarzut dotyczący nieustalenia przez organ I instancji szczegółowych przyczyn nieprawidłowego stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K. objawiającego się ciągłym zawilgoceniem ścian i sufitów w zakładzie poligraficznym zlokalizowanym w poziomie piwnic budynku. Stwierdzono, że organ nadzoru budowlanego ujawniając niewłaściwy stan techniczny dowolnego obiektu budowlanego nie bada przyczyn takiego stanu rzeczy ani kto ponosi za to odpowiedzialność, natomiast zobowiązany jest skierować nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości do wszystkich współwłaścicieli tego obiektu (lub jego zarządcy). Uwzględnienie specyfiki występujących w budynku przy ul. [...] w K. nieprawidłowości (tj. występowanie wycieku wody z instalacji w miejscu zakrytym i niewidocznym) wskazuje na konieczność takiego sformułowania rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, jak uczynił to organ odwoławczy nakazanie usunięcia nieszczelności instalacji wodnej w budynku. Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Wspólnota Mieszkaniowa budynku [...] , w imieniu której działa jednoosobowy Zarząd Wspólnoty w osobie M.B. . Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy polegające na: 1) naruszeniu art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieuchylenie skarżonej decyzji i nieorzeczenie o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji pomimo jej wydania przez organ I instancji w oparciu o niewątpliwie wadliwie przeprowadzone postępowanie dowodowe, które nie doprowadziło do poczynienia ustaleń koniecznych do rozstrzygnięcia sprawy, 2) naruszeniu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 104 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez uchylenie decyzji I instancji i wydanie skarżonej decyzji, która w istocie powiela błędy zawarte w decyzji I instancji i podobnie jak uchylona decyzja nie stanowi rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Na podstawie tych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1447) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) -dalej "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według tych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem w trakcie trwania postępowania naruszono art. 7 i 77 k.p.a.. Nie dokonano wyczerpujących ustaleń stanu faktycznego by wyprowadzić stanowcze wnioski o przyczynie zalewania lokalu i konkretnie określić je w decyzji. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w zaskarżonej decyzji zawarł stwierdzenie, że "organ nadzoru budowlanego ujawniając niewłaściwy stan techniczny dowolnego obiektu budowlanego nie bada przyczyn takiego stanu rzeczy ani kto ponosi za to odpowiedzialność". Z drugiej strony jednak dwukrotnie stwierdza kategorycznie, że przyczyną zalewania jest wadliwość instalacji wodnej ("niepodważalny jest także fakt, iż ten budynek mieszkalny znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym w zakresie szczelności jego instalacji wodnej" oraz "zebrany przez organ I instancji materiał dowodowy jednoznacznie przesądza o istnieniu nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K. w zakresie szczelności jego instalacji wodnej"). W ocenie Sądu zebrane w sprawie dowody nie pozwalają na tak kategoryczne określenie w decyzji przyczyny zalewania zakładu poligraficznego. Trzykrotne oględziny przeprowadzone w dniach 8 czerwca 2012 r., 16 listopada 2012 r. oraz z udziałem specjalistów sanitarnych i wod-kan – 12 kwietnia 2013 r. za każdym razem potwierdziły fakt zalewania wodą stropu i ścian. Niewątpliwie takie zalewanie fragmentów budynku wskazuje na jego nieodpowiedni stan techniczny, jednakże zebrany materiał dowodowy nie jest wystarczający by stanowczo stwierdzić (jak w decyzji zaskarżonej i organu I instancji), że to jego instalacja wodna jest nieszczelna. Organ powołał się w tym zakresie na opinię mgr inż. P.T. , którego zdaniem przyczyną takiego stanu rzeczy jest najprawdopodobniej wadliwa instalacja wodno - kanalizacyjna budynku. Z opinii nie wynika, więc jednoznacznie co było przyczyną zalewania a stwierdzenie to zawarto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Trzeba mieć na względzie (co podnoszone jest w skardze), że od kilku miesięcy zalewanie zakładu poligraficznego ustało. Słusznie podnosi skarżący, że fakt ten podważa ustalenie, że przyczyną zalewania była wadliwość instalacji wodnej. Zasady doświadczenia życiowego wskazują na to, że wysoce wątpliwym jest, by przyczyną zalewania były wady czy też rozszczelnienie instalacji wodnej w budynku - skoro zalewanie ustało pomimo braku jakichkolwiek robót naprawczych. Skarżący wskazują również na prawdopodobne inne przyczyny zalewania, którymi mogą być zły stan pokrycia dachowego, bądź stan budynku sąsiedniego. Postępowanie dowodowe wymaga, zatem uzupełnienia w tym zakresie. Należy w szczególności rozważyć powołanie biegłego rzeczoznawcy bądź zobowiązanie właściciela do złożenia takiej opinii. Wnioskowany dowód z pisma informacyjnego biegłego z dnia 15 maja 2015 r. dotyczący toczącego się postępowania cywilnego o odszkodowanie nie miał znaczenia dla rozpoznawanej sprawy sądowoadministracyjnej, bowiem dotyczy innego postępowania sądowego, a stanowi jedynie stanowisko biegłego w kwestii niemożności wykonania zleconej opinii, bowiem od kilku miesięcy sufity są suche. Biegły przytoczył oświadczenie właściciela, który poinformował, że wcześniej zdarzały się okresy, w których wycieki wody z sufitów ustawały a później ponownie wracały. Podsumowując należy stwierdzić, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane przedwcześnie, bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i bez wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Stosownie do art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r prawo budowlane ( Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) organ stwierdził nieodpowiedni stan techniczny obiektu, co zostało udokumentowane wynikami kontroli stanu technicznego i zdjęciami. Jednak w zakresie przyczyny stwierdzonych nieprawidłowości nakazanych do usunięcia w decyzji (nieszczelność instalacji wodnej w budynku mieszkalnym) organy wypowiedziały się zbyt kategorycznie, co budzi uzasadnione wątpliwości i wymaga dokładnego zbadania. Jednocześnie wskazać należy, że w treści decyzji organ powinien określić zakres stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego obiektu, ( co ma wynikać z ustaleń kontroli ), jak i możliwość jego doprowadzenia do właściwego stanu technicznego oraz termin likwidacji nieprawidłowości. (teza 3 i 5 do art. 66 - w komentarzu do prawa budowlanego pod red. Zygmunta Niewiadomskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2013 r) Biorąc powyższe pod uwagę należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję PINB na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zgodnie z którym sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.