II SA/Kr 628/12
WyrokWSA w Krakowie2012-08-06
Skład orzekający: Andrzej Irla, Krystyna Daniel, Andrzej Niecikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu istniejącego budynku wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a nie tylko zgłoszenia, oraz czy decyzje dotyczące uzgodnień środowiskowych wydane bez udziału stron są prawidłowe?Ratio decidendi
Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej, jako inwestycji mogącej znacząco oddziaływać na środowisko, wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a nie tylko zgłoszenia. Decyzje organów ochrony środowiska wydane bez udziału stron postępowania naruszają prawo i są nieważne.Stan faktyczny
Prezydent Miasta K. wydał pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu Domu Handlowego w K., obejmujące montaż anten i prace budowlane. Wojewoda uchylił decyzję w części dotyczącej warunków wynikających z art. 36 ust. 1 Prawa Budowlanego i zobowiązał inwestora do uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Skarżący zarzucili m.in. brak udziału w postępowaniu uzgodnieniowym, naruszenie prawa ochrony środowiska, brak decyzji o warunkach zabudowy oraz niewłaściwe stosowanie przepisów dotyczących zgłoszenia zamiast pozwolenia na budowę.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. w części dotyczącej pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Protokolant : Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi E.L. , T.L. i innych , na decyzję Wojewody [....] z dnia 1 sierpnia 2002 r. nr [....] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji
Decyzją nr [...] z dnia [...].04.2002 r. Prezydent Miasta K. , działając na podstawie art. 28, art. 33 ust.1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ust.1 pkt. 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. nr.89 poz.414 z późn.zm.- obecnie tj. Dz.U. z 2003 r. nr.207 póz. 2016 z późn.zm.- zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r.) zatwierdził projekt budowlany i wydał Telefonii [...] Sp. z o.o. w W. pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] na dachu Domu Handlowego "[...]", położonego przy ul. [...] w K. na działce Nr 1 obejmujące montaż trzech anten sektorowych [...] na azymutach 40°, 160°, 280°, sześciu anten sektorowych [...] na azymutach 0°, 60°, 120°, 180°, 240°, 300°, dwu anten parabolicznych mikrolinii MW ANDREW YHLP1-370 na azymutach 127°, 153° na trzech masztach, wraz z budową zasilania i wykonaniem robót budowlanych polegających na przystosowaniu pomieszczenia na ostatniej kondygnacji budynku na lokal techniczny.
Na skutek odwołania E.C. , E. i T.L. , U. i M.G. , K. i L.S. i M. i A.Z. Wojewoda decyzją z dnia [...].08.2002 r. (znak: [...]) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zachowania warunków wynikających z treści art. 36 ust. 1 i orzekł o zobowiązani inwestora do uzyskania pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego, utrzymując ją w mocy w pozostałym zakresie podnosząc w uzasadnieniu co następuje:
1/ analiza akt sprawy organu I instancji wykazała, że zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym na przedmiotowym terenie miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta K. , według którego przedmiotowa działka Nr [...] położona jest na obszarze oznaczonym symbolem [...] dla którego jako funkcję podstawową określono: urządzenia energetyki cieplnej, zaplecze budownictwa, a jako funkcje dopuszczalną - zaplecze administracyjno-socjalne jednostek eksploatujących składy, magazyny, handel hurtowy. W zasadach i warunkach zagospodarowania tego terenu podano: zakaz wprowadzania funkcji mieszkaniowej,
2/ zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Projekt budowlany, stanowiący załącznik do decyzji, jest kompletny, posiada niezbędne opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia. Projekt ten został sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, zgodna jest z wymaganiami ochrony środowiska, w tym z przepisami ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, póz. 627). Inwestor uzyskał pozytywne decyzje uzgadniające projekt budowlany przedmiotowej inwestycji wraz z raportem oddziaływania inwestycji na środowisko, a mianowicie:
• decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...].11.2001 r. Nr [...],
• decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...].02.2002r. Znak: [...]
