II SA/Kr 608/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Głowacki Sędziowie WSA Krystyna Daniel / spr. / AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2007 r. sprawy ze skargi H.Sz. na decyzję Wojewody w przedmiocie ustalenia linii brzegowej potoku I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Starosta ...............- po ponownym rozpoznaniu sprawy – decyzją z .... 11. 2005 r. .................na podstawie art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 2 pkt. 3, ust. 3, art. 17 ust. 1, art. 217 ust. 1 i 2 ustawy z 18. 07. 2001 r. Prawo wodne (Dz. U., Nr 115, póz. 1229 z zm.) oraz art. 104 k.p.a. ustalił, że linia prawego brzegu w miejscowości ..........rozgranicza grunty pokryte wodą potoku ............... od gruntów przyległych. W wyniku podziału działki ew. nr........... powstały działki ew. nr ........ i ........... W związku z powyższym, organ l instancji stwierdził przejście działki ew. nr ............, jako gruntu pokrytego wodą, w trwały zarząd Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w .........., natomiast działka ew. nr ....... pozostaje własnością A.S. , ............., H.S. i W.S.. W uzasadnieniu organ l instancji podał, że w/w linia brzegowa została wyznaczona zgodnie z ustaleniami zawartymi w notatce służbowej z ........... 09. 2003 r. wraz z załącznikiem graficznym w skali 1:2000 ze spotkania roboczego przedstawicieli organu l instancji, Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w ............ - Inspektorat w ............... i uprawnionego geodety. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli H.S., i inni j/w........., zarzucając, że ustalenie iż działka nr ............ jest pokryta wodami jest niezgodnie z rzeczywistym stanem faktycznym ponieważ przez przedmiotową działkę nie płynęła i nie płynie żadna woda, jest to grunt rolny i był użytkowany jako łąka. Zdaniem odwołujących się art. 188 ustawy Prawo wodne nie dotyczy przedmiotowej działki. Nadto odwołujący domagają się dokonania wyceny przez biegłego sądowego wartości przedmiotowej działki i wypłaty odszkodowania. Wojewoda ................decyzją z ............ 2006 r. ..............na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. art. 14, 15, 17 i 188 ustawy z 18. 07. 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. 2005 r., Nr 239, póz. 2019 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z przepisami art. 14 ust. 1 i 1a, art. 15 ust. 1, 2 pkt. 3 i 3 Prawa wodnego: grunty pokryte wodami powierzchniowymi stanowią własność właściciela tych wód; przez grunty pokryte 1 śródlądowymi wodami powierzchniowymi rozumie się grunty tworzące dna i brzegi cieków naturalnych w granicach linii brzegu; linię brzegu dla cieków naturalnych stanowi krawędź brzegu lub linia stałego porostu traw albo linia, którą ustala się według średniego stanu wody z okresu co najmniej ostatnich 10 lat; linię brzegu ustala, w drodze decyzji, na wniosek zainteresowanego właściwy organ, w tym przypadku starosta; podstawę ustalenia linii brzegu stanowi dostarczony przez wnioskodawcę projekt rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych, spełniający odpowiednie wymagania określone w art. 15 ust. 3 Prawa wodnego. W świetle powyższych zapisów cyt. ustawy, wskazujących jak należy rozumieć pojęcie "grunty pokryte wodą", zarzut skarżących, że działka nr ............ nie jest pokryta wodą, gdyż "przez przedmiotową działkę nie płynęła i nie płynie żadna woda", jest bezpodstawny ponieważ płynąca woda nie jest warunkiem koniecznym do zaliczenia danej powierzchni do gruntów pokrytych wodami powierzchniowymi w rozumieniu Prawa wodnego. Ponadto linia brzegu na działce nr ................. jest niewielką cząstką linii brzegu potoku ................, przechodzącą przez dziesiątki wąskich działek przylegających do potoku, a zatem musi stanowić część jednej ciągłej linii, przechodzącej przez wiele sąsiednich działek. Organ odwoławczy podał również, że w odniesieniu do postępowania o ustalenie linii brzegu nie ma także uzasadnienia zarzut odwołania mówiący o żądaniu wykonania wyceny wartości działki przez biegłego sądowego i wypłaty odszkodowania. Zgodnie z art. 17 ust. 1 Prawa wodnego jeżeli śródlądowa woda powierzchniowa płynąca zajmie trwale, w sposób naturalny, grunt nie stanowiący własności właściciela wody, grunt ten staje się własnością właściciela wody. W myśl natomiast art. 17 ust. 2 cyt. ustawy dotychczasowemu właścicielowi gruntu przysługuje odszkodowanie na warunkach określonych w ustawie, tj. w art. 188 Prawa wodnego, zgodnie z którym do naprawienia szkody, o której mowa w art. 16 ust. 3 i art. 17 ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego, z tym że odszkodowanie obejmuje koszty sporządzenia projektu, o którym mowa w art. 15 ust. 3. Roszczenie o naprawienie szkody przedawnia się z upływem 2 lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o zalaniu gruntu podczas powodzi albo o trwałym, naturalnym zajęciu gruntu przez wodę. Skargę od powyższej decyzji wniosła H.S. zarzucając że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7, art. 10 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., a także z naruszeniem przepisów art. 14 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy z 18. 07. 2001 r. Prawo wodne. Nadto podniosła że działka nr ................. nie jest pokryta wodą, lecz stanowi grunt rolny wykorzystywany jako łąka i zarzuciła naruszenie zasady zapewnienia czynnego udziału stron w postępowaniu wskutek nie powiadomienia przez Wojewodę Małopolskiego stron postępowania o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Wojewoda ...................... w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji z ............. 