II SA/Kr 640/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie : WSA Mirosław Bator WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2018 r. sprawy ze skargi Towarzystwo [...] w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sygn. akt II SA/Kr [...] UZASADNIENIE Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 11.01.2018 r znak [...] działając na wniosek Firma A w K. wydał zezwolenie na usunięcie 2 szt. drzew ozdobnych - robinii akacjowej rosnących na działkach nr [...],[...] obr.[...] pod warunkiem posadzenia 16 drzew liściastych, oraz 554,0 szt. krzewów o określonych rozmiarach, warunkach, miejscu i w podanym terminie. Wycinka ma nastąpić do dnia 30.06.2018r, zaś nasadzenia do 15.12.2019r. W uzasadnieniu wskazano na ustalenie, iż wnioskodawca posiada tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości, na której rosną wnioskowane do usunięcia drzewa i krzewy. Nieruchomość nie jest zagospodarowanym terenem. Dla przedmiotowego terenu zostały wydane ostateczne decyzje budowlane zezwalające na realizacje inwestycji budowy zespołu 22 budynków mieszkalnych, wielorodzinnych wraz z komórkami lokatorskimi, miejscami postojowymi, instalacjami infrastrukturalnymi, układem drogowy, oświetleniem ulicznym, parkingami. Przeprowadzono w terenie wizje lokalną która wykazała, że wszystkie wnioskowane do usunięcia drzewa są żywymi egzemplarzami, o różnym stopniu żywotności. Zalecono prowadzenie prac pod nadzorem przyrodnika ornitologa. Do udziału w postępowaniu na wniosek, dopuszczono Towarzystwa w K. (postanowienie z dnia 21.12.2017r.). Organ I instancji przedstawił stan prawny obowiązujący w dacie orzekania, oraz podał i wyjaśnił przyczyny częściowego rozstrzygnięcia o wniosku Spółki. Wniosek w pozostałym zakresie będzie rozstrzygnięty odrębną decyzją. Od decyzji odwołanie złożyło Towarzystwa w K. wnosząc o uchylenie decyzji, podnosząc wątpliwości dotyczące aktualności decyzji o pozwoleniu na budowę budynków mieszkalnych na dz. [...],[...],[...] obr. [...] z powodu wyroku WSA w Krakowie z dnia 17.10.2017 r sygn. akt II SA/Kr [...], mocą którego uchylono postanowienie Wojewody [...] z 5.06.2017r. w przedmiocie odmowy wygaszenia decyzji udzielającej pozwolenie na wykonanie robót budowlanych, gdzie wniosek o ustalenie wygaśnięcia dotyczył pozwolenia na budowę na dz. [...],[...],[...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 27 marca 2018r. nr SKO. [...], na podstawie art. 83 ust. 1, art. 83 c, art. 84 ust. 1, 85 ust. 1, 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. - o ochronie przyrody (Dz.U.2018.142 t.j.), art. 138 §.1 pkt. 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podano, iż organ I instancji pozyskał pisemną informację Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat G. z dnia 8.12.2017 r o stanie realizacji inwestycji prowadzonej na działkach [...],[...],[...] obr.[...] przy ul. [...] w K.. Wynika z niej, że wydana przez Prezydenta Miasta K. ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 7.12.2007 zezwalająca na budowę zespołu 22 budynków mieszkalnych, wielorodzinnych wraz z komórkami lokatorskimi, miejscami postojowymi, z wewnętrznymi instalacjami wody, kanalizacji, co, cwu, wentylacji, elektrycznymi, wbudowanymi kotłowniami olejowymi, układem drogowym, oświetleniem ulicznym, kanalizacją teletechniczną, odprowadzaniem wód opadowych, parkingami otwartymi, przyłączami co, cwu i sieciami elektromagnetycznymi - linie SN i NN na działkach [...],[...],[...] obr.[...] w rejonie ul. [...] w K. jest realizowana bez przeszkód. W ocenianym przypadku wnioskodawca wiarygodnie przedstawił i udowodnił przyczyny powodujące konieczność usunięcia drzew, a także zadeklarował nowe nasadzenia. Organ orzekający musi kierować się w pierwszym rzędzie zasadami ogólnymi wskazanymi w k.p.a. a więc dążyć do załatwienia sprawy uwzględniając interes publiczny oraz słuszny interes strony (art. 7). W ramach prowadzonego postępowania organ ocenia indywidualnie każdy przypadek rozpatrując m.in. wskazane we wniosku przyczyny dla których właściciel domaga się zezwolenia na usunięcie należących do niego drzew , deklaruje gotowość zastąpienia ich nowymi nasadzeniami. Przywołany w odwołaniu wyrok WSA w Krakowie z dnia 17.10.2017 r sygn. akt II SA/Kr [...] nie ma dla wydanego zezwolenia na usuniecie drzew i krzewów znaczenia, albowiem dotyczy on kwestii formalnej, która miała miejsce w innym postępowaniu o wygaszenie decyzji o pozwoleniu na budowę. Towarzystwo [...] wniosło na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, podtrzymując zarzuty zawarte w odwołaniu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas przedstawioną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że kolizja istniejącego drzewostanu z realizacją robót budowlanych, na które udzielono pozwolenia na budowę, może uzasadniać wydanie decyzji o zgodzie na usunięcie drzew. Istotne jest jednak, aby w obrocie prawnym pozostawała ważna decyzja o pozwoleniu na budowę, z którą istniejący drzewostan koliduje. W przedmiotowym wypadku organ rozpoznający wniosek o wydanie zgody na usunięcie drzew, dysponował informacją, z której wynikało, że decyzja o pozwoleniu na budowę, w związku z którą złożono wniosek o usuniecie drzew mogła wygasnąć na podstawie art. 37 ust. 1 prawa budowlanego oraz że złożono wniosek o jej wygaszenie. Wydana była bowiem w 2007 roku, czyli ok. 10 lat temu, a w ocenie strony podważającej jej ważność, roboty budowlane rozpoczęto dopiero w 2017 roku. Tego rodzaju okoliczności wymagały zweryfikowania przez organ, który to