II SA/Kr 624/11
PostanowienieWSA w Krakowie2012-10-30
Skład orzekający: Sędzia NSA Anna Szkodzińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zostać merytorycznie rozpoznany, jeśli strona nie uzupełniła wszystkich żądanych przez sąd dokumentów dotyczących jej sytuacji majątkowej, mimo wezwania do ich przedstawienia?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może zostać merytorycznie rozpoznany, jeśli strona, mimo wezwania, nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów dotyczących jej sytuacji majątkowej, dochodów i wydatków. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a brak wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy skutkuje oddaleniem wniosku.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu ustanowienia adwokata na potrzeby sporządzenia skargi kasacyjnej. Sąd wezwał go do uzupełnienia braków wniosku poprzez przedstawienie szczegółowych informacji o stanie majątkowym, dochodach, wydatkach oraz posiadanych nieruchomościach i rachunkach bankowych. Skarżący nie uzupełnił wniosku w wyznaczonym terminie, co skutkowało pozostawieniem go bez rozpoznania. Po sprzeciwie skarżącego, sąd ponownie pozostawił wniosek bez rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, wskazując na konieczność merytorycznego rozpoznania wniosku, gdyż formularz PPF nie zawierał braków formalnych. Następnie WSA rozpoznał wniosek merytorycznie i go oddalił z powodu niewykazania przez skarżącego jego sytuacji majątkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska po rozpoznaniu w dniu 30 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. F. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewody [...] z dnia 22 lutego 2011 r. ([...]) w przedmiocie odmowy stwierdzenia bezczynności postanawia: oddalić wniosek
Postanowieniem z dnia 29 lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek J. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W dniu 3 lutego 2012 r. skarżący złożył pismo, w którym zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienia adwokata na potrzeby sporządzenia skargi kasacyjnej od postanowienia sądu z dnia 29 listopada 2011 r. o odrzuceniu skargi.
Na wezwanie Sądu, w dniu 1 marca 2012 r. skarżący złożył wypełniony formularz PPF, w którym określił swe żądanie jako wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 5 marca do Wojewódzkiego Sądu Administracyjny wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy podpisany przez skarżącego.
W dniu 6 kwietnia 2012 r. skarżącego wezwano do uzupełnienia braków wniosku poprzez oświadczenie jaki jest ostateczny zakres żądania wniosku, oraz wyjaśnienie z czego utrzymuje się rodzina skarżącego, przedstawienie zeznań podatkowych wnioskodawcy oraz jego małżonki za rok 2011, wyjaśnienie czy skarżący bądź jego najbliżsi posiadają nieruchomości, grunty, gospodarstwo rolne, wyjaśnienie czyją własność stanowi nieruchomość w której skarżący zamieszkuje, potwierdzenie wydatków związanych z utrzymaniem, wykazanie nieruchomości, cennych ruchomości, samochodów które posiada skarżący oraz osoby z nim gospodarujące, a także przesłanie wykazów i wyciągów z posiadanych kont bankowych z ostatnich trzech miesięcy. W wezwaniu zastrzeżono rygor pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Skarżący nie uzupełnił braków, pomimo przedłużenia terminu.
Zarządzeniem z dnia 27 czerwca 2012 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek J. F. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Po złożeniu przez skarżącego sprzeciwu, postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie pozostawił bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Wskazał Sąd, że skarżący został wezwany nie tylko do dostarczenia dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego, rodzinnego lub dochodów na podstawie art. 255 ppsa, ale również do uzupełnienia braków formalnych nadesłanego formularza "PPF". Skoro skarżący nie uzupełnił braków wniosku o przyznanie prawa pomocy należało orzec o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania.
Postanowieniem z dnia 25 września 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu zażalenia J. F., uchylił zaskarżone postanowienie.
Wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, że skarżący nadesłał wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Formularz ten nie zawierał jednak braków formalnych, które winny zostać uzupełnione w trybie art. 49 § 1 ppsa. Wszystkie jego rubryki zostały przez wnioskodawcę wypełnione, zaś zakres prawa pomocy, o który wnioskował, można odczytać zarówno z treści tego wniosku, jak i uprzednio złożonych oświadczeń. W tej sytuacji koniecznym było merytoryczne rozpoznanie wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Artykuł 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ppsa) stanowi, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z treścią § 2 w/w przepisu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei zgodnie z art. art. 246 § 1 pkt 1 w/w ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o przyznanie jej prawa pomocy, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa więc ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W przedmiotowej sprawie z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący wnosił o zwolnienie od kosztów sądowych, jednakże w piśmie z dnia 3 lutego 2012 r. wnioskował o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia "adwokata z urzędu". Stosownie więc do zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjąć należy, że intencją skarżącego było przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Z wniosku skarżącego nie wynika jednak jaka jest jego faktyczna sytuacja majątkowa. Wzywany do uzupełnienia wniosku nie wyjaśnił z czego się utrzymuje, czy on sam bądź jego najbliżsi posiadają nieruchomości, grunty, gospodarstwo rolne itp., do kogo należy lokal mieszkalny w którym zamieszkuje rodzina skarżącego. Nie potwierdził też stosownymi dokumentami osiąganego dochodu tak własnego jaki i jego małżonki, wydatków związanych z aktualnym utrzymaniem, jak również nie przedstawił rachunków bankowych z ostatnich trzech miesięcy.
Brak udzielenia pełnej odpowiedzi na wezwanie uniemożliwiło Sądowi dokonanie oceny sytuacji majątkowej skarżącego. Ponieważ skarżący nie wykazał swojej sytuacji majątkowej, nie może być uznany za osobę zasługującą na przyznanie prawa pomocy, dlatego też jego wniosek na podstawie art. 246 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 245 § 1 i § 2 ppsa oddalono. Podkreślić przy tym należy, że poprzedni wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został oddalony z tego samego powodu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło