II SA/Kr 634/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie WSA Małgorzata Brachel-Ziaja / spr. / AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego - skargę oddala - Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] odmówił M. M. przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dziecko wnioskodawczyni A. M. ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego. Po rozpoznaniu odwołania M. M. od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] r. znak [...] - wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 3, art. 5 ust. 1, ust. 2, ust. 3, art. 6 i art. 14 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.), a także § 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105 poz. 881 z poźn. zm.) - utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że zaskarżona decyzja została podjęta prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Zgodnie z art. 5 ust. 1 i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł (w przypadku gdy w rodzinie jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności próg kryterium dochodowego wynosi 583 zł). Jeżeli dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równa kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany (aktualnie jest to kwota 48 zł), zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 6 lit. "a" rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. do wniosku o zasiłek rodzinny należy dołączyć m.in. zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości dochodów uzyskanych przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, jeżeli dochody te podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Dochód w rodzinie wnioskodawczyni - obliczony zgodnie z wymienionym przepisem art. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych w oparciu o stosowne zaświadczenia z urzędu skarbowego znajdujące się w aktach sprawy - wyniósł 587,09 zł na osobę w rodzinie miesięcznie. Tym samym przekroczył kryterium dochodowe określone przez przepis art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych o kwotę 83,09 zł. W ocenie organu odwoławczego M. M. nie spełnia również kryterium dochodowego przewidzianego w art. 5 ust. 3 wymienionej ustawy, ponieważ po myśli § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 lipca 2006 r. od dnia 1 września 2006 r. kwota najniższego zasiłku rodzinnego wynosi 48 zł i tylko o tę kwotę można maksymalnie zwiększyć kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 1. Wobec przekroczenia kryterium dochodowego brak było podstaw do przyznania zasiłku rodzinnego i w tej materii pogląd organu odwoławczego pokrywa się z rozstrzygnięciem organu I instancji. Argumentacja zawarta w odwołaniu sprowadza się do zakwestionowania faktu wliczenia do dochodu rodziny za 2005 r. kwoty otrzymanej przez jej męża w następstwie wyroku sądowego części renty związanej z wypadkiem przy pracy, jakiemu uległ w [...] r. Argumentacja powyższa nie mogła być jednak uwzględniona. Zgodnie bowiem z treścią art. 3 pkt. 1 lit. "a" ustawy o świadczeniach rodzinnych ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie oznacza to - po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób - przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym dla osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne nie zaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Środki finansowe, które mąż odwołującej uzyskał w 2005 r. z tytułu otrzymania renty zasądzonej wyrokiem sądu za wypadek przy pracy, któremu uległ w [...] r. nie mogą zostać zaliczone do kategorii tzw. dochodu utraconego, albowiem nie mieszczą się one w zamkniętym katalogu określonym przez przepis art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Środki te można natomiast zaliczyć do dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. "a" wymienionej ustawy. Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. M. Skarżąca zakwestionowała ustaloną przez organy administracji wysokość dochodu jej rodziny i wniosła o przyznanie jej zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wobec przekroczenia kryterium dochodowego określonego w ustawie o świadczeniach rodzinnych nie było możliwe uwzględnienie wniosku skarżącej o przyznanie jej zasiłku rodzinnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Organ I instancji ustalił wysokość dochodu rodziny skarżącej zgodnie z obowiązującymi przepisami i prawidłowo ocenił, że dochód rodziny przekracza kryterium uprawniające do otrzymania zasiłku rodzinnego na córkę skarżącej A. M. W niniejszej sprawie nie doszło również na naruszenia przepisów postępowania. Jak wynika z wniosku o przyznanie zasiłku rodzinnego rodzina skarżącej liczy trzy osoby - oprócz M. M. w skład rodziny wchodzi jej mąż M. M. oraz ich córka A. M. Córka skarżącej jest uczennicą gimnazjum i nie osiąga żadnego dochodu. Na dochód rodziny składają się więc dochody skarżącej oraz jej męża M. M. Sposób ustalania wysokości dochodu został określony w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 ze zmianami) i doprecyzowany w rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105 poz. 881 z poźn. zm.). Osoba ubiegająca się o świadczenie rodzinne ma obowiązek dołączyć do wniosku zaświadczenia lub oświadczenia stwierdzające wysokość dochodu rodziny. Ponieważ w niniejszej sprawie dochody osiągane przez członków rodziny podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, zastosowanie będzie miał przepis § 2 ust. 1 pkt 6 lit. "a" powołanego rozporządzenia, który nakazuje dołączyć do wniosku zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości dochodów uzyskanych przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W aktach administracyjnych znajdują się stosowne zaświadczenia dotyczące dochodu M. M. (k. [...]) oraz M. M. (k. [...]). Dane zawarte w tych zaświadczeniach dotyczące wysokości osiągniętego dochodu podlegającego opodatkowaniu, wysokości podatku należnego oraz wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne stały się podstawą dla organu I instancji do obliczenia wysokości "dochodu rodziny" w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Podkreślenia wymaga, że organ orzekający w przedmiocie zasiłku rodzinnego nie może przyjąć innych wartości, niż wskazane w zaświadczeniu z urzędu skarbowego. Przepisy określające sposób obliczenia dochodu dla potrzeb ustawy o świadczeniach rodzinnych mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie pozostawiają miejsca na tzw. uznanie administracyjne. Zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. "a" powołanej ustawy aby ustalić dochód rodziny skarżącej należało przychody podlegające opodatkowaniu pomniejszyć o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Wysokość składek na ubezpieczenie zdrowotne oblicza się na podstawie wzoru zamieszczonego w § 15 ust. 2 rozporządzenia. Wszystkie powyższe przepisy zostały prawidłowo zastosowane przed wydaniem decyzji odmawiającej przyznania zasiłku rodzinnego. Na wymienionych wyżej zaświadczeniach z urzędu skarbowego (k. 17 i 18 akt administracyjnych) znajduje się wyliczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne w oparciu o § 15 ust. 2 rozporządzenia oraz wyliczenie dochodu zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. "a" ustawy o świadczeniach rodzinnych (określono go jako "dochód netto"). Tak ustalone wartości wpisano do tabeli umieszczonej w VI części wniosku o przyznanie zasiłku rodzinnego (k. [...]) ustalając, że w 2005 r. rodzina M. M. osiągnęła dochód w wysokości [...] zł. Zgodnie z art. 3 pkt 2 omawianej ustawy przez "dochód rodziny" należy rozumieć przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Wyliczoną wcześniej kwotę należało więc podzielić na 12 uzyskując miesięczny dochód rodziny, a następnie uzyskaną liczbę podzielić przez ilość członków rodziny (w przypadku rodziny skarżącej przez 3). Tak też uczynił organ I instancji prawidłowo ustalając dochód rodziny w 2005 r. na kwotę [...] zł. Powyższa kwota przekracza kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania zasiłku rodzinnego określone w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych na kwotę [...] zł. Nie ma również podstaw do przyznania zasiłku na podstawie ust. 3 powołanego przepisu. Zezwala on na przyznanie zasiłku w przypadku przekroczenia kryterium dochodowego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, pod warunkiem, że zasiłek przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W dacie rozstrzygania sprawy kwota zasiłku rodzinnego wynosiła 48 zł, a dochód rodziny skarżącej przekroczył kryterium dochodowe o kwotę [...] zł. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są prawidłowe, bowiem dochód w rodzinie skarżącej przekracza kryterium pozwalające na przyznanie jej zasiłku rodzinnego. Dlatego też skargę M. M. należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami).