II SA/Kr 636/06
WyrokWSA w Krakowie2007-11-08
Skład orzekający: Barbara Pasternak, Izabela Dobosz, Joanna Tuszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości sąsiedniej, który nie wykazał konkretnego przepisu prawa wprowadzającego ograniczenie w swobodnym korzystaniu z jego nieruchomości w związku z realizacją inwestycji budowlanej, ma legitymację do udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę jako strona?Ratio decidendi
Właściciel nieruchomości sąsiedniej uzyskuje status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę tylko wtedy, gdy wykaże konkretny przepis prawa, który wprowadza ograniczenie w swobodnym korzystaniu z jego nieruchomości ze względu na realizację inwestycji. Sam fakt sąsiedztwa lub posiadania interesu faktycznego nie jest wystarczający. W analizowanym przypadku, skarżący nie wykazał takiego przepisu, a analiza warunków technicznych nie wykazała ograniczeń dla jego nieruchomości, co uzasadnia odmowę uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę.Stan faktyczny
Skarżący B.O. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych. Jako podstawę wznowienia wskazał pominięcie go jako strony w postępowaniu. Organ pierwszej instancji (Prezydent Miasta K.) odmówił uchylenia decyzji, uznając, że działka skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom stronniczość i błędne ustalenie obszaru oddziaływania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę jako nieuzasadnioną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie NSA Izabela Dobosz NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Protokolant: Anna Fugiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2007 r. sprawy ze skargi B.O. na decyzję Wojewody [ ] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania skargę oddala
Decyzją z dnia ..................Prezydent Miasta K. , wskazując jako podstawę art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 104 k.p.a., po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia .............. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "dwa budynki mieszkalne w zabudowie bliźniaczej z wewnętrzną instalacją elektryczną, wodociągową, kanalizacyjną, gazową i CO z własnej kotłowni gazowej oraz przyłączem wodociągowym, kanalizacyjnym, gazowym i tymczasowym elektrycznym oraz wjazdem na działkę przy ul............w.........., na działkach nr ........ wydanej na rzecz J.F. , odmówił uchylenia w/w decyzji po wznowieniu postępowania. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu ...........2005 r. wpłynął wniosek B.O. , współwłaściciela działki nr .........o wznowienie postępowania w sprawie w/w decyzji. Wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a. Jako przesłanka wznowienia postępowania wskazany został fakt pominięcia wnioskującego jako strony w prowadzonym postępowaniu. Postanowieniem z dnia ..........2005 r. postępowanie zostało wznowione.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Ustalenie obszaru oddziaływania konkretnego obiektu ma decydujące znaczenie dla ustalenia stron postępowania. Zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, obszar oddziaływania obiektu jest to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Szczegółowe określenie, który z podmiotów, poza inwestorem, posiada legitymację do występowania jako strona, możliwe jest na podstawie przepisów techniczno-budowlanych, zawierających regulacje odnoszące się do odległości obiektów i urządzeń budowlanych od innych obiektów i granic nieruchomości. Obszar oddziaływania obiektu
wyznaczany jest przepisami odrębnymi, którymi w przypadku obiektów budowlanych są warunki techniczne zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 r. Nr 75, póz. 690 z późn. zm.). Rozporządzenie zawiera podstawowy zestaw wymogów, dotyczących usytuowania obiektów budowlanych. Odnoszą się one między innymi do odległości od obiektów budowlanych do zbiorników nieczystości stałych (§ 23) i ciekłych (§ 36), parkingów, garaży (§ 18-21), budynków produkcyjnych i magazynowych (§ 88,36), odległości między budynkami ze względu na zacienienie (§ 57-60), odległości przeciwpożarowe (§ 226-235) oraz usytuowanie budynków w stosunku do granic działki budowlanej (§§ 10-13). W postępowaniu, zakończonym wydaniem w/w decyzji pozwolenia na budowę za stronę uznani zostali właściciele działki nr........., które to działki znajdowały się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania obiektu wyznaczany został między innymi odległościami pomiędzy obiektem budowlanym objętym wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę a granicami działek sąsiednich. Zgodnie z § 12 w/w Rozporządzenia Ministra Infrastruktury budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż 4 m w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy lub 3 m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych. Jak wynika z projektu zagospodarowania działki, przedmiotowy budynek usytuowany został w części naziemnej ze ścianami z otworami okiennymi w odległości 5,0 do 5,2 m (usytuowanie równoległe) od granicy z działką nr........., natomiast w części podziemnej, wysuniętej poza lico budynku, w odległości 3,0-3,20 m. Ponieważ zgodnie z w/w § 12 odległości od granic z sąsiednią działką nie odnoszą się do podziemnych części budynku znajdujących się całkowicie poniżej poziomu terenu, co ma miejsce w tym przypadku, organ stwierdził, że warunki § 12 rozporządzenia zostały spełnione. Organ uznał również, że warunki § 13 i § 60 w/w rozporządzenia dotyczące zacieniania i przesłaniania jako kolejnych przesłanek wyznaczenia obszaru oddziaływania projektowanych obiektów budowlanych na nieruchomości sąsiednie zostały spełnione. Organ wskazał, że wysokość projektowanego budynku wynosi 8,66 m - liczona od poziomu terenu do górnej granicy (kalenicy) dachu. Projektowany dach jest dwuspadowy, symetryczny, o nachyleniu połaci 37 stopni z kalenicą usytuowaną równolegle do granicy z działką ........... Odległość między budynkami: projektowanym a istniejącym na sąsiedniej działce (zgodnie z mapą sytuacyjno.-wysokościową) wynosi 9,70 m, a więc jest większa niż wysokość przesłaniania. W związku z tym organ uznał, że działka nr ....., stanowiąca współwłasność B.O. , nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Nie ma
podstaw prawnych do uznawania go za stronę postępowania. Organ podał również, że skoro w przedmiotowym postępowaniu brak było "przepisów warunków technicznych", które wskutek realizacji przedmiotowej inwestycji mogłyby być naruszone, to nie może być mowy o obszarze oddziaływania obiektu na działki sąsiednie, tym samym brak jest podstaw do uznania właścicieli działek graniczących z planowaną inwestycją za strony postępowania.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł B.O. zarzucając organowi stronniczość i faworyzowanie interesów inwestora. Podniósł również, że J.N. i R.N. , których działki oraz budynki znajdują się w tej samej linii w stosunku do inwestycji co odwołującego, byli stronami przedmiotowego postępowania.
Decyzją z dnia............., Wojewoda .........., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 104 k.p.a., art. 80 i art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. Nr 207 póz. 2016 z późn. zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielając stanowisko organu l instancji, wskazał, że we wznowionym postępowaniu przeprowadzona została analiza dotycząca obszaru oddziaływania obiektu i ustalono czy projektowany obiekt oddziałuje na nieruchomość tj. działkę nr ......, w sposób ograniczający zagospodarowanie tego terenu. Analiza projektu, pod kątem przepisów warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.) wykazała, że takie ograniczenie nie następuje. Przepisy § 12 i 13 rozporządzenia zostały spełnione. Budynek usytuowany został na działce nr ........w odległości 5,20m od granicy działki sąsiedniej nr ....... i 9,70m do budynku na tej działce. Zaprojektowany budynek posiada wysokość 8,66m od poziomu terenu do kalenicy. Kalenica znajduje się w odległości 9,70m do granicy działki i 14,20m do budynku na działce nr........ Część podziemna budynku znajduje się w odległości 2,0m do granicy działki nr ...... Odległości podziemnych części budynku nie są normowane przepisami w/w rozporządzenia (§12 ust. 6). Zatem obszar oddziaływania obiektu nie obligował organu do uznania za strony postępowania osób będących właścicielami działki nr .......
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że właściciele działki sąsiedniej nr ...... zostali uznani za stronę i brali udział w postępowaniu, ponieważ przez działkę nr ....... przebiega zaprojektowane przyłącze gazowe do przedmiotowych budynków mieszkalnych.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie od powyższej decyzji złożył B.O. Zarzucił, że w uzasadnieniu decyzji Wojewoda ........... wskazuje, iż przeprowadzona została analiza oddziaływania budowlanego obiektu na działkę nr .......... pomijając, że na działce tej stoi od 16 lat budynek nr ....... Pominięta została odległość nowo wybudowanej ściany, która znajduje się około 2.60 m od ogrodzenia skarżącego. Ogrodzenie to z uwagi na duże drzewa rosnące w granicy działek zostało dodatkowo przesunięte. Odnosząc się do wyjaśnienia przez organ odwoławczy, że przez działkę ....... przebiega zaprojektowane przyłącze gazowe i dlatego tylko właściciel tej działki został uznany za stronę w postępowaniu, skarżący wskazał, że jest współwłaścicielem drogi, w której znajduje się rurociąg gazu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda ......... wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w decyzji odwoławczej..
