II SA/Kr 612/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie NSA Anna Szkodzińska / spr. / WSA Agnieszka Nawara- Dubiel Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2012 r. sprawy ze skargi B.P. , J.P. , A.K. i J.W. na postanowienie Wojewody N. z dnia 11 grudnia 1998 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usytuowanie budowy w granicy I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących B.P. , J.P. , A.K. i J.W. kwotę 10 / dziesięć / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia 27 maja 1998 r. (....) na podstawie art. 28, 34 ust. 4, art. 36 ust. 1 i 2 w zw. z art. 84 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 89/94, poz. 414 ze zm.) oraz art. 104 kpa, zgodnie z porozumieniem zawartym dnia 22 grudnia 1993 r. pomiędzy Kierownikiem Urzędu Rejonowego w N. , a Zarządem Miasta N. (Dz. Urz. Województwa N. nr 25/93, poz. 255 ze zm.) Prezydent Miasta N. zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił pozwolenia na adaptację poddasza na mieszkanie w istniejącym segmencie bliźniaka mieszkalnego na działce nr [....] w obr. [....] , przy ul. [....] w N. dla inwestora M.P. Decyzją z dnia 21 lipca 1998 r. (.....) na podstawie art. 138§2 kpa po rozpatrzeniu odwołania B.P. i W.P. od w/w decyzji Wojewoda N. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Organ odwoławczy podał co następuje: Przedmiotowa inwestycja wymaga ustalenia warunków zabudowy zgodnie z art. 39 i nast. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym; projekt budowlany inwestycji winien zawierać projekt zagospodarowania działki lub terenu (art. 34 ust. 3 pkt 1 prawa budowlanego); projekt budowlany, jak i zatwierdzająca go decyzja winny uwzględniać zalecenia realizacyjne wynikające z "orzeczenia technicznego" określającego warunki ewentualnej zabudowy (nadbudowy) obiektu; pomieszczenia mieszkalne i dostęp do nich winny spełniać wymagania określone przepisami technicznymi (w zatwierdzonym projekcie nie sygnalizuje się przebudowy konstrukcji dachu w części przyległej do sąsiada, a istniejąca wysokość płatwi ogranicza przejście z klatki schodowej do wysokości w świetle 150-160 cm); dopuszcza się usytuowanie obiektów budowlanych w odległości 3,0 m od granicy z sąsiadem bez jego zgody, pod warunkiem zwrócenia obiektu w stronę granicy ścianą bez otworów. Z uwagi na możliwość administracyjnego rozstrzygnięcia o dopuszczalności lokalizacji inwestycji w granicy z sąsiednią posesją przy braku wymaganej na to zgody jej właściciela, uzasadnione jest ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem w/w ustaleń. Postanowieniem z dnia 26 października 1998 r. (....) na podstawie art. 123 §1 kpa oraz na podstawie §12 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. zgodnie z porozumieniem zawartym dnia 22 grudnia 1993 r. pomiędzy Kierownikiem Urzędu Rejonowego w N. , a Zarządem Miasta N. (Dz. Urz. Województwa .... Nr...., poz. 255 ze zm.) Prezydent Miasta N. dopuścił lokalizację inwestycji – adaptacja poddasza na mieszkanie w budynku bliźniaczym, położonym na działce nr [....] w obr. [....] , przy ul. [....] w N. w granicy z sąsiednia posesją tj. działką nr [....] w obr. [....] bez zgody jej właściciela. Organ I instancji przytoczył zapadłe w sprawie rozstrzygnięcia, a uzasadniając postanowienie powołał się na "orzeczenie techniczne" o stanie przedmiotowego budynku oraz na wizję lokalną z dnia [....] 1998 r., z których wynika, że brak jest przeciwwskazań co do możliwości nadbudowy przedmiotowego budynku. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyli W.P. i B.P. Podnieśli, że pomimo zalecenia wydanego w piśmie Wojewody z dnia 21 lipca 1998 r. (.....) nie wykonano opisu stanu technicznego budynku będącego ich własnością jak i opinii dotyczącej nadbudowy połowy segmentu. Wskazali, że "oględziny" przedmiotowego budynku dokonane przez mgr inż. J.S. , na które powołał się organ I instancji nie są dla nich wiarygodne, gdyż osoba ta jest bezpośrednio zainteresowana wykonaniem planu nadbudowy. Dodali, że uprzedni plan nadbudowy został wadliwie sporządzony, a postanowienie o nadbudowie zostało wydane na podstawie błędnej podstawy prawnej. Z kolei w piśmie procesowym z dnia 23 listopada 1998 r. odwołujący się podali okoliczności budowy nieruchomości inwestorów. Postanowieniem z dnia 11 grudnia 1998 r. (....) na podstawie art. 138§1 kpa Wojewoda Nowosądecki utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Podał, że warunkiem administracyjnego rozstrzygnięcia o lokalizacji inwestycji w granicy, wobec sprzeciwu