3/ przedmiotowa inwestycja zaliczana jest do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, przeto stosownie do przepisu określonego art. 36 ust. l pkt 5 Prawa Budowlanego z 1994 r., należało zobowiązać inwestora do uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu skoro jest to uzasadnione względami bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź ochrony środowiska,
4/ Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniach, podniesiono, że :
- autor "Raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ..." we wnioskach stwierdził, że planowane przedsięwzięcie nie oddziałuje w sposób negatywny na stan środowiska naturalnego i zdrowie ludzi, "Raport został wykonany przez uprawnionego biegłego Wojewody w zakresie sporządzania ocen oddziaływania na środowisko i organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma podstaw do kwestionowania tego opracowania, zaś strony skarżące nie sprecyzowały na czym polega nierzetelność i niezgodność raportu ze stanem faktycznym, natomiast raport ten został pozytywnie uzgodniony przez właściwy organ ochrony środowiska oraz organ inspekcji sanitarnej,
- w sprawie nie jest wymagane wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu bowiem art. 39 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (j .t. Dz.U. z 1999 r. Nr 15, póz. 139 z późn. zm.) stanowi, że nie wymagają ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu roboty budowlane nie wymagające pozwolenia na budowę. Do takich właśnie inwestycji należy budowa przedmiotowej stacji bazowej telefonii cyfrowej na dachu istniejącego budynku, bowiem zgodnie z art. 30 ust. l pkt 2 lit. "b" Prawa Budowlanego z 1994 r., zgłoszenia wymagają roboty budowlane polegające na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych, o wysokości powyżej 3 m. W przedmiotowej sprawie - na wniosek inwestora - wydano pozwolenie na budowę, dzięki czemu zapewniono stronom udział w postępowaniu dotyczącym tej sprawy oraz możliwość wniesienia odwołania od decyzji organu l instancji, a także dzięki temu zapewniony zostanie nadzór osoby uprawnionej (kierownika budowy) nad wykonywanymi robotami budowlanymi, co nie miałoby miejsca w przypadku ich zgłoszenia w organie administracji architektoniczno-budowlanej.
- zarzuty dotyczące postępowania prowadzonego przez Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. oraz Miejski Inspektorat Ochrony Środowiska nie mogą odnieść żadnego skutku bowiem zgodnie z art. 48 ust. 4 - Prawa ochrony środowiska, w sprawach pozwolenia na budowę, do przeprowadzenia uzgodnienia z organem ochrony środowiska oraz organem inspekcji sanitarnej jest obowiązany wnioskodawca. W analizowanej sprawie wnioskodawca przedłożył ostateczne decyzję o których wyżej była mowa, decyzje te pozostają w obrocie prawnym, i organ nie ma podstaw do kwestionowania, przedłożonych przez inwestora, powyższych decyzji.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli E.L. T.L. U.G. M.G. K.S. L.S. M.Z. i A.Z. , i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji zarzucili, że:
1. nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym uzgodnienia dokumentacji przez Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. (decyzja z dnia 21.11.2001 r.) oraz Prezydenta Miasta K. (decyzja z dnia 25.02.2002r., Znak: [...] )
2. wykonana dokumentacja narusza prawo ochrony środowiska bowiem przedmiotowa inwestycja, nie powinna być instalowana na obszarze dużego zagęszczenia ludności, jakim jest teren inwestycji - co narusza art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego,
3. inwestycja zmienia sposób użytkowania terenu w związku z czym wymagana jest, decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, której nie ma,
4. wykonanie stacji bazowej wymaga uzyskania pozwolenia a nie zgłoszenia, jak błędnie wywodzi to organ II instancji w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia,
5. nie zgadzają się na napromieniowywanie domów przez przedmiotową stację, która może być usytuowana na niezabudowanym terenie w K. , a takich nie brakuje.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r, Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 póz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 póz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.).
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 póz. 1269 z póź.zm.) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem więc dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W myśl zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 póz. 1270 z późn.zm. zwaną dalej w skrócie p.o.p.s.a ) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej była decyzja Wojewody , którą uchylono - decyzję Prezydent Miasta K. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą [...] Telefonii Sp. z o.o. w W. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowe[...] na dachu Domu Handlowego "[...]", położonego przy ul. [...] w K. obejmującą montaż dziewięciu anten sektorowych, dwu anten parabolicznych na trzech masztach, wraz z budową zasilania i wykonaniem robót budowlanych polegających na przystosowaniu pomieszczenia na ostatniej kondygnacji budynku na lokal techniczny - w części dotyczącej zachowania warunków wynikających z treści art. 36 ust. 1 Prawa Budowlanego z 1994 r. i orzekł o zobowiązaniu inwestora do uzyskania pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego, utrzymując ją w mocy w pozostałym zakresie.
Skargę należy uznać za uzasadnioną i to nie tylko z powodów w niej wywiedzionych. Rozpoznając skargę należy jeszcze raz podkreślić, że oceniając treść miał Sąd na uwadze prawo obowiązujące w dniu wydania zaskarżonej decyzji tj. w dniu 1.08.2002 r.
Stanowisko zajęte przez organu II instancji, iż inwestycja polegająca na budowie stacji telefonii komórkowej zlokalizowanej na budynku nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, lecz wymaga zgłoszenia właściwemu organowi w trybie art. 30 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy - Prawo budowlane, jest błędne.
