II SA/Kr 631/18

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 16 października 2018r na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2018r. znak. [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości p o s t a n a w i a I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, II. umorzyć sprawę w zakresie wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu. W dniu 3 października 2018r. skarżący złożył ponowny, będący kopią wniosku poprzedniego z dnia 12 czerwca 2018r. - wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję SKO w N. S. wydaną w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu nieruchomości. Skarżący domaga się przyznania prawa pomocy z uwagi na samotność, zły stan zdrowia, niepełnosprawność I stopnia, liczne wydatki na leczenie i pobyty rehabilitacyjne w sanatoriach. Zdaniem orzekającego, wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie w części odnoszącej się do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżący jest osobą samotną, samodzielnie gospodarującą. Źródłem utrzymania wnioskodawcy jest świadczenie emerytalne w kwocie [...]zł. Skarżący wskazuje na koszty miesięcznego utrzymania domu oraz pomocy medycznej w związku ze swoją niepełnosprawnością w łącznej kwocie ok. 1244 zł, a do tego koszty paliwa, zakupu chemii gospodarczej, ubezpieczenie auta oraz wydatki na leczenie sanatoryjne ( [...] zł opłata roczna ). Z oświadczenia skarżącego znajdującego się w aktach sprawy wynika, iż strona nie posiada na własność żadnych nieruchomości. Nie wskazuje faktu posiadania cennych ruchomości. Wykazuje jedynie samochód [...] z 1993r. Należy przede wszystkim zaznaczyć, iż wniosek skarżącego z dnia 3 października 2018r. jest jego kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Poprzedni wniosek – postanowieniem Starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 czerwca 2018r. został rozpoznany w taki sposób, iż oddalono wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów, natomiast ustanowiono dla niego pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata – na podstawie zarządzenia ORA z dnia 6 lipca 2018r. został nim M. Z.- O., wykonujący zawód w Kancelarii Adwokackiej K., ul. [...]. Skarżący uiścił też należny od złożonej skargi wpis sądowy w wysokości [...] zł w dniu 13 czerwca 2018r. Ponieważ postanowienie w przedmiocie prawa pomocy stało się prawomocne, obecny wniosek strony rozpoznawany jest w oparciu o art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, iż postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wynika z tego, iż przepisy cyt. ustawy dopuszczają możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpatrywaniu kolejnego wniosku jest możliwa wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę. W niniejszej sprawie nie nastąpiła jednak zmiana okoliczności istotnych, aby miało to wpływ na ocenę sytuacji majątkowej wnioskodawców. Skarżący nie wykazał bowiem nowych okoliczności w istotny sposób świadczących o pogorszeniu – w stosunku do stanu z czerwca 2018r. – swego stanu majątkowego. Przedłożony obecnie formularz wniosku jest bowiem w zakresie opisu sytuacji materialnej i majątkowej skarżącego kopią jego wniosku złożonego w dniu 13 czerwca 2018r. Instytucja przyznania prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie, która wykaże, iż nie ma jakichkolwiek dochodów do pokrycia kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Kluczową zaś rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącego ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. Mając na uwadze obecną sytuację finansową skarżącego, należy stwierdzić, że sytuacja ta nie zmieniła się w stosunku do poprzednio ocenianej, skarżący uiścił należny wpis sądowy w pełnej wysokości, w żaden sposób nie wykazał, iż jego sytuacja materialna uległa aktualnie pogorszeniu uzasadniającemu odmienne od poprzedniego orzeczenie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów. Orzekający rozpoznając natomiast wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata umorzył postępowanie w tym zakresie. Jak wynika bowiem z akt sprawy, co wskazano powyżej, postanowieniem starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 czerwca 2018r. sygn. akt II SA/Kr 631/18 – skarżącemu został przyznany adwokat z urzędu. Zarządzeniem Okręgowej Rady Adwokackiej w K. z dnia 6 lipca 2018r. dla wnioskodawcy został wyznaczony adwokat M. Z.- O.. A zatem, w konsekwencji powyższego - działając na podstawie art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 246 – umorzono postępowanie w tym zakresie. Ponowne rozpoznawanie wniosku w zakresie przyznania pełnomocnika byłoby bowiem bezprzedmiotowe i stało się zbędne, gdyż wniosek o przyznanie prawa pomocy z zakresie ustanowienia dla wnioskodawcy adwokata z urzędu został już rozpoznany pozytywnie dla strony. Pełnomocnictwo zaś obejmuje z mocy samego prawa – na podstawie art. 39 cyt. ustawy Ppsa – umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu i obejmuje również ewentualne wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku sądowego. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1, art. 249a , art. 258 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).