2006 r. Organ odwoławczy zaznaczył, że wydając decyzję w niniejszej sprawie orzekał wyłącznie w oparciu o materiał zebrany w sprawie przez organ l instancji, z którym skarżąca miała możliwość zapoznania się. Wojewódzki Sąd Administracyjny w ...........zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30.08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i 3 p.p.s.a.). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszym rzędzie należy stwierdzić, ze stosownie do zasady prawdy obiektywnej z art. 7 k.p.a organy administracji publicznej, stojące na straży praworządności (art. 6 k.p.a.) obowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy , mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Natomiast zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. stanowiącym konkretyzację powyższej zasady na organach administracji ciąży obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego Z kolei w prawidłowo sporządzonej decyzji jej uzasadnienie faktyczne, stosownie do art. 107 § 3 k.p.a., powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. Nadto należy stwierdzić, że stosownie do zasady wysłuchania stron z art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej zobowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Niewątpliwie w niniejszej sprawie organ l instancji w toku ponownego rozpoznania niniejszej sprawy zobowiązany był - stosownie do wskazań zawartych w decyzji organu odwoławczego z ........05. 2005 r.............- w sposób jednoznaczny wykazać czy przedmiotowa działka ew. nr ........... wydzielona z działki ew. nr .......... - stanowiącej współwłasność A.S. , H.S. , H.S. i W.S. spełnia przesłankę wyrażoną w art. 14 ust. 1 i 1a cyt. ustawy to znaczy jest pokryta wodami powierzchniowymi, przez co należy rozumieć grunty tworzące dna i brzegi cieków naturalnych, jezior oraz innych zbiorników wodnych, w granicach linii brzegu. Przy czym stosownie do treści art. 15 ust. 1 cyt. ustawy przez linie brzegu dla cieków naturalnych, jezior lub innych naturalnych zbiorników należy rozumieć krawędź brzegu lub linie stałego porostu traw albo linię, która ustala się według średniego stanu wody z okresu co najmniej 10 lat. Jak ustalił Sąd w niniejszej sprawie ani organ l instancji, który orzekł, że linia brzegu potoku ............. przebiega w ten sposób, że działka nr ew. ............ pokryta jest wodą, ani organ odwoławczy, który decyzję organu l instancji utrzymał w mocy, nie wykazały w sposób wymagany prawem, że w odniesieniu do w/w działki spełnione zostało chociażby jedno z kryteriów wskazanych w art. 15 ust . 1 tj.: nie wykazał, że o ile krawędź brzegu potoku ............. jest wyraźna to linia brzegu biegnie krawędzią przedmiotowej działki, jeśli linia brzegu w/w potoku jest niewyraźna to linie brzegu wyznacza stały porost traw na przedmiotowej działce, względnie linia brzegu została ustalona przy pomocy pomiaru średniego stanu wody na w/w działce wykonanych przez państwową służbę hydrologiczną z okresu co najmniej 10 lat. Nadto należy wskazać, że organ II instancji ustosunkowując się do zarzutu odwołania, iż "działką nr .............. nie płynęła i nie płynie żadna woda" podniósł słusznie, że "płynąca woda nie jest warunkiem koniecznym do zaliczenia danej pow. do gruntów pokrytych wodami powierzchniowymi w rozumieniu Prawa wodnego, ale w związku z tym trzeba stwierdzić, że ustalenie organu II instancji jest sprzeczne z ustaleniem dokonanym przez organ l instancji. Nadto w związku z takim ustaleniem organu odwoławczego organ ten powinien wykazać jakie konkretne przesłanki uzasadniały ustalenie linii brzegowej prawego brzegi potoku ................. po przedmiotowej działce. A tego organ nie wykazał, powołując się jedynie na protokół z wizji w terenie z dnia ............09. 2003 r., którego brak w przedstawionych aktach administracyjnych sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy wnikliwie ustalić czy, a jeśli tak to jaka część działki nr ................jest pokryta wodami powierzchniowymi tj. tworzy dno lub brzeg potoku ............... W związku z tym należy rozważyć, czy w przedmiotowej sprawie nie zajdzie potrzeba sporządzenia projektu rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych stosownie do art. 15 ust. 3 cyt. ustawy. W związku z powyższym roszczenie strony skarżącej o odszkodowanie z działkę nr ............... należy uznać za przedwczesne. Odnosząc się do zarzutu skargi, ze strona skarżąca nie miała możliwości czynnego udziału w postępowaniu ze względu na brak powiadomienia jej o możliwości zapoznania przez nią z zebranym materiałem przed wydaniem decyzji Sąd stwierdził, że w przedłożonych aktach brak takiego zawiadomienia, natomiast znajduje się w nich potwierdzenia odbioru przez strony postępowania zawiadomienia organu l instancji o wszczęciu przedmiotowego postępowania. Tym samym Sąd nie zweryfikował pozytywnie stwierdzenia organu odwoławczego, iż w przedmiotowej sprawie strony miały możliwość wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem przedmiotowych decyzji, stosownie do normy z art. 10 k.p.a. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w .............., działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "c" p.p.s.a. orzekł jak w pkt. l sentencji. O niewykonywaniu zaskarżonego aktu orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.