II SA/Kr 636/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Łoboz po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu B. K. od postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2026 r., znak: SKO.ZP/415/52/2026 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania Burmistrz Miasta T. decyzją z 26 maja 2021 r., znak: GAU.6730.38.2021.DW, ustalił B. K. (dalej: "inwestor") warunki zabudowy dla budowy dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych na części działki nr [...] w M. 25 sierpnia 2025 r. wpłynęło pochodzące m.in. od I. K. (dalej: "żądająca wznowienia") podanie o wznowienie tego postępowania m.in. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: "kpa") z powołaniem się m.in. na własność działek nr: [...] i [...], [...], [...] [...] oraz dowiedzenie się o wydaniu decyzji w trybie dostępu do informacji publicznej 21 sierpnia 2025 r. Burmistrz Miasta T. postanowieniem z 29 września 2025 r., znak: GAU.6730.38.2021.DW, odmówił wznowienia postępowania, wskazując przy tym m.in., że żądająca wznowienia nie jest stroną, a podanie o wznowienie postępowania jest spóźnione. Po pierwsze, za strony uznano właścicieli działek bezpośrednio graniczących (obszar oddziaływania nie wykraczał poza granice terenu inwestycji), czyli nr: [...] i [...] oraz część działki nr [...]. Żadna z nich nie stanowiła własności żądającej wznowienia. Również w chwili obecnej badanie własności działek nr: [...], [...], [...] i [...], których współwłaścicielem jest żądająca wznowienia, wskazuje na brak bezpośredniego sąsiedztwa. Granice terenu inwestycji nie sąsiadują z działkami nr: [...], [...] i [...] od strony południowej i zachodniej terenu, zostały cofnięte przez skarżącego o ok. 3 m w głąb działki nr [...]. Sąsiadują natomiast z działką nr [...], która obecnie ma numery [...] i [...], lecz w postępowaniu stanowiła działkę nr [...] (podział nastąpił decyzją z 4 kwietnia 2022 r.). Co do działki nr [...] (powstałej z działki nr [...]), która graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji, to w dniu wszczęcia i zakończenia postępowania działka nr [...] nie stanowiła własności żądającej wznowienia, a poprzedni właściciel (P. S.) brał udział w postępowaniu (żądająca wznowienia nabyła działkę nr [...] w 2022 r.). Po drugie, żądająca wznowienia dowiedziała się o decyzji już dwa lata temu, ponieważ na stronach nr 4, 12, 14 i 19 – doręczonej jej 3 kwietnia 2023 r. – decyzji z 28 marca 2023 r., znak: GAU.6730.94.2021.MF, o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla budowy muru oporowego na części działki nr [...] w M. – wspomniano o jej wydaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej: "SKO") postanowieniem z 17 listopada 2025 r., znak: SKO.ZP/415/385/2025, orzekło kasatoryjnie. Wskazało w szczególności, że organ pierwszej instancji orzekł o odmowie wznowienia postępowania z pominięciem trybu nadzwyczajnego – najpierw bowiem błędnie uznał, że samo wniesienie podania o wznowienie uruchamia postępowanie, następnie wydał rozstrzygnięcie formalne odmawiające wznowienia, a więc wszczęcia postępowania i jednocześnie w ramach tego rozstrzygnięcia merytorycznie odniósł się do kwestii, które można rozpatrywać dopiero w ramach wznowionego postępowania. Kwestia statusu strony powinna być badana w trakcie wznowionego postępowania, a nie na wcześniejszym etapie rozstrzygania o wznowieniu, albowiem nie może zostać rozstrzygnięta na podstawie samego podania o wznowienie i wymaga postępowania dowodowego zmierzającego do zweryfikowania, czy inwestycja będzie oddziaływać na nieruchomość. O oddziaływaniu nie świadczy (nie)istnienie wspólnej granicy, lecz charakter inwestycji, ukształtowanie terenu, odległość itd. Burmistrz Miasta T. postanowieniem z 29 stycznia 2026 r., znak: GAU.6730.38.2021.DW, ponownie odmówił wznowienia postępowania, wskazując przy tym m.in., że żądająca wznowienia dowiedziała się o decyzji 3 kwietnia 2023 r., a faktu tego nie zmienia błędne przywołanie daty projektu decyzji (16 kwietnia 2021 r.) zamiast daty decyzji (26 maja 2021 r.) SKO postanowieniem z 10 kwietnia 2026 r., znak: SKO.ZP/415/52/2026, ponownie orzekło kasatoryjnie, wskazując przy tym w szczególności, że żądająca wznowienia dowiedziała się o decyzji w trybie dostępu do informacji publicznej 21 sierpnia 2025 r., zaś błędne przywołanie daty uniemożliwia przyjęcie, że wiedziała o decyzji już w 2023 r. Ani we wniosku o dostęp do informacji publicznej, ani we wcześniejszych pismach nie wskazywała sygnatury lub daty decyzji. Z uzasadnienia decyzji z 28 marca 2023 r. nie wynika jednoznacznie, że wydano decyzję z 26 maja 2021 r. w postępowaniu, którego stroną nie była. W sprzeciwie inwestor wniósł o uchylenie postanowienia kasatoryjnego i zasądzenie kosztów postępowania (w tym zastępstwa procesowego), podnosząc – w świetle poniższych fragmentów decyzji z 28 marca 2023 r. – że żądająca wznowienia mimo błędnego przywołania daty miała obiektywną możliwość złożenia podania o wznowienie postępowania w 2023 r., bo dowiedziała się o organie, sygnaturze oraz przedmiocie i treści rozstrzygnięcia: "Planowany mur oporowy funkcjonalnie stanowić ma element zagospodarowania terenu w zabudowie mieszkaniowej, ponieważ ma być związany z planowaną na terenie objętym wnioskiem budową budynku mieszkalnego, który jest objęty decyzją o warunkach zabudowy znak: GAU.6730.38.2021.DW z dnia 16.04.2021 r." (str. 7); "W ocenie organu wskazany przez Wnioskodawcę związek funkcjonalny realizacji muru oporowego z planowaną budową na działce nr [...] budynku mieszkalnego jednorodzinnego nie jest związkiem koniecznym (o czym też wspomniał Wnioskodawca w swoim piśmie z dnia 25.07.2022r.), a wręcz stoi w sprzeczności z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy znak: GAU.6730.38.2021.DW z dnia 16.04.2021 r. wydanej dla budowy dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych na części działki nr [...] (po podziale działki nr [...] i nr [...]) położonej w gminie T. w obrębie ewidencyjnym M. " (str. 11); "Odwołując się do ustaleń decyzji o warunkach zabudowy z dnia 16.04.2021 r. należy wskazać, że pkt 4.1 zawiera dopuszczenia i ograniczenia w zagospodarowaniu terenu dotyczące ochrony środowiska, przyrody, i krajobrazu wynikające z przepisów odrębnych" (str. 11-12); "Związek funkcjonalny czy też techniczny budowy muru oporowego z planowanym budynkiem mieszkalnym w znaczący sposób wykracza poza przedmiot i ustalenia decyzji znak: GAU.6730.38.2021.DW z dnia 16.04.2021 r. (str. 12); "Tak, też powinny zostać zrealizowane budynki mieszkalne, dla których została wydana decyzja o warunkach zabudowy znak GAU.6730.38.2021.DW z dnia 16.04.2021 r." (str. 19). Poza tym trudno byłoby przyjąć, że dowiedziała się o decyzji dopiero w 2025 r., skoro w aktach zalega wniosek jej męża z 22 lutego 2022 r. o udostępnienie "decyzji GAU.6730.38.2021.DW z dnia 16.04.2021 r.", a oboje aktywnie uczestniczyli w pozostałych postępowaniach i prawdopodobnie mieszkają razem (ten sam adres do doręczeń, reprezentują małoletnie dzieci). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie (art. 126 kpa). W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań (art. 144 kpa). Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (art. 138 § 2 kpa). W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 kpa). Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 kpa). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 kpa). Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (art. 149 § 1 kpa). Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 kpa). Od postanowienia, do którego odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści postanowienia może wnieść od niego sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od postanowienia". Przepisy art. 64b-64e stosuje się odpowiednio (art. 64f ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "ppsa"). Od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 kpa, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw (art. 64a ppsa). Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 kpa (art. 64e ppsa). Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 kpa (art. 151a § 1 zdanie pierwsze ppsa). W postępowaniu wszczętym sprzeciwem od decyzji przepisu art. 33 nie stosuje się (art. 64b § 3 ppsa), czego konsekwencją jest to, że żądająca wznowienia nie jest uczestnikiem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Rozpocząć należy od tego, że Sąd podziela wywody SKO, z których wynika, że organ pierwszej instancji w postanowieniu o odmowie wznowienia postępowania poczynił rozważania, które mogłyby znaleźć się dopiero w decyzji wydawanej po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, tj. jednej z decyzji wymienionych w art. 151 kpa. W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego wyróżnia się bowiem fazę wstępną, w której dokonuje się oceny wniosku o wznowienie postępowania wyłącznie pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania oraz postępowanie rozpoznawcze, którego celem jest ustalenie, czy istnieją podstawy wznowienia, a także etap rozstrzygania