właściciela działki sąsiedniej jest stwierdzenie, że planowana inwestycja nie spowoduje "istotnego utrudnienia w zagospodarowaniu działki sąsiedniej". Wskazując na uwarunkowania przestrzenne (zabudowa bliźniacza), jak i techniczne (opinię mgr inż. J.S. , w myśl której przedmiotowy segment bliźniaka mieszkalnego znajduje się w dobrym stanie technicznym i posiada zdolność do nadbudowy) wyjaśnił, że przedmiotowa rozbudowa nie zmieni relacji funkcjonalno – użytkowych na sąsiadujących ze sobą działkach [....] i [....] , co powoduje, że spełniony zostanie warunek przewidziany w §12 pkt 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać warunki techniczne i ich usytuowanie. Na powyższe rozstrzygnięcie W.P. i B.P. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie. Wskazali, że obawiają się, iż przedmiotowa nadbudowa budynku spowoduje obciążenie połowy "bliźniaka", a w konsekwencji spowoduje zagrożenie dla ich części budynku. Podnieśli, że ławice pod bliźniakiem są o szer. 38 cm, nie zbrojone i wyliczone dla budynku jednopiętrowego. Podali skarżący, że o swoich obawach wielokrotnie informowali organ I instancji (pisma z dnia 11 września 1998 r., 4 listopada 1998 r., oraz 23 listopada 1998 r.), jednak powyższe nie spotkało się z reakcją organu administracji. Dodali, że przedmiotowy budynek usytuowany jest na terenie podmokłym, w pobliżu rzeki, która przy większej ulewie wychodzi koryta, co stanowi dla niego dodatkowe zagrożenie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustaw: z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) i z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1271 ze zm.), sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w skrócie "ppsa"). Niezależnie od zarzutów skargi stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie organu I instancji zostały wydane bez należytej podstawy prawnej. Tak bowiem należy ocenić sytuację, w której przepis stanowiący nie tylko merytoryczną podstawę rozstrzygnięcia, ale w ogóle podstawę uruchomienia kompetencji organu administracji, sprzeczny jest z przepisem rangi wyższej. Wyrokiem z dnia 11 maja 1999 r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie P 9/98 /OTK 1999/4/75/ stwierdził niezgodność § 12 ust. 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Z uwagi na fakt, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą / art. 190 ust. 1 Konstytucji/ zbędne jest przytaczanie szczegółowo przyczyn, dla których owa niezgodność została stwierdzona. Dla potrzeby wykazania istnienia omawianej sprzeczności także i w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, wystarczające jest jedynie to, że stan prawa w tej dacie był identyczny ze stanem poddanym osądowi Trybunału. Także i wówczas § 12 ust. 7 rozporządzenia zawierał regulację, której nie można zaliczyć do przepisów określających warunki techniczno-budowlane, nie odpowiadał bowiem definicji tych warunków zawartej w art. 7 ust. 1 Prawa budowlanego. Został zatem wydany bez ustawowego upoważnienia, a co więcej – jako norma prowadząca do możliwości ograniczenia prawa własności – nie był przepisem odpowiedniej rangi. Zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia / o ile termin ten nie zostanie inaczej określony/ . Oznacza to, że z tym dniem przepis prawa poddany negatywnej ocenie Trybunału traci obowiązującą moc. Jakkolwiek w dacie zaskarżonego postanowienia § 12 ust 7 rozporządzenia nie został jeszcze wyeliminowany z obrotu prawnego, to już wtedy był niezgodny z przepisem ustawy. Organ administracji samodzielnie niezgodności tej stwierdzić nie mógł, nie mógł więc odmówić z tego powodu zastosowania omawianego przepisu. Dokonując jednak kontroli aktu administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem, Sąd Administracyjny nie może nie uwzględnić stanu potwierdzonego późniejszym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, nie może bowiem akceptować decyzji wydanej w oparciu o przepis, którego legalność została podważona. Zasada stosowania szerokich możliwości eliminowania z obrotu aktów opartych na przepisach niezgodnych z ustawą, konstytucją lub umową międzynarodową, została sformułowana w przepisie art. 190 ust 4. Konstytucji. Odpowiednio do niej stosując przepisy art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oraz w związku z art. 145 a kpa, zaskarżone i poprzedzające je postanowienia, jako naruszające /choć bez winy organów/ prawo w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, należało uchylić O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.