II SA/Kr 630/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędzia WSA Waldemar Michaldo (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi Z.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 22 lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego Z.S. kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 17 września 2012 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 5 listopada 2009 r. znak: [...] W podstawie prawnej powołano art. 149 § 3 w zw. z art. 145 a § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 (Dz. U. z 2000 r., Nr 30, poz. 168) Kodeks postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że decyzją z dnia 27 sierpnia 2009 r. znak: [...] Burmistrz Miasta i Gminy W. ustalił Z.S. opłatę w wysokości 14311,00 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości - działki nr [...] położonej w miejscowości W. obr. [...] o powierzchni 0,1085 objętej księgą wieczystą Kw nr [...] na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W rezultacie postępowania odwoławczego zainicjowanego odwołaniem Z.S. , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. znak: [...] utrzymało w mocy decyzję organu l instancji. Złożona przez Z.S. skarga na ww. decyzję Kolegium, postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 kwietnia 2010r. sygn. akt. II SA/Kr 95/10 została odrzucona. Wnioskiem z dnia 15 marca 2010 r. Z.S. zwrócił się - w oparciu o art. 145 a k.p.a. - o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lutego 2010 r. sygn. akt P 58/08. Postanowieniem z dnia 4 lutego 2011 r. znak:[...] Burmistrz Miasta i Gminy W. orzekł o wznowieniu postępowania. Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. [...] Burmistrz Miasta i Gminy W. orzekł o odmowie uchylenia decyzji z dnia 5 listopada 2009 r.[...] . Na skutek złożenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak:[...] , działając na podstawie art. 138 §1 pkt 2 w zw. z art. 150 § 1 k.p.a. uchyliło decyzję z dnia 10 maja 2011 r. i umorzyło postępowanie w drugiej instancji. Rozstrzygniecie Kolegium zasadzało się na stwierdzeniu, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] maja 2011 r. została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, jako że organem administracji publicznej, który ostatni orzekał w sprawie ustalenia dla Z.S. opłaty planistycznej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości było Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. Dnia 30 marca 2012 r. Z.S. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego podanie, w którym wniósł m.in. o rozpatrzenie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie naliczenia opłaty planistycznej przez właściwy organ administracji publicznej - Samorządowe Kolegium Odwoławcze i uchylenie decyzji [...] z dnia 27 sierpnia 2009 r. Po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem Kolegium stwierdziło, że uwzględnienie wniosku Z.S. jest niedopuszczalne z powodów proceduralnych. Wnioskodawca nie dotrzymał bowiem terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania wskazanego w art. 145 a § 2 k.p.a. Z.S. żądanie o wznowienie oparł na przesłance sformułowanej w art. 145 a § 1 k.p.a., którą stanowi stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności określonych przepisów, na podstawie których wydano rozstrzygniecie w sprawie administracyjnej. Wydanie przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 9 lutego 2010 r. sygn. akt P 58/08 mogłoby zatem stanowić podstawę do rozważania legalności decyzji Burmistrz Miasta i Gminy W. z dnia 27 sierpnia 2009 r.[...] , jednakże pod warunkiem złożenia żądania w tym przedmiocie w terminie 1 miesiąca od wejścia w życie tego wyroku, czyli do dnia 15 marca 2010 r. Na wniosku Z.S. widnieje wprawdzie data 15 marca 2010 r., lecz został on złożony dnia 16 marca 2010 r. (data stempla Urzędu Miasta i Gminy w W. odciśnięta na wniosku). W ocenie Kolegium wnioskodawca przekroczył zatem termin, o jakim mowa w art. 145a § 2 k.p.a. o jeden dzień. Z tego też względu Kolegium stwierdziło, że uwzględnienie wniosku o wznowienie postępowania jest niedopuszczalne. W piśmie datowanym na 3 października 2012 r. zatytułowanym "odwołanie" Z.S. podniósł, że w dniu 15 marca 2010 r. otrzymał informację o krytycznym stanie zdrowia teściowej. Z rodziną udał się do szpitala, a po powrocie z niego dojechał do Urzędu Miasta i Gminy w W. , lecz ten był już zamknięty. Pismo złożył następnego dnia. Do pisma z dnia 3 października 2012r. będącego w istocie wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy Z.S. dołączył kartę zgonu teściowej, wystawioną przez Szpital Uniwersytecki w K. Następnie w piśmie z dnia 19 października 2012 r. zatytułowanym "ciąg dalszy odwołania złożonego w dniu 4 października 2012 r. – sprawa[...]" Z.S. ponownie podniósł, że jedną z przyczyn niedotrzymania terminu i złożenia