II SA/Kr 636/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od wniesionej skargi w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [....] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od wpisu sądowego od skargi W odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [....] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, P.P. wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych obejmujących wpis od wniesionej skargi. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż jest osobą długotrwale bezrobotną bez prawa do zasiłku (dowód: zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w B. z dnia .......2008 roku). Pozostaje na utrzymaniu rodziców, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostają również .....-letni brat skarżącego P. oraz ....-letnia siostra M. Rodzice skarżącego uzyskują dochody z emerytury i renty, a ich wysokość, po spłacie zaciągniętego na [....] lat kredytu, wynosi łącznie [....] zł. Brat skarżącego pobiera rentę w wysokości [....] zł, ale po wykupieniu niezbędnych lekarstw i zakupie papierosów pozostaje mu [....] zł. Brat dwa miesiące w roku przebywa w szpitalu w K. Siostra skarżącego pracuje dorywczo, nie posiada stałych dochodów. Sytuacja rodziny jest ciężka – od kilku miesięcy nie opłacane jest mieszkanie oraz rachunki za gaz i prąd, a zakupy spożywcze robione są "na zeszyt". Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Z dyspozycji art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od wniesionej skargi. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od opłat sądowych i wydatków, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym, zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa. Powinno mieć zatem miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. W wyniku dokonanej analizy sytuacji majątkowej skarżącego i jego zdolności płatniczych należało uznać, iż wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść wpisu sądowego od złożonej skargi w wysokości 200 zł bez uszczerbku w utrzymaniu siebie oraz rodziny. Za taką decyzją przemawiała przedstawiona przez skarżącego trudna sytuacja materialna i rodzinna. Skarżący od dnia ......2007 roku jest osobą bezrobotną, a od dnia ......2007 roku pozostaje bez prawa do zasiłku. Jest na utrzymaniu rodziców, których łączne dochody, po spłacie zaciągniętego kredytu, wynoszą [....] zł. Z dochodów w takiej wysokości trudno zaspokoić podstawowe potrzeby życiowe, nie ma zatem możliwości poczynienia z nich jakichkolwiek oszczędności. W sytuacji majątkowej skarżącego poniesienie przez niego kosztów wpisu sądowego od skargi mogłoby wiązać się z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu własnym oraz rodziny, a więc grozić zachwianiem sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie i rodzinie minimum warunków socjalnych. Ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie mogłaby zatem pozbawić skarżącego prawa do dochodzenia swoich roszczeń przed sądem. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).