obowiązek nie został przez żaden z organów należycie wykonany. Organ I instancji zwrócił się jedynie do PINB-u (który nie jest organem właściwym w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę) z prośbą o przeprowadzenie kontroli stwierdzającej stan prac budowlanych przedmiotowej inwestycji i przekazanie jej wyników (akta administracyjne k. 97), w związku z którym uzyskał od PINB-u pisemną informację o stanie zaawansowania prowadzonych robót (akta administracyjne k. 102). Informacja ta stanowiła dla organu I instancji jedyną podstawę do wyrażenia poglądu, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie wygasła. Takiej weryfikacji informacji podważających ważność decyzji o pozwoleniu na budowę nie można jednak uznać za prawidłową, ponieważ sama okoliczność prowadzenia robót budowlanych nie może być utożsamiana z oceną, że są one prowadzone legalnie. Tymczasem organ II instancji ograniczył się do zaaprobowania stanowiska organu I instancji, a ponadto - w związku z zarzutami odwołania - do wyrażenia poglądu, że wyrok WSA w Krakowie z dnia 17.10.2017 r sygn. akt II SA/Kr [...] nie ma dla wydanego zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów znaczenia, albowiem dotyczy on kwestii formalnej, która miała miejsce w innym postępowaniu o wygaszenie decyzji o pozwoleniu na budowę. Tymczasem jak wynika z uzasadnienia do w/w wyroku, dotyczy on postępowania o wygaszenie decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 7 grudnia 2007 roku w sprawie wydania pozwolenia na budowę, czyli decyzji w związku z którą złożono wniosek o zgodę na usunięcie drzew i której ważność jest kwestionowana. Przechodząc do dalszych rozważań wskazać należy, że okoliczność czy doszło do wygaśnięcia decyzji Prezydenta Miasta K. o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 7.12.2007 roku, zezwalającej na budowę zespołu 22 budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z infrastrukturą techniczną, ma na płaszczyźnie niniejszego postępowania istotne znaczenie. Pozwolenie na budowę wygasa bowiem z mocy prawa z dniem ziszczenia się jednej z przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 prawa budowlanego, a wydanie przez organ administracji architektoniczno-budowlanej decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia na budowę na podstawie art. 37 ust. 1 prawa budowlanego w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. ma charakter deklaratoryjny. W związku z powyższym inwestor, który rozpoczyna albo kontynuuje budowę po upływie terminu określonego w art. 37 ust. 1 prawa budowlanego, a zatem po utracie mocy obowiązującej pozwolenia na budowę, czyni to w warunkach samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 ust. 1 prawa budowlanego, niezależnie od tego, czy wydana została decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia na budowę (Z. Kostka, Prawo budowlane..., s. 129). Natomiast sam fakt realizacji inwestycji na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która wygasła, nie będzie uzasadniać wydania zgody na usunięcie drzew, które z nią kolidują. Takie stanowisko wynika choćby z wykładni celowościowej dokonanej w związku z treścią art. 83d ust. 5 ustawy o ochronie przyrody. Podkreślić przy tym należy, że organ właściwy w przedmiocie wydania zgody na usunięcie drzew, nie jest organem właściwym w przedmiocie oceny ważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie zwalnia go to jednak ze wstępnej weryfikacji okoliczności, które wskazują na fakt wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę, w szczególności na podstawie dziennika budowy, który zgodnie z art. 45 ust. 1 pr. bud. stanowi urzędowy dokument przebiegu robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót. W przypadku gdy organ powziąłby uzasadnione przypuszczenie, że zaistniała przesłanka określona w art. 37 ust. 1, powinien on zawiesić prowadzone przez siebie postępowanie (wobec wystąpienia przesłanki z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.) i wystąpić do właściwego organu architektoniczno-budowlanego w tym celu, aby organ ten wszczął z urzędu postępowanie mające rozstrzygnąć sprawę w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 37 ust. 1. Zakończenie tego postępowania będzie natomiast stanowiło podstawę do podjęcia przez organ zawieszonego postępowania i stosownego rozstrzygnięcia sprawy (tak: Plucińska-Filipowicz Alicja (red.), W. M. (red.), Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III, WKP 2018 - komentarz, stan prawny: 1 kwietnia 2018 r.). Dlatego w ponownym postępowaniu, organ w pierwszej kolejności zweryfikuje okoliczności podnoszone na okoliczność wygaśnięcia w/w decyzji o pozwoleniu na budowę, a w przypadku powzięcia uzasadnionego przypuszczenie, że zaistniała przesłanka określona w art. 37 ust. 1, zawiesi prowadzone przez siebie postępowanie i wystąpi do właściwego organu architektoniczno-budowlanego, aby organ ten wszczął z urzędu postępowanie mające rozstrzygnąć sprawę w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 37 ust. 1. prawa budowlanego, bądź też zawiesi prowadzone przez siebie postępowanie do czasu zakończenia postępowania, w związku z którym wydany został wyrok WSA w Krakowie z dnia 17.10.2017 r sygn. akt II SA/Kr [...], o ile z ustaleń organu wynikać będzie, że w postępowaniu tym wszczęto merytoryczne postępowanie w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydenta Miasta K. o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 7.12.2007 roku. Mając powyższe na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a.