o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione. Faza wstępna polega zatem na zbadaniu czysto formalnych przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania, tj. zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie oraz wskazania jako podstawy wznowienia jednej z przesłanek wymienionych w kpa. Organ pierwszej instancji w obu swoich postanowieniach wykroczył poza to, na czym faza wstępna polega. Niezależnie od tego odmowa wznowienia postępowania była uzasadniona (art. 148 kpa). Podstawowe pytanie brzmi: czy podanie o wznowienie postępowania z 25 sierpnia 2025 r. zostało złożone w terminie jednego miesiąca od dnia dowiedzenia się o decyzji z 26 maja 2021 r.? Żądająca wznowienia i SKO twierdzą, że tak; organ pierwszej instancji i inwestor twierdzą, że nie. Według Sądu rację mają ci ostatni. Podanie o wznowienie postępowania nie jest spóźnione dlatego, że mąż żądającej wznowienia w 2022 r. uzyskał w trybie dostępu do informacji publicznej wniosek inwestora i sporną decyzję (k. 98-99 a.a.), albowiem nie można zakładać, że mąż przekazał żonie udostępnione mu dokumenty. Podanie o wznowienie postępowania jest spóźnione dlatego, że w przesyłce nr [...] doręczonej żądającej wznowienia (do rąk dorosłego domownika K. K.) w dniu 3 kwietnia 2023 r. znalazła się decyzja z m.in. następującym fragmentem na stronie nr 11: "W ocenie organu wskazany przez Wnioskodawcę związek funkcjonalny realizacji muru oporowego z planowaną budową na działce nr [...] budynku mieszkalnego jednorodzinnego nie jest związkiem koniecznym (o czym też wspomniał Wnioskodawca w swoim piśmie z dnia 25.07.2022r.), a wręcz stoi w sprzeczności z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy znak: GAU.6730.38.2021.DW z dnia 16.04.2021 r. wydanej dla budowy dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych na części działki nr [...] (po podziale działki nr [...] i nr [...]) położonej w gminie T. w obrębie ewidencyjnym M. ". Żądająca wznowienia w zażaleniu podniosła: "Organ oczekuje, że o decyzji z dnia 26.05.2021 r. miałam się dowiedzieć po pierwsze z uzasadnienia decyzji z dnia 28.03.2023 r. dotyczącej całkowicie innej inwestycji w postaci budowy muru oporowego, której wcale nie musiałam czytać. Nadto w tym uzasadnieniu nie tylko, że nie ma treści decyzji, a nawet jej stron, to dodatkowo jest ono powołana pod błędną datą, to jest uzasadnienie to powołuje się na dokument nieistniejący. Nie ma decyzji z dnia 16.04.2021 r., o której wiedza miałaby uzasadniać rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem decyzja pochodzi z dnia 26 maja 2021 r.". Taka argumentacja nie może jednak odnieść skutku. Błędne wskazanie daty – abstrahując od tego, że polegające na nieco ponad miesięcznym przesunięciu – nie jawi się jako istotne, bo nie ma wpływu na sytuację prawną strony. Mianowicie podany w tekście był numer decyzji oraz jej przedmiot, zaś to, że wydał ją organ ten sam, co decyzję z 28 marca 2023r., był oczywisty i wynikał z kontekstu. Biegu terminów nie sposób uzależniać od subiektywnych oświadczeń strony – w przeciwnym razie każdy mógłby twierdzić np., że odebrał przesyłkę, ale jej nie otworzył, że przeczytał tylko pierwszą stronę pisma albo że przeczytał pismo w całości, ale nie zwrócił uwagi na jakiś jego fragment. Na podstawie decyzji z 2023 r. strona mogła w sposób dostateczny zidentyfikować decyzję i zorientować się, że została ona wydana z pominięciem jej udziału. Wynika z niej istnienie decyzji wydanej wcześniej dla konkretnej inwestycji. " Przez pojęcie "dowiedzenia się o decyzji" należy rozumieć powzięcie wiedzy o samym fakcie wydania rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający złożenie podania o wznowienie. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji. Chodzi tu o takie dane jak nazwa organu oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2025 r. II OSK 815/23, LEX nr 3945596 czy wyrok NSA z dnia 8 lipca 2025 r. II GSK 139/22 LEX nr 3895503 i wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2025 r. III OSK 3294/23 LEX nr 3886387). Zwrot «strona dowiedziała się o decyzji» należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Podanie numeru decyzji i przedmiotu sprawy przy oczywistości co do podmiotu, który ją wydał, pozwalało, w ocenie Sądu , na jej zidentyfikowanie. Z powyższych względów postanowienie kasatoryjne uchylono. Na koszty postępowania, o których orzeczono w pkt 2 na zasadzie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa, złożyły się: wynagrodzenie radcy prawnego skarżącego (480 zł) i wpis od sprzeciwu (100 zł – k. 16 i 40).