wniosku w dniu 16 marca 2010 r. był przypadek losowy - ciężka choroba teściowej i jej zgon. Równocześnie podkreślił, że cały czas miał przekonanie, że pismo o wznowienie postępowania w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lutego 2010 r. sygn. akt [...] może być złożone najpóźniej do dnia 16 marca 2010 r. Zaznaczył, że gdyby było inaczej to miał możliwość nadania przesyłki poleconej w urzędzie pocztowym w dniu 15 marca 2010 r. Podniósł, że w Dzienniku Ustaw, w którym wyrok Trybunału Konstytucyjnego został ogłoszony, nie zamieszczono terminu do którego można składać takie wnioski, ani w jaki sposób ten termin można wyznaczyć. Natomiast wedle informacji z internetu i z artykułów prasowych, jako ostatni dzień składania wniosków wskazywano 16 marca 2010 r. Jak wskazał wnioskodawca, o tym że jego wniosek o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie został złożony bez zachowania terminu dowiedział się dopiero w dniu otrzymania postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 września 2012 r. Równocześnie w ramach przedmiotowego pisma Z.S. zawarł m.in. wniosek o przywrócenie terminu do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania , złożonego w UMiG w W. w dniu 16.03.2010r. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy postanowienie Kolegium z dnia [...] września 2012 r. znak: [...] , w całości podzielając stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 149 § 3 w zw. z art. 145 a § 1 i § 2 i art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Kolegium wyjaśniło, że rozpoznając wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej postanowieniem [...] września 2012 r., znak: [...]ograniczyło się do oceny zasadności odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 5 listopada 2009 r. znak: [...] Organ wskazał, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wystąpi z jedna z przesłanek wyszczególnionych w przepisie art. 145 § 1, bądź w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o nic o zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja (art. 145a § 1 k.p.a.). Jakkolwiek wnioskodawca był stroną postępowania administracyjnego w opisanej powyżej sprawie i powołał się na przesłankę wynikająca z przepisu art. 145a § 1 k.p.a., to z uwagi na opublikowanie omawianego wyroku w Dzienniku Ustaw z dnia 15 lutego 2010 r., miesięczny termin na wystąpienie z wnioskiem o wznowienie postępowania z powołaniem się na podstawę określoną w art. 145a § 1 k.p.a. upłynął w dniu 15 marca 2010 r. Żądanie wznowienia postępowania zostało złożone do organu I instancji w dniu 16 marca 2010 r., a więc po upływie opisanego terminu. W konsekwencji Kolegium kierując się dyspozycją przepisów art. 145a § 2 k.p.a. w zw. z art. 149 § 3 k.p.a., orzekło o odmowie wznowienia postępowania w opisanej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Kolegium po ponownym rozpatrzeniu sprawy, nie dostrzegając podstaw do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 5 listopada 2009 r. znak: [...] , orzekło jak w sentencji. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Wojewódzkiego w Krakowie wniósł Z.S. . Skarżący powtórzył podniesione wcześniej okoliczności, że jedną z przyczyn złożenia wniosku o wznowienie w dniu 16 marca 2010 r. był przypadek losowy - ciężka choroba teściowej i jej zgon. Ponadto podniósł, że był przekonany, iż pismo o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie może złożyć jeszcze w dniu 16 marca 2010 r. Zaznaczył, że gdyby było inaczej, to miał możliwość nadania przesyłki poleconej w urzędzie pocztowym w dniu 15 marca 2010 r. Podniósł, że w Dzienniku Ustaw nr 24 z 2010 r., w którym wyrok został ogłoszony, nie zamieszczono terminu, do którego można składać takie wnioski. Nie podano również, w jaki sposób termin ten można wyznaczyć. Wobec tego, informacji na ten temat poszukiwał w Internecie i artykułach prasowych. "Rzeczpospolita" i "Gazeta prawna" jako ostatni dzień składania wniosków wskazywały 16 marca 2010r. Podobne informacje zamieszczono na portalach internetowych, zajmujących się sprawami nieruchomości, planowania i zagospodarowania przestrzennego, takich jak: www.adwokaciportal.pl.,www.finanse.wp.pl.,www.lexspecialis.pl.,www.gazetaprawna.pl, www.lex.pl. Skarżący podniósł, że powyższa okoliczność nie może rodzić negatywnych konsekwencji w stosunku do niego, gdyż nie jest specjalistą w tej dziedzinie i opierał się w tym przypadku na informacjach medialnych. Mając na uwadze powyższe wniósł o przywrócenie terminu do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 5 listopada 2009 r., o uchylenie decyzji z dnia 27 sierpnia 2009 r. znak: [...] i decyzji z dnia 5 listopada 2009 r. znak:[...] , wycofanie tytułu egzekucyjnego nr [...] zwrot pobranych kwot z tytułu zajęcia wynagrodzenia oraz anulowanie naliczonych odsetek i kosztów postępowania i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie z przyczyn w niej podniesionych. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.153.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej P.p.s.a.- tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lutego znak: [...] utrzymujące w mocy postanowienie Kolegium z dnia [...] września 2012 r. znak: [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kolegium z dnia [...] listopada 2009 r. znak: [...]. Na wstępie wyjaśnić należy, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego jest dwuetapowe. W pierwszej fazie organ, który wydał decyzję w I instancji, bada, czy podanie o wznowienie wniosła strona, czy wskazano w nim ustawowe przesłanki wznowienia określone w art. 145 § 1 k.p.a. bądź w art. 145a k.p.a., a także czy został zachowany termin do złożenia podania. Jeżeli wymogi te są spełnione, wznawia postępowanie, a wydane w tym zakresie postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.). W przeciwnym wypadku wydaje postanowienie o odmowie wznowienia. W rozpoznawanej sprawie jako powód odmowy wznowienia postępowania, Kolegium wskazało przekroczenie przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Z uwagi na zgłoszoną przez skarżącego podstawę wznowienia, do określenia terminu, w jakim strona może złożyć wniosek o wznowienie postępowania, zastosowanie w przedmiotowej sprawie miał art. 145 a § 2 k.p.a. W myśl tego przepisu, w sytuacji gdy żądanie wznowienia postępowania następuje w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja - skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Rozpoznając przedmiotową sprawę należy wskazać, iż jak wynika z akt administracyjnych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] lutego 2013r. znak:[...] , a zatem wydanym w tej samej dacie (i o tym samym numerze), co postanowienie kontrolowane w rozpoznawanej sprawie – odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kolegium z dnia 5 listopada 2009 r. Opisane postępowanie organu, który równocześnie rozpoznaje wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania i odmawia wznowienia tego postępowania uznać należy za błędne. W sytuacji bowiem gdy do organu rozpoznającego wniosek o wznowienie postępowania strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania jednocześnie z wnioskiem o wznowienie postępowania lub też, tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, później lecz przed wydaniem rozstrzygnięcia w drugiej instancji, organ administracji zobowiązany jest w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu zwłaszcza w sytuacji, gdy rozpoznając sprawę po raz pierwszy zakwestionował terminowość złożonego wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. Dopiero uzyskanie waloru ostateczności przez postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu, umożliwi organowi wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Tymczasem jak wynika z lektury akt administracyjnych Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. błędnie przyjęło, iż wydane w dniu 22 lutego 2013r. postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją przedmiotowego Kolegium z dnia [...] listopada 2009 r. znak[...] jest postanowieniem ostatecznym. O fakcie tym świadczy dołączone do treści wskazanego postanowienia pouczenie o możliwości jego bezpośredniego zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W świetle obowiązującego stanu prawnego bezspornym jest, iż wskazane postanowienie pozbawione jest waloru ostateczności, gdyż przysługuje na nie zgodnie z dyspozycją art. 59§1 k.p.a w zw. z art.127§3 k.p.a w zw. z art.144 k.p.a. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W związku z powyższym stwierdzić należy, że błędne pouczenie Kolegium co do prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego będzie stanowiło uzasadnienie do przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lutego 2013r. znak: [...] o odmowie przywrócenia terminu, jeśli skarżący zechce z tej możliwości skorzystać. W ponownie prowadzonym postępowaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w przypadku złożenia przez skarżącego przysługującego mu w tym przypadku wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lutego 2013r. znak: [...] o odmowie przywrócenia terminu winno rozpoznać w pierwszej kolejności przedmiotowy wniosek oraz w przypadku jego uwzględnienia kwestię przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kolegium z dnia 5 listopada 2009 r. znak.[...] . Treść podjętego w tym zakresie postanowienia będzie bowiem determinowała sposób zakończenia postępowania w niniejszej sprawie. Wobec powyższego, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., należało wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżone postanowienie, orzekając o jego uchyleniu. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a.