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy).
W wyniku dokonanej oceny stwierdzić należy, że kwestionowana decyzja jest zgodna z prawem. Zaskarżona decyzja zapadła w wyniku wznowienia postępowania.
W myśl art. 145 § 1 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,
2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,
6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),
8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie
uchylone lub zmienione.
Stosownie do treści art. 149 kpa wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia.
Organ zobowiązany jest do podjęcia takiego postanowienia wtedy , gdy strona wskazuje we wniosku o wznowienie ustawową podstawę wznowienia. Postanowienie to wywiera jedynie skutki procesowe (nie przesądza o bycie prawnym decyzji ostatecznej), natomiast stwierdzenie, czy przyczyna (przyczyny) wznowienia rzeczywiście wystąpiły mogą być oceniane po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 Kpa (por. wyrok NSA z dnia 30.09.1999r IV SA 1532/97).
Ustalenie, czy zachodzą podstawy wznowienia, może nastąpić wyłącznie w toku wznowionego
postępowania.
Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Ustalenie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy, musi być zawarte w decyzji określonej w art. 151 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem wznowione postępowanie może skończyć się trojako:
1) decyzją o odmowie uchylenia dotychczasowej decyzji, gdy brak jest podstaw wymienionych w art. 145 §1 k.p.a.;
2) decyzją uchylającą dotychczasową decyzję i rozstrzygającą o istocie sprawy, gdy podstawy wznowienia postępowania istnieją.;
3) decyzją stwierdzającą wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa.
W niniejszej sprawie, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a, została wydana decyzja o odmowie uchylenia dotychczasowej decyzji, gdyż organ ustalił, że brak jest podstaw wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. Podstawą tą jest m.in. ustalenie, że wnioskującemu o wznowienie nie przysługiwał przymiot strony.
Stwierdzić należy, że organ administracji prawidłowo zastosował przepis art. 28 ust. 2 prawa budowlanego. Zgodnie z nim stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Tylko ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym takie ograniczenia dają prawo właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu
administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych nie dają podstawy do uznania danego podmiotu za stronę postępowania w sprawie, której przedmiotem jest wydanie pozwolenia na budowę. Osoba taka może mieć w takim postępowaniu interes faktyczny, a nie interes prawny. Sam fakt, iż dany podmiot jest właścicielem, zarządcą lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja nie jest wystarczającą podstawą do uznania, iż podmiotowi takiemu przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę.
Właściciele, użytkownicy wieczyści, zarządy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, aby uzyskać status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę muszą wskazać konkretny przepis, przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości wprowadzone ze względu na powstanie w ich sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego.
Skarżący przepisu takiego nie wskazał, a organ przeprowadził szczegółową analizę przepisów rozporządzenia o warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie , z której żadne ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości skarżącego nie wynikają.
Ustalenie organu, że działka skarżącego (...........) nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu , jest zatem prawidłowe i znajduje oparcie w materiale dowodowym.
W szczególności opis i rysunki zawarte w projekcie budowlanym potwierdzają, że przyłącze gazowe do projektowanego obiektu prowadzi nie z działki nr ........., stanowiącej według twierdzenia skarżącego jego współwłasność, ale z działki nr ..........
Zasadnym jest zatem wniosek organu, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony postępowania, co powoduje, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Na marginesie zauważyć należy, że zarzuty skarżącego o budowie ściany projektowanego obiektu w odległości 2,60 m od ogrodzenia jego działki są nieistotne dla rozstrzygnięcia. Organ, który wydał zaskarżoną decyzję mógł bowiem oprzeć swoje ustalenia wyłącznie na zatwierdzonym kwestionowaną decyzją projekcie budowlanym. Fakt ewentualnego odstępstwa od udzielonego pozwolenia na budowę nie mógł być przez organ rozważany.
Na koniec podkreślić należy, że Sąd oceniał wyłącznie zgodność z prawem decyzji wydanej w trybie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę z dnia 19.04.2004r nie mieściła się w granicach sprawy poddanej kontroli Sądu.
Wobec powyższego, na podstawie art.151 p.p.s.a. skargę , jako nieuzasadnioną , należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło