II SA/Kr 622/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie : Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędzia WSA Mirosław Bator Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2013 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] M.G. sprawy ze skargi I.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 8 marca 2013 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego G.G. kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) - w tym podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za udzieloną skarżącej z urzędu pomoc prawną. Decyzją z dnia 3 stycznia 2013 r. znak: [...] Wójt Gminy L. umorzył postępowanie w sprawie zmiany stosunków wody na gruncie, na działkach nr nr [...] , (dawnej działki....) ze szkodą dla działki nr [...] w miejscowości Ś. , wszczętego na skutek wniosku I.M. W uzasadnieniu streszczono stan faktyczny sprawy oraz podkreślono, iż decyzją z dnia 13 września 2012r. SKO w K. uchyliło decyzję organu I instancji dotyczącą przedmiotowej sprawy, wskazując na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego. W przypadku niestwierdzenia zmiany stanu faktycznego Kolegium wskazało, iż postępowanie winno być umorzone. Organ po zasięgnięciu opinii biegłego - M.P. oraz mając na względzie całokształt materiału dowodowego, a także fakt, iż sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięcia (decyzja z dnia 13 sierpnia 2008r. [...] utrzymana w mocy decyzją Kolegium z dnia 19 listopada 2008r. [...] stwierdził, iż nie zachodzą przesłanki do kontynuowania postępowania. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła I.M. , podnosząc, iż nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu I instancji, z uwagi na brak przeprowadzenia rzetelnego postępowania oraz iż nie wzięto pod uwagę wszystkich zaleceń SKO w decyzji z dnia 12 września 2012r. tj. czy w latach 2007 - 2012 właściciel działki nr [...] zmienił parametry nasypu. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. decyzją z dnia 8 marca 2013r. znak: [...] , w oparciu o art. 105 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją dnia 19 listopada 2008r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji znak: [...] z dnia 13 sierpnia 2008r., która odmawiała nakazania przywrócenia stanu wody na gruncie wobec nie stwierdzenia naruszenia stosunków wodnych na działce nr [...] w Ś. szkodą dla gruntu sąsiedniego, w tym działkę nr [...] I.M. dnia 8 kwietnia 2011 r. ponownie złożyła wniosek w tej sprawie o nakazanie przywrócenia stosunków wodnych, w tym nakazanie właścicielowi działki [...] wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom, w skazując iż doszło do dalszego nadsypywania, co z kolei prowadzi do zalewania działki skarżącej. Ale w ocenie organu skoro w uzasadnieniu decyzji z dnia 13 września 2012r. Kolegium podniosło, iż organ winien zweryfikować materiał dowodowy pod kątem aktualności - w szczególności czy w latach 2011 - 2012 właściciel działki nr [...] zmienił parametr nasypu ze skutkiem dla stosunków wodnych na gruncie, to należało wezwać biegłego do uzupełnienia materiału dowodowego, a w przypadku braku zmiany stanu faktycznego, postępowanie powinno być umorzone. Biegły M.P. stwierdził, iż nie można powtórzyć w sposób niebudzący wątpliwości obmiarów nasypu w sposób analogiczny, jaki zastosował biegły sądowy R.P. w analizie z roku 2007 ponieważ nie można dokonać ich ściśle w tych samych miejscach. M.P. wskazał, że pomiary nasypu nie zostały tak zlokalizowane i naniesione na przekroje geodezyjne bowiem miejsca pomiarów podawano odległościowo. Z uwagi na powyższe nie jest możliwe wykonanie pomiarów w miejscach odpowiadających choćby w przybliżeniu miejscom pomiarów z 2007r. W powyższej opinii zaznaczono, iż jakiekolwiek różnice w pomiarach były natychmiast oprotestowane przez I.M. . Wskazano także, iż rośliny porastające nasyp mają po kilka lat - tym samym potwierdzono w pełni opinię z roku 2011 r. (dowód karta nr 92). M.P. podtrzymał swoje ustalenia z opinii z roku 2011. Wskazał ponownie, iż ekspertyza hydrologiczna opracowana przez [...] A.C. w roku 2003 oraz ekspertyza hydrologiczna opracowana przez R.P. z roku 2007 są nadal aktualne, a I.M. nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów potwierdzających, iż na działce sąsiedniej dochodzi do nadsypywania ziemi (np. zdjęć, zeznań świadków). Kolegium stanęło zatem na stanowisku, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi powaga rzeczy osądzonej. Z akt sprawy nie wynika, by od czasu wydania decyzji przez tutejszy organ (tj. 13 sierpnia 2008r.) doszło do zmiany stanu faktycznego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła I.M. , zarzucając naruszenie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wójta Gminy L. , w której to odmówiono nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom, a także naruszenie art. 7 i art. 77 kpa poprzez nienależyte zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż stan faktyczny powyższego postępowania nie jest tożsamy ze stanem faktycznym postępowania zakończonego decyzją z dnia 13 sierpnia 2008 r., ponieważ w przeciągu lat 2008-2013r., uczestnik postępowania I.G. w dalszym ciągu dowoził materiał, z którego następnie tworzono nasyp. Wzmożony spływ wody z tego nasypu powodował i powoduje nadal zalewanie i podmywanie działki, która należy do skarżącej. Skarżąca podniosła, iż postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób wadliwy, a materiał dowodowy zebrany przez organ I i II instancji jest niekompletny. Sprowadza się bowiem do konstatacji, iż wg opinii biegłego M.P. nie można dokonać obmiarów nasypu w miejscach dokładnie odpowiadającym miejscom wyznaczonym poprzednio w opinii biegłego R.P. Nadto nie do biegłego, a do organu należy ocena dowodów i twierdzeń przedstawianych przez stronę. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji. W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Skarga I.M. jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, z powodu naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa w zw. z art. 84 i 85 kpa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Kontrola przeprowadzonego postępowania zarówno przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji, prowadzi do wniosku, że wszystkie swoje ustalenia, które potem posłużyły do rozstrzygnięcia tej sprawy organy ograniczyły do zaledwie jednego środka dowodowego tj. dowodu z opinii biegłego M.P. , która to opinia, jak wynika z jej wniosków, de facto była niewystarczająca do rozstrzygnięcia sprawy. Sprowadzała się ona do konstatacji, iż nie można powtórzyć w sposób niebudzący wątpliwości obmiarów nasypu w sposób analogiczny, jaki zastosował biegły sądowy R.P. w analizie z roku 2007, ponieważ nie można dokonać ich ściśle w tych samych miejscach. Nadto M.P. wskazywał, że pomiary nasypu przez poprzedniego biegłego nie zostały odpowiednio zlokalizowane i naniesione na przekroje geodezyjne, aby obecnie je ocenić pod kątem nowego nasypania ziemi, co w efekcie oznacza niemożliwość wykonania pomiarów w miejscach odpowiadających choćby w przybliżeniu miejscom pomiarów z 2007r. Dodatkowo biegły M.P. powyższe braki swojej opinii próbuje tłumaczyć oprotestowywaniem ich przez I.M. , sugerując umorzenie postępowania. Ograniczenie się do wyżej opisanego dowodu w sprawie czyni ustalenia organów niewystarczające i wadliwe, a ponadto musi prowadzić do konstatacji, że postępowanie dowodowe było ułomne i wyprowadzone z niego wnioski nie zasługują na podzielenie. Nie prowadzą one bowiem do usunięcia podstawowych wątpliwości dotyczących tego, czy wskazane, we wniosku skarżącej o wszczęcie postępowania, nadsypanie miało miejsce, w jakich rozmiarach i czy to miało wpływ na zmianę stosunków wodnych na gruncie. Nadto ustalenia organu w sprawie mają być własne tj. odnosić się do przeprowadzonych w sprawie dowodów i je oceniać jako przydatne lub nie do ustalenia stanu faktycznego. Tymczasem w niniejszej sprawie opinia biegłego pomimo ułomności w postaci nie przyczynienia się do ustalenia istotnych w sprawie okoliczności, została wprost powielona do ustalenia stanu faktycznego tj. stwierdzenia braku zmian na gruncie w zakresie stosunków wodnych i umorzenia postępowania, jak zresztą wprost sugerował biegły w swojej opinii. Brak zatem jakiejkolwiek samodzielności po stronie organów, które swoje decyzje opierają na całkowitym powieleniu wniosków z opinii biegłego. Wyżej wskazane przepisy kpa tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 dotyczące prowadzenia postępowania nakładają na prowadzące postępowanie organy administracji publicznej z urzędu obowiązek podjęcia niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także obowiązek dopuszczenia jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, co w przedmiotowej sprawie zostało zaniechane. Dotyczy to w realiach kontrolowanej sprawy chociażby dowodu z oględzin, na który wskazuje art. 85 kpa, czy przesłuchanie świadków lub powołanie innego biegłego, który nie będzie zasłaniał się protestami wnioskodawczyni, czy też chociażby przesłuchanie stron w warunkach określonych w art. 86 kpa. Zupełnie bezzasadne jest przy tak ułomnej ekspertyzie biegłego, zaniechanie przeprowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego i następnie wskazywanie, iż to na skarżącej spoczywa główny obowiązek przedstawienia dowodów w sprawie, co kłóci się z zasadą zawartą w art. 7 kpa. W związku z opisanymi uchybieniami w postaci nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego skarżony organ nie miał, w ocenie Sądu, podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego z uwagi na zasadę powagi rzeczy osądzonej, w związku z brakiem stwierdzenia zmiany stanu faktycznego na gruncie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny należycie przeprowadzić ustalenia w zakresie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne tj. czy wskazywane we wniosku o wszczęcie postępowania nadsypanie na gruncie miało miejsce i czy miało wpływ na zmianę stosunków wodnych, z zachowaniem wymogów z art. 7 i 77 kpa, zaś wszelkie wnioski i zarzuty stron winny zostać rozpatrzone z poszanowaniem art. 8 kpa, nakazującym prowadzić postępowanie, by pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a. O wynagrodzeniu radcy prawnego wyznaczonego z urzędu orzeczono w oparciu o art. 250 p.p.s.a.