Zgodnie z treścią art. 2 ust. 2 Prawa Budowlanego z 1994 r., przepisy ustawy
nie naruszają przepisów odrębnych, co w praktyce oznacza to, że w niektórych przypadkach, w zależności od projektowanej inwestycji, zastosowanie mają przepisy innych aktów prawnych lex specialis. Przepisy odrębne wymienione w art. 2 ust. 2 Prawa budowlanego nie stanowią katalogu zamkniętego, o czym świadczy użyty tam zwrot "a w szczególności". Tym samym należy przyjąć, że określenie sytuacji, w których jest wymagane pozwolenie na budowę czy też zgłoszenie, może wynikać również z przepisów innych ustaw, a nie tylko z przepisów Prawa budowlanego i wówczas te przepisy jako odrębne będą miały pierwszeństwo przed przepisami Prawa budowlanego.
Przypadki, kiedy nie jest wymagane pozwolenie na budowę, ustala się w zasadzie w oparciu o przepisy art. 29 i 30 Prawa budowlanego. Brak obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę może jednak oznaczać obowiązek dokonania zgłoszenia w trybie i przypadkach określonych w art. 30 Prawa budowlanego.
Przepisy Prawa budowlanego, a w szczególności art. 29-i art. 30, nie uwzględniają jednak wymogów, jakie muszą spełniać "przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko", określone w art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, póz. 627), dalej zwanej Prawem ochrony środowiska, chociaż brzmienie przepisów art. 29 ust. 1 pkt 5a i art. 32 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wskazuje na istnienie tego typu inwestycji.
Odpowiednikiem "przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko", zgodnie z wcześniej obowiązującymi przepisami były inwestycje "szczególnie szkodliwe dla środowiska i zdrowia" i "mogące pogorszyć stan środowiska" (art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy -Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw, Dz. U. Nr 100, póz. 1085).
Decydujące znaczenie ma w sprawie to, że stacje bazowe telefonii komórkowej zgodnie z § 2 pkt 8 lit. k rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji (Dz. U. Nr 93, póz. 589) obowiązującego w dacie złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji, k były zaliczane do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska.
Inwestycje takie, tj. zaliczane do mogących pogorszyć stan środowiska, z dniem 1 stycznia 2001 r., tzn. od daty wejścia w życie ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 109, póz. 1157), wymagały przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanych przedsięwzięć, z czym wiązała się konieczność wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż przeprowadzenie postępowania w trybie zgłoszenia (art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego) byłoby niemożliwe.
Powyższa zasada została przejęta przez ustawę - Prawo ochrony środowiska, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2002 r.
Zgodnie z art. 51 tej ustawy, w ramach postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanych przedsięwzięć, wymagane jest sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko stanowi część postępowania zmierzającego do wydania decyzji (np. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o pozwoleniu na budowę), które przeprowadza organ administracji właściwy do wydania decyzji (art. 46 ust. 3 i art. 48 ust. 1 Prawa ochrony środowiska).
Jak wynika z powyższej analizy obowiązujących przepisów prawnych, wykonanie robót budowlanych polegających na instalacji stacji bazowej telefonii komórkowej wymagało wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, co wynika z przepisów odrębnych. Wbrew zatem poglądowi wyrażonemu przez organ II instancji w zaskarżonej decyzji, przepisy art. 29 ust. 2 pkt 9 i art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie mogły mieć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż nie dotyczą one instalowania urządzeń mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a do takich należą stacje bazowe telefonii komórkowej. Tak więc dla przedmiotowej inwestycji wymagane było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie można podzielić stanowiska orzekających organów - że w sprawie nie było potrzeby wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu bo nie potrzeba było wydawać decyzji o pozwolenie na budowę (którą zresztą wydano). Jak to wyżej wykazano decyzja taka była konieczna a skoro tak konieczna była 'decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Pogląd przedstawiony w sprawie niniejszej nie jest odosobniony bowiem jest dość powszechnie reprezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyrok NSA W-wa z dnia 16.05.2005 OSK 1566/04 Prok.i Pr. 2006/1/56, wyrok WSA z dnia 18.10.2004 IV SA 1043/03, Wyrok NSA z dnia 30.11. 2006 r. II OSK 1090/06)
Trafny jest również zarzut skargi, że decyzje Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...].11.2001r. Nr [...] oraz Prezydenta Miasta K. z dnia [...].02.2002r. Znak: [...] - jeżeli zapadły bez udziału stron postępowania -naruszają prawo.
Ponownie rozpoznając sprawę - należy przede wszystkim ustalić - w jakim zakresie przedmiotowa inwestycja została wykonana. Od tego ustalenie będzie zależało dalsze postępowanie organów a więc czy będzie kontynuowane w ramach postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, czy też konieczne będzie jego kontynuowanie w postępowaniu naprawczym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło